Przejdź do treści

Wilkołaz Górny

    Herb gminy Wilkołaz.

    Wilkołaz Górny

    Powiat: kraśnicki

    Gmina: Wilkołaz

    Mapa miejscowości

    Miejscowości – część ekspercka

    Nazwa – geneza i znaczenie

    Nazwa miejscowości jest dwuczłonowa. Możliwe znaczenia zbitki słownej Wilkołaz podano w haśle dotyczącym W. natomiast przymiotniki typu – Górny i – Dolny służą do rozróżnienia miejscowości o takiej samej nazwie podstawowej, a w tym przypadku również od nazwy miejscowości stanowiącej jądro osadnicze, na terenie którego powstawały osady filialne. – W. Górny i W. Dolny odnosi się do ukształtowania terenu (wysokość względna) , również do położenia w górnym lub dolnym odcinku cieku wodnego, nad którym jej lokowano.

    Archeologia o najdawniejszym osadnictwie

    Z dziesięciu śladowych stanowisk odkrytych w trakcie badań powierzchniowych, prawie wszystkie powiązano z bliżej nieokreślonym okresem neolitu (VI-III tys. p.n.e.), natomiast pojedyncze – z wczesną epoką brązu (1 poł. II tys. p.n.e.) [WUOZL, AZP obszar 83-79].

    Początki osady. Właściciele i zarządcy

    W końcu XIX z historycznego obszaru wsi W. wyodrębniały się stopniowo dość liczne folwarki i kolonie. Wśród nich pojawiła się nazwa W. Górny dla folwarku ordynackiego, który w 1893 r. liczył 670 morgów gruntu i pozostawał w dzierżawie [SGKP XIII, 477}. Wydzierżawianie Wilkołazu i związanych z nim folwarków było stałą praktyką właścicieli tych dóbr [Orłowski 1963, 67]. Zapewne przed 1914 r. nastąpiła częściowa parcelacja folwarku, skoro w 1921 r. W. Górny określono już jako kolonię. Zamieszkiwało w niej wtedy 111 osób, wszystkie deklarowały wyznanie rzymskokatolickie i narodowość polską [Skorowidz miejscowości, 80].

    Kolejne parcelacje

    W latach 1935-1937 podjęto kolejną, częściową parcelację folwarku W. Górny za pośrednictwem Państwowego Banku Rolnego [APL, UWL WRiRR sygn. 1010, k. 8-13]. W ramach reformy rolnej z 1944 r. dokończono proces parcelacji folwarku W. Górny, którego ostatnimi właścicielami byli Leopold i Zofia Kleniewscy. Był to już niewielki majątek, liczący w sumie 60 ha, z czego na ziemię orną przypadało 44,4 ha [https://atlasfontium.pl/wykaz-majatkow-ziemskich-1944/ ; Szymanek 2003, 181].

    Małe ojczyzny – strefa regionalistów

    Współczesność, strategie rozwoju

    Samorząd, organizacje​

    Kościoły i związki religijne​

    Życie kulturalne

    Oświata i szkolnictwo

    Wybitne postacie​

    Rodziny – pamiątki

    Wspomnienia, albumy rodzinne​

    Gospodarka – firmy i przedsiębiorstwa

    Walory turystyczne

    Folklor​

    Miejsca pamięci