Pomyków

Patrz hasło: Siemień.

Nazwa wsi oznacza ‘osadę położoną na uboczu’ [Kosyl, 1974, s. 313–314].

Folwark Pomyków powstał w powiecie radzyńskim guberni siedleckiej, następnie w wyniku parcelacji przekształcił się w kolonię.

W latach 1915–1918 r. w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę wieś należała do powiatu radzyńskiego województwa lubelskiego.

W 1954 r. weszła w skład nowoutworzonego powiatu parczewskiego [DzU, 1954, nr 49, poz. 241]. W latach 1975–1998 w składzie województwa bialskopodlaskiego. Od 1999 r. ponownie w powiecie parczewskim województwa lubelskiego [Ćwik i Reder, 1977; Trzebiński i Borkiewicz, 1956].

Gmina

Pomyków powstał w gminie dominialnej Tulniki. Po utworzeniu gmin samorządowych w Królestwie Polskim w 1864 r., osada weszła w skład gminy Siemień [APL, KWPB, sygn. 4]. W 1933 r. przyłączono go do gromady Wółka Siemieńska [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. Pomyków należał do gromady Siemień [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. Od 1973 r. sołectwo należy do gminy Siemień.

Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (stan na 1.12.2025) wieś nie ma części składowych [https://eteryt.stat.gov.pl/].

W 1879 r. folwark Pomyków kupiły osoby o nazwiskach: Bonikowski, Dziwisz, Kasner, Kriger, Lipski, Machoń, Marek, Michelsztejn, Pakuła, Skubisz, Wize [APL OR, HRP, sygn. 233].

Z systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w ramach AZP w roku 1990 odkryto 4 stanowiska. Na podstawie zebranych fragmentów ceramiki naczyniowej wyróżniono ślady osadnicze z wczesnej epoki żelaza (okres: lateński, rzymski-wczesne średniowiecze) [NID, AZP obszar 69-83 – tam zlokalizowane: Wólka Siemieńska].

Według ustaleń S. Jadczaka najpierw istniał grunt Pomyków w dobrach Wierzchowiny. Potem powstał na nim folwark o tej nazwie [Jadczak, 2013, s. 23]. Kolonia czynszowa Pomyków powstała w latach 1870–1879 [APL OR, HRP, sygn. 233].

Wólkę Siemieńską w 1870 r. kupił Mikołaj Górski, który prawdopodobnie założył tam folwark Pomyków. W 1878 r. na licytacji majątek ten nabył jego syn Józef Górski. W 1879 r. wydzielił on z niego majątek Pomyków i sprzedał go wielu nabywcom, reprezentowanym przez Augusta Bonikowskiego [APL OR, HRP, sygn. 233].

Wśród kolonistów osiedlających się w połowie XIX w. w Pomykowie dominowali ewangelicy, należący do kantoratu w Juliopolu parafii Św. Trójcy w Lublinie. Po I wojnie światowej doszło do zmiany struktury wyznaniowej wsi. Miejsce ewangelików zajęli katolicy należący do parafii rzymskokatolickiej pw. Św. Stanisława w Czemiernikach archidiecezji lubelskiej.

W Pomykowie w 1887 r. zamieszkiwało 28 osób [PKSG za 1887]. W 1892 r. odnotowano 77 osób, w 1911 było 11 domów [Jadczak, 2013, s. 23]. Według spisu powszechnego z 1921 r. w 10 budynkach przebywały 63 osoby, w tym 62 rzymskich katolików [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4]. W 2021 r. w Pomykowie było zameldowanych 48 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

Pomyków założono jako folwark. Jednak niedługo po powstaniu został on rozparcelowany i krajobraz wsi zdominowały indywidualne gospodarstwa rolne.

Kapliczki i krzyże przydrożne. Elementem krajobrazu kulturowego wsi są kapliczki i krzyże przydrożne, które są symbolem wiary okolicznego ludu. Były one od dawnych czasów stawiane na rozstajach dróg, na końcach wsi, czy też dla upamiętnienia ważnych wydarzeń w życiu prywatnym lub całej społeczności. Ich powszechność, nie łączyła się jednak z zapisywaniem informacji o ich istnieniu w różnego rodzaju źródłach pisanych.