Augustówka

Patrz hasło: Siemień.

Nazwa wsi pochodzi od imienia Augustyna Zaorskiego, jednego z właścicieli folwarku.

Kolonia Augustówka powstała w okręgu włodawskim powiatu radzyńskiego guberni lubelskiej. W 1858 r. przeniesiono ją do okręgu radzyńskiego powiatu radzyńskiego guberni lubelskiej. Od 1867 r. znajdowała się w powiecie radzyńskim guberni siedleckiej.

W latach 1915–1918 r. w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę należała do powiatu radzyńskiego województwa lubelskiego.

W 1954 r. weszła w skład nowoutworzonego powiatu parczewskiego [DzU, 1954, nr 49, poz. 241]. W latach 1975–1998 w składzie województwa bialskopodlaskiego. Od 1999 r. ponownie w powiecie parczewskim województwa lubelskiego [Ćwik i Reder, 1977; Trzebiński i Borkiewicz, 1956].

Gmina

Augustówka powstała w gminie dominialnej Siemień. Po utworzeniu gmin samorządowych w Królestwie Polskim w 1864 r., osada weszła w skład gminy Siemień [APL, KWPB, sygn. 4]. W 1933 r. utworzono w niej gromadę Augustówka [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin, w latach 1954–1961 wieś należała do gromady Jezioro [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. W 1961 r. włączono ją do gromady Siemień [DUWRNwL, 1961, nr 11, poz. 84]. Od 1973 r. sołectwo należy do gminy Siemień.

Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (stan na 1.12.2025) wieś nie ma części składowych [https://eteryt.stat.gov.pl/]. W Augustówce odnotowywano w źródłach las o nazwie Borysówka.

Brak informacji o stanowiskach zarówno z kwerendy, jak i systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w roku 1990 w ramach AZP [NID, AZP obszary: 68-83 i 69-83].

Folwark Augustówka powstał w dobrach Glinny Stok, pomiędzy 1850 a 1856 r. [APL, MSGL, sygn. 167].

Folwark Augustówka założył właściciel dóbr Glinny Stok, Franciszek Zaorski. W 1868 r. przejął go Augustyn Zaorski. W 1892 r. majątek stał się własnością rodzeństwa Zaorskich: Jana Henryka, Eugenii, Augusty, Wacławy i Zenobii. Od nich w 1896 r. dobra nabył Seweryn Zaorski. W jego rękach i jego spadkobierców znajdowały się one do ich nacjonalizacji w 1944 r. [APL OR, HRP, sygn. 74].

W Augustówce mieszkali wierni wyznania rzymskokatolickiego, należący do parafii rzymskokatolickiej Św. Jana Chrzciciela w Parczewie. Po jej podziale w 2000 r. trafili oni do parafii Opatrzności Bożej w Parczewie. Kaplica we wsi została zbudowana w latach 1982–1983 staraniem ks. Stanisława Wierzejskiego oraz mieszkańców miejscowości.

W Augustówce w 1887 r. w jednym budynku folwarcznym zamieszkiwało 14 osób [PKSG za 1887]. Według spisu powszechnego z 1921 r. w trzech budynkach zamieszkiwało 80 osób, w tym 79 rzymskich katolików [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4]. W 1943 r. we wsi przebywało 222 mieszkańców [Amtliches, 1943]. W 2021 r. w Augustówce było zameldowanych 81 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

Początkowo mieszkańcy osady byli pracownikami miejscowego folwarku. W 1929 r. obejmował on 407 mórg ziemi [Jadczak, 2013, s. 10]. Po jego parcelacji w latach II Rzeczypospolitej, nowi, drobni właściciele prowadzili indywidualne gospodarstwa rolne. Część mieszkańców wsi była bezrolna i pracowała na służbie u właścicieli ziemskich lub trudniła się innymi zawodami.

Kapliczki i krzyże przydrożne. Elementem krajobrazu kulturowego wsi są kapliczki i krzyże przydrożne, które są symbolem wiary okolicznego ludu. Były one od dawnych czasów stawiane na rozstajach dróg, na końcach wsi, czy też dla upamiętnienia ważnych wydarzeń w życiu prywatnym lub całej społeczności. Ich powszechność, nie łączyła się jednak z zapisywaniem informacji o ich istnieniu w różnego rodzaju źródłach pisanych. W Augustówce znajduje się m.in. kapliczka w lesie, zawieszona w miejscu dawnych, zniszczonych kapliczek unickich. Upamiętnia miejsce, w którym w tajemnicy odprawiali oni swoje nabożeństwa, brali śluby, czy przyjmowali chrzty [Jadczak, 2010, s. 180].

*** W listopadzie 1946 r. radnym GRN w Suchowoli był m.in. Kazimierz Sekuła z Augustówki [APL OR, Star. Pow. w Radzyniu Podl., sygn. 767].