Przejdź do treści

Górki

    Herb gminy Sosnowica.

    Górki

    Powiat: parczewski

    Gmina: Sosnowica

    Mapa miejscowości

    Miejscowości – część ekspercka

    W świecie cyfrowym

    Patrz hasło: Sosnowica.

    Nazwa, przynależność administracyjna

    W przeszłości nazwę wsi zapisywano jako: Górki, Gurki, Gorki. Nazwa wsi pochodzi od słowa ‘górka’ w liczbie mnogiej [NMP, 1999, t. 3, s. 302].

    W XVI–XVIII w. wieś znajdowała się w granicach powiatu chełmskiego w ziemi chełmskiej [Ćwik, Reder, 1977, s. 29; Kołacz, Tarasiuk, 2007, s. 20]. Po III rozbiorze Rzeczypospolitej miejscowość znalazła się w zaborze austriackim w cyrkule chełmskim (Galicji Zachodniej).

    Górki na austriackiej mapie Heldensfelda z 1801–1804 r. [https://maps.arcanum.com/en/]

    Po włączeniu w 1809 r. tzw. Nowej Galicji do Księstwa Warszawskiego, w 1810 r. wieś weszła w skład powiatu włodawskiego departamentu siedleckiego [DPKW, 1811, t. 2, nr 16, s. 148]. Po powstaniu w 1815 r. Królestwa Polskiego, w wyniku reformy administracyjnej z 1816 r., znalazła się powiecie włodawskim obwodu radzyńskiego województwa podlaskiego (od 1837 r. guberni podlaskiej) [DPKP, 1816, t. 1, s. 119]. W latach 1844–1866 leżała w okręgu włodawskim powiatu radzyńskiego guberni lubelskiej, a od 1867 r. w powiecie włodawskim guberni siedleckiej (w latach 1912–1915 guberni chełmskiej) [DPKP, 1867, t. 66, s. 279]. W latach 1915–1918 r. znajdowała się w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę (1919–1939) należała do powiatu włodawskiego województwa lubelskiego.

    Górki i okolice na Mapie Taktycznej Polski z 1938 r. [http://polski.mapywig.org/]

    W czasie okupacji niemieckiej (1939–1944) włączono ją do powiatu chełmskiego. Od 1944 r. ponownie w powiecie włodawskim województwa lubelskiego. W 1954 r. weszła w skład powiatu parczewskiego [DzU, 1954, nr 49, poz. 241]. W latach 1975–1998 w województwie bialskopodlaskim, potem w powiecie parczewskim województwa lubelskiego.

    Gmina

    Gminy dominialne powstały na podstawie Konstytucji Księstwa Warszawskiego, dekretem księcia warszawskiego Fryderyka Augusta z 23 II 1809 r., wprowadzono gminy wiejskie, na czele których stali wójtowie, którymi zostawali z urzędu właściciele dóbr ziemskich, którzy za zgodą władz zwierzchnich mogli wyznaczać swoich zastępców. Wójtowie byli wykonawcami zarządzeń władz państwowych, opiekowali się majątkiem gminnym, czuwali nad bezpieczeństwem, porządkiem i zdrowiem mieszkańców. Pomocą wójtom w poszczególnych wsiach służyli sołtysi [DPKW, 1809, t. 1, s. 227–236]. W pierwszej połowie XIX w. miejscowość należała do gminy Sosnowica [APL, MSGL, sygn. 167]. Po utworzeniu na mocy ukazu cara Aleksandra II gmin samorządowych w Królestwie Polskim, wieś weszła w skład gminy Turno, powstałej w 1865 r. [APL, BKSW, sygn. 4], której siedzibę w 1927 r. przeniesiono do Wołoskowoli. W 1933 r. utworzono jednowioskową gromadę Górki [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wieś włączono do gromady Sosnowica [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. Od 1973 r. wieś należy do gminy Sosnowica [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].

    Okolice wsi Górki. Fot. Weronika Tarasiuk.

    Mikrotoponimia

    Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (stan na 1.08.2024) wieś nie ma części składowych [https://eteryt.stat.gov.pl/].

    Antroponimia

    W 1864 r. we wsi uwłaszczono następujących gospodarzy: Antoniuk Iwan, Antoniuk Jakub, Bołba Grzegorz, Bołba Michał, Bołba Piotr, Bożyk Daniel, Bożyk Maksym, Buńko Anton, Dudycz Andrzej, Dudycz Chalimon, Dudycz Martin, Dudycz Piotr, Dudycz Roman, Dudycz Teodor, Gębki Hierasim, Gońko Ignacy, Jakubiak Chilimon, Kalinowski Anton, Korniluk Bartłomiej, Korzan Aleksander, Korzan Andrzej, Korzan Danił, Korzan Filip, Korzan Wasilij, Korzeluk Ilko, Korzon Wasilij, Kowalczuk Karol, Kowalczuk Nikołaj, Kowalczuk Onufry, Kowalik Iwan, Kowalik Łuka, Kowaluk Marcin, Kowaluk Patiej, Kubeluk Semen, Lewczuk Grzegorz, Makarczyk Iwan, Mirończuk Józef, Mirończuk Nikołaj, Mirończuk Tomasz, Pobudnik Iwan, Szewczuk Adam, Szewczuk Anton, Szewczuk Artym, Szewczuk Jakub, Szewczuk Roman, Szewron Łuka, Tułacz Michał, Wojtiuk Adam, Wojtiuk Michał i Wojtiuk Semen [APL, ZTL, sygn. 3204].

    Archeologia o najdawniejszym osadnictwie

    Z kwerendy i systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w ramach AZP w roku 1999 znanych jest 7 stanowisk (ślady osadnicze, siedliska?). Z badań powierzchniowych prowadzonych przez pracowników Uniwersytetu Warszawskiego w roku 1973 pochodzi stanowisko, na którym zebrano ceramikę z wczesnego średniowiecza (brak bliższej chronologii) [Rejchert, Cyngot 1988, 27]. Natomiast z AZP zebrano przeważnie wytwory krzemienne z bliżej nieokreślonych pradziejów, na jednym stanowisku znaleziono ceramikę naczyniową z wczesnej epoki brązu (kultura trzciniecka). Ponadto zlokalizowano siedliska – z późnego średniowiecza oraz okresu nowożytnego (XVI-XVII w.) [NID, AZP obszar 72-86].

    Pierwsza wzmianka o osadzie

    Rejestr poborowy z 1510 r. odnotowuje wieś Górki w kompleksie dóbr należących do rodziny Sosnowskich [ŹD, t. XXII, s. 73].

    Właściciele

    Wieś Górki należała do kompleksu dóbr skupionych wokół Sosnowicy, które od późnego średniowiecza pozostawały w rękach rodu Sosnowskich. W związku z tym właściciele tej wsi byli w praktyce tymi samymi osobami, które posiadały Sosnowicę oraz inne należące do niej miejscowości. W XVI i XVII wieku dobra te pozostawały w rękach różnych linii rodu Sosnowskich, które dziedziczyły je w wyniku kolejnych podziałów rodzinnych. Poszczególne części majątku przechodziły pomiędzy potomkami Jonasza Sosnowskiego oraz innymi członkami rodu. Prawdopodobnie w XVI stuleciu przejściowo właścicielem gruntów stanowiących wieś Górki był Fryderyk Wietrzyński [Stanek-Lebioda, 1989, s. 17].

    W XVII wieku ważną rolę wśród właścicieli dóbr sosnowickich odegrała linia wywodząca się od Bogdana Sosnowskiego, syna Iwana Feciałowicza Sosnowskiego. Z tej linii pochodził Andrzej Sosnowski, który w 1624 r. pełnił funkcję poborcy podatkowego ziemi chełmskiej. W tym czasie dobra obejmujące Sosnowicę i okoliczne wsie, w tym Górki, znajdowały się w rękach członków tej rodziny. W drugiej połowie XVII wieku znaczną część majątku odziedziczył Oktawian Sosnowski, który był poborcą podatkowym w latach 1661–1664 oraz pełnił urząd miecznika bracławskiego. Po nim dobra przeszły na jego potomków.

    W XVIII wieku właścicielem dóbr sosnowickich, a tym samym także wsi Górki, był Marcin Sosnowski, a następnie jego syn Józef Sosnowski, jeden z najważniejszych przedstawicieli rodu. Józef pełnił liczne urzędy państwowe, m.in. pisarza wielkiego litewskiego oraz wojewody smoleńskiego, i zgromadził rozległy majątek ziemski obejmujący Sosnowicę oraz okoliczne wsie. Po jego śmierci w 1783 roku zarząd nad dobrami przejęła jego żona Tekla z Zenowiczów Sosnowska, która administrowała majątkiem obejmującym Sosnowicę oraz należącymi do niego wsiami, w tym Górki. W rezultacie wieś Górki przez długi czas pozostawała częścią klucza sosnowickiego i podlegała tym samym właścicielom co Sosnowica, przede wszystkim przedstawicielom rodu Sosnowskich [zob. Sosnowica].

    Dobra ziemskie Sosnowica, do których należały Górki, w 1802 r. od spadkobierczyń swojego kuzyna też Józefa Sosnowskiego, tj. Katarzyny z Sosnowskich Platerowej i Ludwiki z Sosnowskich Potockiej nabył Józef Sosnowski. Po jego śmierci spadek w 1823 r. przejęły jego dzieci: Tekla, Joanna i Stanisław Stefan. W 1824 r. Tekla sprzedała swoją część, przyszłemu jej mężowi Janowi Niepokojczyckiemu. Po kilku latach, w 1832 r. dokonano podziału majątku na trzy odrębne części, pomiędzy Janem Niepokojczyckim, Joanną z Sosnowskich, wówczas już po mężu Skarszewską i Stanisławem Sosnowskim. Majątek Sosnowica składający się z osady, wsi i folwarku Sosnowica, wsi Bohutyn, Górki, Olchówka, Leśniew i Żuławki otrzymał wówczas Stanisław Sosnowski. W 1864 r. część ziemi stała się własnością uwłaszczonych chłopów. W 1871 r. dobra te stały się własnością jego siostrzenic Walerii Niepokojczyckiej i Sabiny z Niepokojczyckich Zembrzuskiej, żony Antoniego. W 1892 r. sprzedały one je Alfonsowi Libiszowskiemu. Waleria pozostawiła sobie przy tym, w dożywotnie używanie, sosnowicki dwór. Po rychłej śmierci nabywcy (zm. 1894) jego dobra przeszły w spadku na syna Teodora. Sprzedał on szybko Libiszów. Pozostała część pozostawała w jego posiadaniu do 1944 r., kiedy to została przejęta przez skarb państwa w wyniku nacjonalizacji [APL OCH, HW, sygn. 1/22, 2/495].

    Stosunki etniczne i wyznaniowe

    Chłopi zamieszkujący wieś byli najpierw prawosławnymi, a po unii brzeskiej grekokatolikami (unitami). Wieś należała do parafii greckokatolickiej w Sosnowicy, która funkcjonowała w strukturze diecezji chełmskiej i należała do protopopii lubelskiej [APL, CHKGK, sygn. 110, k. 375]. Parafia ta obejmowała kilka okolicznych wsi [APL, CHKGK, sygn. 110, k. 375]. Cerkiew w Sosnowicy posiadała własne uposażenie, które obejmowało także grunty znajdujące się w Górkach. Do majątku parafii należała jedna włóka ziemi we wsi Górki, stanowiąca część uposażenia miejscowego duchowieństwa [APL, CHKGK, sygn. 479, k. 4v]. Duchowny posiadał również prawo do pobierania dziesięciny snopowej w wysokości jednej kopy zboża z każdej włóki należącej do właścicieli dóbr i ich poddanych [APL, CHKGK, sygn. 479, k. 6]. Oznacza to, że w XVII–XVIII wieku ludność Górek należała do wspólnoty religijnej skupionej wokół cerkwi unickiej w Sosnowicy, która była głównym ośrodkiem życia religijnego

    W 1818 r. we wsi mieszkało 272 unitów [APL, CHKGK, sygn. 480]. W 1880 r. zamieszkiwało tu 373 prawosławnych ( w 1875 r. władze carskie zlikwidowały wyznanie unickie) [APL, KPCH, sygn. 901]. Po carskim ukazie tolerancyjnym z 1905 r. zezwalającym na zgodne z prawem przyjmowanie obrządku rzymskokatolickiego, liczba prawosławnych we wsi utrzymała się na podobnym poziomie – 475 (1904) i 478 (1906) [APL, KPCH, sygn. 982, 984].

    Katolicy obrządku rzymskiego zamieszkujący w Górkach byli (i są nadal) związani z parafią rzymskokatolicką Trójcy Świętej w Sosnowicy. W 1860 r. we wsi było tylko 3 jej wiernych [APR, ZDP, sygn. 15296]. W „Liber Conversorum” (księdze konwersji) parafii sosnowickiej znajdujemy zapisy o przejściach z prawosławia na katolicyzm. W latach 1905–1908 we wsi uczyniło to 6 osób [APRwSosnowicy, Liber Conversorum parochia sosnovicensis]. Przed II wojną światową wieś była ośrodkiem ukraińskiego ruchu narodowego. We wrześniu 1925 r. powstała tu – jako czwarta w powiecie włodawskim – filia Towarzystwa „Ridna Chata” licząca 21 członków. Mężem zaufania został Andrzej Kusznirczuk. Jednocześnie wieś była infiltrowana przez KPZU [Jadczak, 2003, s. 72].

    Na przełomie czerwca i lipca 1946 r. w ramach przymusowej deportacji ludności ukraińskiej do Związku Sowieckiego z Górek wysiedlono, według danych ze Starostwa Powiatowego we Włodawie – 91 rodzin (290 osób) [APL OCH, Starostwo Powiatowe we Włodawie, sygn. 73]. Natomiast według danych z włodawskiego oddziału PUR Górki opuściły 73 rodziny ukraińskie [APL, PO PUR we Włodawie, sygn. 14]. Kilka rodzin wysiedlono rok później w ramach Akcji „Wisła” na tzw. Ziemie Odzyskane. Część osób pochodzenia ukraińskiego pozostała we wsi dzięki przejściu na katolicyzm. Według danych parafii w Sosnowicy w latach 1944–1946 uczyniło tak 8 mieszkańców Górek [APRwSosnowicy, Liber Conversorum parochia sosnovicensis]. Miejsce wysiedlonych zajmowali przeważnie polscy rolnicy z sąsiednich gmin. We wsi osiadła tylko jedna rodzin polskich repatriantów zza Buga.

    Oświata

    W Górkach od 1897 r. do 1915 r. działała cerkiewno-parafialna szkoła [APL, KPCH, sygn. 982]. W lutym 1940 r. za zgodą władz niemieckich powstała szkoła ukraińska, która działała do 1944 r. [Jadczak, 2003, s. 72]. W latach 1960–1985 we wsi funkcjonował punkt filialny Szkoły Podstawowej w Sosnowicy, prowadzący nauczanie w klasach 0–3.

    Informacje statystyczne, gospodarka w dziejach

    Wizytacja biskupa chełmskiego i bełskiego Maksymiliana Ryłły z 1761 r. podaje, że w parafii znajdowało się około 200 osób „sposobnych do spowiedzi”, czyli dorosłych wiernych objętych obowiązkiem spowiedzi wielkanocnej [APL, CHKGK, sygn. 110, k. 375]. Kolejna wizytacja przeprowadzona w 1788 r. wskazuje na znacznie większą liczbę ludności. W parafii odnotowano około 200 osad (gospodarstw) oraz około 800 osób zdolnych do spowiedzi [APL, CHKGK, sygn. 479, k. 4]. Ponieważ Górki wchodziły w skład tej parafii, ich mieszkańcy byli uwzględnieni w tych zestawieniach statystycznych.

    Według wykazu z 1827 r. we wsi znajdowało się 42 domy zamieszkane przez 223 osoby [Tabella miast, 1827, t. 1, s. 137]. W 1864 r. mieszkało tam 166 osób [APL, BKSW, sygn. 4]. W 1887 r. we wsi w 49 domach przebywało 375 osób [PKSG za 1887, s. 26]. Według spisu powszechnego z 1921 r. w 39 budynkach zamieszkiwało 217 osób. Deklarowali oni wyznanie prawosławne – 193, rzymskokatolickie – 20 i mojżeszowe – 4 [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4]. W 1943 r. we wsi żyło 452 mieszkańców [Amtliches, 1943, s. 39]. W 2021 r. we wsi zameldowanych było 197 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

    W XVIII wieku chłopi zamieszkujący wieś Górki w dobrach sosnowickich obciążeni byli szeregiem świadczeń na rzecz dworu, obejmujących zarówno robociznę pańszczyźnianą, jak i daniny naturalne. Gospodarstwa dysponujące parą wołów zobowiązane były do odrabiania pańszczyzny w wymiarze 3 dni tygodniowo w okresie letnim oraz 2 dni w okresie zimowym. Oprócz tego funkcjonował obowiązek dodatkowej robocizny określanej jako „pomocne”, wykonywanej przez kobiety z gospodarstw chłopskich, która wynosiła 2 dni pracy w tygodniu latem i 1 dzień zimą [APL, KGC-RMO, Akta luźne, sygn. 58, k. 328]. Poza robocizną chłopi zobowiązani byli także do świadczeń w naturze. Do najważniejszych należała dziesięcina snopowa, wynosząca 15 snopów z każdej półwłóki uprawianej ziemi. Jednocześnie mieszkańcy dóbr posiadali pewne uprawnienia w zakresie korzystania z zasobów dworskich, w tym prawo do tzw. „wrębu wolnego”, które pozwalało na pozyskiwanie drewna z lasów pańskich na potrzeby budowlane i gospodarcze [APL, KGC-RMO, Akta luźne, sygn. 58, k. 328].

    Z początku XVIII wieku pochodzą informacje o istnieniu we wsi Górki karczmy wraz z browarem, które miały zostać wówczas wybudowane [Wawryniuk, 2009, s. 11].

    W XVIII stuleciu w Górkach istniała także część majątku kościelnego, na której osadzonych było sześciu chłopów (Józef Dudycz, Wasyl Kiebski, Jakub Gmitrzak, Hryć Stepaniuk, Maksym Dudycz i Marko Bohutyniec), poddanych kościoła rzymskokatolickiego w Sosnowicy. W chełmskich księgach grodzkich występuje informacja o włóce ziemi położonej w Górkach, której granice określono między polem należącym do Szewczuków a gruntami określanymi mianem „łacińskich”, co wskazuje na usytuowane włóki należącej do kościoła [APL, KGC-RMO, sygn. 157, k. 284v].

    Zdecydowana większość mieszkańców Górek na przestrzeni dziejów utrzymywała się z rolnictwa. Do czasu uwłaszczenia chłopów w 1864 r. majątki ziemskie były podzielone na dwie części: pierwszą, którą trzymali w „dzierżawie wieczystej” chłopi i drugą, stanowiącą bezpośrednio gospodarstwo dworskie, czyli folwark. Chłopi z tej wsi odrabiali swoje powinności pańszczyźniane w folwarku w Sosnowicy.

    Liczba chłopów osadzonych na części majątku kościelnego w Górkach do 1844 r. wzrosła do siedmiu (Tartyn Dudycz, Wasyl Giebski, Maciej Bohatyńczuk, Piotr Dudycz, Stefan Dudycz, Józefat Mironiuk i Harasim Giebski). Według danych z 1799 r. każdy w wymienionych chłopów osadzony był na 15 morgach. W zamian zobowiązany był do odrabiania na rzecz parafii sosnowickiej 2 dni sprzężajne i jeden pieszy, a od świętego Piotra aż do Pokrowy (wg kalendarza juliańskiego) 3 dni sprzężajne i jeden pieszy. Ponadto obowiązywały ich trzy dni tłoki i straż nocna według kolejki. Poza tym musieli oni opłacać składkę na podatki państwowe oraz ubezpieczenie ogniowe. Proboszcz Łuba osadził również na ziemi w Olchówce Ułasa Dusia, który został zobowiązany do odrabiania jednego dnia sprzężajnego tygodniowo, a od św. Piotra do Pokrowy dodatkowo jednego pieszego tygodniowo oraz 3 dni tłoki. Ten sam duchowny na 30 morgach we wsi Turna osadził także Tryfona Wownyża, któremu nakazano odprawiać takie same powinności jak chłopom z Górek [APR, ZDP, sygn. 12606, 15296].

    Ukaz cara Aleksandra II z 1864 r. uwłaszczał chłopów, przekazując im na własność ziemię, którą dotychczas użytkowali. Za otrzymany grunt mieli oni zapłacić nie jego poprzednim właścicielom, ale państwu rosyjskiemu, które wzięło na siebie obowiązek rozliczenia się z dotychczasowymi właścicielami. Uwłaszczenie włączało do życia publicznego całe rzesze chłopów. Na jego mocy chłopi z Górek otrzymali na własność 1022 morgi ziemi. W oparciu o prawa z 1846 i 1864 uwłaszczono tam 31 gospodarstw, będących w posiadaniu 39 osób. Natomiast tylko według prawa z 1864 r. kolejnych dwóch gospodarzy i ziemie wspólnotowe. Uwłaszczone gospodarstwa w większości miały powierzchnię ok. 31 mórg. Oprócz ziemi w ramach uwłaszczenia chłopi otrzymali również prawa do tzw. serwitutów pastwiskowych i leśnych, czyli bezpłatnego korzystania w określonym rozmiarze i czasie z pastwisk należących do dworu oraz otrzymywania drzewa z lasów dworskich. Mogli oni paść bydło na gruncie dworskim. Mieli prawo pobierania w okresie od 1/13 października do 1/13 kwietnia po dwa wozy suszu i leżaniny na opał, który mogli rąbać siekierami, drewna na poprawę i budowę swoich zabudowań, ogrodzenia i sprzęty gospodarcze. Chłopi zrezygnowali z serwitutów w 1892 r. We wsi uwłaszczono również 9 chłopów poduchownych [APL, ZTL, sygn. 3204].

    Część mieszkańców zajmowała się rzemiosłem i handlem. We wsi przed II wojną światową działał wiatrak należący do R. Hetmanika. Również w okresie międzywojennym funkcjonowała cegielnia [APL, KWPPL, 219, k. 11–13]. Zamieszkała we wsi rodzina żydowska prowadziła jedyny sklep. W 1935 r. mieszkańcy założyli Spółdzielnię Spożywców „Wygoda”, prowadzącą własny sklep, co skłoniło sklepikarza żydowskiego do zakończenia swojej działalności i wyprowadzenia się ze wsi. Spółdzielnia na początku 1939 r. liczyła 52 członków i kontynuowała swoją działalność w czasie okupacji niemieckiej [AAN, Związek Rewizyjny Spółdzielni RP, sygn. 1817; Relacja Jana Szumiły z 2006 r.].

    W ramach akcji kolektywizacji rolnictwa w 1950 r. utworzono w Górkach jedną z pierwszych w województwie lubelskim Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych o nazwie „Zgoda”. Miejscowi rolnicy stawiali opór przeciwko wcieleniu do RSP, który łamano m.in. przez zatrzymania na 48 godzin w areszcie w Sosnowicy. Ostatecznie we wsi pozostało tylko pięciu indywidualnych gospodarzy, którzy pomimo nacisku nie wstąpili do spółdzielni [Relacja Jana Szumiły z 2006]. W 1984 r. RSP „Zgoda” gospodarowała na niespełna 1000 ha użytków zielonych w tym 633 ha gruntów ornych. Prowadziła hodowlę bydła i trzody chlewnej oraz kur. Poza tym hodowała karpie w czterech stawach o łącznej powierzchni 27 ha. Prowadziła także warsztat naprawy samochodów i sprzętu rolniczego oraz cegielnię. Obok 36 istniejących zagród wybudowano 3 bloki wielorodzinne i barak mieszkalny [Prożogo, 1984, s. 20].

    Zabytki i obiekty kultu

    Przydrożne krzyże w Górkach. Fot. Weronika Tarasiuk.

    Ważne wydarzenia

    *** Oddział powstańczy Krysińskiego 19 sierpnia 1863 r. stoczył bitwę w okolicach Górek. Wobec przewagi nieprzyjaciela wycofał się on w kierunku Pieszowoli i Lipniaka. Rosjanie na noc poszli zaś pod Mościska. 14 zabitych powstańców pochowano na cmentarzu rzymskokatolickim w Sosnowicy [Zieliński, 1913, s. 70].

    Tablica informacyjna o bitwie pod Górkami w 1863 r. Fot. Weronika Tarasiuk
    Pomnik ku czci poległych w bitwie pod Górkami w 1863 r. Fot. Weronika Tarasiuk

    *** We wrześniu 1940 r. niemiecka żandarmeria aresztowała Wasyla Korzana, byłego członka KPZU, który został zabity w czasie transportowania do więzienia we Włodawie. Od jesieni 1941 r. do wiosny 1943 r. mieszkańcy Górek udzielali pomocy 12-osobowej grupie zbiegłych z niewoli niemieckiej jeńców sowieckich, którzy ukrywali się w pobliskim lesie. Za pomoc tym jeńcom zostali w kwietniu 1942 r. aresztowani i publicznie rozstrzelani Jan Korzan i Mikołaj Lewczuk. W czerwcu 1942 r. w czasie obławy na jeńców sowieckich została schwytana przez niemieckich żandarmów i zabita na miejscu ukrywająca się w lesie Cycowiec rodzina żydowska pochodząca z Zienek, składająca się z jednego mężczyzny, dwóch kobiet i dziecka [AIPN, Lu 501/61, Ankiety Okręgowej Komisji Badani Zbrodni Hitlerowskich w Lublinie, 1969, gm. Sosnowica].

    *** W nocy 27 na 28 maja 1947 r. zabudowania mieszkalne w Górkach zostały niemal doszczętnie spalone przez oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii przy braku reakcji ze strony stacjonującego w pobliskiej Dębowej Kłodzie oddziału Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego [AAN, Kancelaria Sejmu Ustawodawczego, sygn. 382].

    Małe ojczyzny – strefa regionalistów

    Współczesność, strategie rozwoju

    Samorząd, organizacje​

    Kościoły i związki religijne​

    Życie kulturalne

    Oświata i szkolnictwo

    Wybitne postacie​

    Rodziny – pamiątki

    Wspomnienia, albumy rodzinne​

    Gospodarka – firmy i przedsiębiorstwa

    Walory turystyczne

    Folklor​

    Miejsca pamięci