Komarówka

Patrz hasło: Sosnowica.

W przeszłości nazwę wsi zapisywano tylko jako Komarówka. Być może nazwa pochodzi nazwy osobowej Komar lub od słowa ‘komar’ z sufiksem –ówka [NMP, 2005, t. 3, s. 78]. Częścią wsi była kiedyś kolonia Daleczkąt.

Miejscowość powstała w powiecie włodawskim guberni siedleckiej (w latach 1912–1915 guberni chełmskiej) [DPKP, 1867, t. 66, s. 279].

W latach 1915–1918 r. znajdowała się w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę (1919–1939) należała do powiatu włodawskiego województwa lubelskiego.

W czasie okupacji niemieckiej (1939–1944) włączono ją do powiatu chełmskiego. Od 1944 r. ponownie w powiecie włodawskim województwa lubelskiego. W 1954 r. weszła w skład powiatu parczewskiego [DzU, 1954, nr 49, poz. 241]. W latach 1975–1998 w województwie bialskopodlaskim, potem w powiecie parczewskim województwa lubelskiego.

Gmina

Wieś powstała w gminie Wola Wereszczyńska. W 1933 r. utworzono gromadę Komarówka, w skład której weszły wsie Komarówka i Daleczkąt [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wieś włączono do gromady Orzechów Nowy [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. W 1960 r. przeniesiono ją do gromady Sosnowica [DUWRNwL, 1959, nr 9, poz.63]. Od 1973 r. wieś należy do gminy Sosnowica [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].

Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (stan na 1.08.2024) wieś nie ma części składowych [https://eteryt.stat.gov.pl/].

W trakcie systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w ramach AZP w latach 1994 i 1999 odkryto 12 stanowisk (wyłącznie ślady osadnicze), na których zebrano głównie półsurowiec krzemienny z nieokreślonych pradziejów. W dwóch przypadkach znaleziona ceramika naczyniowa pochodzi z neolitu (kultura pucharów lejkowatych) oraz późnej epoki brązu (kultura łużycka) [NID, AZP obszary: 72-86 i 73-86].

Wieś jako kolonia powstała zapewne w drugiej połowie XIX wieku.

Wieś należała do parafii greckokatolickiej Lejnie. W 1880 r. zamieszkiwało tu 55 prawosławnych ( w 1875 r. zlikwidowano wyznanie unickie) [APL, KPCH, sygn. 901]. Po carskim ukazie tolerancyjnym z 1905 r. zezwalającym na zgodne z prawem przyjmowanie obrządku rzymskokatolickiego, liczba prawosławnych we wsi spadła z 115 (1904) do 97 (1906) [APL, KPCH, sygn. 982, 984].

Katolicy obrządku rzymskiego zamieszkujący w Komarówce byli (i są nadal) związani z parafią rzymskokatolicką Trójcy Świętej w Sosnowicy. W „Liber Conversorum” (księdze konwersji) parafii sosnowickiej znajdujemy zapisy o przejściach z prawosławia na katolicyzm. W latach 1905–1908 we wsi uczyniło to 5 osób [APRwSosnowicy, Liber Conversorum parochia sosnovicensis].

W 1887 r. w Komarówce w 26 domach zamieszkiwały 124 osoby [PKSG za 1887, s. 52]. Według spisu powszechnego z 1921 r. w 18 budynkach przebywało 100 osób. Deklarowały one wyznanie rzymskokatolickie – 78, prawosławne – 11 i ewangelickie – 11 [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4]. W 1943 r. we wsi żyło 253 mieszkańców [Amtliches, 1943, s. 38]. W 2021 r. we wsi mieszkało 91 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

Zdecydowana większość mieszkańców Komarówki na przestrzeni dziejów utrzymywała się z rolnictwa. Uprawiali oni indywidualne gospodarstwa rolne.

*** 9 lipca 1944 r. wieś została otoczona i spalona przez Niemców. Spłonęło 75 budynków mieszkalnych i gospodarskich, w tym inwentarz żywy. Ludność schroniła się do lasu. W czasie ucieczki Niemcy zabili czworo mieszkańców: Agatę Kret, Annę Durys, Jana Bakuna i Anielę Bakun.

*** Według „Raportu o stratach” we wsi w latach 1939–1944 z rąk okupantów niemieckich zginęło w sumie 9 osób [Raport, 2022, t. 3].