Władysławów

Patrz hasło: Tuczna.

Nazwa pochodzi od imienia Władysław.

Folwark powstał w powiecie bialskim guberni siedleckiej (w latach 1912–1915 guberni chełmskiej) [DPKP, 1867, t. 66, s. 279].

W latach 1915–1918 r. wieś znajdowała się w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę należała do powiatu bialskiego województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 w województwie bialskopodlaskim. Potem w powiecie bialskim województwa lubelskiego.

Gmina

Po utworzeniu na mocy ukazu cara Aleksandra II gmin samorządowych w Królestwie Polskim, w 1865 r. wieś weszła w skład gminy Międzyleś [APL, BKSW, sygn. 3]. W 1927 r. zmieniono jej nazwę na gmina Tuczna. W 1933 r. utworzono w niej gromadę Władysławów [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wieś weszła w skład gromady Krzywowólka [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. Od 1973 r. wieś należy do gminy Tuczna [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].

W trakcie systematycznych badań powierzchniowych w ramach AZP w roku 2008 odkryto 5 stanowisk o charakterze śladowym, na którym znaleziono fragmenty ceramiki naczyniowej z późnego średniowiecza (XIV-XV w.) oraz okresu nowożytnego (XVI-XVIII w.). Ponadto nie określono chronologii w jednym przypadku odłupka krzemiennego, w dwóch nielicznych niecharakterystycznych ułamków ceramiki [NID, AZP obszar 65-89].

W spisie z 1863 r. jest zapisana informacja o trzech niezamieszkałych budynkach we Władysławowie [APL, BKSW, sygn. 3].

[Patrz hasło: Kodeń]. W 1843 r. dobra kodeńskie stały się własnością Elżbiety z Branickich Krasińskiej, żony znanego poety Zygmunta. W 1876 r. odziedziczyły je ich wnuki (po zmarłym synu Władysławie): Adam Maria, Zofia Maria i Elżbieta Róża, później żona Jana Józefa Tyszkiewicza. W 1891 r. ostatnia z nich stała się jedyną właścicielką tych dóbr. W 1899 r. dobra nabyła Helena Kogan, która sprzedała je w 1903 r. Szmulowi i Noechelowi Gurowicz vel Gurewicz. [SR BP, sygn. 246, 247]. W 1905 r. majątek Władysławów kupił Józef Antoni Piechowski. Ten w 1914 r. sprzedał go Sewerianowi Andrzejowi Grilicz-Gryzimie. Ten część majątku sprzedał a w 1930 r. z jego części wydzielono folwark Międzylesie. W latach 1920–1921 części majątku Władysławów kupili: Leonard Rudnik, Jan i Julianna Rudnik, Stanisław Banaszek, Wincenty Olędzki, Andrzej Borkowski, Feliks Maderski, Franciszek Kuszneruk, Władysław Falkowski, Mikołaj Matysiak, Harasim Litwiniuk, Józef Machulewski, Jan Machulewski, Tytus Osinka, Rozalia Szczepaniak, Bronisław Wawer, Władysław Lusawa, Stanisław Miłosz, Bartłomiej Gromysz i Jan Bojarski. Do 1936 r. byli oni jednak współwłaścicielami przez zastrzeżenie, gdyż ciążyły na nim duże zaległości kredytowe, m.in. na rzecz Banku dla Handlu i Przemysłu w Warszawie. [APL OR, HBP, sygn. 729]. Potem majątek wrócił do Grilicz-Gryziny. W czasie okupacji niemieckiej majątkiem zarządzał Niemiec Celner. W 1944 r. liczący 195 ha ziemi majątek został znacjonalizowany.

Prawosławni mieszkańcy folwarku należeli początkowo do parafii pw. św. Mikołaja w Zabłociu a od 1906 r. do parafii prawosławnej w Międzylesiu. W przededniu I wojny światowej, tj. w 1914 r., we Władysławowie doliczono się 27 prawosławnych [APL, KPCH, sygn. 112].

Nieliczną nirgdyś grupę mieszkańców wsi stanowili katolicy należący do parafii rzymskokatolickiej pw. św. Anny w Tucznej.

W 1928 r. dzieci ze wsi chodziły do szkoły w Międzylesiu [APL, SPB, sygn. 225].

W 1887 r. w folwarku zamieszkiwało 20 osób [PKSG za 1887, s. 15]. Według spisu powszechnego z 1921 r. w folwarku w 9 budynkach przebywały 52 osoby wyznania rzymskokatolickiego [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4, s. 3]. W 1928 r. we wsi mieszkało 168 osób [APL, SPB, sygn. 225] a w 1943 r. 210 [Amtliches, 1943, s. 36]. W 2021 r. we Władysławowie zameldowanych było 49 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

Zdecydowana większość mieszkańców Władysławowa na przestrzeni dziejów utrzymywała się z rolnictwa. W 1902 r. folwark Władysławów obejmował 830 mórg (ogrody – 6, pola orne – 528, ługi – 234, pastwiska – 19, poręby – 1, pustki – 2, drogi i kanały – 29 oraz zabudowania – 7) [APL OR, HBP, sygn. 729].

Częścią środowiska kulturowego są miejsca pamięci, wpisane do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. We Władysławowie dwa krzyże upamiętniają zabitych przez okupantów niemieckich.

*** W czasie II wojny światowej na terenie wsi pochowano 11 żołnierzy (dwóch jeńców radzieckich Władimira Amietowa i NN, czterech nieznanych żołnierzy węgierskich i pięciu nieznanych żołnierzy niemieckich [APL OR, AGTuczna, sygn. 191].