Kijowiec Kolonia

Patrz hasło: Zalesie.

Nazwa wsi pochodzi od słowa „kij” [NMP, 2001, t. 4, s. 459]. W okresie istnienia majoratu informowano o wsi Simiszyno, której nazwa pochodziła od nazwiska jego posiadacza Simiszina.

Kijowiec Kolonia powstała w powiecie bialskim guberni siedleckiej (w latach 1912–1915 guberni chełmskiej) [DPKP, 1867, t. 66, s. 279]. W latach 1915–1918 r. znajdowała się w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę należała do powiatu bialskiego województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 w województwie bialskopodlaskim, potem w powiecie bialskim województwa lubelskiego.

Kolonia Kijowiec powstała w gminie Dobryń [APL, BKSW, sygn. 3]. W 1933 r. utworzono w niej gromadę Kijowiec kolonia [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wieś weszła w skład gromady Kijowiec [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. W 1960 r. wieś po likwidacji tej gromady włączono do gromady Zalesie [DUWRNwL, 1959, nr 9, poz. 63]. Od 1973 r. wieś należy do gminy Zalesie [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].

Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (stan na 1.12.2024) częściami wsi Kijowiec Kolonia są: Dworszczyzna, Podrzeczna i Polna [https://eteryt.stat.gov.pl/]. W połowie XIX w. na terenie folwarku Kijowiec posługiwano się takimi nazwami terenowymi: Popowy Bród i Skniska [APL, Zbiór planów różnych urzędów, sygn. 638].

W latach 60. XIX w. w przyszłej Kolonii Kijowiec, wówczas wsi Simiszyno uwłaszczono następujące osoby: Nikołaj Romaniuk, Nikołaj Klimuk, Łuka Sawczuk, Anton Kiriluk, Nikołaj Onoszko, Isidor Kunasik, Sofia Sidoroszczuk, Danił Kondratiuk, Grigorij Chwesiuk vel Wasiluk, Iwan Borodiuk, Jakow Darczuk, Iwan Kalużinskij, Maksim Panasiuk, Julian Sozonow vel Jaroszewicz, Aleksandr Czałajda, Piotr Kobeć, Semen Demidiuk, Anton Onuszko, Joan Lange i Iwan Tur [APL, ZTL, sygn. 91].

W trakcie systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w ramach AZP w roku 1984 odkryto 9 stanowisk (ślady osadnicze), z których zebrano wytwory krzemienne i fragmenty ceramiki naczyniowej z bliżej nieokreślonych pradziejów, późnej epoki brązu-wczesnej epoki żelaza (kultura łużycka?), późnego średniowiecza i okresu nowożytnego (w zakresie XIV-XVII w.) [NID, AZP obszary: 59-89 i 60-89].

Patrz: Kijowiec

Ukazem carskim z 1836 r. dobra rządowego klucza kijowieckiego dzierżawione wówczas przez Walentego Szczygielskiego na zasadzie donacji, w formie majoratu (2056 mórg), otrzymał carski generał Simiszyn. Po odzyskaniu niepodległości dobra przejął Skarb Państwa Polskiego. Przez wiele lat majątek ten liczący 476 ha (1930 r.) dzierżawił Franciszek Nostitz Jackowski. Stracił go w 1944 r. w wyniku nacjonalizacji. Ok. 1922 r. w kolonii Kijowiec osadzono na 10. morgowych działkach 23 osadników wojskowych [https://kresy24.pl/osadnictwo-wojskowe-na-kresach-ii-rzeczypospolitej-w-75-rocznice-deportacji-na-sybir/].

W Kolonii Kijowiec mieszkali katolicy obrządku rzymskiego. Należeli początkowo do parafii p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Piszczacu (!). Po jej zamknięciu przez władze carskie w 1878 r. należeli do parafii w Malowej Górze. W 1900 r. carski rząd zamknął tę parafię. Wiernych ze wsi przypisano do parafii w Białej Podlaskiej. Zgodę na ponowne otwarcie parafii Malowa Góra wyraził w grudniu 1905 r. rosyjski minister spraw wewnętrznych. Od tamtej pory katolicy z Kijowca należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Malowej Górze. [ APL, SPB, sygn. 477, 487].

W folwarku Kijowiec w 1921 roku w 5 budynkach mieszkało 71 osób, w tym 60 rzymskich katolików i 11 prawosławnych [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4, s. 35]. W 1943 r. we wsi mieszkało 202 mieszkańców [Amtliches, 1943, s. 35]. W 2021 r. w Kijowiec Kolonii było zameldowanych 129 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

Początkowo był to folwark dworski. W 1865 r. uwłaszczono w nim 20 gospodarzy, którzy otrzymali od 5 do 15 dziesięcin ziemi [APL, ZTL, sygn. 91].

Kapliczki i krzyże

Elementem krajobrazu kulturowego wsi są kapliczki i krzyże przydrożne, które są symbolem wiary okolicznego ludu. Były one od dawnych czasów stawiane na rozstajach dróg, na końcach wsi, czy też dla upamiętnienia ważnych wydarzeń w życiu prywatnym lub całej społeczności. Ich powszechność, nie łączyła się jednak z zapisywaniem informacji o ich istnieniu w różnego rodzaju źródłach pisanych