Podolanka

Patrz hasło: Terespol (gmina wiejska).

Początkowo miejscowość nazywała się Podolański Dwór. Ok. 1930 r. zmieniono jej nazwę na Podolanka. Nazwa wsi oznacza tereny położone w dolinie, nizinie [NMP, 2013, t. 9, s. 58].

Folwark powstał w powiecie bialskim guberni siedleckiej (w latach 1912–1915 guberni chełmskiej) [DPKP, 1867, t. 66, s. 279]. W latach 1915–1918 r. znajdował się w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę wieś należała do powiatu bialskiego województwa lubelskiego.

W latach 1975–1998 w województwie bialskopodlaskim, potem w powiecie bialskim województwa lubelskiego.

Gmina

Folwark powstał w gminie Kobylany Nadbużne [APL, BKSW, sygn. 3]. W 1933 r. utworzono w niej gromadę Podolanka [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wieś weszła w skład gromady Dobrynka, której nazwę w 1961 r. zmieniono na Małaszewicze [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. Od 1973 r. wieś należy do gminy Terespol [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].

Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (stan na 1.12.2024) wieś nie ma części składowych [https://eteryt.stat.gov.pl/]. W 1889 r. na terenie Podolańskiego Dworu występowały takie nazwy terenowe: Borkoskie, Dubina, Kanow Brod, Krugłyje, Pieńki, Protierieb, Żydowizna [APL OCH, Zbiór planów urządzeń gospodarstw leśnych oraz majątkowych powiatu chełmskiego, hrubieszowskiego i włodawskiego, sygn. 158].

W trakcie systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w ramach AZP w roku 1983 odkryto pojedynczy wytwór krzemienny i ułamek ceramiki naczyniowej – pochodzące z bliżej nieokreślonych pradziejów [NID, AZP obszar 61-90].

W 1889 r. (formalnie w 1891 r.) z dóbr Małaszewicze Małe „D” wydzielono majątek „Podolański Dwór” [APL OR, HBP, sygn. 601]. Dał on początek wsi. Początkowo istniał tylko folwark. W latach 1928–1929 został on częściowo rozparcelowany. Od 1929 r. sam folwark należał do Seweryna Domańskiego.

Wydzielony w 1891 r. majątek „Podolański Dwór” należał do rodzeństwa Tripenbachów [APL OR, HBP, sygn. 601]. W 1902 r. kupił go Henryk Żmigrodzki. W 1904 r. sprzedał on 5 dziesięcin (Podolański Dwór A) LucjanowiChodynickiemu [APL OR, HBP, sygn. 678].

Katolicy obrządku rzymskiego należeli początkowo do parafii rzymskokatolickiej Trójcy Świętej w Terespolu należącej do diecezji podlaskiej (siedleckiej). W 1938 r. mieszkało ich tu 107 [APL, SPB, sygn. 477]. Obecnie katolicy z Podolanki należą do dwóch parafii rzymskokatolickich, w Małaszewiczach i Kopytowie. Prawosławni należeli i do dziś należą do parafii w Kobylanach.

Według spisu powszechnego z 1921 r. w folwarku w 3 budynkach zamieszkiwało 30 osób, w tym 15 rzymskich katolików, 10 prawosławnych i 5 neounitów [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4, s. 1]. W 1943 r. we wsi przebywało 220 mieszkańców [Amtliches, 1943, s. 36]. W 2021 r. w Podolance było zameldowanych 56 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

We wrześniu 1910 r. w folwarku Podolański Dwór należącym do narodowego demokraty Henryka Żmigrodzkiego, odbył się nielegalny zjazd ziemian katolików w kwestii chełmskiej [Bechta, 2020a].