Przejdź do treści

Dobratycze Kolonia

    Herb gminy wiejskiej Terespol

    Dobratycze Kolonia

    Powiat: bialski

    Gmina: Terespol (gmina wiejska)

    Mapa miejscowości

    Miejscowości – część ekspercka

    W świecie cyfrowym

    Patrz hasło: Terespol (gmina wiejska).

    Nazwa, przynależność administracyjna

    Początkowo był to folwark Dobratycze. Nazwa Dobratycze pochodzi od nazwy osobowej Dobrota z sufiksem -ycze [NMP, 1997, t. 2, s. 371–372]. Określenie Kolonia pojawiło się po percelacji folwarku między drobnych właścicieli.

    Kolonia powstała w powiecie bialskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 w województwie bialskopodlaskim, potem w powiecie bialskim województwa lubelskiego.

    Gmina

    Kolonia Dobratycze powstała w gminie Kostomłoty. W 1933 r. utworzono w niej gromady Dobratycze Wieś i Dobratycze Kolonia [LDW, 1933, nr 22, poz. 181].

    Dobratycze Kolonia na Mapie Szczegółowej Polski z 1925 r. [http://polski.mapywig.org/]

    W 1943 r. włączono je do gminy Kodeń. Po likwidacji gmin w 1954 r. powstała gromada Dobratycze, w skład której weszły też Dobratycze Kolonia, Kołpin, Ogrodniki, Kostomłoty, Lebiedziew, Murawiec, Zastawek i Żuki [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. W 1960 r. do gromady przyłączono jeszcze Kożanówkę [DUWRNwL, 1959, nr 9, poz. 63]. W 1969 r. zlikwidowano gromadę Dobratycze. Wieś włączono wówczas do gromady Kodeń, a Dobratycze Kolonię do gromady Terespol [DUWRNwL, 1968, nr 13, poz. 100]. Od 1973 r. wieś należy do gminy Terespol [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].

    Mikrotoponimia

    Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (stan na 1.12.2024) wieś nie ma części składowych [https://eteryt.stat.gov.pl/].

    Antroponimia

    Patrz dział: Właściciele: w latach 1925–1926 ziemię w Dobratyczach Kolonii kupili: Włodzimierz Kodnianko, Teodor Naumiuk, Michał Bliźniuk, Grzegorz Wawryszuk, Andrzej Romanowicz, Władysław Gawryluk, Marianna Litwiniuk, Franciszek Żuk, Antoni Litwiniuk, Marcin Romanowicz, Franciszek Sepczuk, Jan Malicki i Aleksander Pietruczynik [APL OCH, HBP, sygn. 435].

    Archeologia o najdawniejszym osadnictwie

    W trakcie systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w ramach AZP w roku 2008 odkryto 5 stanowisk, z których zebrano ułamki ceramiki naczyniowej stanowiące pozostałości po siedliskach: z epoki brązu (kultura łużycka), wczesnego średniowiecza (brak bliższej chronologii) oraz okresu późniejszego (XV-XVIII w.) [NID, AZP obszar 61-91 – tam: Kolonia Dobratycze].

    Pierwsza wzmianka o osadzie

    W 1933 r. utworzono gromadę Dobratycze Kolonia [LDW, 1933, nr 22, poz. 181], chociaż miejscowość występuje na starszej o 8 lat mapie (patrz wyżej).

    Właściciele

    Właściciele folwarku Dobratycze, patrz: Dobratycze. W latach 1925–1926 doszło do częściowej parcelacji dóbr Dobratycze. Dokonali jej Edmund Werner (zm. 1925) i jego spadkobiercy, tj. wdowa po nim Helena i dzieci Romana, Bogusława i Henryka Edmunda. Ziemię nabyli wówczas Włodzimierz Kodnianko, Teodor Naumiuk, Michał Bliźniuk, Grzegorz Wawryszuk, Andrzej Romanowicz, Władysław Gawryluk, Marianna Litwiniuk, Franciszek Żuk, Antoni Litwiniuk, Marcin Romanowicz, Franciszek Sepczuk, Jan Malicki i Aleksander Pietruczynik. [APL OCH, HBP, sygn. 435].

    Stosunki etniczne i wyznaniowe

    W 1938 r. w Kolonii Dobratycze mieszkali tylko katolicy obrządku rzymskiego należący do parafii Świętej Trójcy w Terespolu w diecezji siedleckiej. Obecnie w miejscowości Dobratycze Kolonia znajduje się murowana kaplica pw. św. Andrzeja Boboli, która pełni funkcję kaplicy dojazdowej parafii Świętej Trójcy w Terespolu.

    Kaplica pw. św. Andrzeja Boboli. Fot. Dariusz Tarasiuk.

    Oświata

    Informacje statystyczne, gospodarka w dziejach

    Według spisu powszechnego z 1921 r. w folwarku w 7 budynkach zamieszkiwało 57 rzymskich katolików [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4, s. 1]. W 1943 r. we wsi przebywało 170 mieszkańców [Amtliches, 1943, s. 35]. W 2021 r. w Kolonii Dobratycze zameldowanych było 95 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

    Po parcelacji folwarku indywidualne gospodarstwa rolne.

    Zabytki

    Umocnienia twierdzy Brześć. Na terenie wsi znajduje się fort Lebiedziew, bateria (Struga) (1914–1915) i bateria Kolonia Dobratycze (1914–1915).

    Kapliczki i krzyże. Elementem krajobrazu kulturowego wsi są kapliczki i krzyże przydrożne, które są symbolem wiary okolicznego ludu. Były one od dawnych czasów stawiane na rozstajach dróg, na końcach wsi, czy też dla upamiętnienia ważnych wydarzeń w życiu prywatnym lub całej społeczności. Ich powszechność, nie łączyła się jednak z zapisywaniem informacji o ich istnieniu w różnego rodzaju źródłach pisanych.

    Kapliczka i krzyż. Fot. Dariusz Tarasiuk.

    Ważne wydarzenia

    Małe ojczyzny – strefa regionalistów

    Współczesność, strategie rozwoju

    Samorząd, organizacje​

    Kościoły i związki religijne​

    Życie kulturalne

    Oświata i szkolnictwo

    Wybitne postacie​

    Rodziny – pamiątki

    Wspomnienia, albumy rodzinne​

    Gospodarka – firmy i przedsiębiorstwa

    Walory turystyczne

    Folklor​

    Miejsca pamięci