Przejdź do treści

Nowy Dwór

    Herb gminy Piszczac

    Nowy Dwór

    Powiat: bialski

    Gmina: Piszczac

    Mapa miejscowości

    Miejscowości – część ekspercka

    W świecie cyfrowym

    Patrz hasło: Piszczac.

    Nazwa, przynależność administracyjna

    Nazwa pochodzi od miejsca budowy w tym miejscu nowego dworu (folwarku).

    Folwark powstał w powiecie bialskim guberni siedleckiej (w latach 1912–1915 guberni chełmskiej) [DPKP, 1867, t. 66, s. 279]. W latach 1915–1918 r. miejscowość znajdowała się w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę należała do powiatu bialskiego województwa lubelskiego.

    Nowy Dwór na Mapie Taktycznej Polski z 1931-1938 r. [http://polski.mapywig.org/]

    W latach 1975–1998 w województwie bialskopodlaskim, potem w powiecie bialskim województwa lubelskiego.

    Gmina

    Folwark powstał w w gminie Połoski (od 1919 r. gminie Piszczac). W 1933 r. utworzono gromadę Nowy Dwór [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wieś weszła w skład gromady Dobrynka [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. W 1962 r. miejscowość po likwidacji tej gromady włączono do gromady Małaszewicze [DUWRNwL, 1961, nr 11, poz. 84]. Od 1973 r. wieś należy do gminy Piszczac [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].

    Okolice Nowego Dworu. Fot. Dariusz Tarasiuk

    Mikrotoponimia

    Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (stan na 1.12.2024) wieś nie ma części składowych [https://eteryt.stat.gov.pl/]. W końcu XIX w. posługiwano się w Nowym Dworze takimi nazwami terenowymi: Brzezina, Chwojnowate, Naddatki, Nowe, Pieńki i Przydatki [APL OR, HBP, sygn. 613].

    Antroponimia

    Patrz sekcja ‘Właściciele’.

    Archeologia o najdawniejszym osadnictwie

    Brak informacji o dawnym osadnictwie zarówno z kwerendy, jak i z systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w roku 1990 w ramach AZP [NID, AZP obszar 62-90].

    Pierwsza wzmianka o osadzie

    Pierwsza informacja o folwarku Nowy Dwór pochodzi z 1891 roku. W 1896 r. został on oficjalnie wydzielony z Dobrynki do osobnej księgi hipotecznej [APL OR, HBP, sygn. 613].

    Właściciele

    Pierwszym właścicielem folwarku Nowy Dwór był Eugeniusz Piwnicki. W 1895 r. w wyniku podziału spadku majątek przeszedł na własność jego syna Stanisława. W kolejnych latach jego właścicielami byli: Chiwel Mostinski i Lejba Jagłom (1898), Wasilisa Faklier (1899), Aleksander Przesmycki (1901), Leon Wybranowski (1910), Aleksandra Michalenko (1912), Bank Włościański (1912). W 1921 r. Skarb Państwa rozpoczął jego parcelację. Pierwszymi rolnikami, którzy kupili ziemię byli: Warpas, Wężowski i Szot [APL OR, HBP, sygn. 613; Gmina Piszczac, 2018, s. 76–77].

    Stosunki etniczne i wyznaniowe

    Mieszkańcy wsi byli katolikami obrządku rzymskiego, należeli początkowo do parafii rzymskokatolickiej pw. Św. Anny w Tucznej. W okresie II Rzeczypospolitej znaleźli się w parafii rzymskokatolickiej w Piszczacu [APL, SPB, sygn. 477]. Od 1928 r. katolicy ze wsi należą do parafii rzymskokatolickiej Zmartwychwstania Pańskiego w Kopytowie.

    Oświata

    Informacje statystyczne, gospodarka w dziejach

    Według spisu powszechnego z 1921 r. w Nowym Dworze w 21 budynkach zamieszkiwało 91 osób, w tym 88 wyznania rzymskokatolickiego i 3 prawosławnego [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4, s. 3]. W 1943 r. we wsi mieszkało 182 mieszkańców [Amtliches, 1943, s. 35]. W 2021 r. w Nowym Dworze zameldowanych było 68 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

    Mieszkańcy wsi utrzymywali się przede wszystkim z pracy w swoich gospodarstwach rolnych.

    Zabytki i obiekty przyrodnicze

    Przydrożny krzyż w Nowym Dworze. Fot. Dariusz Tarasiuk

    Ważne wydarzenia

    Małe ojczyzny – strefa regionalistów

    Współczesność, strategie rozwoju

    Samorząd, organizacje​

    Kościoły i związki religijne​

    Życie kulturalne

    Oświata i szkolnictwo

    Wybitne postacie​

    Rodziny – pamiątki

    Wspomnienia, albumy rodzinne​

    Gospodarka – firmy i przedsiębiorstwa

    Walory turystyczne

    Folklor​

    Miejsca pamięci