Dębica-Kolonia

Patrz hasło: Ostrówek.

Dębica – nazwa pochodzi od słowa dębowy [NMP, 1997, t. 2, s. 322].

Kolonia Dębica powstała przed pierwszą wojną światową w powiecie lubartowskim guberni lubelskiej. Kolejne zmiany administracyjne nastąpiły w okresie wojny. W 1915 r. po zajęciu tych terenów przez wojska niemieckie i austro-węgierskie przeszły one pod zarząd austro-węgierskiego Generalnego Gubernatorstwa Wojskowego którego siedzibą od 1 X 1915 r. był Lublin. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę kolonia należała do powiatu lubartowskiego województwa lubelskiego (w latach II wojny światowej w powiecie radzyńskim).

W latach 1975–1998 w małym województwie lubelskim, potem w powiecie lubartowskim województwa lubelskiego.

Gmina

Kolonia Dębica powstała w gminie Czemierniki [APL, KGL, sygn. 1866:124]. W 1933 r. utworzono w niej gromadę Dębica Kolonia [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wieś weszła w skład gromady Ostrówek, w 1960 r. przekształconej w gromadę Kamienowola [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64; 1959, nr 9, poz. 63]. W 1969 r. wieś po likwidacji tej gromady włączono do gromady Ostrówek [DUWRNwL, 1968, nr 13, poz. 101]. Od 1973 r. wieś należy do gminy Ostrówek [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].

Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (stan na 1.12.2024) wieś nie ma części składowych [https://eteryt.stat.gov.pl/].

Brak informacji o dawnym osadnictwie zarówno z kwerendy, jak i systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w ramach AZP w roku 2002 [NID, AZP obszar 70-82].

Patrz: właściciele.

W 1908 r. dobra Dębica na publicznej sprzedaży nabył Jakow Kipman. Rozpoczął on ich parcelację. W latach 1908–1910 r. wydzielił w odrębne księgi hipoteczne dobra Kolonia Dębica nr 2–8 o łącznej powierzchni 608 mórg. Następnie wydzielono dobra Dębica Kolonia – 123 dz. [SRL, Wydział Ksiąg Wieczystych, sygn. 99, 111; Tarasiuk, 2014a, s. 122].

Ludność zamieszkująca miejscowość była wyznania rzymskokatolickiego. Należała do parafii w Czemiernikach w diecezji lubelskiej. W 1921 r. Dębica Kolonia weszła w skład nowoerygowanej parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Ostrówku.

Według spisu powszechnego z 1921 r. w kolonii Dębica w 21 budynkach zamieszkiwało 144 rzymskich katolików [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4, s. 54]. W 1943 r. we wsi żyło 173 mieszkańców [Amtliches, 1943, s. 47]. W 2021 r. w Dębicy Kolonii mieszkało 144 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

Zdecydowana większość mieszkańców utrzymywała się z rolnictwa. Użytkowali oni indywidualne gospodarstwa rolne.

• Oddział Gwardii Ludowej Wójtowicza 16 czerwca 1943 r. zorganizował zasadzkę na niemiecki samochód ciężarowy na szosie parczewskiej. Zginęło wówczas 13 żandarmów niemieckich. W ramach akcji odwetowej, rankiem 23 czerwca 1943 r., kolonie Dębica i Jeleń otoczyli Niemcy. W czasie pacyfikacji kolonii Dębica spalono część jej zabudowań, zamordowano 25 mężczyzn a 11 osób wywieziono do obozu na Majdanku (4 zmarły w obozie a 7 zwolniono) [Kiełboń, 1996, s. 193–201].