Przejdź do treści

Cegielnia

    Herb gminy Ostrówek

    Cegielnia

    Powiat: lubartowski

    Gmina: Ostrówek

    Mapa miejscowości

    Miejscowości – część ekspercka

    W świecie cyfrowym

    Patrz hasło: Ostrówek.

    Nazwa, przynależność administracyjna

    Nazwa pochodzi od istniejącej na tym terenie cegielni dworskiej.

    Cegielnia powstała w powiecie lubartowskim guberni lubelskiej. W 1915 r., po zajęciu tych terenów przez wojska niemieckie i austro-węgierskie, przeszły one pod zarząd austro-węgierskiego Generalnego Gubernatorstwa Wojskowego w Kielcach, którego siedzibę 1 X 1915 r. przeniesiono do Lublina. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę Cegielnia należała do powiatu lubartowskiego województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 w małym województwie lubelskim, potem w powiecie lubartowskim województwa lubelskiego.

    Gmina

    Cegielnia powstała w gminie Luszawa. W 1933 r. utworzono w niej gromadę Cegielnia [LDW, 1933, nr 22, poz. 181].

    Cegielnia na mapie taktycznej Polski WIG z 1938 r. – grek.amzp.pl/mapindex.php?cat=WIG100.

    W 1948 r. w miejsce zlikwidowanej gminy Luszawa utworzono gminę Leszkowice [DzU, 1948, nr 60, poz. 470]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wieś weszła w skład gromady Ostrówek, w 1960 r. przekształconej w gromadę Kamienowola [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64; 1959, nr 9, poz. 63]. W 1969 r. wieś po jej likwidacji włączono do gromady Ostrówek [DUWRNwL, 1968, nr 13, poz. 101]. Od 1973 r. wieś należy do gminy Ostrówek [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].

    Droga przez Cegielnią. Fot. Pawel Jusiak

    Mikrotoponimia

    Antroponimia

    Archeologia o najdawniejszym osadnictwie

    W trakcie systematycznych badań powierzchniowych prowadzonych w ramach AZP w roku 2002 odkryto 6 stanowisk (ślady osadnicze, siedlisko?), na których zebrano odpadki krzemienne z bliżej nieokreślonych pradziejów, także ułamki ceramiki naczyniowej datowane na wczesne średniowiecze oraz okres nowożytny – brak bliższej chronologii NID, AZP obszar 70-82].

    Pierwsza wzmianka o osadzie

    Miejscowość została wydzielona ze wsi Ostrówek w 1893 r. [SRL, Wydział Ksiąg Wieczystych, sygn. 476].

    Właściciele

    W 1893 r. z dóbr Ostrówek należących do Leontyny i Antoniego Łubkowskich, wydzielono majątek Cegielnia o powierzchni 570 mórg, który następnie sprzedano 60 chłopom [SRL, Wydział Ksiąg Wieczystych, sygn. 477].

    Stosunki etniczne i wyznaniowe

    Ludność zamieszkująca wieś była wyznania rzymskokatolickiego. Należała do parafii p.w. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Czemiernikach w Czemiernikach w diecezji lubelskiej. W 1921 r. weszła w skład erygowanej wówczas parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Ostrówku.

    Oświata

    Informacje statystyczne, gospodarka w dziejach

    Według spisu powszechnego z 1921 r. w kolonii zamieszkiwało 264 osób, w tym 263 rzymskich katolików i osoba prawosławna [Skorowidz miejscowości, 1924, t. 4, s. 56]. W 1943 r. we wsi żyło 300 mieszkańców [Amtliches, 1943, s. 43]. W 2021 r. w Cegielni mieszkało 130 osób [https://www.polskawliczbach.pl].

    Zdecydowana większość mieszkańców na przestrzeni dziejów utrzymywała się z rolnictwa. Użytkowali oni indywidualne gospodarstwa rolne. Niewielka część ludności w okresie zaborów utrzymywała się z zajęć pozarolniczych. W 1898 r. we wsi działał sklep z tzw. drobnicą (właściciel: Ita Najman) [APL, Izba Skarbowa Lubelska, 2465]. „Księga Adresowa Polski” z 1930 r. informuje, że w Cegielni sklep kolonialno-spożywczy prowadził Piotr Baran [KAP, 1930].

    Zabytki i miejsca kultu

    Cmentarz rzymsko-katolicki z początku XXw. Przy drodze Cegielnia – Ostrówek Kolonia [Studium uwarunkowań, 2014, 41].

    Krzyż przydrożny w Cegielni. Fot. Paweł Jusiak.

    Ważne wydarzenia

    • Po odzyskaniu niepodległości przez państwo polskie we wsi nastąpiło ożywienie życia społeczno-politycznego. We wsi działało koło Stronnictwa Ludowego [Szumiło, 2014a, s. 170].

    Małe ojczyzny – strefa regionalistów

    Współczesność, strategie rozwoju

    Samorząd, organizacje​

    Kościoły i związki religijne​

    Życie kulturalne

    Oświata i szkolnictwo

    Wybitne postacie​

    Rodziny – pamiątki

    Wspomnienia, albumy rodzinne​

    Gospodarka – firmy i przedsiębiorstwa

    Walory turystyczne

    Folklor​

    Miejsca pamięci