{"id":7064,"date":"2023-11-30T22:02:54","date_gmt":"2023-11-30T22:02:54","guid":{"rendered":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/?p=7064"},"modified":"2023-12-16T16:54:55","modified_gmt":"2023-12-16T16:54:55","slug":"wolka-biska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/11\/30\/wolka-biska\/","title":{"rendered":"W\u00f3lka Biska"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns border-left border-left-1 is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"218\" height=\"240\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/POL_gmina_Biszcza_COA.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7047\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Herb gminy Biszcza.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-top is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h2 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">W\u00f3lka Biska<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">start<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns card-text-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Powiat: <\/strong>bi\u0142gorajski<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gmina:<\/strong> Biszcza<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Mapa miejscowo\u015bci<\/h3>\n\n\n\n<iframe src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d10161.925867694932!2d22.601503357555384!3d50.450758458533286!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x473ccb2208555149%3A0x1b97daba7065c2ca!2s23-425%20W%C3%B3lka%20Biska!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1701381664179!5m2!1spl!2spl\" width=\"400\" height=\"300\" style=\"border:0;\" allowfullscreen=\"\" loading=\"lazy\" referrerpolicy=\"no-referrer-when-downgrade\"><\/iframe>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">end<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">W \u015bwiecie cyfrowym<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\">Patrz: <a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/11\/30\/biszcza\/\" data-type=\"URL\" data-id=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/11\/30\/biszcza\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Biszcza<\/a>. <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Nazwa, przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna <\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Po raz pierwszy zosta\u0142a wymieniona w inwentarzu ordynackim z 1775 r. jako W\u00f3lka Bisicka [APL AOZ 1301, k. 7v], za\u015b w austriackim spisie podatkowym z 1785 r. jako W\u00f3lka Biscka [Budzy\u0144ski 1993, 82]. Na mapie von Miega z 1779-1783 r. uwidoczniono wie\u015b pod nazw\u0105 Wulka (W\u00f3lka). Stworzy\u0144ski [1834, s. 79] podaje natomiast miano Wolica Biska.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-13.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7553\" width=\"625\" height=\"491\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-13.png 763w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-13-300x236.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 625px) 100vw, 625px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">W\u00f3lka Biska na mapie von Miega z 1779-83 &#8211; Galizien und Lodomerien (1779\u00e2\u20ac\u201c1783) \u00e2\u20ac\u201c First Military Survey Arcanum Maps<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Nazwa W\u00f3lka (Wola, Wolica) oznacza\u0142a wie\u015b za\u0142o\u017con\u0105 na surowym korzeniu, czyli na pustej ziemi, z uwolnieniem na okre\u015blon\u0105 ilo\u015b\u0107 lat od wszelkich lub wi\u0119kszo\u015bci s\u0142u\u017cb, powinno\u015bci i czynsz\u00f3w dla w\u0142a\u015bciciela [Gloger 1903, 4, 463]. Przymiotnik za\u015b wskazuje na ulokowanie miejscowo\u015bci na gruntach wcze\u015bniej nale\u017c\u0105cych do s\u0105siedniej wsi Biszcza, st\u0105d W\u00f3lka Biska.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u00f3lka Biska powsta\u0142a w XVIII stuleciu i wraz z Biszcz\u0105 po\u0142o\u017cona by\u0142a w powiecie przeworskim ziemi przemyskiej, a ta z kolei wchodzi\u0142a w sk\u0142ad wojew\u00f3dztwa ruskiego [Przybo\u015b 1994, 190; P\u00f3\u0142\u0107wiartek 2015-2020, 12]. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 r. wie\u015b znalaz\u0142a si\u0119 pod zaborem austriackim. W kr\u00f3tkim czasie kilkakrotnie zmienia\u0142a sw\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjn\u0105. Pocz\u0105tkowo, w latach 1773\u20131775, znajdowa\u0142a si\u0119 w okr\u0119gu ulanowskim cyrku\u0142u be\u0142skiego (z siedzib\u0105 w Zamo\u015bciu). W 1775 r. w\u0142adze austriackie dokona\u0142y\u00a0 reorganizacji struktur administracyjnych i wie\u015b znalaz\u0142a si\u0119 na obszarze okr\u0119gu tomaszowskiego cyrku\u0142u be\u0142skiego (z siedzib\u0105 w Zamo\u015bciu). Kolejna reorganizacja nast\u0105pi\u0142a w 1782 r. Tym razem W\u00f3lka Biska wchodz\u0105c w sk\u0142ad okr\u0119gu tomaszowskiego znalaz\u0142a si\u0119 na terytorium cyrku\u0142u zamojskiego. Taki stan rzeczy przetrwa\u0142 do 1810 r. Wtedy na mocy traktatu w Sch\u00f6nbrunn z 14 pa\u017adziernika 1809 r. ko\u0144cz\u0105cego wojn\u0119 francusko-austriack\u0105 cyrku\u0142 zamojski zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w sk\u0142ad Ksi\u0119stwa Warszawskiego. W nowej rzeczywisto\u015bci polityczno-administracyjnej W\u00f3lka Biska znalaz\u0142a si\u0119 od 1810 r. w gminie dominialnej Biszcza w powiecie tarnogrodzkim departamentu lubelskiego. Po utworzeniu Kr\u00f3lestwa Polskiego w 1815 r. osada zosta\u0142a obj\u0119ta w\u0142adz\u0105 komisarza obwodu zamojskiego (od 1842 r. naczelnika powiatu zamojskiego) wojew\u00f3dztwa lubelskiego (od 1837 r. guberni lubelskiej). <\/p>\n\n\n\n<p>W 1864 r. po og\u0142oszeniu ukaz\u00f3w uw\u0142aszczeniowych przez rz\u0105d carski dokonano reorganizacji gmin. Zosta\u0142a utworzona nowa Gmina Biszcza \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie funkcje administracyjne i samorz\u0105dowe, a w jej sk\u0142adzie znalaz\u0142a si\u0119 W\u00f3lka Biska [Osi\u0144ski 2006, 48\u201349, 68, 78; idem, 2020, 33]. Od 13 stycznia 1867 r. funkcjonowa\u0142a w obr\u0119bie powiatu bi\u0142gorajskiego guberni lubelskiej. Taka przynale\u017cno\u015b\u0107 terytorialna przetrwa\u0142a do 14 wrze\u015bnia 1913 r. Wtedy W\u00f3lka Biska, bez zmiany przynale\u017cno\u015bci gminnej i powiatowej, znalaz\u0142a si\u0119 w granicach guberni che\u0142mskiej. Po zaj\u0119ciu po\u0142udniowych obszar\u00f3w Kr\u00f3lestwa Polskiego przez wojska austro-w\u0119gierskie i ukonstytuowaniu si\u0119 jesieni\u0105 1915 r. zarz\u0105du okupacyjnego miejscowo\u015b\u0107 (w\u0142adze przywr\u00f3ci\u0142y granice podzia\u0142u administracyjnego gmin i powiat\u00f3w sprzed wydzielenia guberni che\u0142mskiej w dniu 14 wrze\u015bnia 1913 r.) wesz\u0142a w sk\u0142ad genera\u0142-gubernatorstwa lubelskiego [\u201eDziennik rozporz\u0105dze\u0144 c. i k. Jeneralnego Gubernatorstwa wojskowego\u201d 1915, nr 1, poz. 1; \u0106wik, Reder 1977, 107]. Ten stan rzeczy przetrwa\u0142 do uzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<p>W pierwszych dniach wolno\u015bci W\u00f3lka Biska wesz\u0142a w sk\u0142ad Gminy Biszcza powiatu bi\u0142gorajskiego i wojew\u00f3dztwa lubelskiego (od 1919 r.). W dniu 23 marca 1933 r. zosta\u0142a og\u0142oszona ustawa o cz\u0119\u015bciowej zmianie ustroju samorz\u0105du terytorialnego. Na jej podstawie wie\u015b wraz ze \u017barami wesz\u0142y w sk\u0142ad Gromady W\u00f3lka Biska b\u0119d\u0105cej elementem sk\u0142adowym Gminy Biszcza [\u201eLDW\u201d 1933, nr 22, s. 361; 1935, nr 30, s. 475]. W czasie okupacji niemieckiej (od 26 pa\u017adziernika 1939 r. do ko\u0144ca lipca 1944 r.) miejscowo\u015b\u0107 znajdowa\u0142a si\u0119 na terytorium powiatu bi\u0142gorajskiego dystryktu lubelskiego. Po wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej przywr\u00f3cono podzia\u0142 administracyjny sprzed 26 pa\u017adziernika 1939 r. Taka organizacja przynale\u017cno\u015bci terytorialnej przetrwa\u0142a a\u017c do chwili likwidacji Gminy Biszcza. 5 pa\u017adziernika 1954 r. wie\u015b znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Gromady Biszcza [\u201eDUWRN w Lublinie\u201d 1954, nr 15, s. 59]. W grudniu 1972 r. nast\u0105pi\u0142o przywr\u00f3cenie funkcjonowania Gminy Biszcza powiatu bi\u0142gorajskiego i w jej granicach znalaz\u0142a si\u0119 W\u00f3lka Biska [\u201eDUWRN w Lublinie\u201d 1972, nr 12, s. 174]. Z dniem 1 czerwca 1975 r. , po likwidacji powiatu bi\u0142gorajskiego, umieszczona zosta\u0142a w granicach wojew\u00f3dztwa zamojskiego. Stan ten przetrwa\u0142 do momentu wprowadzenia reformy podzia\u0142u administracyjno-terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. Od tego momentu W\u00f3lka Biska znajduje si\u0119 na terenie powiatu bi\u0142gorajskiego wojew\u00f3dztwa lubelskiego [Dz.U., 1975, nr 16, poz. 91, s. 160].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Mikrotoponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W drugiej po\u0142owie XIX wieku ch\u0142opi mieli prawo u\u017cytkowa\u0107 lasy z obr\u0119b\u00f3w: P\u0119k, Hajduk, D\u0105browa, Rogu\u017anianka, Radochy, Korlin, Olszynki, Goszczyn, Suszka, Baba, Uchod\u00f3w, Muszyniec, Lipi\u0144skie G\u00f3rki, Brzozowiec, Borowiec, Turowy B\u00f3r i Naklik.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Antroponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W 1775 r. uzytkownikami gospodarstw w tej wsi by\u0142y osoby o nazwiskach: Bednart, Byryk, Giecko, Kostyra, Kudyn, \u0141aba, \u0141aszko, Mucha, Mucia\u0142a, Paw\u0119ska, R\u0105czka, Tedyrko, Zawada i \u017brebin [APL AOZ 1301, k. 6v-7].<\/p>\n\n\n\n<p>Pod koniec lat 40. XIX w. u\u017cytkownikami gospodarstw w W\u00f3lce Biskiej byli w\u0142o\u015bcianie nosz\u0105cy nast\u0119puj\u0105ce nazwiska: Bary\u0142a, Bialik, Bosko, Cis, Dandry, Fil, J\u0119czyna, Kic, Koba, Koperwas, Kot\u0142a\u015b, Kupczak, Ku\u015bmierz, Laszko, \u0141aba, Melech, Mucha, Paw\u0119zka, Piecko, Sie\u0107ko, Szewc i Zawada [APL, AOZ, sygn. 3196].<\/p>\n\n\n\n<p>Na podstawie ukazu uw\u0142aszczeniowego z 1864 r. w\u0142a\u015bcicielami gospodarstw we wsi sta\u0142y sie rodziny nosz\u0105ce nast\u0119puj\u0105ce nazwiska: Bary\u0142a, Bazan, Bednarczyk, Bednarz, Bialik, Bo\u015bko, Budzy\u0144ski, Bylica, Cis (2 gospodarstwa), \u0106wik\u0142a, Fil, Fusiarz (2), Garbacz, Herbstman, Kaniuch, Kic (2), Koba, Kobel (7), Ko\u0142odziej (4), Koperwas (2), Kulnianica (2), Kupczak (2), Ku\u015bnierz, Leszko, Leus (2), Lipiec, \u0141aba, Martysz, Melech, Mucha, Paw\u0119zka, Pie\u0107ko (2), Pier\u015bcionek (2), Przytu\u0142a (2), Psiuk, Rembacz, Ro\u017ca\u0144ski, Sienczyna, Szewc (3), Szyszka, \u015awiderski, Tutka, Zanoza, Zawada (2) i \u017berebiec.<\/p>\n\n\n\n<p>Tu\u017c przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej w\u0142a\u015bcicielami gospodarstw w W\u00f3lce Biskiej byli w\u0142o\u015bcianie posiadaj\u0105cy nast\u0119puj\u0105ce nazwiska: Bary\u0142a (2 gospodarstwa), Bednarz, Bialik (3), Bielica, Bosko (3), Buca (2), Budzy\u0144ski (2), Choma, Cis (2), \u0106wik\u0142a, Dybiak, Falandysz, Fil (2), Garbacz, Grab (2), Goch, Golik, Grum, Hana\u015b, Herbstman, Jajak, Karp, Klucha, Koba (3), Kobel (5), Ko\u0142odziej (2), Komanowski, Kupczak (4), Ku\u015bnierz (2), Ku\u015bmierz (2), Kyc (2), Laszko, Leus (4), Lewkowicz, Lipiec, \u0141aba, \u0141azorko, \u0141ebko, Maryniak (2), Mielech (2), Mura (3), Mucha (2), Paw\u0119ska (2), Piecko (3), Pieczonka (2), Pier\u015bcionek (2), Podpora, Powro\u017anik, Przytu\u0142a, R\u00f3\u017ca\u0144ski, Ryczko (2), Senczyna, Szewc (3), Tutka (2), Wo\u0142oszyn (2), Zawada (3), Zwolak, \u017berebiec i \u017by\u0142a (2) [APLOK, AGB, sygn. 57, k. 15\u201340].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Archeologia o najdawniejszym osadnictwie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p> Z bada\u0144 powierzchniowych prowadzonych w roku 1956 pochodzi pojedynczy u\u0142amek naczynia z wczesnej epoki br\u0105zu [Machnik, Potocki 1959, 256].<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejne materia\u0142y uzyskane z 3 stanowisk pochodz\u0105 z systematycznych bada\u0144 powierzchniowych prowadzonych w roku 1985 w ramach AZP. W\u015br\u00f3d zebranych pojedynczych zabytk\u00f3w krzemiennych znajduje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie p\u00f3\u0142surowiec, kt\u00f3rego wiek w dw\u00f3ch przypadkach by\u0107 mo\u017ce nale\u017cy odnie\u015b\u0107 do mezolitu (brak afiliacji kulturowej). Ponadto nie okre\u015blono chronologii zabytk\u00f3w pozbawionych charakterystycznych cech morfologiczno-technologicznych [NID, AZP obszar 94-82].<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto z rejonu tej miejscowo\u015bci pochodzi siekiera krzemienna z wczesnej epoki br\u0105zu \u2013 typowa dla ludno\u015bci kultury mierzanowickiej [archiwum J. Libery].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/image-63.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7067\" width=\"289\" height=\"281\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/image-63.png 374w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/image-63-300x291.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 289px) 100vw, 289px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Siekiera krzemienna ludno\u015bci kultury mierzanowickiej [zbiory prywatne; archiwum J. Libery].<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Pierwsza wzmianka o osadzie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W\u00f3lka Biska powsta\u0142a nad rzek\u0105 Tanwi\u0105 zapewne przed po\u0142ow\u0105 XVIII stulecia, poniewa\u017c w inwentarzu ordynackim z 1775 r. zosta\u0142a ukazana jako osada ju\u017c rozwini\u0119ta, zamieszka\u0142a przez 27 gospodarzy [APL AOZ 1301, k. 6v-7v]. W\u00f3lka zosta\u0142a tam uwzgl\u0119dniona jako odr\u0119bna wie\u015b, aczkolwiek austriacki spis z 1785 r. traktuje j\u0105 jako przysi\u00f3\u0142ek Biszczy [Budzy\u0144ski 1993, 396]. Nazwiska gospodarzy w W\u00f3lce, wyszczeg\u00f3lnione w inwentarzu z 1775 r. wskazuj\u0105, i\u017c osadnicy mogli wywodzi\u0107 si\u0119 z s\u0105siedniej Biszczy<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">W\u0142a\u015bciciele <\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Od pocz\u0105tku swego istnienia W\u00f3lka Biska nale\u017ca\u0142a do utworzonej w 1589 r. Ordynacji Zamojskiej. W 1783 i 1800 r. wchodzi\u0142a w sk\u0142ad ordynackiego klucza d\u00f3br z o\u015brodkiem w Biszczy [Or\u0142owski 1963, 36].<\/p>\n\n\n\n<p>Po upadku Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w grunty le\u017c\u0105ce w W\u00f3lce Biskiej nadal nale\u017ca\u0142y wy\u0142\u0105cznie do Ordynacji. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich (w postaci folwark\u00f3w) by\u0142a oddawana w dzier\u017caw\u0119. Pozosta\u0142e ziemie by\u0142y u\u017cytkowane przez w\u0142o\u015bcian, kt\u00f3rzy w zamian za korzystanie z area\u0142u nale\u017c\u0105cego do Zamoyskich byli zobligowani do odrabiania pa\u0144szczyzny i p\u0142acenia czynszu. W W\u00f3lce Biskiej funkcjonowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c folwark. Posiada\u0142 on niewielki area\u0142, liczy\u0142 zaledwie 25 ha ziemi. By\u0142 wielokrotnie wydzier\u017cawiany w r\u0119ce prywatne. Zosta\u0142 rozparcelowany na pocz\u0105tku lat 30. XX w. [APL,AOZ, Plany, sygn. 526; Spravochnaya, 16].<\/p>\n\n\n\n<p>W marcu 1864 r. zosta\u0142a og\u0142oszona przez rz\u0105d carski reforma uw\u0142aszczeniowa. Na jej podstawie 9 stycznia 1868 r. dosz\u0142o do powstania w W\u00f3lce Biskiej 69 gospodarstw, kt\u00f3rych pe\u0142noprawnymi w\u0142a\u015bcicielami stali si\u0119 miejscowi w\u0142o\u015bcianie. \u0141\u0105czna powierzchnia grunt\u00f3w (759 m\u00f3rg i 232 pr\u0119t\u00f3w, w tym 675 morgi i 259 pr\u0119t\u00f3w stanowi\u0142y u\u017cytki rolne) wykorzystana na przeprowadzenie uw\u0142aszczenia pochodzi\u0142a z area\u0142u Ordynacji. \u00d3wczesny ordynat za utracon\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 otrzyma\u0142 odszkodowanie w wysoko\u015bci 5102,5 rubla. Tym sposobem w\u0142a\u015bcicielami gospodarstw, maj\u0105cymi powierzchni\u0119 od 1,5 do 18,5 morga ziemi, stali si\u0119 w\u0142o\u015bcianie. Posiadali oni mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania ze wsp\u00f3lnego pastwiska o powierzchni 85 m\u00f3rg i 47 pr\u0119t\u00f3w. Ponadto otrzymali prawo u\u017cytkowania wsp\u00f3lnych pastwisk (ch\u0142opi ze wsi Biszcza i \u017bary) o powierzchni 109 m\u00f3rg i 202 pr\u0119t\u00f3w, z czego dla gospodarzy z W\u00f3lki Biskiej przypada\u0142o 14 m\u00f3rg i 141 pr\u0119t\u00f3w. W\u0142o\u015bcianie z W\u00f3lki Biskiej posiadali tak\u017ce prawo eksploatacji serwitut\u00f3w le\u015bnych (pozyskiwanie materia\u0142u budowlanego i opa\u0142u na gruntach Ordynacji ). 1 lutego 1927 r. og\u0142oszono rozporz\u0105dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na mocy kt\u00f3rego 23 kwietnia 1930 r. w\u0142a\u015bciciele gospodarstw z W\u00f3lki Biskiej za zrzeczenie si\u0119 prawa do serwitut\u00f3w otrzymali do podzia\u0142u 130,48 ha grunt\u00f3w (w tym 129,33 ha lasu) [APL, ZTL, sygn. 266]. <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Stosunki etniczne i wyznaniowe<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W austriackim spisie podatkowym ludno\u015bci z 1785 r. W\u00f3lka Biska zosta\u0142a uwzgl\u0119dniona wsp\u00f3lnie z Biszcz\u0105 i Kaw\u0119czynem [Budzy\u0144ski 1993, 82], zatem nie posiadamy konkretnych danych o liczbie wyznawc\u00f3w rzymskokatolickich i greckokatolickich dla samej W\u00f3lki. S\u0105dz\u0105c wszak\u017ce z imion i nazwisk \u00f3wczesnych nielicznych mieszka\u0144c\u00f3w, mo\u017cemy z pewn\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105 wysnu\u0107 wniosek, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich stanowili Rusini i unici, podobnie jak w s\u0105siedniej Biszczy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W okresie staropolskim miejscowi, nieliczni katolicy przynale\u017celi do parafii rzymskokatolickiej w Potoku G\u00f3rnym [Budzy\u0144ski 1993, 82]. <\/p>\n\n\n\n<p>Wierni Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego w W\u00f3lce Biskiej pojawili sie ponownie tu\u017c przed wybuchem I wojny \u015bwiatowej, co mog\u0142o by\u0107 zwi\u0105zane z og\u0142oszeniem ukazu tolerancyjnego 30 kwietnia 1905 r. umo\u017cliwiaj\u0105cego dokonania konwersji z prawos\u0142awia na ka\u017cde inne wyznanie. Rzymscy katolicy z W\u00f3lki Biskiej przynale\u017celi do parafii w Tarnogrodzie (ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Przemienienia Pa\u0144skiego) wchodz\u0105cej w sk\u0142ad dekanatu bi\u0142gorajskiego diecezji lubelskiej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Tarnogrodzie by\u0142 ich \u015bwi\u0105tyni\u0105 parafialn\u0105. Bior\u0105c pod uwag\u0119 odleg\u0142o\u015b\u0107 W\u00f3lki Biskiej od Tarnogrodu zapewne miejscowi katolicy cz\u0119\u015bciej korzystali z kaplicy w Bukowinie pw. Ofiarowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny. Posiada\u0142a ona status \u015bwi\u0105tyni filialnej w parafii Tarnogr\u00f3d. Pos\u0142ug\u0119 kap\u0142a\u0144sk\u0105 pe\u0142nili dla nich proboszcz Bronis\u0142aw Malinowski (1899\u20131920) oraz ksi\u0119\u017ca wikariusze W\u0142adys\u0142aw Jacniacki i Edward D\u0105bkowski [AAL, KGL, sygn. Rep. 60 VI 83, k. 6\u20136v, 9; sygn. Rep. 60 IVb 219; APL, AOZ, sygn. 3414; Catalogus 1911, 38\u201339; Catalogus 1920, 194\u2013195; Depczy\u0144ski 1970, 127\u2013207].<\/p>\n\n\n\n<p>Jesieni\u0105 1919 r. zosta\u0142a utworzona samodzielna parafia rzymskokatolicka w Biszczy. Rzymscy katolicy z W\u00f3lki Biskiej zostali przy\u0142\u0105czeni do nowej parafii, kt\u00f3rej ko\u015bcio\u0142em parafialnym pw. Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa sta\u0142a si\u0119 by\u0142a cerkiew prawos\u0142awna pw. Opieki Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny. Nad mieszka\u0144cami W\u00f3lki Biskiej opiek\u0119 roztoczy\u0142 proboszcz z Biszczy Edward D\u0105bkowski (dotychczasowy wikary parafii w Tarnogrodzie), kt\u00f3ry zajmowa\u0142 to stanowisko do listopada 1939 r. W okresie mi\u0119dzywojennym w W\u00f3lce Biskiej liczba wyznawc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego nie by\u0142a zbyt imponuj\u0105ca. Spis powszechny z 1921 r. wykaza\u0142 obecno\u015b\u0107 4 katolik\u00f3w. Grupa ta nieznacznie wzros\u0142a do wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Po odej\u015bciu ks. E. D\u0105bkowskiego w listopadzie 1939 r. opiek\u0119 duchown\u0105 nad nimi roztoczy\u0142 kolejny proboszcz z Biszczy ks. Piotr Brzyski przynale\u017c\u0105cy do zakonu reformat\u00f3w. Przebywa\u0142 w Biszczy do ko\u0144ca marca 1942 r. Za jego obecno\u015bci w\u0142adze niemieckie przekaza\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 w Biszczy spo\u0142eczno\u015bci prawos\u0142awnej. Zosta\u0142 on przekszta\u0142cony w cerkiew. Katolicy z W\u00f3lki Biskiej zostali zmuszeni do realizowania swoich potrzeb religijnych w kaplicy w Biszczy lub w ko\u015bciele w Bukowinie. Od kwietnia do lipca 1942 r. parafi\u0105 kr\u00f3tko kierowa\u0142 ks. J\u00f3zef Pyzrowski. W lipcu 1942 r. proboszczem mianowano ks. Edmunda Lorkiewicza, kt\u00f3ry przebywa\u0142 na tym stanowisku do pocz\u0105tku lipca 1943 r., do chwili wysiedlenia wraz z cz\u0119\u015bci\u0105 wiernych do obozu koncentracyjnego na Majdanku. Parafia zosta\u0142a reaktywowana po zako\u0144czeniu okupacji niemieckiej. Do pocz\u0105tku grudnia 1944 r. duszpasterzem katolik\u00f3w z W\u00f3lki Biskiej by\u0142 ks. Franciszek Surtel a nast\u0119pnie ks. Ludwik Brzyski (1944\u20131947). W lutym 1945 r. nast\u0105pi\u0142o ponowne przekszta\u0142cenie cerkwi w Biszczy na ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Od 1947 r. parafi\u0105 kierowa\u0142 ks. Micha\u0142 Popiel-Popielec i pozosta\u0142 w niej do 1975 r. [AAL, AKB, sygn. Rep. 61 B IVb 4; AAN, MWRiOP w Warszawie, sygn. 1209, s. 375; Catalogus 1920, 195\u2013196; Spis ko\u015bcio\u0142\u00f3w 1939, 179\u2013180; Ga\u0142ka-Ka\u0144ska 1995, 77\u201384].<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 greckokatolicki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutejsi ch\u0142opi o wyznaniu unickim zaliczali si\u0119 do parafii w Biszczy [Budzy\u0144ski 1993, 82]. Jej proboszczami i administratorami w latach 1810\u20131875 byli nast\u0119puj\u0105cy parochowie: Micha\u0142 Bojarski, Onufry Bojarski, Demetry (Demetriusz) Za\u0144ski i Bazyli Jasi\u0144ski. Istnia\u0142a tutaj r\u00f3wnie\u017c funkcja wikarego. Na tej posadzie zatrudnieni byli m.in. Grzegorz Bojarski, Piotr Podkowicz i Jozafat Furman. W Biszczy funkcjonowali rownie\u017c kooperatorzy. T\u0119 grup\u0119 ksi\u0119\u017cy reprezentowali Miko\u0142aj Szokalski i Grzegorz Bojarski. Wierni w pierwszej po\u0142owie XIX w. korzystali z drewnianej cerkiewi unickiej, krytej gontem znajduj\u0105cej si\u0119 w Biszczy. Zosta\u0142a zbudowana jeszcze w XVIII w. Zachowane \u017ar\u00f3d\u0142a wskazuj\u0105 na to, \u017ce ju\u017c w po\u0142owie lat 50. XIX w. wymaga\u0142a ona remontu. Stosowne prace remontowo-budowlane (wzniesiono nowe budynki gospodarcze) zosta\u0142y zako\u0144czone w 1861 r. Parafia pod koniec 1860 r. liczy\u0142a 2527 wiernych w tym 262 reprezentowa\u0142o wie\u015b W\u00f3lk\u0119 Bisk\u0105. Tu\u017c przed likwidacj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a greckokatolickiego liczba wyznawc\u00f3w unii w W\u00f3lce Biskiej przekroczy\u0142a 300 os\u00f3b [RGIA, fond 821, opis 4, die\u0142o 131; die\u0142o 132; APL, AOZ, sygn. 3416, s. 2; sygn. 4059; sygn. 4060; sygn. 4255; ChKGK, sygn. 710; S\u0119czyk, 303, 424, 609\u2013610, 710].<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W maju 1875 r. nast\u0105pi\u0142a likwidacja Ko\u015bcio\u0142a unickiego poprzez w\u0142\u0105czenie jego wiernych do struktur rosyjskiej Cerkwi prawos\u0142awnej. Ostatni proboszcz parafii unickiej w Biszczy Bazyli Jasi\u0144ski, kt\u00f3ry udziela\u0142 pos\u0142ug religijnych unitom w W\u00f3lce Biskiej sta\u0142 si\u0119 pierwszym proboszczem parafii prawos\u0142awnej w Biszczy (1875\u20131878). W 1876 r. w miejscowo\u015bci obecnych by\u0142o 325 os\u00f3b wyznania prawos\u0142awnego. Kolejne lata przynosi\u0142y stopniowy wzrost spo\u0142eczno\u015bci parafialnej. W 1904 r. odnotowano 337 wiernych. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce og\u0142oszenie ukazu tolerancyjnego 30 kwietnia 1905 r. nie wp\u0142yn\u0119\u0142o znacz\u0105co na liczb\u0119 wiernych. Jedynie kilka os\u00f3b zdecydowa\u0142o si\u0119 na porzucenie prawos\u0142awia. Tu\u017c przed wybuchem I wojny \u015bwiatowej w W\u00f3lce Biskiej by\u0142o 365 prawos\u0142awnych. Opiek\u0119 duchown\u0105 nad wiernymi sprawowali proboszczowie parafii prawos\u0142awnej w Biszczy w osobach nast\u0119puj\u0105cych ksi\u0119\u017cy: Konstanty Aleksiejewicz (1878\u20131890), Ignacy Chojnacki (1890) i Micha\u0142 Ochotski (1890\u20131914) oraz wikariusze: Leon Lewicki, Aleksy Prokopczuk, Miko\u0142aj Wyszywaniuk, Jan Czy\u017cewski, Cyryl Iskrzycki, Jan Drozd, W\u0142odzimierz Koz\u0142ow, Bazyli Kraszkiewicz, Bazyli Martyniec, Emilian Michaj\u0142owski, W\u0142odzimierz Matwiejczuk, Aleksander Nikolin, Stefan Nowosielski, Walerian Paw\u0142owski, Stefan Szyszkowski, Jan Turia\u0144ski, W\u0142odzimierz Wie\u017ca\u0144ski, Eugeniusz \u017bo\u0142towski i Jan \u017bypowski. Funkcje psalmist\u00f3w w cerkwi w Biszczy sprawowali m.in. Jerzy Dechnik, Jan Kupicz, Jerzy Martysz, Miko\u0142aj Ro\u017ca\u0144ski i Aleksander Sobucki. W obr\u0119bie spo\u0142eczno\u015bci parafialnej obecne by\u0142y osoby, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y do Cerkwi prawos\u0142awnej pod przymusem. P\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 1915 r. wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyznawc\u00f3w prawos\u0142awia trafi\u0142a z W\u00f3lki Biskiej w g\u0142\u0105b Rosji [AAN, MWRiOP, w Warszawie, sygn. 1209, s. 367\u2013464; AWMP, sygn. M 384; APL, ChWDKP, sygn. 408; KPCh, sygn. 181, k. 1\u20135; sygn. 392, k. 17, 21\u201323; sygn. 782; KPCh, KV, sygn. 62, k. 40v\u201341; sygn. 114, s. 16\u201319; sygn. 126, s. 16\u201319; sygn. 132, k. 68v\u201369; sygn. 138, k. 13v\u201314; sygn. 145, k. 10v\u201311; sygn. 149, k. 10v\u201311; sygn. 151, k. 16v\u201317; sygn. 180, s. 27; sygn. 183, s. 33; sygn. 187, s. 32; sygn. 380, k. 76v\u201377; UWL, WSP, sygn. 1497, s. 26\u201327; KGubCh, sygn. 348; APZ, ASCPP w Biszczy, sygn. 1\u201337; AAL, AKB, sygn. Rep. 61 B IVb 4, k. 2\u20132v].<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 prawos\u0142awnych, kt\u00f3rzy pozostali w W\u00f3lce Biskiej w czasie okupacji austro-w\u0119gierskiej przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu jej trwania, by\u0142a pozbawiona sta\u0142ego proboszcza w miejscowej parafii. Dopiero wiosn\u0105 1918 r. w Biszczy pojawi\u0142 si\u0119 kap\u0142an prawos\u0142awny, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c udziela\u0142 pos\u0142ug religijnych w W\u00f3lce Biskiej. Kap\u0142an ten po og\u0142oszeniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci wyjecha\u0142 do Kijowa. Prawos\u0142awni mieszka\u0144cy zostali ponownie pozbawieni opieki duchownej. W dodatku 9 lutego 1919 r. utracili swoj\u0105 cerkiew parafialn\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a wy\u015bwi\u0119cona na ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki. 1 sierpnia 1919 r. zosta\u0142a utworzona w Biszczy filia parafii prawos\u0142awnej w Tarnogrodzie. Miejscowi prawos\u0142awni zostali zmuszeni do stworzenia prowizorycznej cerkwi w jednej z prywatnych stod\u00f3\u0142 na terenie Biszczy. Z powodu braku odpowiedniego budynku dla zlokalizowania nowej cerkwi w\u0142adze polskie wyda\u0142y decyzj\u0119 o przeniesieniu filii parafii prawos\u0142awnej z Biszczy do Potoku G\u00f3rnego. W 1921 r. w W\u00f3lce Biskiej odnotowano 113 prawos\u0142awnych, co stanowi\u0142o prawie 94,4% wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w wsi. Do ko\u0144ca lat 20. XX w. prawos\u0142awni mieszka\u0144cy W\u00f3lki Biskiej wspierali walk\u0119 o zwrot utraconej \u015bwi\u0105tyni. Ostatecznie uda\u0142o si\u0119 na pocz\u0105tku lat 30. XX w. uzyska\u0107 zgod\u0119 na otwarcie domu modlitewnego zlokalizowanego w Biszczy. By\u0142 on wykorzystywany przez kilka lat. Opiek\u0119 duchown\u0105 w W\u00f3lce Biskiej sprawowali w latach 30. XX w. nast\u0119puj\u0105cy nieetatowi (nie otrzymuj\u0105cy wynagrodzenia ze skarbu pa\u0144stwa) ksi\u0119\u017ca: Zrol, Miko\u0142aj Zakidalski, Anatol Klucz. Na fali akcji niszczenia cerkwi prawos\u0142awnych na terenie wojew\u00f3dztwa lubelskiego, ten gmach zosta\u0142 rozebrany w dniach 28\u201329 czerwca 1938 r. a kilka dni p\u00f3\u017aniej (9 lipca) ks. A. Klucz zosta\u0142 nawet zatrzymany za nielegalne sprawowanie obowi\u0105zk\u00f3w proboszczowskich i ob\u0142o\u017cony kar\u0105 finansow\u0105. W czasie okupacji hitlerowskich Niemiec ko\u015bci\u00f3\u0142 (\u015bwi\u0105tynia b\u0119d\u0105ca od 1911 r. do 9 lutego 1919 r. w posiadaniu prawos\u0142awnych) zosta\u0142 zwr\u00f3cony spo\u0142eczno\u015bci prawos\u0142awnej (23 listopada 1940 r.). By\u0142o to r\u00f3wnoznaczne r\u00f3wnie\u017c z reaktywowaniem samodzielnej parafii prawos\u0142awnej w Biszczy, kt\u00f3ra funkcjonowa\u0142a do lutego 1945 r. Na terenie parafii funkcjonowa\u0142o bractwo prawos\u0142awne skupiaj\u0105ce w 1942 ok. 100 cz\u0142onk\u00f3w, do kt\u00f3rej przynale\u017ca\u0142y r\u00f3wnie\u017c mieszka\u0144cy W\u00f3lki Biskiej. Kres funkcjonowania prawos\u0142awia w W\u00f3lce Biskiej nast\u0105pi\u0142 z chwil\u0105 deportacji ludno\u015bci prawos\u0142awnej narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej na teren Zwi\u0105zku Sowieckiego na prze\u0142omie lat 1944\/1945. Nieliczni wyznawcy prawos\u0142awia stali si\u0119 cz\u0142onkami spo\u0142eczno\u015bci parafialnej w Tarnogrodzie [AAN, MWRiOP w Warszawie, sygn. 1209, s. 367\u2013464; AWMP, sygn. M 384; APL, SPZ, sygn. 55, s. 159; UWL, WSP, sygn. 643, s. 208; sygn. 658; \u201eKrakivs\u02b9ki Visti\u201d 1941, 1\u20132, 13; Kiry\u0142owicz 2012, 51].<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wyznanie moj\u017ceszowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przed powstaniem styczniowym jednym z u\u017cytkownik\u00f3w grunt\u00f3w (co najmniej od ko\u0144ca lat 40. XIX w.) w W\u00f3lce Biskiej by\u0142 Lejba Herbstman. St\u0105d te\u017c w ramach realizowania reformy uw\u0142aszczeniowej otrzyma\u0142 on nadzia\u0142 gruntowy o powierzchni 1,3 morgi. Na pocz\u0105tku XX w. odnotowano w W\u00f3lce Biskiej obecno\u015b\u0107 8 os\u00f3b wyznania moj\u017ceszowego. Pierwszy spis powszechny przeprowadzony w Polsce w 1921 r. wykaza\u0142 4 osoby tego wyznania. Tu\u017c przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej gospodarstwem tym dysponowa\u0142 potomek L. Herbstmana \u2013 Abram. Wszystkie osoby wyznania moj\u017ceszowego przebywaj\u0105ce w W\u00f3lce Biskiej by\u0142y obj\u0119te jurysdykcj\u0105 religijn\u0105 rabina z Tarnogrodu. Wi\u0105za\u0142a si\u0119 z tym konieczno\u015b\u0107 uiszczania sk\u0142adek na rzecz tamtejszego dozoru b\u00f3\u017cniczego. W pierwszych miesi\u0105cach okupacji hitlerowskiej prawdopodobnie rodzina Herbstman\u00f3w zosta\u0142a umieszczona w getcie w Tarnogrodzie i zosta\u0142a tam zamordowana w 1942 r. [APL, ZTL, sygn. 266, s. 9, 38; APLOK, AGB, sygn. 57; APZ, ASCOB w Tarnogrodzie, sygn. 38\u201340; Spravochnaya, 15; Skorowidz, IV, 6].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">O\u015bwiata<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W po\u0142owie lutego 1868 r. zosta\u0142a utworzona 1-klasowa unicka szko\u0142a elementarna w Biszczy. Z racji zasad swojego funkcjonowania mog\u0142y do niej ucz\u0119szcza\u0107 dzieci, kt\u00f3rych rodzice p\u0142acili sk\u0142adk\u0119 szkoln\u0105, prawdopodobnie r\u00f3wnie\u017c uczniowie z W\u00f3lki Biskiej. Dopiero 26 listopada 1892 r. w ostatniej miejscowo\u015bci zacz\u0119\u0142a funkcjonowa\u0107 1-klasowa koedukacyjna szko\u0142a cerkiewno-parafialna. Jej nauczycielem tu\u017c przed wybuchem I wojny \u015bwiatowej by\u0142 Aleksy Za\u0144 [APL, KPCh, KV, sygn. 187, s. 18; Kholmskaya guberniya, 181]. W 1919 r. zosta\u0142 wprowadzony powszechny obowi\u0105zek szkolny. Konsekwencj\u0105 tego by\u0142o utworzenie 1-klasowej szko\u0142y powszechnej w W\u00f3lce Biskiej w 1919 r. Funkcjonowa\u0142a od roku szkolnego 1939\/1940. Prawdopodobnie w 1940 r. w W\u00f3lce Biskiej zosta\u0142a otwarta 4-klasowa ukrai\u0144ska szko\u0142a powszechna. W 1942 r. ucz\u0119szcza\u0142o do niej 78 uczni\u00f3w i uczennic. Lekcji religii prawos\u0142awnej udziela\u0142 ks. Anatol Klucz proboszcz parafii Biszcza [AWMP, sygn. M 384]. Po II wojnie \u015bwiatowej nast\u0105pi\u0142 powr\u00f3t do organizacji o\u015bwiaty sprzed 1939 r. We wsi powsta\u0142a 4-klasowa szko\u0142a podstawowa. Dzieci z tej miejscowo\u015bci po uko\u0144czeniu 4 klasy kontynuowa\u0142y nauk\u0119 w zbiorczej szkole podstawowej w Biszczy [APLOK, PPRNiUPB, sygn. 2881; sygn. 2896; Ga\u0142ka-Ka\u0144ska 1995, 85\u201387].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Liczba ludno\u015bci, gospodarka w dziejach<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W inwentarzu ordynackim z 1775 r. w W\u00f3lce Biskiej wyszczeg\u00f3lniono 27 gospodarzy. O dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniejszy austriacki spis podatkowy ludno\u015bci traktuje W\u00f3lk\u0119 \u0142\u0105cznie z Biszcz\u0105 i Kaw\u0119czynem. Og\u00f3\u0142em wymienia w nich 2.253 mieszka\u0144c\u00f3w, w tym 2.083 unit\u00f3w, 130 katolik\u00f3w i 40 \u017byd\u00f3w [Budzy\u0144ski 1993, 82].<\/p>\n\n\n\n<p>Wprawdzie wedle niekt\u00f3rych danych [R\u00f3g 2021, 199], W\u00f3lka Biska mia\u0142a by\u0107 przynajmniej cz\u0119\u015bciowo zasiedlona przez le\u015bnych budziarzy, utrzymuj\u0105cych si\u0119 z zaj\u0119\u0107 le\u015bnych, jednak wyszczeg\u00f3lnione w ordynackim inwentarzu z 1775 r. powinno\u015bci raczej wskazuj\u0105 na tradycyjne osadnictwo rolnicze z obowi\u0105zkami pa\u0144szczy\u017anianymi i czynszowymi. Tym niemniej niekt\u00f3rzy z ch\u0142op\u00f3w trudnili si\u0119 tak\u017ce pracami zwi\u0105zanymi z eksploatacj\u0105 tutejszych rozleg\u0142ych las\u00f3w, jak powozem (transportem) drewna, pota\u017cu i innych produkt\u00f3w le\u015bnych [APL AOZ 1301, k. 6v-7; Or\u0142owski 1963, 88-91].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1864 r. w W\u00f3lce Biskiej odnotowano 35 domostw i obecno\u015b\u0107 194 os\u00f3b. Na pocz\u0105tku XX w. istnia\u0142o 37 dom\u00f3w i zamieszkiwa\u0142o 400 os\u00f3b. Opr\u00f3cz tego na terenie folwarku W\u00f3lka Biska przynale\u017c\u0105cym do Ordynacji Zamojskiej zamieszkiwa\u0142o 7 os\u00f3b. W 1921 r. w czasie spisu powszechnego w miejscowo\u015bci odnotowano istnienie 25 budynk\u00f3w mieszkalnych i 121 mieszka\u0144c\u00f3w. Obni\u017cenie liczby mieszka\u0144c\u00f3w we wsi by\u0142o spowodowane udaniem si\u0119 na uchod\u017astwo wielu prawos\u0142awnych mieszka\u0144c\u00f3w latem 1915 r., kt\u00f3rym nie uda\u0142o si\u0119 powr\u00f3ci\u0107 przed 1921 r. (lub w og\u00f3le nie zdo\u0142ali powr\u00f3ci\u0107) z Rosji Sowieckiej [Spravochnaya, 15\u201316; Skorowidz, IV, 6; Osi\u0144ski 2006, 78]. Pierwsze lata II wojny \u015bwiatowej r\u00f3wnie\u017c mia\u0142y wp\u0142yw na obni\u017cenie liczby mieszka\u0144c\u00f3w Biszczy. Spis przeprowadzony w marcu 1943 r. wykaza\u0142 obecno\u015b\u0107 410 mieszka\u0144c\u00f3w [Amtliches, 36]. W latach 1944\u20131948 nast\u0105pi\u0142o zmniejszenie liczby ludno\u015bci z powodu deportacji ludno\u015bci wyznania prawos\u0142awnego i narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej na teren Zwi\u0105zku Sowieckiego, przeprowadzenia akcji \u201eWis\u0142a\u201d, tak jak to mia\u0142o miejsce w nieodleg\u0142ym od Biszczy Potoku G\u00f3rnym [APLOK, AGPG, sygn. 1299, k. 41].<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania ludno\u015bci w XIX w. i w XX w. by\u0142o rolnictwo. Uprawa grunt\u00f3w i hodowla zwierz\u0105t by\u0142a czynnikiem dominuj\u0105cym, kt\u00f3ry zawa\u017cy\u0142 na powstaniu tej miejscowo\u015bci. Ze wzgl\u0119du na jako\u015b\u0107 gleb koncentrowano si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na uprawie zb\u00f3\u017c nie wymagaj\u0105cych dobrych gleb takich jak np. \u017cyto i owies. W mniejszym stopniu uprawiano pszenic\u0119 i j\u0119czmie\u0144. Hodowano r\u00f3wnie\u017c trzod\u0119 chlewn\u0105 i byd\u0142o rogate. Z tym ostatnim by\u0142 zwi\u0105zany proces produkcji mleka i przetwor\u00f3w mlecznych [APL, AOZ, sygn. 3196; sygn. 14898].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Zabytki i obiekty przyrodnicze<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-20.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7592\" width=\"378\" height=\"504\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-20.png 450w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-20-225x300.png 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 378px) 100vw, 378px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny, p.w. MB Siewnej w&nbsp;W\u00f3lce Biskiej. Fot. Jaros\u0142aw Buniowski<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-21.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7594\" width=\"377\" height=\"503\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-21.png 450w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-21-225x300.png 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 377px) 100vw, 377px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Krzy\u017c przydro\u017cny w W\u00f3lce Biskiej. Fot. Jaros\u0142aw Buniowski<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-22.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7595\" width=\"547\" height=\"365\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-22.png 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-22-300x200.png 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-22-768x512.png 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-22-930x620.png 930w\" sizes=\"auto, (max-width: 547px) 100vw, 547px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Tradycyjna cha\u0142upa ch\u0142opska. Fot. Krzysztof Latawiec<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wa\u017cne wydarzenia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Powa\u017cne skutki dla mieszka\u0144c\u00f3w W\u00f3lki Biskiej mia\u0142y obie wojny \u015bwiatowe. Miejscowo\u015b\u0107 zdominowana przez osoby wyznania prawos\u0142awnego sta\u0142a si\u0119 celem dzia\u0142ania wojsk rosyjskich p\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 1915 r. W\u0142adze carskie zmusi\u0142y t\u0119 ludno\u015b\u0107 do udania si\u0119 w g\u0142\u0105b imperium Romanow\u00f3w. Nam\u00f3wiono (oddzia\u0142ywanie propagandy rosyjskiej m\u00f3wi\u0105cej o strasznych losach ludno\u015bci prawos\u0142awnej, kt\u00f3ra znajdzie si\u0119 w niewoli niemieckiej i austro-w\u0119gierskiej) i zmuszono (przy u\u017cyciu si\u0142 wojskowych) do opuszczenia swojego miejsca zamieszkania oraz udania si\u0119 na uchod\u017astwo w g\u0142\u0105b Rosji wielu mieszka\u0144c\u00f3w W\u00f3lki Biskiej. Skutkiem tego by\u0142y zmiany demograficzne. Populacja mieszka\u0144c\u00f3w zmniejszy\u0142a si\u0119 o przesz\u0142o 70%. Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce nie wszystkim uda\u0142o si\u0119 powr\u00f3ci\u0107 z przesz\u0142o kilkuletniego wygnania [APL, UWL, Wydzia\u0142 Og\u00f3lny, sygn. 448].<\/p>\n\n\n\n<p>Jeszcze wi\u0119ksze konsekwencje dla spo\u0142eczno\u015bci wsi mia\u0142a II wojna \u015bwiatowa. Jej obszar znalaz\u0142 si\u0119 na terytorium, kt\u00f3re zosta\u0142o poddane eksperymentowi osadniczemu prowadzonemu przez hitlerowskie niemieckie w\u0142adze okupacyjne. W pierwszych dniach lipca 1943 r. z okolicznych miejscowo\u015bci na terenie gminy Biszcza przymusowo wysiedlono ludno\u015b\u0107 narodowo\u015bci polskiej (w ramach akcji \u201eWerwolf\u201d), kt\u00f3ra zosta\u0142a skierowana do oboz\u00f3w koncentracyjnych i przej\u015bciowych. Cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w zosta\u0142a zamordowana lub trafi\u0142a na roboty przymusowe w Niemczech [Skakuj 2022, 89\u201393]. W miejsce deportowanych Polak\u00f3w w\u0142adze niemieckie podj\u0119\u0142y akcj\u0119 osiedle\u0144cz\u0105 ludno\u015bci narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej z obszaru powiatu hrubieszowskiego i tomaszowskiego. Sta\u0142a si\u0119 ona celem dzia\u0142a\u0144 odwetowych polskich ugrupowa\u0144 partyzanckich Armii Krajowej i Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich w okresie od sierpnia 1943 r. do czerwca 1944 r. Jedna z takich akcji zosta\u0142a przeprowadzona w W\u00f3lce Biskiej [Zaj\u0105czkowski 2015, 251]. Od sierpnia 1944 r. do lutego 1945 r. mia\u0142y miejsce wysiedlenia ludno\u015bci ukrai\u0144skiej z gminy Biszcza, w tym z W\u00f3lki Biskiej, na teren Zwi\u0105zku Sowieckiego, analogicznie jak mia\u0142o to miejsce w s\u0105siedniej gminie Potok G\u00f3rny.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns comments-main-tabl is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ma\u0142e ojczyzny \u2013 strefa regionalist\u00f3w<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 1<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt  2<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 3<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Samorz\u0105d, organizacje\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Ko\u015bcio\u0142y i zwi\u0105zki religijne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">\u017bycie kulturalne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Sport<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wybitne postacie\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Gospodarka &#8211; firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Walory turystyczne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Folklor\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Miejsca pami\u0119ci<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W\u00f3lka Biska start Powiat: bi\u0142gorajski Gmina: Biszcza Mapa miejscowo\u015bci end Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka W \u015bwiecie cyfrowym Patrz: Biszcza. Nazwa, przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna Po raz pierwszy zosta\u0142a wymieniona w inwentarzu ordynackim z 1775 r. jako W\u00f3lka Bisicka [APL AOZ 1301, k. 7v], za\u015b w austriackim spisie podatkowym z 1785 r. jako W\u00f3lka Biscka [Budzy\u0144ski 1993, 82].&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/11\/30\/wolka-biska\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj dalej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">W\u00f3lka Biska<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7064","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7064"}],"version-history":[{"count":38,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7939,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7064\/revisions\/7939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}