{"id":4286,"date":"2023-06-27T10:33:48","date_gmt":"2023-06-27T10:33:48","guid":{"rendered":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/?p=4286"},"modified":"2023-10-05T22:45:39","modified_gmt":"2023-10-05T22:45:39","slug":"lada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/27\/lada\/","title":{"rendered":"\u0141ada"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns border-left border-left-1 is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Fot.4.-Kosciol-parafialny-pw.-sw.-Jacka-w-Chrzanowie-fot.-Wioleta-Krol-768x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4272\" width=\"224\" height=\"299\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Fot.4.-Kosciol-parafialny-pw.-sw.-Jacka-w-Chrzanowie-fot.-Wioleta-Krol-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Fot.4.-Kosciol-parafialny-pw.-sw.-Jacka-w-Chrzanowie-fot.-Wioleta-Krol-225x300.jpeg 225w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Fot.4.-Kosciol-parafialny-pw.-sw.-Jacka-w-Chrzanowie-fot.-Wioleta-Krol-1152x1536.jpeg 1152w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Fot.4.-Kosciol-parafialny-pw.-sw.-Jacka-w-Chrzanowie-fot.-Wioleta-Krol-1536x2048.jpeg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Fot.4.-Kosciol-parafialny-pw.-sw.-Jacka-w-Chrzanowie-fot.-Wioleta-Krol-scaled.jpeg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 224px) 100vw, 224px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny w Chrzanowie. <br>Fot. Wioleta Kr\u00f3l<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-top is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h2 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">\u0141ada<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">start<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns card-text-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Powiat: <\/strong>janowski<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gmina:<\/strong> Chrzan\u00f3w<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Mapa miejscowo\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<iframe src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d20200.56175356602!2d22.622534380809192!3d50.73718648900665!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x4723235b39fcde1b%3A0xc464d323aeb2e3f0!2zxYFhZGE!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1687861966419!5m2!1spl!2spl\" width=\"400\" height=\"300\" style=\"border:0;\" allowfullscreen=\"\" loading=\"lazy\" referrerpolicy=\"no-referrer-when-downgrade\"><\/iframe>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">end<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">W \u015bwiecie cyfrowym<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\">Patrz has\u0142o: <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/27\/chrzanow\/?preview_id=4275&amp;preview_nonce=652adc611b&amp;preview=true\" data-type=\"URL\" data-id=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/27\/chrzanow\/?preview_id=4275&amp;preview_nonce=652adc611b&amp;preview=true\" target=\"_blank\">Chrzan\u00f3w<\/a>. <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Nazwa &#8211; geneza i znaczenie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Nazwa wsi \u0141ada jest typow\u0105 nazw\u0105 topograficzn\u0105, wt\u00f3rn\u0105 wobec nazwy rzeki, nad kt\u00f3r\u0105 po\u0142o\u017cona jest wie\u015b i od kt\u00f3rej j\u0105 zapo\u017cyczono [Kosyl 1974, 221; Rymut 2005, 257]. Kluczem do ustalenia znaczenia nazwy wsi jest zatem wyja\u015bnienie nazwy rzeki. Jak s\u0105dzi\u0142 Micha\u0142 \u0141esi\u00f3w, powsta\u0142a ona od rzeczownika ,,\u0142ady&#8221;, oznaczaj\u0105cego \u0142adny, kochany, ulubiony [\u0141esi\u00f3w 1966, 81]. Obecnie j\u0119zykoznawcy umieszczaj\u0105 nomenklatur\u0119 ,,\u0142ada&#8221; w obr\u0119bie najstarszego nazewnictwa o wczesnos\u0142owia\u0144skiej metryce [Babik 2001, 161-162]. Nie jest jasne czy staros\u0142owia\u0144skie miano rzeki ma jaki\u015b zwi\u0105zek z poga\u0144skim bo\u017ckiem o imieniu \u0141ada vel \u0141ado, o kt\u00f3rym wzmiankuj\u0105 \u015bredniowieczne \u017ar\u00f3d\u0142a, powsta\u0142e w kr\u0119gach ko\u015bcielnych [Urba\u0144czyk IV, 89; Gieysztor 2006, 192-201]. Bior\u0105c pod uwag\u0119 pradawn\u0105 metryk\u0119 tego s\u0142owa, nie jest to wykluczone.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bredniowieczu nazw\u0105 ,,\u0141ada&#8221; okre\u015blano: 1) rzek\u0119, 2) zbudowan\u0105 nad rzek\u0105 warowni\u0119, nosz\u0105c\u0105 te\u017c drugie miano \u2013 Goraj (zob. has\u0142o: Goraj) oraz 3) wie\u015b zlokalizowan\u0105 nad rzek\u0105 \u0141ad\u0105 (obecnie Bia\u0142a \u0141ada) [<a href=\"https:\/\/eshp.ijp.pan.pl\/search\/results\/177420\">https:\/\/eshp.ijp.pan.pl\/search\/results\/177420<\/a> \u2013 dost\u0119p: 11.07.2023], w pobli\u017cu owego zamku [SHGL, 134]. Tutaj skupiamy si\u0119 przede wszystkim na informacjach odnosz\u0105cych si\u0119 do wsi \u0141ada.<\/p>\n\n\n\n<p>Jako ciekawostk\u0119 mo\u017cna wspomnie\u0107 o istnieniu pono\u0107 niegdy\u015b wsi \u0141ada na Mazowszu, stanowi\u0105cej gniazdo rodu szlacheckiego o takiej proklamie [Celichowski 1885, 20]. Zar\u00f3wno owa nazwa niezidentyfikowanej wsi w Mazowieckiem, podobnie jak \u00f3w herb \u0141ada, nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z \u0141ad\u0105 w gminie Chrzan\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Mikrotoponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W XIX wieku odnotowano nazwy miejscowe: B\u0142ota i Grondek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Antroponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w wsi w XVIII stuleciu najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 nazwiska takie jak: Buczek, Bylicki, Danie\u0142o, Dziuba, Dzwolak, Fedorek, Filipek, Fiut, Gargol, Godek, Jargie\u0142o, Kapro\u0144, Kargol, Kasperek, Kie\u0142bas, Komsa, Kondrat, Ko\u015bcik, Krupicz, Kupczyk, Kula, Lacko, Lazur, \u0141ukasik, Malec, Makuch, Marczak, Oleszko, Omiatek, Pa\u0142ka, Pawlas, Piczajka, Pikul, Pruchno, Rekiel, Rusinek, Siera, Skiba, Skubisz, S\u0142omka, Stanis\u0142awek, St\u0119pie\u0144, Strach, Szara, \u015ami\u0142ek, Wilk, Wst\u0119pie\u0144, Zapora, Zwolak [APL, AOZ, sygn. 242, k. 17-18v; AOZ, sygn. 243, k. 18-20; AOZ, sygn. 244, k. 28v-30; AOZ, sygn. 245, k. 17-19; AOZ, sygn. 246, k. 13v-16v; AOZ, sygn. 247, s. 57-63; AOZ, sygn. 248, k. 21-24v; AOZ, sygn. 249, k. 19-21; AOZ, sygn. 250, k. 14v-17v; AOZ, sygn. 251, k. 13-19; AOZ, sygn. 252, k. 16-17v].<\/p>\n\n\n\n<p>Jak wynika z tabeli likwidacyjnej wsi \u0141ada, sporz\u0105dzonej jako wynik uw\u0142aszczenia, na podstawie ukaz\u00f3w z 1846 i 1864 r. 55 gospodarzy dosta\u0142o uprawiane przez siebie pola i gospodarstwa na w\u0142asno\u015b\u0107 z prawem (serwitutem) na drzewo z lasu ordynackiego (postanowienie z 30 XI\/12 XII 1867 r. &#8211; [AOZ, 3279, 3036, 4322]: Kowalik Mateusz z dobrowolnego odst\u0105pienia Bart\u0142omieja Kaweckiego, \u0141acek Jakub, \u0141acek Wojciech, Fedorek Szymon, G\u0119bicz Tomasz zi\u0119\u0107 Wojciecha Lewczyka, \u0141azor Wawrzyniec z dobrowolnego odst\u0105pienia Bart\u0142omieja \u0141aniowskiego, Kondrat Andrzej nast\u0119pcy, \u0141ukasik Miko\u0142aj syn J\u00f3zefa, Branewski Wawrzyniec syn Andrzeja, \u0141az\u00f3r Wawrzyniec, Ka\u0144kowski Sebastian syn Paw\u0142a, Zwolak Kacper, Ka\u0144kowski Walenty, Godek Tomasz syn Stanis\u0142awa, Sosn\u00f3wka Andrzej z dobrowolnego odst\u0105pienia Szymona Rekiela, Bia\u0142og\u0142owski Marcin, Kawecki Tomasz zi\u0119\u0107 Wojciecha \u0141ukasika, Ko\u015bcik Franciszek pasierb Jakuba Dziuby, Dzwolak Jakub zi\u0119\u0107 \u0141ukasza Rekla, \u0141agod Wawrzyniec o\u017ceniony z wdow\u0105 po Marcinie Ka\u0144kowskim, Kondratowa Marianna \u2013 Konrad Kazimierz o\u017ceniony z wdow\u0105 po Walentym Branewskim, Lewczyk Maciej syn Mateusza, Lewczyk Kazimierz syn J\u00f3zefa, Omiotek Piotr z dobrowolnego odst\u0105pienia Wawrzy\u0144ca \u0141ag\u00f3d, Lewczyk Pawe\u0142 z dobrowolnego odst\u0105pienia Macieja Konrada, Flis Sebastian i Czajka Wawrzyniec \u2013 zi\u0119ciowie Sosn\u00f3wki Wawrzy\u0144ca, Czajka Wawrzyniec, Osio\u0142 \u0141ukasz z dobrowolnego odst\u0105pienia Wawrzy\u0144ca \u015awisia, Dziuba Micha\u0142 razem z : Habza Mateusz zi\u0119\u0107 Marcina Dziuby brata Micha\u0142a, Kawecki Andrzej &#8211; nast\u0119pcy, Rekiel Tomasz, Zdybel Andrzej, S\u0142omka Wojciech, Jarosz Kazimierz syn Marcina, Ka\u0144kowski Mikolaj zi\u0119\u0107 Wojciecha \u0141ag\u00f3da, Kula Wawrzyniec, G\u0105bka Jan, Krassa Andrzej o\u017ceniony z wdow\u0105 po Janie Konradzie, S\u0142omka Miko\u0142aj o\u017ceniony z wdow\u0105 po Andrzeju Dzwolaku, \u0141ag\u00f3d Tomasz, S\u0142omka Walenty i Marczak Maciej, Dziuba Antoni o\u017ceniony z wdow\u0105 po Jakubie Branewskim, G\u0105bka Antoni zi\u0119\u0107 Piotra Sulowskiego, Kapusta Pawe\u0142 syn Macieja, Bober Maciej zi\u0119\u0107 Stanis\u0142awa Ma\u0142ka, Ma\u0142kowa Katarzyna, Sosn\u00f3wka Andrzej, Krassa Bart\u0142omiej syn Paw\u0142a, Omiotek Piotr z dobrowolnego odst\u0105pienia Jana Dzwolaka, Ambro\u017cy Pawe\u0142 i Ambro\u017cy Sebastian synowie Bart\u0142omieja, Jargie\u0142o Walenty syn Sebastiana, \u0141acek Tomasz syn Paw\u0142a, Kowalik Jan, Branewski Kazimierz z dobrowolnego odst\u0105pienia Jakuba S\u0142omki, Zdybel Andrzej o\u017ceniony z wdow\u0105 po Kazimierzu Widz, Kowalik Stanis\u0142aw syn Marianny Kowalikowej, Czajka Andrzej zi\u0119\u0107 Jana Marczaka.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Archeologia o najdawniejszym osadnictwie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><a><\/a><a><\/a> W trakcie prowadzonych w roku 2003 systematycznych bada\u0144 powierzchniowych w ramach AZP odkryto 12 stanowisk, kt\u00f3re dostarczy\u0142y \u017ar\u00f3de\u0142 krzemiennych (narz\u0119dzia, odpadki powsta\u0142e z ich formowania lub napraw, tak\u017ce p\u00f3\u0142surowiec) oraz ceramicznych (u\u0142amki naczy\u0144) b\u0119d\u0105cych pozosta\u0142o\u015bciami po r\u00f3\u017cnych formach osadnictwa pradziejowego i wczesnohistorycznego. Na podstawie ilo\u015bci i rozrzutu zebranych artefakt\u00f3w wyr\u00f3\u017cniono \u015blady osadnicze (1-3 zabytki z bardzo ma\u0142ej powierzchni) b\u0105d\u017a bardziej trwa\u0142e struktury osadnicze \u2013 siedliska (powy\u017cej 3 znalezisk z wi\u0119kszego area\u0142u). Prawdopodobnie \u015blady osadnicze wyst\u0119puj\u0105ce w kontek\u015bcie trwalszych struktur mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 z r\u00f3\u017cnorak\u0105 aktywno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105 \u2013 zwi\u0105zan\u0105 z my\u015blistwem, zbieractwem, upraw\u0105 p\u00f3l, hodowl\u0105, pasterstwem, gospodark\u0105 le\u015bn\u0105 czy w\u0119dr\u00f3wkami w poszukiwaniu surowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Zebrane \u017ar\u00f3d\u0142a ruchome pochodz\u0105 z kilku faz osadniczych. Najstarsze materia\u0142y datowane s\u0105 na schy\u0142ek p\u00f3\u017anego neolitu (kultura ceramiki sznurowej), kolejne pochodz\u0105 z epoki br\u0105zu (kultura: mierzanowicka, trzciniecka i \u0142u\u017cycka), \u015bladowe z okresu wp\u0142yw\u00f3w rzymskich. Wyr\u00f3\u017cniono r\u00f3wnie\u017c ceramik\u0119 \u015bredniowieczn\u0105 \u2013 fazy wczesnej (VIII-X oraz XI-XIII w.) i p\u00f3\u017anej (XIV-XV w.), tak\u017ce z okresu nowo\u017cytnego (XVI-XVIII w.). Ponadto nie okre\u015blono chronologii zabytk\u00f3w pozbawionych charakterystycznych cech morfologiczno-technologicznych [NID, AZP obszar 88-82].<\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast informacja o lokalizacji \u201etrzech ogromnych rozmiar\u00f3w kopc\u00f3w\u201d umiejscowionych mi\u0119dzy \u0141ad\u0105 i wsi\u0105 Malinie [SGKP t. I, 650 \u2013 has\u0142o: Chrzan\u00f3w; NID, AZP obszar 88-82] w rzeczywisto\u015bci dotyczy form naturalnych (tzw. osta\u0144c\u00f3w) po\u0142o\u017conych w obr\u0119bie terasy zalewowej Bia\u0142ej \u0141ady.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Pierwotn\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjn\u0105 okolic \u0141ady mo\u017cna jedynie hipotetycznie odnie\u015b\u0107 do okr\u0119gu grodowego, a nast\u0119pnie kasztelanii z o\u015brodkiem w Zawicho\u015bcie. Okr\u0119g ten funkcjonowa\u0142 w obr\u0119bie prowincji\/dzielnicy sandomierskiej [Lalik 1992, 138-139; Sochacka 2014, 33]. Jeszcze w dokumencie donacyjnym kr\u00f3la Ludwika Andegawe\u0144skiego dla Korczak\u00f3w, a tak\u017ce w aktach dotycz\u0105cych spor\u00f3w spadkowych po \u015bmierci Dymitra, okolice \u0141ady s\u0105 do\u015b\u0107 konsekwentnie sytuowane w ziemi sandomierskiej [KDM III, 893; SPPP II, 1093; ZDM VI, 1678]. Warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce rozgraniczenie mi\u0119dzy ziemi\u0105 lubelsk\u0105 i che\u0142msk\u0105 z 1359 r. nie obj\u0119\u0142o odcinka po\u0142o\u017conego na po\u0142udnie od rzeki Por [ZDM III, 961], co po\u015brednio wskazuje na inn\u0105 ni\u017c lubelska podleg\u0142o\u015b\u0107 administracyjn\u0105 tego terenu.<\/p>\n\n\n\n<p>Istnieje uzasadnione domniemanie, \u017ce zasi\u0119g prawobrze\u017cnej cz\u0119\u015bci zawichojskiego okr\u0119gu kasztela\u0144skiego pokrywa\u0142 si\u0119 z kszta\u0142tem terytorialnym archidiakonatu zawichojskiego [Grocholski 1965, 155-156; \u0106wik, Reder 1977, 18; Wycz\u00f3\u0142kowski 2000, 572-573; Sochacka 2014, 33-34]. Kszta\u0142t ten jest w przybli\u017ceniu ustalany na podstawie przynale\u017cno\u015bci miejscowych okr\u0119g\u00f3w parafialnych do tego\u017c archidiakonatu. Ca\u0142kowity zanik terytorialnej jurysdykcji kasztela\u0144skiej w monarchii ostatnich Piast\u00f3w z jednej strony, oraz rosn\u0105ce od ko\u0144ca XIV w. znaczenie Lublina z drugiej, uruchomi\u0142y proces \u015bci\u015blejszego zespalania okolic \u0141ady z centrum zlokalizowanym nad Bystrzyc\u0105. Po wykszta\u0142ceniu si\u0119 powiatu urz\u0119dowskiego w ramach ziemi lubelskiej, zapewne u schy\u0142ku XIV lub na pocz\u0105tku XV w. [Stankowa 1964, 54; ZDM VI, 1671], w\u0142o\u015bci Dymitra i Iwana nie wesz\u0142y w jego sk\u0142ad, lecz stanowi\u0142y w\u00f3wczas i p\u00f3\u017aniej najbardziej wysuni\u0119t\u0105 na po\u0142udnie eksklaw\u0119 powiatu lubelskiego [AHPL, 25-26; por. Stankowa 1964, 51-52]. Wraz z wyodr\u0119bnieniem si\u0119 wojew\u00f3dztwa lubelskiego (1474) zasadniczo ustabilizowa\u0142a si\u0119 po\u0142udniowa i po\u0142udniowo-zachodnia granica ziemi lubelskiej na styku z ziemi\u0105 i wojew\u00f3dztwem sandomierskim, cho\u0107 po\u0142o\u017cone na obrze\u017cach obu jednostek miejscowo\u015bci nadal r\u00f3\u017cnie sytuowano pod wzgl\u0119dem przynale\u017cno\u015bci administracyjnej. Wie\u015b \u0141ad\u0119 umieszczano na og\u00f3\u0142 w wojew\u00f3dztwie i powiecie lubelskim [DLB II, 576; SHGL, 134], ewentualnie \u2013 zw\u0142aszcza w XVIII w. \u2013 sytuowano j\u0105 w ramach powiatu urz\u0119dowskiego [Stankowa 1964, 51, 52].<\/p>\n\n\n\n<p>\u0141ada zmieni\u0142a sw\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105 w wyniku pierwszego rozbioru (1772), znajduj\u0105c si\u0119 w obr\u0119bie ziem zagarni\u0119tych przez Austri\u0119. W nowych realiach wesz\u0142a w sk\u0142ad utworzonego przez zaborc\u0119 cyrku\u0142u be\u0142skiego, a w jego ramach w obr\u0119b okr\u0119gu gorajskiego [\u0106wik, Reder 1977, 57; Baranowski 2001, 102]. Kilka lat p\u00f3\u017aniej (1776) okolice \u0141ady wr\u00f3ci\u0142y do Rzeczpospolitej na prawie 20 lat, w wyniku umowy mi\u0119dzy pa\u0144stwami [\u0106wik, Reder 1977, mapa na s. 58]. W 1794 r. wojska austriackie zaj\u0119\u0142y po\u0142udniow\u0105 Lubelszczyzn\u0119, zatem okolice \u0141ady ponownie znalaz\u0142y si\u0119 w granicach Austrii, co usankcjonowano rok p\u00f3\u017aniej w III rozbiorze. Tereny zaj\u0119te w\u00f3wczas przez Austri\u0119 otrzyma\u0142y miano Galicji Zachodniej. W latach 1796-1803 \u0141ada wchodzi\u0142a w sk\u0142ad powo\u0142anego w jej ramach cyrku\u0142u j\u00f3zefowskiego, by w 1803 przej\u015b\u0107 z kolei pod jurysdykcj\u0119 cyrku\u0142u lubelskiego [\u0106wik, Reder 1977, 65-66]. <\/p>\n\n\n\n<p>W 1809 r. Ksi\u0119stwo Warszawskie wygra\u0142o wojn\u0119 z Austri\u0105 i przy\u0142\u0105czy\u0142o te tereny. \u0141ada znalaz\u0142a si\u0119 z departamencie lubelskim i powiecie kra\u015bnickim. W utworzonym w 1815 r. Kr\u00f3lestwie Polskim wie\u015b nale\u017ca\u0142a do wojew\u00f3dztwa lubelskiego, w 1837 r. przemianowanego na guberni\u0119. Pocz\u0105tkowo znalaz\u0142a si\u0119 w granicach powiatu kra\u015bnickiego w obwodzie zamojskim, ale ze stolic\u0105 w Janowie. Wtedy zacz\u0119to tworzy\u0107 administracj\u0119 wiejsk\u0105. W\u00f3jtem wszystkich swoich maj\u0105tk\u00f3w zosta\u0142 ordynat, kt\u00f3ry wyznaczy\u0142 zast\u0119pc\u00f3w w 13 gminach podleglych jemu d\u00f3br. Od 1845 r. podzia\u0142 na klucze Ordynacji Zamojskiej pokry\u0142 si\u0119 z podzia\u0142em na gminy. \u0141ada znalaz\u0142a si\u0119 w kluczu i gminie Krzemie\u0144. W 1842 r. uproszczono podzia\u0142 administracyjny Kr\u00f3lestwa Polskiego &#8211; obwody przemianowano na powiaty. Odt\u0105d \u0141ada nale\u017ca\u0142a do powiatu zamojskiego. W 1864 r. utworzono nowe gminy wiejskie i powo\u0142ano samorz\u0105d. \u0141ada wesz\u0142a w sk\u0142ad gminy Chrzan\u00f3w (z siedzib\u0105 w Chrzanowie Szlacheckim). Z dniem 1 I 1867 r. wprowadzono administracj\u0119 rosyjsk\u0105 i dokonano kolejnych zmian podzia\u0142u administracyjnego. Gubernia lubelska zosta\u0142a podzielona na wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 powiat\u00f3w a te na gminy. Wie\u015b \u0141ada znalaz\u0142a si\u0119 w powiecie janowskim. <\/p>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105wszy od czas\u00f3w Ksi\u0119stwa Warszawskiego, w odr\u0119bnych miejscowo\u015bciach (wie\u015b, folwark), powo\u0142ano te\u017c instytucje gromadzkie: so\u0142tysa i zgromadzenie wiejskie. W grudniu 1866 r. so\u0142tysem wsi \u0141ada by\u0142 Tomasz G\u0119bicza. So\u0142tys wtedy pobiera\u0142 wynagrodzenie w wysoko\u015bci 5 rubli 40 kopiejek a w 1879 ju\u017c 6 rub. 40 kop. W 1870 r. gromada wybra\u0142a na 3-letni\u0105 kadencj\u0105 so\u0142tysa Paw\u0142a Kapust\u0119 a na kandydata (z-c\u0119) Tomasza \u0141acka. Mieszka\u0144cy czasem \u0142\u0105czyli si\u0119 w gromady po kilka miejscowo\u015bci i tak w 1879 r. by\u0142o sze\u015b\u0107 zgromadze\u0144 wiejskich (gromad) w gminie Chrzan\u00f3w m.in. gromada wsi \u0141ada i Malinie obradowa\u0142a wsp\u00f3lnie. Zgromadzenie tych wsi uchwali\u0142o, \u017ce nie zgadzaj\u0105 si\u0119 na powo\u0142anie i utrzymywanie \u201eruskiej\u201d szko\u0142y. W 1911 r. so\u0142tysem by\u0142 Jan Jargie\u0142o [KdsWPJ 352; 351; 411; LGUdsW, 3287; 3583; \u0106wik, Reder 1977, 105; Baranowski 2001, 104]<\/p>\n\n\n\n<p> W okresie okupacji austriackiej w latach 1915-1917 w\u0142adze okupacyjne zmieni\u0142y jedynie nazewnictwo \u2013 dotychczasowe powiaty sta\u0142y si\u0119 obwodami [\u0106wik, Reder 1977, 116]. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci powr\u00f3cono do ustroju opartego o wojew\u00f3dztwa i powiaty \u2013 \u0141ada, wci\u0105\u017c w ramach gminy Chrzan\u00f3w, znajdowa\u0142a si\u0119 w powiecie janowskim wojew\u00f3dztwa lubelskiego [\u0106wik, Reder 1977, 134]. W okresie II wojny \u015bwiatowej hitlerowcy utworzyli na ziemiach polskich Generalne Gubernatorstwo, w kt\u00f3rego sk\u0142ad wszed\u0142 m.in. dystrykt lubelski. W jego ramach funkcjonowa\u0142y powiaty (niem. Kreise), przy czym Chrzan\u00f3w le\u017ca\u0142 w powiecie janowskim (od 1942 r. w powiecie kra\u015bnickim).<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142adze komunistyczne podtrzyma\u0142y status quo w odniesieniu do siedziby powiatu w Kra\u015bniku [Dz.U. 1945, nr 26, poz. 159], natomiast reform\u0105 z 1954 r. zlikwidowa\u0142y ustr\u00f3j gminny na rzecz gromadzkiego [Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191]. W wyniku reformy powo\u0142ano do \u017cycia gromad\u0119 \u0141ada i umiejscowiono w wiosce siedzib\u0119 Gromadzkiej Rady Narodowej. W sk\u0142ad gromady \u0141ada wesz\u0142a tak\u017ce wie\u015b Malinie, podobnie jak wie\u015b \u0141ada wy\u0142\u0105czona ze zniesionej w\u00f3wczas gminy Chrzan\u00f3w [DUWRNL z 3 grudnia 1954, nr 15, poz. 64]. Po reaktywacji powiatu janowskiego z pocz\u0105tkiem 1956 r., gromada \u0141ada znalaz\u0142a si\u0119 w jego sk\u0142adzie [Dz.U. 1955, nr 45, poz. 296, s. 426], powi\u0119kszaj\u0105c si\u0119 niebawem (29 lutego 1956 r.) o Koloni\u0119-Chrzan\u00f3w z gromady Chrzan\u00f3w [DUWRNL z 3 kwietnia 1956, nr 5, poz. 14]. Z kolei z dniem 1 stycznia 1962 r. gromada \u0141ada zosta\u0142a zniesiona, a jej obszar w ca\u0142o\u015bci w\u0142\u0105czono do gromady Chrzan\u00f3w [DUWRNL z 30 grudnia 1961, nr 11, poz. 84]. Od pocz\u0105tku 1973 r. wie\u015b \u0141ada nale\u017ca\u0142a do reaktywowanej gminy Chrzan\u00f3w [Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312], a w roku 1975 \u2013 w zwi\u0105zku z kolejn\u0105 reform\u0105 administracyjn\u0105 \u2013 wraz gmin\u0105, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142a zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w obr\u0119b wojew\u00f3dztwa tarnobrzeskiego [Dz.U. 1975, nr 17, poz. 92; \u0106wik, Reder 1977, 175]. Od wrze\u015bnia 1977 r. wie\u015b \u0141ada wchodzi\u0142a przej\u015bciowo w sk\u0142ad gminy Dzwola [Dz.U. 1977, nr 27, poz. 116], lecz od pa\u017adziernika 1982 r. ponownie w\u0142\u0105czono j\u0105 do reaktywowanej gminy Chrzan\u00f3w [Dz.U. 1982, nr 23, poz. 165]. Odnowienie powiatu janowskiego w obr\u0119bie wojew\u00f3dztwa lubelskiego mia\u0142o miejsce w 1999 r. [Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, s. 3619]. Odt\u0105d w jego obr\u0119bie znajduje si\u0119 gmina Chrzan\u00f3w, do kt\u00f3rej nale\u017cy wie\u015b \u0141ada [<a href=\"https:\/\/chrzanow.eurzad.eu\/index.php\/urzad-gminy\/\">https:\/\/chrzanow.eurzad.eu\/index.php\/urzad-gminy\/<\/a> \u2013 dost\u0119p: 10.07.2023 r.].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Pocz\u0105tki \u0141ady i jej w\u0142a\u015bciciele<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Po raz pierwszy nazwa \u0141ada zosta\u0142a zapisana w \u017ar\u00f3d\u0142ach ruskich, lecz wed\u0142ug opinii historyk\u00f3w nie oznacza\u0142a miejscowo\u015bci, lecz rzek\u0119\/dorzecze [m.in. W\u0142odarski 1966, Szambelan 1989, 16-17; 125; Bartnicki 2005, 84; D\u0105browski 2012, 242]. \u0179r\u00f3d\u0142o wzmiankuje bowiem o wojowaniu ksi\u0119cia ruskiego (wo\u0142y\u0144skiego) Wasylka Romanowicza m.in. wzd\u0142u\u017c \u0141ady [KHW, 170]. Wydarzenia te s\u0105 datowane na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 1243 r. [Bartnicki 2005, 84-85; D\u0105browski 2012, 242-247]. Wprawdzie s\u0142usznie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce naje\u017ad\u017acy z pewno\u015bci\u0105 nie pl\u0105drowali pustkowi [SHGL, 134], lecz wspomniana zapiska nie mo\u017ce by\u0107 jednoznacznym dowodem na istnienie ju\u017c wtedy wiejskiej osady o nazwie \u0141ada [SHGL, 134; Baranowski 2001, 97].<\/p>\n\n\n\n<p>Za pierwsz\u0105 wzmiank\u0119 o wsi \u0141ada trudno te\u017c uzna\u0107 okre\u015blenie odmiejscowe, zastosowane w dokumencie z 1373 r., w kt\u00f3rym jego wystawca przedstawi\u0142 si\u0119 jako Dymitr dziedzic \u0141ady [KDKK II, 287]. Wydaje si\u0119 bowiem, \u017ce widoczne upodobanie Dymitra do pisania si\u0119 z \u0141ady i z Goraja wynika\u0142o z podkre\u015blania przez niego posiadania zamku nosz\u0105cego oba miana, co zosta\u0142o wprost stwierdzone w dokumencie donacyjnym z 1377 r. [KDM III, 893]. W tej sytuacji za pierwsz\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 wzmiank\u0119, dotycz\u0105c\u0105 bez w\u0105tpienia wsi \u0141ada, nale\u017cy uzna\u0107 w\u0142a\u015bnie dokument kr\u00f3la Ludwika Andegawe\u0144skiego z 26 lipca 1377 r., gdzie opr\u00f3cz zamku \u0141ada vel Goraj osobno wzmiankowano tak\u017ce wie\u015b \u0141ad\u0119 [KDM III, s. 310; Baranowski 2001, 143]. Miejscowo\u015b\u0107 zosta\u0142a wymieniona w szeregu innych okolicznych wsi, nadanych braciom Dymitrowi i Iwanowi herbu Korczak [SHGL, 78-79]. Wie\u015b istnia\u0142a wi\u0119c ju\u017c wcze\u015bniej, cho\u0107 trudno wypowiada\u0107 si\u0119 jednoznacznie o ci\u0105g\u0142o\u015bci osadnictwa na jej terenie od wczesnego \u015bredniowiecza [Baranowski 2009, 14].<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bwietle dokumentu z 1377 r. wypada przyj\u0105\u0107, \u017ce pierwotnie \u0141ada, podobnie jak ca\u0142y klucz gorajski, stanowi\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107 monarsz\u0105 [Luci\u0144ski 1967, 135; Sochacka 1987, 15]. Mimo stylistyki aktu sugeruj\u0105cej nadanie ze strony Ludwika, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142o dopiero w obozie pod Be\u0142zem, w lecie 1377 r., mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, \u017ce w\u00f3wczas kr\u00f3l zatwierdzi\u0142 wcze\u015bniejsz\u0105 donacj\u0119. Mia\u0142a ona miejsce jeszcze przed ko\u0144cem 1373 r., gdy Dymitr po raz pierwszy okre\u015bli\u0142 si\u0119 jako dziedzic \u0141ady (zamku) [KDKK II, 287; zob. te\u017c: AGZ V, 11; tam\u017ce VII, 12; tam\u017ce VIII, 11]. Nadania m\u00f3g\u0142 dokona\u0107 Kazimierz Wielki, ewentualnie mog\u0142a to uczyni\u0107 jego siostra El\u017cbieta \u0141okietk\u00f3wna po 1370 r., gdy sprawowa\u0142a w Polsce rz\u0105dy regencyjne w imieniu swego syna Ludwika, wzgl\u0119dnie zrobi\u0142 to on sam [Arnold 1921, 15; My\u015bli\u0144ski 1981, 126-129; Sikora 2017, 220]. Nale\u017cy te\u017c liczy\u0107 si\u0119 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 pocz\u0105tkowego dzier\u017cenia zamku i przynale\u017cnych do\u0144 wsi, w tym \u0141ady, przez Korczak\u00f3w w charakterze zarz\u0105dc\u00f3w lub zastawnik\u00f3w z ramienia kr\u00f3la [My\u015bli\u0144ski 1981, 72; Sochacka 1987, 27; Sperka 2006, 221].<\/p>\n\n\n\n<p>Stan wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci (niedzia\u0142u) braci Dymitra i Iwana trwa\u0142 do 1386 r., kiedy to dokonali oni podzia\u0142u maj\u0105tku, co nast\u0119pnie zatwierdzi\u0142 monarcha [ZDM VI, 1523 \u2013 dokument z b\u0142\u0119dn\u0105 dat\u0105 roczn\u0105: 1387]. W ten spos\u00f3b jedynym w\u0142a\u015bcicielem wsi \u0141ada oraz ca\u0142ej w\u0142o\u015bci gorajskiej sta\u0142 si\u0119 podskarbi i marsza\u0142ek Kr\u00f3lestwa Dymitr z Goraja. Z ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Beat\u0105 z Bo\u017cydaru pozostawi\u0142 on jedynie potomstwo \u017ce\u0144skie. W tej sytuacji, pragn\u0105c unikn\u0105\u0107 przej\u015bcia latyfundium w r\u0119ce innych rod\u00f3w wraz z posagami c\u00f3rek, marsza\u0142ek postanowi\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 d\u00f3br odda\u0107 w r\u0119ce bratank\u00f3w \u2013 syn\u00f3w Iwana z Klecia, czyli: Prokopa (Procza), Aleksandra, Andrzeja Czury\u0142y i Miko\u0142aja [ZDM VI, 1624; Boniecki VI, 233; Sikora 2017, 222]. Bratankowie nie zadowolili si\u0119 ofiarowan\u0105 przez stryja cz\u0119\u015bci\u0105 spadku i wszcz\u0119li sp\u00f3r o pozosta\u0142y maj\u0105tek z wdow\u0105 po Dymitrze, wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w imieniu nieletnich c\u00f3rek [SPPP VIII\/2, 10344, 10345, 10412; SPPP II, 657, 733, 1093; ZDM VI, 1678; Sperka 2006, 223]. Dopiero w 1405 r., po doj\u015bciu Dymitr\u00f3wien do lat sprawnych, latyfundium ich ojca zosta\u0142o ostatecznie podzielone. W wyniku ugody pomi\u0119dzy bratankami Dymitra a jego c\u00f3rkami, ci pierwsi zostali w\u0142a\u015bcicielami m.in. klucza gorajskiego, a w jego ramach tak\u017ce wsi \u0141ada [SPPP II, 1093]. Przed rokiem 1409 wspomniani bratankowie podzielili stryjowski maj\u0105tek mi\u0119dzy siebie i w konsekwencji klucz gorajski z \u0141ad\u0105 dosta\u0142 si\u0119 \u0142owczemu lubelskiemu (od 1410 r.) Aleksandrowi [TA VII, 177]. Dobra, w kt\u00f3rych sk\u0142adzie znajdowa\u0142a si\u0119 wie\u015b \u0141ada, pozostawa\u0142y w r\u0119kach potomk\u00f3w Aleksandra do ko\u0144ca epoki \u015bredniowiecza [Kupisz 2001, 21-22].<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1428-1437, wdowa po \u0142owczym Aleksandrze Ma\u0142gorzata wyst\u0119powa\u0142a wsp\u00f3lnie z synami Janem i Aleksandrem [KZL 5, k. 166; SHGK I, 291; NABM, Ksi\u0119ga 1, k. 245]. Jeszcze wiosn\u0105 1437 r. reprezentowa\u0142a swych potomk\u00f3w w sporze granicznym z s\u0105siadami z Latyczyna [NABM, Ksi\u0119ga 1, k. 193]. Niewykluczone wi\u0119c, \u017ce przez pewien czas utrzymywa\u0142a niedzia\u0142 z synami. Z czasem spadek przej\u0119li Aleksandrowice: Jan, Miko\u0142aj, Henryk, Aleksander i Andrzej zwany Czury\u0142o [Kupisz 2001, 22]. Spo\u015br\u00f3d nich najwcze\u015bniej zmar\u0142 bezpotomnie Henryk, kt\u00f3rego poza jednym przypadkiem [1428 r.: KZL 5, k. 166] nie odnotowano w \u017ar\u00f3d\u0142ach lubelskich. Spos\u00f3b podzielenia si\u0119 spadkiem po ojcu przez pozosta\u0142ych \u0141owczyc\u00f3w jest trudny do uchwycenia. Istniej\u0105 przes\u0142anki wskazuj\u0105ce, \u017ce pozostawali oni w formalnym niedziale [KZL 8, k. 31; KZL 9, k. 335; DLB II, 576], co oczywi\u015bcie nie wyklucza faktycznego posiadania dzia\u0142\u00f3w w obr\u0119bie klucza gorajskiego. Zdaje si\u0119, \u017ce na tle owych faktycznych podzia\u0142\u00f3w dochodzi\u0142o do spor\u00f3w pomi\u0119dzy bra\u0107mi, czego \u015blady pochodz\u0105 z lat 1466-1474 [KZL 8, k. 29v; KZL 7, k. 49v, 143v; KZL 9, k. 9].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1454 r. Miko\u0142aj Aleksandrowic z Goraja zabezpieczy\u0142 po\u017cyczone od Bartosza z Moszny 100 grzywien m.in. na wsi \u0141ada [KZL 6, k. 45-45v, 143v], co oznacza, \u017ce dysponowa\u0142 t\u0105 wsi\u0105, cho\u0107 raczej nie ca\u0142\u0105, gdy\u017c w 1477 r. jako inny jej dysponent wyst\u0105pi\u0142 jego brat Aleksander [KZL 9, k. 188v]. W 1475 r. Miko\u0142aj o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce jest winien Janowi Starszemu z Zaporza 70 grzywien i \u017ce zabezpieczy\u0142 ten d\u0142ug na swej wsi \u0141ada oraz na stawie w niej zlokalizowanym w dwukrotnej wysoko\u015bci, je\u015bliby nie zwr\u00f3ci\u0142 pieni\u0119dzy w terminie [KZL 9, k. 58]. Rok p\u00f3\u017aniej zapisa\u0142 na tych samych dobrach kolejny d\u0142ug, ewentualnie powi\u0119kszy\u0142 kwot\u0119 z zesz\u0142ego roku do 90 grzywien [KZL 9, k. 126]. Po bezpotomnej \u015bmierci swego brata Aleksandra, 20 marca 1480 r. Miko\u0142aj przeni\u00f3s\u0142 d\u0142ug u Zaporskiego, wynosz\u0105cy ju\u017c 100 grzywien, z \u0141ady na dzia\u0142 przej\u0119ty po zmar\u0142ym w Chrzanowie [KZL 9, k. 301]. Jak si\u0119 zdaje, ta operacja by\u0142a zwi\u0105zana z jego planami matrymonialnymi, gdy\u017c kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej m.in. na wsi \u0141ada, wraz z tamtejszym stawem i m\u0142ynem, oprawi\u0142 wiano i posag swej \u017cony Doroty Maciejowskiej herbu Cio\u0142ek [KZL 9, k. 322v], c\u00f3rki stolnika lubelskiego Jana z K\u0142odnicy [UM, 572; Sochacka 1987, 90-91].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1483 r. jednorazowo odnotowany zosta\u0142 Jan Sobieski, dziedzic \u0141ady [KZL 9, k. 378]. Zapewne by\u0142 to przedstawiciel rodziny piecz\u0119tuj\u0105cej si\u0119 herbem Janina i wywodz\u0105cej si\u0119 z Sobieszyna w ziemi st\u0119\u017cyckiej [Sochacka 1987, 111, 193, 204; Ujma 2005, 33]. Z tej samej rodziny wywodzi\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej kr\u00f3l Jan III Sobieski. Pretensje XV-wiecznego Jana Sobieskiego do \u0141ady wynika\u0142y prawdopodobnie z nieznanych dzi\u015b zobowi\u0105za\u0144 kt\u00f3rego\u015b z braci Gorajskich wobec niego, kt\u00f3re trzeba by\u0142o zaspokoi\u0107 czasowym wwi\u0105zaniem go w wie\u015b \u0141ad\u0119. Dzi\u0119ki temu wierzyciel m\u00f3g\u0142 czerpa\u0107 z niej dochody i w ten spos\u00f3b wyegzekwowa\u0107 zaleg\u0142y d\u0142ug.<\/p>\n\n\n\n<p>Nieznane bli\u017cej k\u0142opoty finansowe zmusi\u0142y Jana Miko\u0142ajowica najpierw do po\u017cyczenia ogromnej sumy 800 floren\u00f3w w\u0119gierskich od chor\u0105\u017cego che\u0142mskiego Miko\u0142aja \u017b\u00f3\u0142kiewskiego [MK 23, s. 243-244], a nast\u0119pnie do dokonania zamiany zad\u0142u\u017conej maj\u0119tno\u015bci z \u00f3wczesnym wojewod\u0105 lubelskim Miko\u0142ajem Firlejem [Jusiak 2011, 84-85]. W efekcie Jan zosta\u0142 posesjonatem w P\u0142ouszowicach i we wsi kr\u00f3lewskiej D\u0119bica, gdzie zosta\u0142y te\u017c przeniesione zapisy posagu i wiana na rzecz jego \u017cony Ma\u0142gorzaty [MK 23, s. 218]. <\/p>\n\n\n\n<p>Poddani kanclerza z \u0141ady zaanga\u017cowani byli w jego konflikt z posiadaj\u0105cym s\u0105siednie dobra Adamem Gorajskim \u201em\u0142odszym\u201d. Wesp\u00f3\u0142 z ch\u0142opami ze wsi Malinie w 1599 r. ograbili oni poddanych Gorajskiego z poka\u017anych ilo\u015bci \u017cyta, pszenicy, owsa oraz grochu [Tarnawski 1935, s. 61]. Rzekomo wp\u0142yw na zaistnienie konfliktu mia\u0142a tak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 poddanych Zamojskiego, na skutek kt\u00f3rej rzeka \u0141ada mia\u0142a utraci\u0107 na pewnym odcinku zdolno\u015b\u0107 do sp\u0142awiania ni\u0105 towar\u00f3w, co wzburzy\u0142o Gorajskiego [Stworzy\u0144ski 1834, 257-258].<\/p>\n\n\n\n<p>Do ko\u0144ca istnienia przedrozbiorowej Rzeczypospolitej kolejnymi w\u0142a\u015bcicielami \u0141ady byli nast\u0119puj\u0105cy po sobie ordynaci zamojscy. Po \u015bmierci Jana Zamoyskiego w 1605 r. zosta\u0142 nim jego syn Tomasz Zamoyski, wojewoda kijowski, kanclerz wielki koronny (1605-1638), Jan \u201eSobiepan\u201d Zamoyski, wojewoda sandomierski (1638-1665). Nast\u0119pnie po okresie konflikt\u00f3w, do jakich dosz\u0142o mi\u0119dzy przedstawicielami Zamoyskich po \u015bmierci wnuka za\u0142o\u017cyciela ordynacji byli nimi: Marcin Zamoyski, wojewoda lubelski, podskarbi wielki koronny (1676-1689), pu\u0142kownik Tomasz J\u00f3zef Zamoyski (1704-1725), Micha\u0142 Zdzis\u0142aw Zamoyski, wojewoda smole\u0144ski (1725-1735), Tomasz Antoni Zamoyski, wojewoda lubelski (1735-1751), pu\u0142kownik Klemens Jerzy Zamoyski (1760-1767), Jan Jakub Zamoyski, wojewoda podolski (1767-1777) oraz Andrzej Zamoyski, kanclerz wielki koronny (1777-1792).<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Malinie_Lada_TKKP126K_Kol.VI_Sek.XI-Sek.XII_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5377\" width=\"527\" height=\"293\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Malinie_Lada_TKKP126K_Kol.VI_Sek.XI-Sek.XII_.jpg 352w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Malinie_Lada_TKKP126K_Kol.VI_Sek.XI-Sek.XII_-300x167.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 527px) 100vw, 527px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0141ada i Malinie na Topograficznej karcie Kr\u00f3lestwa Polskiego z 1839-1843 r. \u2013&nbsp;<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/bg.uwb.edu.pl\/TKKP\" target=\"_blank\">https:\/\/bg.uwb.edu.pl\/TKKP<\/a>.<br><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Zasadniczo Zamojscy znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 posiadanych d\u00f3br regularnie oddawali w dzier\u017caw\u0119. Nie inaczej by\u0142o w przypadku \u0141ady. Zazwyczaj znajdowa\u0142a si\u0119 ona w r\u0119kach przedstawicieli szlachty \u015brednio zamo\u017cnej. Np. w ko\u0144cu lat trzydziestych XVIII w. dzier\u017cawc\u0105 ca\u0142ego klucza gorajskiego, w\u0142\u0105cznie z \u0141ad\u0105, by\u0142 wojski sieradzki Stefan Bia\u0142og\u0142owski [APL, AOZ, sygn. 244, k. 6]. W pierwszej po\u0142owie XIX wieku wie\u015b \u0141ada nadal nale\u017ca\u0142a do rodu Zamoyskich i  pozostawa\u0142a w ramach Ordynacji. By\u0142a zarz\u0105dzana przez rz\u0105dc\u0119 jednego z kluczy. W 1864 r. nast\u0105pi\u0142o uw\u0142aszczenie, skutkiem kt\u00f3rego by\u0142o pojawienie sie tutaj wielu drobnych, ch\u0142opskich w\u0142a\u015bcicieli ziemi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W\u0142asno\u015b\u0107 ch\u0142opska po uw\u0142aszczeniu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W wyniku uw\u0142aszczenia w\u0142o\u015bcianie otrzymali 1493 m\u00f3rg i 236 pr\u0119t\u00f3w ziemi dotychczas jedynie u\u017cytkowanej. W momencie uw\u0142aszczenia ch\u0142opi ze wsi \u0141ada byli oczynszowani od ponad 30 lat i posiadali te same dzia\u0142y, co w 1846 r., op\u0142acali czynsz roczny,  osep w \u017cycie i owsie, pobierali drzewo opa\u0142owe i budowlane, opr\u00f3cz pastwisk na ten cel wyznaczonych niekt\u00f3re wsie wyj\u0105tkowo i zale\u017cnie od woli dziedzica pasa\u0142y w lasach przyleg\u0142ych. [AOZ, 3036]<\/p>\n\n\n\n<p>Okre\u015blenie wymiaru serwitut\u00f3w le\u015bnych i sposobu realizacji ci\u0105gn\u0119\u0142o si\u0119 do l. 80ch XIX wieku i ci\u0105gle by\u0142o powodem nadu\u017cy\u0107. Dlatego te\u017c Komisarz W\u0142o\u015bcia\u0144ski Powiatu Janowskiego nakaza\u0142 przeprowadzi\u0107 pomiary i dokona\u0142 skrupulatnych wylicze\u0144 i stwierdzi\u0142: \u201e<em>Poniewa\u017c informacje, motywy i dane, kt\u00f3rymi kierowa\u0142 si\u0119 przy dok\u0142adnym okre\u015bleniu serwitut\u00f3w przyznanych w\u0142o\u015bcianom wsi \u0141ada i Branew s\u0105 te same co i przy okre\u015bleniu praw w\u0142o\u015bcian wsi Malinie, to \u017ceby unikn\u0105\u0107 powt\u00f3rze\u0144 ni\u017cej b\u0119d\u0105 przytoczone tylko wnioski, a z tablic jedynie te czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od takich\u017c dla wsi Malinie. W tabeli likwidacyjnej wsi \u0141ada prawa w\u0142o\u015bcian na serwituty zapisane s\u0105 tak: 1) w\u0142o\u015bcian tej wsi w liczbie 55 gospodarzy, wg numer\u00f3w projektu od nr 1 do 55 w\u0142\u0105cznie, maj\u0105 prawo otrzymywa\u0107 z las\u00f3w Ordynacji Zamojskiego budowalne drzewo na odnowienie popad\u0142ych w ruin\u0119, ale nie spalonych i remont istniej\u0105cych lub oznaczonych w tabeli prestacyjnej 1846 r. budynk\u00f3w i p\u0142ot\u00f3w, a dok\u0142adnie: na 55 cha\u0142up, 55 stod\u00f3\u0142, 55 chlew\u00f3w i jedn\u0105 obor\u0119 (na budow\u0119 obory mia\u0142a prawo zagroda zapisana w projekcie tabeli likwidacyjnej po nr 34); 2) materia\u0142 na opa\u0142: latem od 1 IV do 1 XII po jednej furze, a zim\u0105 od 1 XII do 1 IV po dwie fury tygodniowo razem 78 fur rocznie. W\u0142o\u015bcianie mog\u0105 przy zbiorze opa\u0142u u\u017cywa\u0107 topor\u00f3w, ale nie maj\u0105 prawa \u015bcina\u0107 z pnia drzew \u015bwie\u017cych, a powinni ogranicza\u0107 si\u0119 zbieraniem uschni\u0119tych wierzcho\u0142k\u00f3w i ga\u0142\u0119zi, chrustu i powa\u0142u, w przypadku braku takowych pozwala si\u0119 r\u0105ba\u0107 z pnia uschni\u0119te drzewa; 3) li\u015bcie, choin\u0119 i mech na pod\u015bci\u00f3\u0142k\u0119 dla byd\u0142a, przy czym zbi\u00f3r tej \u015bci\u00f3\u0142ki powinni przeprowadza\u0107 tylko w dojrza\u0142ych a nie m\u0142odych lasach. Ilo\u015b\u0107 za\u015b \u015bci\u00f3\u0142ki okre\u015bla si\u0119 w miar\u0119 potrzeb. Tym\u017ce w\u0142o\u015bcianom przyznaje si\u0119 bra\u0107 78 fur opa\u0142u i dwie fury pniak\u00f3w na ka\u017cdego gospodarza; 4) materia\u0142 na p\u0142oty z tego samego materia\u0142u z kt\u00f3rego s\u0105 zbudowane teraz.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>I. Serwitut na materia\u0142 budowlany<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Z las\u00f3w w\u0142a\u015bciciela (ordynackich) na podstawie tabeli likwidacyjnej powinien by\u0107 przyznawany materia\u0142 budowalny na odnowienie i napraw\u0119 55 cha\u0142up, 55 stod\u00f3\u0142, 55 chlew\u00f3w i 1 obory dla gospodarstwa nr 34 wg projektu tabeli. \u015arednia wielko\u015b\u0107 budynk\u00f3w w\u0142o\u015bcia\u0144skich wsi \u0141ada wg informacji wynios\u0142a w ruskich stopach: cha\u0142upy, d\u0142. 35, szer. 16, wys. 7 \u00bd; stodo\u0142y: d\u0142. 45, szer. 16, wys. 7 \u2013 tj. takie same jak w Maliniu; chlew\u00f3w: d\u0142. 35, szer. 14, wys. 7; obory taka sama jak i chlew\u00f3w. Na budow\u0119 dw\u00f3ch ostatnich budowli takich rozmiar\u00f3w potrzeba nast\u0119puj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 materia\u0142u le\u015bnego:<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>na chlew<\/td><td>d\u0142. w stopach<\/td><td>\u015brednica drzewa przed obr\u00f3bk\u0105<\/td><td>razem st\u00f3p<\/td><\/tr><tr><td>10 s\u0142up\u00f3w po 10 st. wysoko\u015bci ka\u017cdy<\/td><td>100<\/td><td>15\u201d<\/td><td>100<\/td><\/tr><tr><td>przyciesi<\/td><td>112<\/td><td>15\u201d<\/td><td>112<\/td><\/tr><tr><td>drzewa na \u015bciany 9 rz\u0119d\u00f3w<\/td><td>972<\/td><td>12\u201d<\/td><td>324<\/td><\/tr><tr><td>4 belki<\/td><td>60<\/td><td>12\u201d<\/td><td>60<\/td><\/tr><tr><td>16 krokwi po 13 st ka\u017cda<\/td><td>208<\/td><td>6\u201d<\/td><td>208<\/td><\/tr><tr><td>6 \u0142at po 7 st. ka\u017cda<\/td><td>42<\/td><td>6\u201d<\/td><td>42<\/td><\/tr><tr><td>na p\u00f3\u0142 sufitu<\/td><td>504<\/td><td>6\u201d<\/td><td>252<\/td><\/tr><tr><td>\u0142at<\/td><td>910<\/td><td>15\u201d<\/td><td>30,5<\/td><\/tr><tr><td>Na obor\u0119 (tyle samo co na chlew)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><em>W ten spos\u00f3b na budow\u0119 ka\u017cdego z czterech budynk\u00f3w<\/em>:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>drzewa \u015brednica przed obr\u00f3bk\u0105<\/td><td>na cha\u0142up\u0119 d\u0142ugo\u015bci st\u00f3p<\/td><td>na stodo\u0142\u0119<br>d\u0142ugo\u015bci st\u00f3p<\/td><td>na chlew<br>d\u0142ugo\u015bci st\u00f3p<\/td><td>na obor\u0119,<br>d\u0142ugo\u015bci st\u00f3p<\/td><\/tr><tr><td>15\u201d<\/td><td>169<\/td><td>250<\/td><td>243<\/td><td>243<\/td><\/tr><tr><td>12\u201d<\/td><td>1022<\/td><td>476<\/td><td>284<\/td><td>384<\/td><\/tr><tr><td>6\u201d<\/td><td>242<\/td><td>336<\/td><td>502<\/td><td>502<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><em>lub na pierwsze trzy budynki razem potrzeba drzewa przed obr\u00f3bk\u0105 o \u015brednicy<\/em>:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>&nbsp;<\/td><td>d\u0142ugo\u015bci st\u00f3p<\/td><td>st\u00f3p sze\u015bciennych<\/td><\/tr><tr><td>15-calowego<\/td><td>662<\/td><td>815<\/td><\/tr><tr><td>12-calowego<\/td><td>1882<\/td><td>1506<\/td><\/tr><tr><td>6-calowego<\/td><td>1080<\/td><td>216<\/td><\/tr><tr><td>razem<\/td><td>3624<\/td><td>2537<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Poniewa\u017c podobne budynki w\u0142o\u015bcia\u0144skie wg powszechnej opinii bez remontu mog\u0105 wytrzyma\u0107 60 lat, to rocznie w\u0142a\u015bciciel lasu by\u0142 zobowi\u0105zany wydawa\u0107 na ka\u017cde gospodarstwo, poza nr 34 wg projektu tabeli likwidacyjnej, 1\/60 cz\u0119\u015b\u0107 wy\u017cej wyliczonego materia\u0142u, tj. 42 1\/3 st\u00f3p sze\u015bciennych lub: 1 drzewo 15\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105, 11 st. d\u0142ugo\u015bci; 1 drzewo 12\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105, 25 st. d\u0142ugo\u015bci; 1 drzewo 6\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bka, 17 \u00bd st. d\u0142ugo\u015bci. Gospodarstwo za\u015b nr 34, posiadaj\u0105ce poza tym prawo na remont obory lub co jest to samo podw\u00f3jnego chlewu, powinno by\u0142o otrzymywa\u0107 rocznie 53 1\/3 st. sze\u015bciennych lub 1 drzewo 15\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105, 14 \u00bd st. d\u0142.; 1 drzewo 12\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105, 37 2\/3 st. d\u0142.; 1 drzewo 6\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105, 26 1\/3 st.d\u0142. Opieraj\u0105c si\u0119 na tych samych danych, jakie stosownie wsi Malinie, roczny przydzia\u0142 budowlanego materia\u0142u w wy\u017cej oznaczonej ilo\u015bci za niewygodny i nieodpowiadaj\u0105cy by\u0142emu rzeczywistemu korzystaniu, komisarz uzna\u0142 i w stosunku do wsi \u0141ada konieczno\u015b\u0107 wydawania w\u0142o\u015bcianom materia\u0142u budowalnego w potr\u00f3jnej wobec wyliczonej ilo\u015bci, ale za to raz na trzy lata, pozostawiaj\u0105c zgromadzeniu wiejskiemu wsi \u0141ada, a w przypadku je\u015bliby taki z jakiej\u015b przyczyny nie doszed\u0142 do skutku, w\u00f3jtowi gminy, podzieli\u0107 gospodarzy tej wsi na trzy roczne kolejki, po 18 gospodarzy w dw\u00f3ch grupach i 19 w trzeciej, przy czym dla wi\u0119kszej r\u00f3wnomierno\u015bci wydawanej z lasu masy drzewnej, gospodarstwo nr 34 nie powinno by\u0107 w\u0142\u0105czone do tej kolejki., w kt\u00f3rej b\u0119dzie zapisano 19 gospodarstw. Stosownie do tego komisarz postanowi\u0142 przyzna\u0107 ka\u017cdemu z 55 gospodarstw wsi \u0141ada, poza gospodarstwem nr 34 wg projektu, prawo otrzymywa\u0107 z las\u00f3w ordynackich, na remont i napraw\u0119 budynk\u00f3w, co trzy lata: 1 drzewo sosnowe 15\u201d \u015br. przed obr\u00f3bk\u0105, 33 st. d\u0142.; 1 sosnowe 12\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105, 35 st. d\u0142.; 1 \u015bwierkowe 12\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105 40 st. d\u0142.; 1 sosnowe 6\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105 25 st. d\u0142.; 1 \u015bwierkowe 6\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105 27 \u00bd st. d\u0142. Za\u015b dla gospodarstwa nr 34 1 drzewo sosnowe 15\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105, 43 \u00bd st. d\u0142.; 1 sosnowe 12\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105 43 st. d\u0142.; 1 \u015bwierkowe 12\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105 35 st. d\u0142.; 1 sosnowe 6\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105 35 st. d\u0142.; 1 \u015bwierkowe 6\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105 44 \u00bd st. d\u0142.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Serwitut na ogrodzenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Poniewa\u017c \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 i spos\u00f3b budowy ogrodze\u0144 we wsi \u0141ada s\u0105 takie same, jak we wsi Malinie, to komisarz na tych samych przes\u0142ankach przyzna\u0142 ka\u017cdemu z 55 gospodarstw wsi \u0141ada prawo otrzymywania z las\u00f3w ordynackich corocznie na napraw\u0119 p\u0142ot\u00f3w 12 st\u00f3p sze\u015bciennych sosnowego drzewa lub: 1 drzewo 6\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105 o d\u0142. 35 st i 1 drzewo 6\u201d \u015brednicy przed obr\u00f3bk\u0105 o d\u0142. 21 \u00bc st.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Serwitut na opa\u0142<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Na podstawie danych, zebranych po dok\u0142adnym okre\u015bleniu tego serwitutu dla wsi Malinie, komisarz postanowi\u0142 przyzna\u0107 ka\u017cdemu z 55 gospodarzy wsi \u0141ada prawo na otrzymywanie z las\u00f3w ordynackich rocznie po 40 parokonnych fur opa\u0142u i po 2 parokonne fury pniak\u00f3w z prawem wywozu z lasu tych 42 fur w dowolne z 78 dni gajowych w roku.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>4) Serwitut na pod\u015bci\u00f3\u0142k\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Na takich samych wyliczeniach jak i przy dok\u0142adnym okre\u015bleniu serwitutu dla w\u0142o\u015bcian wsi Malinie, komisarz przyzna\u0142 prawo ka\u017cdemu z 55 gospodarstw zbierania w lasach ordynackich w ci\u0105gu 6 letnich miesi\u0119cy po 6 fur \u015bci\u00f3\u0142ki.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Komisarz taki wniosek postanowi\u0142 z\u0142o\u017cy\u0107 do zatwierdzenia przez lubelski urz\u0105d gubernialny ds. w\u0142o\u015bcia\u0144skich i og\u0142osi\u0142 stronom 29 VIII 1879 r. Skargi na wymiar \u015bci\u00f3\u0142ki i opa\u0142u urz\u0105d lubelski odrzuci\u0142, ale co do materia\u0142u na budynki i ogrodzenia uzna\u0142, \u017ce zosta\u0142y one wyliczone wg og\u00f3lnych i u\u015brednionych rozmiar\u00f3w. Nale\u017ca\u0142o odnie\u015b\u0107 si\u0119 do danych ordynacji i u\u015bci\u015bli\u0107 je indywidualnie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>16 VII 1884 r. Komisarz sporz\u0105dzi\u0142 protok\u00f3\u0142 z badania na miejscu serwitut\u00f3w. Ch\u0142opi zeznali, \u017ce otrzymywali od 1864 r. ma\u0142o drzewa i ma\u0142ych rozmiar\u00f3w a inni wcale. Ostatecznie ustalono rozmiar serwitutu budowlanego i p\u0142otowego na jedno budowalne drzewo na rok na gospodarstwo i 4 ko\u0142ki na dwa lata na gospodarstwo. Ustalono serwitut dla wsi \u0141ada (55 gospodarstw) wg \u015bredniego wywozu materia\u0142u budowalnego z lasu na drzew o dlugo\u015bci 13 st\u00f3p, \u015br. \u015brednica 11\u201d, ilo\u015b\u0107 21 sztuk, inaczej &#8211; 249 st\u00f3p sze\u015bc.<\/em> [AOZ, 3287]<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Demografia, stosunki etniczne i wyznaniowe<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Wie\u015b \u0141ada w \u015bredniowieczu oraz XVI-XVIII w. nale\u017ca\u0142a do parafii katolickiej, ufundowanej przez podskarbiego Dymitra w mie\u015bcie Goraju, najpewniej przy okazji lokacji [por. Tryka 2010, 34-35]. Powstanie parafii mia\u0142o miejsce przed rokiem 1395, kiedy to po\u015bwiadczony zosta\u0142 jej proboszcz Stanis\u0142aw [ZDM IV, 1118]. Przynale\u017cno\u015b\u0107 \u0141ady do parafii gorajskiej po\u015bwiadczy\u0142 Jan D\u0142ugosz [DLB II, 576] i p\u00f3\u017aniejsze \u017ar\u00f3d\u0142a [1519 r.: KGL 1, k. 78; 1529 r.: LR, 464].<\/p>\n\n\n\n<p>Niemo\u017cliwe jest nawet przybli\u017cone oszacowanie potencja\u0142u demograficznego wsi \u0141ada w momencie, gdy pojawi\u0142a si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach historycznych (1377). Rozpowszechniony jest pogl\u0105d, formu\u0142owany w odniesieniu do okresu do ko\u0144ca XIV w. albo wr\u0119cz do ko\u0144ca epoki \u015bredniowiecza, o stosunkowo s\u0142abym potencjale ludno\u015bciowym w rejonie pogranicza polsko-ruskiego. Dotyczy to zw\u0142aszcza jego odcinka zlokalizowanego w dorzeczu Bia\u0142ej \u0141ady, gdzie ko\u0144czy\u0142a si\u0119 strefa rolnicza, ust\u0119puj\u0105c rozleg\u0142ym, niemal bezludnym kompleksom le\u015bnym, wchodz\u0105cym w sk\u0142ad Puszczy Sandomierskiej [\u0141adog\u00f3rski 1958, 211; Markiewicz, Szczygie\u0142, \u015aladkowski 1985, 11; Jawor 1994\/1996, 55-56; Jawor 2002, 56-59; Jawor 2004, 151-152].<\/p>\n\n\n\n<p>Zas\u0142ugi w podniesieniu miejscowego potencja\u0142u ludno\u015bciowego przypisywane s\u0105 Korczakom, szczeg\u00f3lnie wp\u0142ywowemu i ustosunkowanemu podskarbiemu Dymitrowi [Jawor 1994\/1996, 58]. Z argument\u00f3w po\u015brednich na rzecz tej hipotezy mo\u017cna wskaza\u0107 fakt podejmowania analogicznych dzia\u0142a\u0144 na terenie s\u0105siednich w\u0142o\u015bci podskarbiego \u2013 tj. w kluczu turobi\u0144skim [ZDM IV, 1118, 1140] i w okr\u0119gu szczebrzeskim [Jawor 2004, 153 nn.].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1430 r. wzmiankowany jest rz\u0105dca \u0141ady o imieniu Saczko [SHGL, 134], kt\u00f3rego reprezentowa\u0142a przed s\u0105dem oficja\u0142a lubelskiego wdowa po \u0142owczym lubelskim Aleksandrze Ma\u0142gorzata.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1905 r. we wsi mieszka\u0142o 236 katolik\u00f3w i 101 prawos\u0142awnych. [SKLG] W 1921 r. \u0141ada liczy\u0142a 116 dom\u00f3w i 702 mieszka\u0144c\u00f3w (319 m\u0119\u017cczyzn i 383 kobiety). 696 zadeklarowa\u0142o si\u0119 jako katolicy a 5 jako wyznawcy religii moj\u017ceszowej. Narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105 zapisano przy 701 osobach a tylko 1 zadeklarowa\u0142a inn\u0105. [Skorowidz miejscowo\u015bci, 1924, t. 4, s. 36]&nbsp;&nbsp; [Baranowski 2001, 30].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Gospodarka w dziejach<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W akcie nadania z 1377 znajduje si\u0119 fragment m\u00f3wi\u0105cy o immunitecie s\u0105dowym, przyznanym odbiorcom w ich dobrach. Mieszka\u0144cy tutejszych osiedli, w tym \u0141ady, mieli podlega\u0107 s\u0105downictwu w\u00f3jt\u00f3w i so\u0142tys\u00f3w zgodnie z przepisami prawa niemieckiego w odmianie \u015bredzkiej [KDW III, 893, s. 310-311]. W po\u0142\u0105czeniu ze znanymi z tego samego dyplomu wzmiankami o granicach, \u0142anach i czynszach mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce owe osady ju\u017c w praktyce funkcjonowa\u0142y wed\u0142ug coraz bardziej w\u00f3wczas powszechnego modelu gospodarczego, opartego na tzw. prawie niemieckim, aczkolwiek a\u017c do 1377 r. nie by\u0142o to usankcjonowane formalnym aktem prawnym [Grocholski 1964, 30]. Tre\u015b\u0107 przywileju mo\u017cna jednak interpretowa\u0107 w inny spos\u00f3b, a mianowicie, \u017ce Korczakowie r\u00f3wnocze\u015bnie z nadaniem otrzymali od kr\u00f3la zgod\u0119 na powo\u0142anie w nowo nabytych dobrach autonomicznego okr\u0119gu s\u0105dowego. Innymi s\u0142owy Dymitr i Iwan mogli odt\u0105d samodzielnie inicjowa\u0107 procesy lokacyjne w osiedlach ju\u017c istniej\u0105cych, ewentualnie lokowa\u0107 nowe, do czego wspomniany immunitet s\u0105dowy by\u0142 niew\u0105tpliwie konieczn\u0105 predyspozycj\u0105. Wskaz\u00f3wk\u0105 na rzecz ostatniej interpretacji jest p\u00f3\u017aniejsza informacja (z 1508 r.) o odnowieniu przez kr\u00f3la Zygmunta Starego przywilej\u00f3w lokacyjnych Goraja oraz przynale\u017cnych do\u0144 wsi, w tym \u0141ady, poniewa\u017c pierwotne dokumenty mia\u0142y ulec zniszczeniu podczas najazdu Tatar\u00f3w [MK 23, s. 436-437]. Istnia\u0142y wi\u0119c dokumenty lokacyjne dla poszczeg\u00f3lnych osad, kt\u00f3rych nie mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 z aktem z 1377 r., zachowanym w oryginale [ZDM III, s. 311]. Warto jednak zaznaczy\u0107, \u017ce owo odnowienie dokonane na pro\u015bb\u0119 \u00f3wczesnego dysponenta d\u00f3br gorajskich, wojewody lubelskiego Miko\u0142aja Firleja, dotyczy\u0142o prawa niemieckiego w odmianie magdeburskiej, a nie \u2013 jak pierwotnie \u2013 \u015bredzkiej [por. SHGL, 78]. Niewykluczone wi\u0119c, \u017ce na pocz\u0105tku XVI w. chodzi\u0142o nie tylko o odnowienie utraconych dokument\u00f3w, lecz przede wszystkim o faktyczne ponowienie lokacji miejscowo\u015bci zniszczonych przez Tatar\u00f3w Krymskich [Jusiak 2008\/2010, 60-66].<\/p>\n\n\n\n<p>Nie s\u0105 znane sk\u0105din\u0105d \u017cadne dzia\u0142ania Dymitra ani jego brata Iwana, zwi\u0105zane konkretnie z \u0141ad\u0105 czy te\u017c og\u00f3lnie z gorajsko-kra\u015bnickim kompleksem d\u00f3br, wiadomo jednak, \u017ce marsza\u0142ek dba\u0142 o podniesienie gospodarcze swych d\u00f3br w s\u0105siednim kluczu turobi\u0144skim [ZDM IV, 1118, 1140; Stankowa 1975, 21-24; Jawor 2004, 155-156], a p\u00f3\u017aniejsza tradycja przypisuje mu lokacj\u0119 miasta Goraja [Tryka 2010, 34 nn.; por. Kiryk 1972, 131]. Czyni to prawdopodobnym domys\u0142 o analogicznych dzia\u0142aniach tak\u017ce w pozosta\u0142ych miejscowo\u015bciach w\u0142o\u015bci, w tym w \u0141adzie. Stosunkowo niewielkie zaludnienie okolicy, aczkolwiek tylko szacowane, umo\u017cliwia\u0142o nie tylko przekszta\u0142canie istniej\u0105cych osiedli, ale te\u017c ich powi\u0119kszanie poprzez dosadzanie kolejnych osadnik\u00f3w, ewentualnie eliminowanie t\u0105 drog\u0105 tzw. pustych \u0142an\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W bliskim s\u0105siedztwie \u0141ady przebiega\u0142 jeden z wariant\u00f3w ponadregionalnej drogi handlowej z wschodu na zach\u00f3d [W\u0105sowicz\u00f3wna 1957, 444; W\u0105sowicz 1961, 238-241; My\u015bli\u0144ski 1964, 14-15; My\u015bli\u0144ski 1974, 165]. Brak jednak jakichkolwiek informacji, kt\u00f3re \u015bwiadczy\u0142yby o wykorzystaniu tej okoliczno\u015bci przez mieszka\u0144c\u00f3w \u015bredniowiecznej wsi \u0141ada, natomiast mo\u017cna mniema\u0107, \u017ce odegra\u0142a pewn\u0105 rol\u0119 w kalkulacjach w\u0142a\u015bcicieli klucza gorajskiego w odniesieniu do lokalizacji o\u015brodka miejskiego w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie wsi. W XV wieku ten wariant szlaku straci\u0142 na znaczeniu na rzecz innych. S\u0105siedztwo wa\u017cnej drogi to jednak nie tylko potencjalne i wcale nieoczywiste korzy\u015bci, ale te\u017c zagro\u017cenia, co dobrze pokazuje najazd Rusin\u00f3w z 1243 r. i spustoszenie teren\u00f3w m.in. w dorzeczach Izwoli (Zwoli) i \u0141ady oraz w okolicy Bia\u0142ej [KHW, 169-170].<\/p>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d potencjalnych uwarunkowa\u0144, mog\u0105cych wp\u0142ywa\u0107 na wdra\u017cany w \u0141adzie i w jego okolicy model gospodarczy, wymienia si\u0119 urodzajno\u015b\u0107 miejscowych gleb (lessy, mady rzeczne i gleby brunatne), a tak\u017ce lokalizacj\u0119 okolicy na styku strefy rolniczej i le\u015bnej [Jawor 1994\/1996, 55].<\/p>\n\n\n\n<p>W drugiej po\u0142owie XV w. na terenie wsi funkcjonowa\u0142 staw i m\u0142yn [KZL 9, k. 322v; Plisiecki 2015, 261 \u2013 nie odnotowuje \u017cadnego m\u0142yna w \u0141adzie]. Wiadomo, \u017ce m.in. na tych po\u017cytkach Miko\u0142aj Gorajski oprawi\u0142 swej \u017conie Dorocie posag i wiano.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bwietle informacji zawartych w rejestrze poborowym z 1531 r. obszar wsi obejmowa\u0142 2,5 \u0142ana kmiecego [\u0179D, t. 14, s. 355]. Wie\u015b w kolejnych latach musia\u0142a rozwija\u0107 si\u0119 stosunkowo dynamicznie, co nale\u017cy chyba wi\u0105za\u0107 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Stanis\u0142awa G\u00f3rki. Wed\u0142ug inwentarza turobi\u0144skiego z 1582 r. obejmowa\u0142a ona ju\u017c 8,5 \u0142ana [Tarnawski 1935, s. 92]. Niewielki regres w tym wzgl\u0119dzie nast\u0105pi\u0142 w pocz\u0105tku XVII w. W \u015bwietle informacji z rejestru poborowego w 1626 r. \u0141ada liczy\u0142a 7,5 \u0142an\u00f3w osiad\u0142ych. Na jej obszarze funkcjonowa\u0142y trzy ubogie komornice [Rejestr poborowy 1626, s. 79]. Obszar wsi nie uleg\u0142 zmianie przynajmniej do 1674 r., o czym \u015bwiadcz\u0105 dane z rejestr\u00f3w poborowych z drugiej po\u0142owy XVII w. [AP\u0141, Arch. Bart., 48, s. 186; APL, KGL RMO sygn. 304, k. 39; AGAD, ASK I, sygn. 162, s. 40].<\/p>\n\n\n\n<p>W tym czasie we wsi sta\u0142 m\u0142yn o jednym kole. Nurt rzeki przep\u0142ywaj\u0105cej przez \u0141ad\u0119 nie by\u0142 jednak wystarczaj\u0105cy, aby odpowiednio go nap\u0119dza\u0107, w zwi\u0105zku z czym m\u0142yn rzadko mieli\u0142 i nie odgrywa\u0142 wi\u0119kszej roli w \u017cyciu gospodarczym wsi. Obok istnia\u0142 staw, przy kt\u00f3rym na skutek powodzi z ko\u0144ca lat trzydziestych XVII w. zerwane zosta\u0142y groble. Podobnie ograniczone znaczenie, o czym \u015bwiadczy fakt, \u017ce przynosi\u0142y bardzo skromny doch\u00f3d, mia\u0142y znajduj\u0105ce si\u0119 w \u0141adzie karczma oraz browar. Warte odnotowania s\u0105 natomiast, zasadzone ju\u017c w okresie posiadania wsi przez Zamojskich, sady jab\u0142oni oraz \u015bliwek, wymienione w inwentarzu z 1639 r. [Stworzy\u0144ski 1834, 257].<\/p>\n\n\n\n<p>W latach dwudziestych XVIII w. ch\u0142opi z \u0141ady dysponowali 33 wo\u0142ami oraz 21 ko\u0144mi. Zasadniczo odrabiali pa\u0144szczyzn\u0119 w polu, chocia\u017c cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a oczynszowana. Z tego tytu\u0142u z \u0141ady wp\u0142ywa\u0142o do skarbu Ordynacji 251 z\u0142p i 15 gr [APL, AOZ sygn. 242, k. 18v]. W kolejnych latach liczba oczynszowanych ch\u0142op\u00f3w systematycznie ros\u0142a przy utrzymaniu dotychczasowych obci\u0105\u017ce\u0144 pa\u0144szczy\u017anianych w odniesieniu do tych wie\u015bniakow, kt\u00f3rych nie oczynszowano. W 1729 r. czynsz wyni\u00f3s\u0142 \u0142\u0105cznie 309 z\u0142p i 27 gr [APL, AOZ sygn. 243, k. 19v]. Kolejny wzrost odnotowano w 1738 r., kiedy to pobrano 370 z\u0142p i 25 gr czynszu. Jednocze\u015bnie na przestrzeni poprzednich dziesi\u0119ciu lat spad\u0142a liczba ch\u0142op\u00f3w odrabiaj\u0105cych pa\u0144szczyzn\u0119. Fakt ten nale\u017cy wi\u0105za\u0107 tak\u017ce z ograniczeniem ilo\u015bci inwentarza \u017cywego, wynosz\u0105cego w ko\u0144cu lat trzydziestych jedynie 6 wo\u0142\u00f3w oraz 5 koni [APL, AOZ, sygn. 244, k. 35]. W 1741 r. ze wsi \u0141ada pobrano ju\u017c 464 z\u0142p i 8 gr czynszu [APL, AOZ, sygn. 245, k. 19v]. Kolejny wzrost widoczny jest w 1753 r., kiedy to czynsz wyni\u00f3s\u0142 \u0142\u0105cznie 750 z\u0142p i 4,5 gr [APL, AOZ, sygn. 247, s. 63].<\/p>\n\n\n\n<p>Proces ten zosta\u0142 zahamowany w kolejnych latach, natomiast proporcje mi\u0119dzy liczb\u0105 ch\u0142op\u00f3w oczynszowanych a odrabiaj\u0105cych pa\u0144szczyzn\u0119 lekko zmieni\u0142y si\u0119 na korzy\u015b\u0107 tych pracuj\u0105cych w polu na rzecz dworu. W zwi\u0105zku z tym w 1768 r. pobrano tylko 723 z\u0142p i 10,5 gr czynszu. Inwentarz \u017cywy w tym czasie liczy\u0142 26 wo\u0142\u00f3w oraz 38 koni [APL, AOZ, sygn. 249, k. 21]. Niebawem nast\u0105pi\u0142 regres potencja\u0142u wsi. Systematycznie spada\u0142a ilo\u015b\u0107 osiad\u0142ych p\u00f3\u0142\u0142ank\u00f3w, prawdopodobnie na skutek zmniejszania si\u0119 liczby mieszka\u0144c\u00f3w \u0141ady. Uby\u0142o przede wszystkich tych ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rzy uiszczali czynsz, co znajduje odzwierciedlenie w statystykach, gdy\u017c inwentarz wsi z 1795 r. informuje o wniesieniu jedynie 413 z\u0142p i 24,5 gr czynszu rocznego [AOZ, sygn. 252, k. 17v].<\/p>\n\n\n\n<p> Do ko\u0144ca XVIII w. \u0141ada pozostawa\u0142a wsi\u0105, kt\u00f3rej mieszka\u0144cy zajmowali si\u0119 przede wszystkim uprawianiem roli. Sytuacja w kluczu gorajskim by\u0142a por\u00f3wnywalna z pozosta\u0142ymi cz\u0119\u015bciami Ordynacji Zamojskiej. Jej w\u0142a\u015bciciele stale d\u0105\u017cyli do podniesienia dochod\u00f3w p\u0142yn\u0105cych ze wsi znajduj\u0105cych si\u0119 na tym obszarze. Pod pewnym wp\u0142ywem teorii fizjokratycznych pozostawa\u0142 kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski, zwolennik poprawy losu ch\u0142op\u00f3w. Nie wydaje si\u0119 jednak, aby podejmowane przez niego dzia\u0142ania mia\u0142y wi\u0119kszy wp\u0142yw na charakter zaj\u0119\u0107 miejscowej ludno\u015bci w ostatnich latach XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>W k. XVIII w. we wsi by\u0142 staw z m\u0142ynem, sad oraz karczma z browarkiem. Ze wzgl\u0119du na swe po\u0142o\u017cenie \u0141ada odgrywa\u0142a rol\u0119 rzemie\u015blniczego i us\u0142ugowego zaplecza wobec Goraja. Pod koniec XVIII w. we wsi znajdowa\u0142 si\u0119 folwark, 3 karczmy i browar. Wojny napoleo\u0144skie wyludni\u0142y wie\u015b. Opustosza\u0142e gospodarstwa ordynacja zasiedli\u0142a unitami z Malinia (Baranowski, 2001, s. 29-30). W okresie wojen napoleo\u0144skich, wskutek przechod\u00f3w i kwaterunk\u00f3w wojsk, kl\u0119sk naturalnych, nieurodzaju i chor\u00f3b nast\u0105pi\u0142 spadek ludno\u015bci (by\u0142o 15 pustek) i inwentarza (o 50-90%).<\/p>\n\n\n\n<p>Jak informuje <em>S\u0142ownik geograficzny&#8230;<\/em> &#8222;<em>Wie\u015b, powiat janowski, gmina Chrzan\u00f3w, par. rzymsko-katolicka Goraj, grecka Branew, o p\u00f3\u0142 mili od Goraja (ob.), o 2 mile od Janowa, wzd\u0142u\u017c rzeki \u0141ada zabudowana, do 1864 cz\u0119\u015b\u0107 ordynacji zamojskich; 1880 r. 55 dm., 431 mk., w tym 402 katolik\u00f3w. Gleba gliniasta o pod\u0142o\u017cu nieprzepuszczalnem, ale mimo to \u017cyzna; 1493 morgi. ziemi. W roku 1827 dym\u00f3w 41, mieszka\u0144c\u00f3w 236<\/em>&#8222;. [SGKP, t. V, s. 567] <\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei w 1905 roku: &#8222;<em>\u0141ada, wie\u015b, ziemi 765 dziesi\u0119cin., w\u0142o\u015bcia\u0144skiej podlegaj\u0105cej pod ukazy 1864 i 1866 r.; ornej 689, \u0142\u0105k 20 i nie\u017cytk\u00f3w 56 dziesi\u0119cin. Dom\u00f3w 69, mieszka\u0144cow prawos\u0142awnych 17, katolik\u00f3w 561, razem 578, rzeka \u0142ada, dwa m\u0142yny wiatrowe<\/em>&#8221; [SKLG, s. 716-717].<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0142ynarstwo oparte na wiatrakach kultywowano r\u00f3wniez w okresie miedzywojennym. W\u0142ascicielami takich urz\u0105dze\u0144 na prze\u0142omie lat 20. i 30. XX wieku byli: B. Flis, W. Lewczyk, J. \u0141ukasik i J. Rycerz [KAP 1930, 564].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Zabytki i obiekty przyrodnicze<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Pomi\u0119dzy wsi\u0105 \u0141ad\u0105 i Malinie by\u0142y trzy \u201eogromnych rozmiar\u00f3w\u201d kopce [SGKP, has\u0142o \u201egm. Chrzan\u00f3w\u201d].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Krzyz-przydrozny-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-768x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5274\" width=\"312\" height=\"416\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Krzyz-przydrozny-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Krzyz-przydrozny-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-225x300.jpeg 225w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Krzyz-przydrozny-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-1152x1536.jpeg 1152w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Krzyz-przydrozny-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-1536x2048.jpeg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Krzyz-przydrozny-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-scaled.jpeg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 312px) 100vw, 312px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Krzy\u017c przydro\u017cny w \u0141adzie. Fot. Wioleta Kr\u00f3l.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wa\u017cne wydarzenia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>24 maja 1944 r. wioska zosta\u0142a zbombardowana przez lotnictwo niemieckie. Sp\u0142on\u0119\u0142o 73 gospodarstwa. [Baranowski 2001, 30]<\/p>\n\n\n\n<p>Szko\u0142a powszechna powsta\u0142a w okresie mi\u0119dzywojennym. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Wspolczesna-szkola-podstawowa-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5631\" width=\"458\" height=\"343\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Wspolczesna-szkola-podstawowa-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Wspolczesna-szkola-podstawowa-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-300x225.jpeg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Wspolczesna-szkola-podstawowa-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-768x576.jpeg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Wspolczesna-szkola-podstawowa-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Wspolczesna-szkola-podstawowa-w-Ladzie-fot.-Wioleta-Krol-2048x1536.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 458px) 100vw, 458px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wsp\u00f3\u0142czesna szko\u0142a podstawowa w \u0141adzie. Fot. Wioleta Kr\u00f3l.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>W 1946 r. powsta\u0142a stra\u017c po\u017carna. [Baranowski 2001, 30]<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns comments-main-tabl is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ma\u0142e ojczyzny \u2013 strefa regionalist\u00f3w<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 1<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt  2<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 3<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Samorz\u0105d, organizacje\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Ko\u015bcio\u0142y i zwi\u0105zki religijne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">\u017bycie kulturalne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Sport<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wybitne postacie\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Gospodarka &#8211; firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Walory turystyczne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Folklor\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Miejsca pami\u0119ci<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns display-none is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\" id=\"comments-card\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button close\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\"><i class=\"fas fa-times-circle\"><\/i>Zamknij<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\" data-forminator-render=\"0\" data-form=\"forminator-module-1152\" data-uid=\"6a324a2d9b373\"><br\/><\/div><form\n\t\t\t\tid=\"forminator-module-1152\"\n\t\t\t\tclass=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\"\n\t\t\t\tmethod=\"post\"\n\t\t\t\tdata-forminator-render=\"0\"\n\t\t\t\tdata-form-id=\"1152\"\n\t\t\t\tenctype=\"multipart\/form-data\" data-color-option=\"default\" data-design=\"default\" data-grid=\"open\" style=\"display: none;\"\n\t\t\t\tdata-uid=\"6a324a2d9b373\"\n\t\t\t><div role=\"alert\" aria-live=\"polite\" class=\"forminator-response-message forminator-error\" aria-hidden=\"true\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"select-1\" class=\"forminator-field-select forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a324a2d9b373\" id=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a324a2d9b373-label\" class=\"forminator-label\">Wybierz temat <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><select  id=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a324a2d9b373\" class=\"forminator-select--field forminator-select2 forminator-select2-multiple\" data-required=\"1\" name=\"select-1\" data-default-value=\"\" data-placeholder=\"Wybierz temat\" data-search=\"false\" data-search-placeholder=\"Wybierz temat\" data-checkbox=\"false\" data-allow-clear=\"false\" aria-labelledby=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a324a2d9b373-label\"><option value=\"\"  >Wybierz temat<\/option><option value=\"Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju\"  data-calculation=\"0\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/option><option value=\"O\u015bwiata i szkolnictwo\"  data-calculation=\"0\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/option><option value=\"Sport\"  data-calculation=\"0\">Sport<\/option><option value=\"Wybitne-postacie\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wybitne postacie\u200b<\/option><option value=\"Rodziny-\u2013-pami\u0105tki\"  data-calculation=\"0\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/option><option value=\"Wspomnienia,-albumy-rodzinne\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/option><option value=\"Gospodarka-\u2013-firmy-i-przedsi\u0119biorstwa\"  data-calculation=\"0\">Gospodarka \u2013 firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/option><option value=\"Walory-turystyczne\"  data-calculation=\"0\">Walory turystyczne<\/option><option value=\"Folklor\u200b\"  data-calculation=\"0\">Folklor\u200b<\/option><option value=\"Miejsca-pami\u0119ci\"  data-calculation=\"0\">Miejsca pami\u0119ci<\/option><\/select><\/div><\/div><div id=\"html-1\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-1\"><div><button class=\"button-submit\">Utw\u00f3rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"email-1\" class=\"forminator-field-email forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-email-1_6a324a2d9b373\" id=\"forminator-field-email-1_6a324a2d9b373-label\" class=\"forminator-label\">Adres e-mail <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"email\" name=\"email-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: jan@kowalski.com\" id=\"forminator-field-email-1_6a324a2d9b373\" class=\"forminator-input forminator-email--field\" data-required=\"1\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"email\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"name-1\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-1_6a324a2d9b373\" id=\"forminator-field-name-1_6a324a2d9b373-label\" class=\"forminator-label\">Imi\u0119 <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Jan\" id=\"forminator-field-name-1_6a324a2d9b373\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><div id=\"name-2\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-2_6a324a2d9b373\" id=\"forminator-field-name-2_6a324a2d9b373-label\" class=\"forminator-label\">Nazwisko <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-2\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Kowalski\" id=\"forminator-field-name-2_6a324a2d9b373\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"textarea-1\" class=\"forminator-field-textarea forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-textarea-1_6a324a2d9b373\" id=\"forminator-field-textarea-1_6a324a2d9b373-label\" class=\"forminator-label\">Tekst <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><textarea name=\"textarea-1\" placeholder=\"Np. tekst zast\u0119pczy Mo\u017cesz wstawi\u0107 now\u0105 lini\u0119\" id=\"forminator-field-textarea-1_6a324a2d9b373\" class=\"forminator-textarea\" rows=\"6\" style=\"min-height:140px;\" ><\/textarea><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"upload-1\" class=\"forminator-field-upload forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-upload-1_6a324a2d9b373\" id=\"forminator-field-upload-1_6a324a2d9b373-label\" class=\"forminator-label\">Prze\u015blij plik<\/label><div class=\"forminator-multi-upload \" data-element=\"upload-1_6a324a2d9b373\"><input type=\"file\" name=\"upload-1[]\" id=\"forminator-field-upload-1_6a324a2d9b373\" class=\"forminator-input-file forminator-field-upload-1_6a324a2d9b373-1152\" multiple=\"multiple\" data-method=\"ajax\" data-size=\"100000000\" data-size-message=\"Maksymalny dozwolony rozmiar pliku wynosi 100 MB. \"><div class=\"forminator-multi-upload-message\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"forminator-icon-upload\" aria-hidden=\"true\"><\/span><p>Przeci\u0105gnij i upu\u015b\u0107 (lub) <a class=\"forminator-upload-file--forminator-field-upload-1_6a324a2d9b373\" href=\"#\" onclick=\"return false;\">Wybierz pliki<\/a><\/p><\/div><\/div><ul class=\"forminator-uploaded-files upload-container-upload-1_6a324a2d9b373\"><\/ul><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"checkbox-1\" class=\"forminator-field-checkbox forminator-col forminator-col-12 \"><div role=\"group\" class=\"forminator-field required\" aria-labelledby=\"forminator-checkbox-group-forminator-field-checkbox-1-6a324a2d9b373-label\"><label id=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a324a2d9b373-label\" for=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a324a2d9b373\" class=\"forminator-checkbox\" title=\"Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.\"><input type=\"checkbox\" name=\"checkbox-1[]\" value=\"Prosz\u0119-zaznaczy\u0107\" id=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a324a2d9b373\" aria-labelledby=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a324a2d9b373-label\" data-calculation=\"0\"  \/><span class=\"forminator-checkbox-box\" aria-hidden=\"true\"><\/span><span class=\"forminator-checkbox-label\">Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.<\/span><\/label><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"html-2\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-2\"><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/polityka-prywatnosci\/\">Administratorem danych osobowych jest Centrum Bada\u0144 nad Histori\u0105 Regionaln\u0105 i Lokaln\u0105 UMCS.<\/a><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" name=\"referer_url\" value=\"\" \/><div class=\"forminator-row forminator-row-last\"><div class=\"forminator-col\"><div class=\"forminator-field\"><button class=\"forminator-button forminator-button-submit\">Utw&oacute;rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" id=\"forminator_nonce\" name=\"forminator_nonce\" value=\"c96359c42a\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wp_http_referer\" value=\"\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4286\" \/><input type=\"hidden\" name=\"form_id\" value=\"1152\"><input type=\"hidden\" name=\"page_id\" value=\"4286\"><input type=\"hidden\" name=\"form_type\" value=\"default\"><input type=\"hidden\" name=\"current_url\" value=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/27\/lada\/\"><input type=\"hidden\" name=\"render_id\" value=\"0\"><input type=\"hidden\" name=\"forminator-multifile-hidden\" class=\"forminator-multifile-hidden\"><input type=\"hidden\" name=\"action\" value=\"forminator_submit_form_custom-forms\"><\/form>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0141ada start Powiat: janowski Gmina: Chrzan\u00f3w Mapa miejscowo\u015bci end Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka W \u015bwiecie cyfrowym Patrz has\u0142o: Chrzan\u00f3w. Nazwa &#8211; geneza i znaczenie Nazwa wsi \u0141ada jest typow\u0105 nazw\u0105 topograficzn\u0105, wt\u00f3rn\u0105 wobec nazwy rzeki, nad kt\u00f3r\u0105 po\u0142o\u017cona jest wie\u015b i od kt\u00f3rej j\u0105 zapo\u017cyczono [Kosyl 1974, 221; Rymut 2005, 257]. Kluczem do ustalenia znaczenia&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/27\/lada\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj dalej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">\u0141ada<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4286","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4286","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4286"}],"version-history":[{"count":43,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5632,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4286\/revisions\/5632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}