{"id":4201,"date":"2023-06-23T10:44:56","date_gmt":"2023-06-23T10:44:56","guid":{"rendered":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/?p=4201"},"modified":"2023-09-24T19:48:30","modified_gmt":"2023-09-24T19:48:30","slug":"dawidy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/23\/dawidy\/","title":{"rendered":"Dawidy"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns border-left border-left-1 is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"980\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/POL_gmina_Jablon_COA.svg-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4194\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/POL_gmina_Jablon_COA.svg-1.png 800w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/POL_gmina_Jablon_COA.svg-1-245x300.png 245w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/POL_gmina_Jablon_COA.svg-1-768x941.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Herb gminy Jab\u0142o\u0144.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-top is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h2 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Dawidy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">start<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns card-text-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Powiat: <\/strong>parczewski<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gmina:<\/strong> Jab\u0142o\u0144<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Mapa miejscowo\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<iframe src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d9882.234377804196!2d23.01698796252288!3d51.74110843687513!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x472228dc935f7fdb%3A0xa7235f9d4acd18ff!2s21-205%20Dawidy!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1687516464208!5m2!1spl!2spl\" width=\"400\" height=\"300\" style=\"border:0;\" allowfullscreen=\"\" loading=\"lazy\" referrerpolicy=\"no-referrer-when-downgrade\"><\/iframe>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">end<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">W \u015bwiecie cyfrowym<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\">Patrz has\u0142o: <a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/23\/jablon\/\" data-type=\"URL\" data-id=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/23\/jablon\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Jab\u0142o\u0144<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Nazwa osady, przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Najstarsza odnotowana w dokumentach nazwa to Dawidow K\u0105th \u2013 1576 r. [AGAD, MK, sygn. 114, k. 322v]. P\u00f3\u017aniej przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w Dawidy \u2013 1642 r. [AGAD, MK, sygn. 185, k. 658v].<\/p>\n\n\n\n<p>Nazwa wsi pochodzi od imienia Dawid [NMP, 1997, t. 2, k. 271].<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wojew\u00f3dztwo i powiat<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Podlasie, do kt\u00f3rego zaliczano dobra horodysko-rossoskie w XV w., nale\u017ca\u0142o generalnie do Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, a w jego ramach do bardzo rozleg\u0142ego wojew\u00f3dztwa trockiego. W roku 1513, a ostatecznie w 1520 r. kr\u00f3l Zygmunt I utworzy\u0142 samodzielne wojew\u00f3dztwo podlaskie ze stolic\u0105 w Drohiczynie, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z ziem: drohickiej, bielskiej, mielnickiej, brzeskiej, kobry\u0144skiej i kamienieckiej. Interesuj\u0105ce nas dobra znalaz\u0142y si\u0119 w powiecie brzeskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Na mocy reform administracyjnych w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim w roku 1566, z dotychczasowego wojew\u00f3dztwa podlaskiego wydzielono powiaty brzeski, kobry\u0144ski i kamieniecki, tworz\u0105c z nich nowe wojew\u00f3dztwo brzesko-litewskie. W 1569 roku w zwi\u0105zku z uni\u0105 lubelsk\u0105, wojew\u00f3dztwo podlaskie zosta\u0142o wcielone do Korony, za\u015b brzesko-litewskie pozosta\u0142o w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim [Maroszek, 2013, s. 15\u2013139; Wawrzy\u0144czyk, 1951, s. 14\u201337; Michaluk, 2002, s. 25\u201351; Flisi\u0144ski, 2003, s. 34\u201357]. Granica wojew\u00f3dztw podlaskiego i brzesko-litewskiego sta\u0142a si\u0119 jednocze\u015bnie granic\u0105 mi\u0119dzy Koron\u0105 a Litw\u0105. Jej przebieg budzi\u0142 liczne spory i w\u0105tpliwo\u015bci. Dawidy le\u017ca\u0142y w granicach ziemi brzeskiej, wi\u0119c po 1566 r. znalaz\u0142y si\u0119 w wojew\u00f3dztwie brzesko-litewskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Bezpo\u015brednio po roku 1569, kiedy wojew\u00f3dztwo podlaskie zosta\u0142o przy\u0142\u0105czone do Korony, Dawidy pozostawa\u0142y w wojew\u00f3dztwie brzesko-litewskim Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Sytuacja zacz\u0119\u0142a komplikowa\u0107 si\u0119 pocz\u0105wszy od lat 70. XVI wieku. Kasper Dembi\u0144ski, po\u015blubiwszy w roku 1575 Maryn\u0119 Kopci\u00f3wn\u0119 sta\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem d\u00f3br horodyskich, w tym Dawid\u00f3w. S\u0142yn\u0105\u0142 z do\u015b\u0107 konfliktowego charakteru i cz\u0119stych proces\u00f3w s\u0105dowych [Pami\u0119tniki o Koniecpolskich, 1842,s. 204\u2013212]. B\u0119d\u0105c \u201ekoroniarzem\u201d, unika\u0142 stawania i rozstrzygania swych spraw przed s\u0105dami ziemskim i grodzkim w Brze\u015bciu. Konsekwentnie swe sprawy kierowa\u0142 do grodu mielnickiego. Szczeg\u00f3lnie by\u0142o to widoczne po 1580 r., kiedy zosta\u0142 podkomorzym mielnickim [Urz\u0119dnicy podlascy, 1994, s. 115, nr 935]. Je\u015bli zaznaczymy, \u017ce do g\u0142\u00f3wnych kompetencji podkomorzego nale\u017ca\u0142o rozstrzyganie spor\u00f3w granicznych, to up\u00f3r Dembi\u0144skiego co do przynale\u017cno\u015bci administracyjnej jego d\u00f3br wydaje si\u0119 zrozumia\u0142y [Ternes, 2018, s. 8]. We \u201ew\u0142asnym\u201d grodzie m\u00f3g\u0142 bezpo\u015brednio wp\u0142ywa\u0107 na wydawanie korzystnych dla siebie wyrok\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Up\u00f3r i konsekwencja Dembi\u0144skiego przynios\u0142y skutek. W dokumencie z 1576 r. dobra horodyskie okre\u015blane by\u0142y jako le\u017c\u0105ce w \u201eziemi podlaskiej\u201d [AGAD, MK, sygn. 114, k. 322v\u2013324v], w 1578 r. by\u0142a ju\u017c mowa wyra\u017anie o wojew\u00f3dztwie podlaskim [AGAD, MK, sygn. 122, k. 184v\u2013189v]. O ile jeszcze w rejestrach podatkowych wojew\u00f3dztwa podlaskiego z 1580 r. dobra horodysko-rossoskie nie by\u0142y uwzgl\u0119dnione, o tyle od prze\u0142omu XVI i XVII wieku, a\u017c do III rozbioru Rzeczypospolitej, dobra te, do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142y tak\u017ce Dawidy zaliczane by\u0142y konsekwentnie do ziemi mielnickiej wojew\u00f3dztwa podlaskiego [Ternes, 2018, s. 8]. Zwa\u017cywszy, \u017ce tzw. trakt wohy\u0144sko-\u0142omaski zaliczany by\u0142 z regu\u0142y do Litwy, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce interesuj\u0105ce nas dobra nie mia\u0142y bezpo\u015bredniej \u0142\u0105czno\u015bci terytorialnej z ziemi\u0105 mielnick\u0105. By\u0142y jej enklaw\u0105, otoczon\u0105 ziemiami wojew\u00f3dztw brzeskiego i lubelskiego [Alexandrowicz, 1990, s. 91\u201397].<\/p>\n\n\n\n<p>Po III rozbiorze w 1795 r. miejscowo\u015b\u0107 znalaz\u0142a si\u0119 najpierw w cyrkule bialskim (od 1796 r.) a potem w cyrkule w\u0142odawskim z siedzib\u0105 w\u0142adz w Bia\u0142ej Podlaskiej (od 1803 r.) Galicji Zachodniej w zaborze austriackim [Mapa, 1803]. Po w\u0142\u0105czeniu w 1809 r. tzw. Nowej Galicji do Ksi\u0119stwa Warszawskiego, w 1810 r. wesz\u0142a w sk\u0142ad powiatu w\u0142odawskiego departamentu siedleckiego [DPKW, 1811, t. 2, nr 16, s. 148]. Po powstaniu w 1815 r. Kr\u00f3lestwa Polskiego, w wyniku reformy administracyjnej z 1816 r., znalaz\u0142a si\u0119 powiecie w\u0142odawskim obwodu radzy\u0144skiego (z\u0142o\u017conego si\u0119 z powiat\u00f3w radzy\u0144skiego i w\u0142odawskiego) wojew\u00f3dztwa podlaskiego (od 1837 r. guberni podlaskiej) [DPKP, 1816, t. 1, s. 119]. W latach 1844\u20131866 le\u017ca\u0142a w okr\u0119gu w\u0142odawskim powiatu radzy\u0144skiego guberni lubelskiej, a od 1867 r. w powiecie radzy\u0144skim guberni siedleckiej (w latach 1912\u20131915 guberni che\u0142mskiej) [DPKP, 1867, t. 66, s. 279]. W latach 1915\u20131918 r. znajdowa\u0142a si\u0119 w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 nale\u017ca\u0142a do powiatu radzy\u0144skiego wojew\u00f3dztwa lubelskiego (1918\u20131939) a w czasie okupacji niemieckiej do dystryktu lubelskiego (1939\u20131944). Nast\u0119pnie ponownie w powiecie radzy\u0144skim wojew\u00f3dztwa lubelskiego (1944\u20131954). W 1954 r. w\u0142\u0105czona w sk\u0142ad nowopowsta\u0142ego powiatu parczewskiego [\u0106wik i Reder, 1977]. W latach 1975\u20131999 w wojew\u00f3dztwie bialskopodlaskim. Potem ponownie w powiecie parczewskim wojew\u00f3dztwa lubelskiego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gmina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gminy dominialne wprowadzono na podstawie Konstytucji Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Na mocy ustawy z 1809 r. wprowadzono gminy wiejskie, na czele kt\u00f3rych stali w\u00f3jtowie, kt\u00f3rymi zostawali z urz\u0119du w\u0142a\u015bciciele d\u00f3br ziemskich, kt\u00f3rzy za zgod\u0105 w\u0142adz zwierzchnich mogli wyznacza\u0107 swoich zast\u0119pc\u00f3w. W\u00f3jtowie byli wykonawcami zarz\u0105dze\u0144 w\u0142adz pa\u0144stwowych, opiekowali si\u0119 maj\u0105tkiem gminnym, czuwali nad bezpiecze\u0144stwem, porz\u0105dkiem i zdrowiem mieszka\u0144c\u00f3w. Przy tym pe\u0142nili swoj\u0105 funkcj\u0119 bezp\u0142atnie. Pomoc\u0105 w\u00f3jtom w poszczeg\u00f3lnych wsiach s\u0142u\u017cyli so\u0142tysi [DPKW, 1809, t. 1, s. 227\u2013236]. Wie\u015b Dawidy nale\u017ca\u0142a do gminy dominialnej w Jab\u0142oniu [APL, MSGL, sygn. 167, k. 334\u2013335]. So\u0142tysami we wsi byli m.in. Jakub Szypulski (1846) [APL, RGL, sygn. adm. 243] i Mikita Andruszczuk (1858) [APR, ZDP, Sukcesje, sygn. 14007, k. 1].<\/p>\n\n\n\n<p>Po utworzeniu ukazem cara Aleksandra II gmin samorz\u0105dowych w Kr\u00f3lestwie Polskim w 1864 r. wie\u015b Dawidy wesz\u0142a w sk\u0142ad gminy Jab\u0142o\u0144 [APL, KWPB, sygn. 4]. W 1933 r. by\u0142a siedzib\u0105 gromady we wspomnianej gminie obejmuj\u0105cej wie\u015b Dawidy i koloni\u0119 \u0141ubno [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wie\u015b do\u0142\u0105czono do gromady G\u0119\u015b [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. W 1961 r. przeniesiono j\u0105 do gromady Jab\u0142o\u0144 [DUWRNwL, 1961, nr 11, poz. 84]. Od 1973 r. nale\u017cy do gminy Jab\u0142o\u0144 [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 269].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Mikrotoponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W 1854 r. w Dawidach odnotowano nast\u0119puj\u0105ce nazwy fizjograficzne: Dziuchlicznia, Gliniszcze, Glinki, Koniuch, Krupina, Kurnik, Kuziszyna, \u0141ug, Mark\u00f3wka, Ochcymina, Ocho\u017ca, Okop, Pod Olszyn\u0105, Siedliczne, Sucha Olszyna, Wilczy D\u00f3\u0142, Wydzyna, Wyk\u0142o, Za Ocho\u017c\u0105 i Zaosinie. Obecnie (2023 r.) w u\u017cyciu s\u0105 nazwy: Ci\u0105g\u0142a, Dziuchciarnia, Glinki, G\u00f3rka, Kirkut, Koniuch, Koziuszyno, Kurnik, \u0141ug, Och\u00f3\u017cka, Okop, Osiny, Pod Olszyn\u0105, Sirkowo, Ulica Musza, Wantopol, Wydryno i Za \u0141ugiem [Informacje Katarzyna Matczuk].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Antroponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W spisie sporz\u0105dzonym w 1662 r. na potrzeby wybierania podatku, tzw. pog\u0142\u00f3wnego, odnotowano m.in. nast\u0119puj\u0105cych mieszka\u0144c\u00f3w Dawid\u00f3w: Hryc Poleszuk; Olisiej Powro\u017anik; Misko Denisiuk; Demid, Mi\u015bko, Chilimon \u0141obejczuk; Hryc Matejczuk; Wa\u015bko Perdzanik; \u015awiryd, Filip Lucik; Maksym Osipczyk; Ku\u017ama Skakunik; Lewko, Melian Michalczuk; Klim Ondrejczyk; Jarmosz Ilczyk; Chwedki Hryhoricz; Siemion Przystupa; Potap, Korni\u0142o Jowczyk; Niczypor \u0141ukaszczuk; Iwan, Niczypor Tarasiuk; Osip Radik. W\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105cych si\u0119 nazwisk wymieni\u0107 mo\u017cna: \u0141obejczuk, Matejczuk, Michalczuk, Jowczyk, Polubiec i Tarasiuk [AVAK, t. 33, s. 467\u2013468].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1864 r. we wsi uw\u0142aszczono w\u0142o\u015bcian o nast\u0119puj\u0105cych nazwiskach: B\u0142ocki, Brenkowski, Buriec, Chwalczuk, Deneka, Dzyr, Gawriluk, Gomu\u0142ka, Iwa\u0144czuk, Jakubiuk, Klimkowiec, Koniuszik, Kowalczuk, Kozak, Kozik, Krapiwiec, Kuniszik, Kusiuk, \u0141obejko, Macieszko, Maksimiuk, Mielko, Milaniuk, Osipiuk, Pilipiuk, Pluchta, Po\u0142onka, Smolinski, Szajda, Szipulski, Szlapko i Zieniewicz [APL, ZTL, sygn. 2430].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Archeologia o najdawniejszym osadnictwie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><a><\/a><a><\/a><a><\/a><a><\/a><a><\/a><a><\/a><a><\/a><a><\/a> W trakcie prowadzonych w roku 1983 systematycznych bada\u0144 powierzchniowych w ramach AZP odkryto 12 stanowisk, kt\u00f3re dostarczy\u0142y \u017ar\u00f3de\u0142 krzemiennych (narz\u0119dzia, odpadki powsta\u0142e z ich formowania lub napraw, tak\u017ce p\u00f3\u0142surowiec) oraz ceramicznych (u\u0142amki naczy\u0144) b\u0119d\u0105cych pozosta\u0142o\u015bciami po r\u00f3\u017cnych formach osadnictwa pradziejowego i wczesnohistorycznego. Na podstawie ilo\u015bci i rozrzutu zebranych artefakt\u00f3w wyr\u00f3\u017cniono \u015blady osadnicze (1-3 zabytki z bardzo ma\u0142ej powierzchni) b\u0105d\u017a bardziej trwa\u0142e struktury osadnicze \u2013 siedliska (powy\u017cej 3 znalezisk z wi\u0119kszego area\u0142u). Prawdopodobnie \u015blady osadnicze wyst\u0119puj\u0105ce w kontek\u015bcie trwalszych struktur mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 z r\u00f3\u017cnorak\u0105 aktywno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105 \u2013 zwi\u0105zan\u0105 z my\u015blistwem, zbieractwem, upraw\u0105 p\u00f3l, hodowl\u0105, pasterstwem, gospodark\u0105 le\u015bn\u0105 czy w\u0119dr\u00f3wkami w poszukiwaniu surowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a><\/a><a><\/a> Zebrane \u017ar\u00f3d\u0142a ruchome pochodz\u0105 z kilku faz osadniczych. Najstarszym \u015bladem osadniczym jest rdze\u0144 krzemienny (bry\u0142ka s\u0142u\u017c\u0105cy do uzyskiwania p\u00f3\u0142surowca wi\u00f3rowego) pozostawiony przez \u0142owc\u00f3w renifer\u00f3w z p\u00f3\u017anego paleolitu (kultura nieokre\u015blona) [Libera 1998, 26, tabl. XII: 7]. Natomiast znacznie m\u0142odszy jest fragmentarycznie zachowany n\u00f3\u017c sierpowaty, u\u017cytkowany przez spo\u0142eczno\u015bci wczesnej epoki br\u0105zu (kultura trzciniecka) lub prze\u0142omu epok br\u0105zu i \u017celaza (kultura \u0142u\u017cycka) [Zako\u015bcielna, Libera 1991, 155; tak\u017ce Libera 2001, 174]. Ponadto na dw\u00f3ch stanowiskach wyr\u00f3\u017cniono ceramik\u0119 p\u00f3\u017anoneolityczn\u0105 strefy le\u015bnej (tzw. kultura grzebykowo-do\u0142kowa). Materia\u0142y na pozosta\u0142ych stanowiskach datowano na wczesn\u0105 epok\u0119 br\u0105zu (brak okre\u015blenia kulturowego). Ponadto nie okre\u015blono chronologii zabytk\u00f3w pozbawionych charakterystycznych cech morfologiczno-technologicznych [NID, AZP obszar 67-85].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-18.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4235\" width=\"385\" height=\"317\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-18.png 792w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-18-300x247.png 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-18-768x632.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 385px) 100vw, 385px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rdze\u0144 krzemienny z paleolitu schy\u0142kowego znaleziony w trakcie bada\u0144 AZP [Libera 1998, tabl. XII: 7].<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Pierwsza wzmianka o osadzie <\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Nie wiemy dok\u0142adnie kiedy posta\u0142y Dawidy. Najstarszy odnaleziony zapis o ju\u017c istniej\u0105cej wsi w \u017ar\u00f3d\u0142ach pisanych pochodzi z roku 1576 [AGAD, MK, sygn. 114, k. 322v].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">W\u0142a\u015bciciele <\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W XV w. tereny na kt\u00f3rych znajduje si\u0119 wie\u015b nale\u017ca\u0142y do domeny kr\u00f3lewskiej (hospodarskiej). Pierwszym prywatnym w\u0142a\u015bcicielem interesuj\u0105cych nas d\u00f3br, zosta\u0142 na mocy przywilej\u00f3w z lat 1503, 1508, 1519 [patrz has\u0142o: Jab\u0142o\u0144] Wasyl Andriejewicz Po\u0142ubi\u0144ski, dworzanin, marsza\u0142ek hospodarski, starosta m\u015bcis\u0142awski i radomylski [Wi\u015bniewski, 1983, s. 370\u2013371].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1541 r. Wasyl Po\u0142ubi\u0144ski tocz\u0105c sp\u00f3r z plebanem parczewskim Miko\u0142ajem, domagaj\u0105cym si\u0119 dziesi\u0119ciny ze wsi Jasionka, przedstawi\u0142 ca\u0142y wyw\u00f3d historyczny, pokazuj\u0105cy, \u017ce roszczenia te by\u0142y bezpodstawne. Stwierdzi\u0142 on, \u017ce Jasionka nale\u017c\u0105ca do d\u00f3br jab\u0142o\u0144skich wcze\u015bniej znajdowa\u0142a si\u0119 w domenie ksi\u0105\u017c\u0119cej, a jej niedbali dzier\u017cawcy dopu\u015bcili do tego, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 grunt\u00f3w zosta\u0142a bezprawnie zaj\u0119ta przez w\u0142a\u015bcicieli pobliskiej, b\u0119d\u0105cej ju\u017c w Koronie, Przew\u0142oki. Z tych bezprawnie zaj\u0119tych teren\u00f3w zacz\u0119li oni bez zgody i wiedzy ksi\u0119cia p\u0142aci\u0107 dziesi\u0119cin\u0119 do ko\u015bcio\u0142a parczewskiego. Dopiero gdy dobra jab\u0142o\u0144skie zosta\u0142y nadane na w\u0142asno\u015b\u0107 Po\u0142ubi\u0144skiemu (<em>za s\u0142u\u017cbu moju<\/em>), wytoczy\u0142 on od razu proces bojarom przew\u0142ockim o zagarni\u0119te grunty. S\u0105dz\u0105cy t\u0119 spraw\u0119 starosta brzeski Jerzy Ilinicz rozstrzygn\u0105\u0142 j\u0105 na korzy\u015b\u0107 Po\u0142ubi\u0144skiego [LM, 2016, nr 39, s. 59\u201360].Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce Ilinicz zmar\u0142 w 1527 r., za\u015b starost\u0105 brzeskim by\u0142 w latach 1510\u20131524, za najbardziej prawdopodobn\u0105 dat\u0119 nadania d\u00f3br jab\u0142o\u0144skich Wasylowi Po\u0142ubi\u0144skiemu uzna\u0107 nale\u017cy rok 1519. Odt\u0105d pozostawa\u0142y w prywatnych r\u0119kach. Wasyl Po\u0142ubi\u0144ski centrum w\u0142o\u015bci uczyni\u0142 Horodyszcze. Zbudowa\u0142, czy mo\u017ce rozbudowa\u0142 tu zamek, ufundowa\u0142 przy nim cerkiew pw. Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. Zar\u00f3wno zamek jak i cerkiew sp\u0142on\u0119\u0142y przed 26 sierpnia 1550 roku [AVAK, t. 33, s. 375\u2013377, nr 268]. Po\u0142ubi\u0144ski postanowi\u0142 je odbudowa\u0107, lecz w marcu 1551 r. zmar\u0142, a jego nast\u0119pcy nie zdo\u0142ali wykona\u0107 jego woli.<\/p>\n\n\n\n<p>Wasyl mia\u0142 dw\u00f3ch syn\u00f3w \u2013 Lwa i Iwana. Lew zmar\u0142 przed ojcem, zostawiaj\u0105c nieletni\u0105 c\u00f3rk\u0119 Maryn\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 ulubienic\u0105 dziadka. Po \u015bmierci Wasyla dobra horodyskie obj\u0119li Iwan Po\u0142ubi\u0144ski, wesp\u00f3\u0142 z bratanic\u0105 Maryn\u0105 Lwown\u0105. Iwan o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Rain\u0105 (Regin\u0105) Kopci\u00f3wn\u0105, dziedziczk\u0105 pobliskich Rusi\u0142 i Opola, za\u015b nieco p\u00f3\u017aniej, oko\u0142o 1558 r., Maryna po\u015blubi\u0142a Iwana Kopcia, brata Rainy [Wawrzy\u0144czyk, 1951, s. 54]. Iwan Wasylewicz Po\u0142ubi\u0144ski zmar\u0142 bezpotomnie oko\u0142o roku 1558. Maryna Lwowna z ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Iwanem Kopciem mia\u0142a c\u00f3rk\u0119 Maryn\u0119. Ju\u017c w 1563 r. zosta\u0142a wdow\u0105 i do\u015b\u0107 szybko po raz drugi wysz\u0142a za m\u0105\u017c, tym razem za Stanis\u0142awa Naruszewicza. Dosz\u0142o do konfliktu rodzinnego, zako\u0144czonego podzia\u0142em d\u00f3br. Konflikt zosta\u0142 za\u017cegnany, kiedy ostatnia dziedziczka fortuny Po\u0142ubi\u0144skich Maryna Iwanowna Kopci\u00f3wna, c\u00f3rka Maryny i Iwana Kopcia, po\u015blubi\u0142a w 1575 r. Kaspra Dembi\u0144skiego, syna kanclerza koronnego Walentego Dembi\u0144skiego. Okaza\u0142 si\u0119 sprawnym gospodarzem, umiej\u0105cym dba\u0107 zar\u00f3wno o stan gospodarczy, jak i prawny swych d\u00f3br. Dembi\u0144skiemu uda\u0142o si\u0119 zawrze\u0107 porozumienie ze zwa\u015bnionymi stronami i od prze\u0142omu lat 70. i 80. XVI w. sta\u0142 si\u0119 niekwestionowanym w\u0142a\u015bcicielem ca\u0142o\u015bci d\u00f3br rossosko-horodyskich, w tym Dawid\u00f3w [AGAD, MK, sygn. 114, k. 322v\u2013324v; AGAD, MK, sygn. 122, k. 184v\u2013189v; APL, KGL, Relacje, sygn. 69, k. 1155\u20131167v].<\/p>\n\n\n\n<p>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo Kaspra i Maryny Dembi\u0144skich doczeka\u0142o si\u0119 trzech c\u00f3rek: Agnieszki, Zofii i Doroty. Pierwsza z nich po\u015blubi\u0142a Stanis\u0142awa Trzci\u0144skiego, p\u00f3\u017aniejszego kasztelana sochaczewskiego. Zofia po\u015blubi\u0107 mia\u0142a Aleksandra Koniecpolskiego. Zanim dosz\u0142o jednak do \u015blubu zmar\u0142a Maryna Dembi\u0144ska. Zofia wraz z siostr\u0105 Dorot\u0105, czas \u017ca\u0142oby po matce postanowi\u0142y sp\u0119dzi\u0107 w klasztorze bernardynek na Stradomiu. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce siostry na tyle zasmakowa\u0142y w klasztornym \u017cywocie, ze postanowi\u0142y tam pozosta\u0107 i z\u0142o\u017cy\u0107 \u015bluby zakonne. Zdesperowany Aleksander Koniecpolski postanowi\u0142 si\u0142\u0105 odzyska\u0107 narzeczon\u0105. W Wielki Pi\u0105tek 1612 roku dokona\u0142 napadu na klasztor, wysadzi\u0142 drzwi \u201epetardami\u201d i uprowadzi\u0142 siostry Dembi\u0144skie z klasztoru [Pami\u0119tniki o Koniecpolskich, 1842, s. 162\u2013163; 204\u2013212]. Wkr\u00f3tce w Koniecpolu po\u015blubi\u0142 Zofi\u0119 Dembi\u0144sk\u0105. Zofia urodzi\u0142a syna Jana Przedbora, lecz nied\u0142ugo potem zmar\u0142a. Wkr\u00f3tce Aleksander Koniecpolski po\u015blubi\u0142 jej m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119 Dorot\u0119, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 syn\u00f3w Jakuba i Stanis\u0142awa oraz c\u00f3rki Barbar\u0119 i Zofi\u0119. Ma\u0142\u017ce\u0144skie perypetie Aleksandra Koniecpolskiego nie tylko wywo\u0142a\u0142y skandal obyczajowy na skal\u0119 ca\u0142ej Rzeczpospolitej, ale tak\u017ce \u015bci\u0105gn\u0119\u0142y na jego g\u0142ow\u0119 kary ko\u015bcielne (ekskomunik\u0119) i \u015bwieckie (infamia). Dopiero za wstawiennictwem hetmana Stanis\u0142awa Koniecpolskiego, sejm w roku 1625 zni\u00f3s\u0142 z Aleksandra infami\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Po \u015bmierci pierwszej \u017cony Kasper Dembi\u0144ski po\u015blubi\u0142 Krystyn\u0119 z Uhrowieckich. Z ma\u0142\u017ce\u0144stwa tego urodzi\u0142a si\u0119 c\u00f3rka Franciszka Katarzyna. W roku 1620 Kasper Dembi\u0144ski zmar\u0142, pozostawiaj\u0105c do\u015b\u0107 skomplikowan\u0105 sytuacj\u0119 maj\u0105tkow\u0105. Do schedy po nim zg\u0142osi\u0142y swe pretensje jego dwie wnuczki Be\u0142\u017cecka i Rzeczycka (c\u00f3rki Agnieszki z Dembi\u0144skich Trzci\u0144skiej), c\u00f3rka Dorota, wnuk Jan Przedbor Koniecpolski oraz oczywi\u015bcie wdowa Krystyna z Uhrowieckich. Oko\u0142o czterech lat trwa\u0142y k\u0142\u00f3tnie, spory i procesy mi\u0119dzy stronami [Wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z tymi sporami znale\u017a\u0107 mo\u017cna w ksi\u0119gach grodzkich lubelskich, np. APL, KGL, Relacje, sygn. 50, k. 162\u2013163, 192\u2013193; sygn. 51, k. 246\u2013256, 423\u2013424; sygn. 52, k. 60\u201363, 319\u2013320]. Sytuacja uspokoi\u0142a si\u0119 dopiero, kiedy kuratel\u0119 nad dobrami horodysko-rossoskimi przej\u0119li hetman Stanis\u0142aw i kasztelan che\u0142mski Samuel Koniecpolscy. Dzi\u0119ki ich po\u015brednictwu zakupi\u0142 je w roku 1625 Miko\u0142aj Firlej kasztelan wojnicki i starosta lubelski.<\/p>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b interesuj\u0105ce nas dobra na ponad sto lat znalaz\u0142y si\u0119 w r\u0119kach Firlej\u00f3w [ANK, ZZG, sygn. 180, k. 17\u201328]. Zaznaczy\u0107 jednak nale\u017cy, \u017ce by\u0142a to transakcja zwana potocznie wyderkafem. W jej wyniku za zap\u0142acon\u0105 kwot\u0119 Firlej nie zyskiwa\u0142 pe\u0142ni praw do d\u00f3br, a prawo do pobierania rocznych procent\u00f3w, Koniecpolski zachowywa\u0142 za\u015b prawo ich odkupu za pierwotn\u0105 kwot\u0119. Sytuacja ta zmieni\u0142a si\u0119 dopiero 3 marca 1642 roku. W\u00f3wczas hetman Stanis\u0142aw Koniecpolski przekaza\u0142 interesuj\u0105ce nas dobra swoim bratankom i bratanicom, dzieciom Aleksandra Koniecpolskiego i Zofii oraz Doroty Dembi\u0144skich, ci za\u015b tego samego dnia, ostatecznie, bez prawa odkupu, przekazali je synowi Miko\u0142aja Firleja (zm. 1636), Zbigniewowi Firlejowi (zm. 1649), staro\u015bcie lubelskiemu [AGAD, MK, sygn. 185, k. 658v\u2013674]. Nast\u0119pnym w\u0142a\u015bcicielem Dawid\u00f3w i okolic by\u0142 syn Zbigniewa Miko\u0142aj Andrzej, rotmistrz wojsk kr\u00f3lewskich, staro\u015bcic lubelski (zm. ok. 1678). Miko\u0142aj Andrzej Firlej maj\u0105c spore k\u0142opoty finansowe do\u015b\u0107 cz\u0119sto zastawia\u0142, zad\u0142u\u017ca\u0142, b\u0105d\u017a puszcza\u0142 w dzier\u017caw\u0119 poszczeg\u00f3lne dobra. W 1676 r. jako dziedzic Dawid\u00f3w wymieniony by\u0142 stolnik mielnicki Kazimierz Go\u0142uchowski [BCz, rkps 1099, s. 691]. By\u0142 on jednak raczej tylko zastawnikiem, a formalnie wie\u015b pozostawa\u0142a w r\u0119kach Firlej\u00f3w. Z Go\u0142uchowskimi Firlejowie mieli zreszt\u0105 sporo k\u0142opot\u00f3w. Uciekali si\u0119 oni np. do fa\u0142szowania dokument\u00f3w, w celu przej\u0119cia na w\u0142asno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych d\u00f3br nale\u017c\u0105cych do Firlej\u00f3w [APL, KGL, Relacje, sygn. 127, k. 767\u2013774v].<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejnym w\u0142a\u015bcicielem interesuj\u0105cych na d\u00f3br by\u0142 J\u00f3zef Stanis\u0142aw Firlej, ostatni m\u0119ski przedstawiciel tej linii Firlej\u00f3w. Zmar\u0142 on w 1697 r., przekazuj\u0105c wszystkie swe dobra \u017conie El\u017cbiecie z Fr\u0105ckiewicz\u00f3w i c\u00f3rce Mariannie (Marii Kazimierze) [Le\u015bniewska, s. 99\u2013116].<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku XVIII w. jednolite dot\u0105d pod wzgl\u0119dem w\u0142asno\u015bciowym dobra horodysko-rossoskie zaczynaj\u0105 ulega\u0107 podzia\u0142owi. Horodyszcze i Rossosz przesz\u0142y w r\u0119ce Potockich (przej\u015bciowo tak\u017ce Sapieh\u00f3w i Ossoli\u0144skich) natomiast dobra jab\u0142o\u0144skie przesz\u0142y na inn\u0105 lini\u0119 Firlej\u00f3w, potomk\u00f3w wojewody lubelskiego Piotra Firleja (zm. 1619). Jego wnuk Miko\u0142aj Henryk Firlej, kanonik krakowski w testamencie z 1707 r. zapisa\u0142 Jab\u0142o\u0144, Kolano, Paszenki, Kudry, Dawidy, Rudzieniec i Radcze swojemu bratankowi Andrzejowi Firlejowi, kasztelanicowi sanockiemu, a p\u00f3\u017aniej kasztelanowi kamie\u0144skiemu [APL, KGL, Zapisy, sygn. 147, k. 141\u2013141v]. Ten umar\u0142 w 1718 r., a dobra jab\u0142o\u0144skie przechodz\u0105 ostatecznie na jego c\u00f3rk\u0119 Weren\u0119 (Weronik\u0119), kt\u00f3ra po\u015blubiaj\u0105c J\u00f3zefa Scipio del Campo, starost\u0119 lidzkiego, wnios\u0142a mu je w posagu.<\/p>\n\n\n\n<p>W posiadaniu Scypion\u00f3w b\u0119d\u0105 do schy\u0142ku XVIII wieku. Weronika zmar\u0142a w 1738 r., jej m\u0105\u017c pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej. J\u00f3zef i Weronika Scypionowie pozostawili dwoje dzieci \u2013 Ignacego i Ann\u0119. Dobra jab\u0142o\u0144skie przypad\u0142y Annie, kt\u00f3ra po\u015blubi\u0142a Konstantego Felicjana Szaniawskiego, starost\u0119 ma\u0142ogoskiego. Po rozwodzie z chorym umys\u0142owo m\u0119\u017cem brylowa\u0142a na warszawskich salonach, b\u0119d\u0105c osob\u0105 bardzo popularn\u0105 w kr\u0119gach dworu Stanis\u0142awa Augusta [Czeppe, 2009\u20132010, s. 609\u2013611]. Pod koniec lat osiemdziesi\u0105tych XVIII wieku przekaza\u0142a prawdopodobnie dobra jab\u0142o\u0144skie bratu Ignacemu. W ka\u017cdym razie od pocz\u0105tk\u00f3w lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ich w\u0142a\u015bcicielk\u0105 by\u0142a wdowa po Ignacym Scypionie \u2013 Marianna z Wodzickich wraz z synami. W tym charakterze wyst\u0119puje jeszcze w roku 1797 [APL, KZP, sygn. 1, k. 258; sygn. 3, k. 11].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Dawidy-mapa.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4593\" width=\"503\" height=\"286\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Dawidy-mapa.png 924w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Dawidy-mapa-300x170.png 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Dawidy-mapa-768x436.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 503px) 100vw, 503px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><br>Dawidy na mapie: West Galizien (1801\u20131804) \u2013 <br>First Military Survey | Arcanum Maps<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Prawdopodobnie w 1803 r. dobra jab\u0142o\u0144skie sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Seweryna Potockiego (1762\u20131829), kt\u00f3ry wedle aktu sporz\u0105dzonego w Petersburgu w 1806 r. darowa\u0142 m.in. Dawidy swoim c\u00f3rkom, jednak z obowi\u0105zkiem wyp\u0142acania przez nie jego matce \u2013 Teresie z Ossoli\u0144skich \u2013 1000 z\u0142otych czerwonych rocznej renty [APL, Akta notariusza Erazma \u0141uniewskiego w Bi\u0142goraju, sygn. 1]. Na mocy kolejnych zapis\u00f3w Seweryna z 1815 r. wydzielono cztery dzia\u0142y. Dawidy znajduj\u0105ce si\u0119 w dobrach jab\u0142o\u0144skich otrzyma\u0142a Emma po m\u0119\u017cu Strzy\u017cowska [APR, ZDP, Sukcesje, sygn. 14187, k. 46\u201356]. Bezdzietna Emma w 1853 r. przekaza\u0142a dobra Jab\u0142o\u0144 Amelii (1813\u20131885), \u017conie swojego siostrze\u0144ca Seweryna \u0141ubie\u0144skiego (1812\u20131885) [APL ORP, HwBP, sygn. 1644]. Jednocze\u015bnie przeznaczono je dla syna Amelii i Seweryna, Kazimierza \u0141ubie\u0144skiego (1843\u20131906). W 1884 r. Kazimierz w wyniku decyzji w\u0142adz carskich musia\u0142 sprzeda\u0107 dobra w guberni siedleckiej. Cz\u0119\u015b\u0107 ziemi kupili w\u00f3wczas ch\u0142opi z Dawid\u00f3w [APL ORP, HwBP, 1644], kt\u00f3rzy ju\u017c wcze\u015bniej po uw\u0142aszczeniu w 1864 r. stali si\u0119 pe\u0142noprawnymi w\u0142a\u015bcicielami u\u017cytkowanych gospodarstw.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Dawidy.-mapka2-1839.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4596\" width=\"307\" height=\"335\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Dawidy.-mapka2-1839.jpg 661w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Dawidy.-mapka2-1839-275x300.jpg 275w\" sizes=\"auto, (max-width: 307px) 100vw, 307px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dawidy na Topograficznej karcie Kr\u00f3lestwa Polskiego z 1839 r., wyd. 1843<br><a href=\"https:\/\/bg.uwb.edu.pl\/TKKP\/?id=Nawigator\">https:\/\/bg.uwb.edu.pl\/TKKP<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Demografia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>O mieszka\u0144cach interesuj\u0105cych nas teren\u00f3w w okresie staropolskim wiemy raczej niewiele. Bardziej szczeg\u00f3\u0142owe informacje zachowa\u0142y si\u0119 dla 2 po\u0142owy XVII i XVIII wieku. Najciekawszym \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 imienne spisy mieszka\u0144c\u00f3w sporz\u0105dzane na potrzeby poboru podatku, tzw. pog\u0142\u00f3wnego. Takimi spisami obj\u0119ci byli teoretycznie wszyscy mieszka\u0144cy bez wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107, czy stan spo\u0142eczny. Wyj\u0105tek czyniono jedynie dla dzieci poni\u017cej 10 roku \u017cycia oraz \u017cebrak\u00f3w i generalnie os\u00f3b starych, schorowanych, niezdolnych do pracy. Szcz\u0119\u015bliwie dla interesuj\u0105cych nas miejscowo\u015bci zachowa\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 szczeg\u00f3\u0142owy spis z roku 1662 i bardziej og\u00f3lnikowe rejestry pog\u0142\u00f3wnego z lat 1673, 1674 i 1676. W 1662 r. spisano w Dawidach 177 os\u00f3b [AVAK, t. 33, s. 467\u2013468]. Rejestr podatku pog\u0142\u00f3wnego z 1673 r. odnotowuje w Dawidach 73 mieszka\u0144c\u00f3w, podobny z roku nast\u0119pnego m\u00f3wi o 64 mieszka\u0144cach [AGAD, ASK I, 70, k. 271, 311v]. W 1676 r. m\u00f3wiono o 64 poddanych [BCz, rkps 1099, s. 691].<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug akt wizytacji parafii unickich z 1775 r. w Dawidach w 45 domach mieszka\u0142o 266 os\u00f3b, w tym 131 kobiet i 135 m\u0119\u017cczyzn [APL, ChKGK, sygn. 121, s. 32\u201335]. Zaznaczy\u0107 trzeba, ze dane te dotycz\u0105 oczywi\u015bcie tylko unit\u00f3w, ale w miejscowych realiach, obejmuj\u0105 zapewne ponad 90 procent mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug wykazu z 1827 r. we wsi znajdowa\u0142o si\u0119 49 dom\u00f3w zamieszkanych przez 367 os\u00f3b [Tabella miast, 1827, t. 1, s. 95]. W 1864 r. odnotowano we wsi 52 domy zamieszka\u0142e przez 376 mieszka\u0144c\u00f3w [APL, BKdsW, sygn. 4]. <em>S\u0142ownik Geograficzny<\/em> informuje za\u015b o 70 domach i 425 mieszka\u0144cach w 1876 r. [SGKP, 1880\u20131914, t. 1, s. 915]. W 1887 r. we wsi w 73 domach zamieszkiwa\u0142o 489 os\u00f3b [PKSG za 1887]. W 1909 r. w Dawidach mieszka\u0142o ju\u017c 740 os\u00f3b [Powiat radzy\u0144ski, 2016, s. 403\u2013404]. Wed\u0142ug spisu powszechnego z 1921 r. we wsi Dawidy w 101 budynkach zamieszkiwa\u0142o 575 os\u00f3b, kt\u00f3re deklarowa\u0142y wyznanie: rzymskokatolickie \u2013 569, prawos\u0142awne \u2013 5 i jedna ewangelickie oraz narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105 \u2013 573, jedna rusi\u0144sk\u0105 i jedna inn\u0105 [Skorowidz miejscowo\u015bci, 1924, t. 4, s. 88]. W 2021 r. we wsi by\u0142o zameldowanych 412 os\u00f3b.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Stosunki etniczne i wyznaniowe<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W okresie przedrozbiorowym ludno\u015b\u0107 zamieszkuj\u0105ca tereny dzisiejszych Dawid\u00f3w to w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci wyznawcy chrze\u015bcija\u0144stwa wschodniego \u2013 prawos\u0142awni, a po unii brzeskiej grekokatolicy (unici). Pod wzgl\u0119dem administracji ko\u015bcielnej tereny te nale\u017ca\u0142y do prawos\u0142awnej (a po 1596 r. unickiej) diecezji w\u0142odzimiersko-brzeskiej. Dawidy nale\u017ca\u0142y do prawos\u0142awnej a potem greckokatolickiej parafii w G\u0119si.<\/p>\n\n\n\n<p>Na prze\u0142omie XVIII i XIX w. wynik\u0142a kontrowersja co do przynale\u017cno\u015bci parafialnej wsi Dawidy. Zeznania najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w wsi nie by\u0142y jednoznaczne, wr\u0119cz sprzeczne. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce powodem zamieszania by\u0142a zawarta w 1740 r. samowolna umowa paroch\u00f3w z G\u0119si (Miko\u0142aj \u0141ytkowski) i Jab\u0142onia (Antoni Mazanowski). Postanowili oni podzieli\u0107 Dawidy mi\u0119dzy swe parafie. Do G\u0119si nale\u017ce\u0107 mia\u0142a cz\u0119\u015b\u0107: \u201epocz\u0105tkiem od wsi G\u0119si\u0144skiej po wygon\u201d, do Jab\u0142onia za\u015b \u201eod wygonu a\u017c do samego ko\u0144ca wsi\u201d [APL, ChKGK, sygn. 332, k. 7]. Ostatecznie w\u0142adze ko\u015bcielne zdecydowa\u0142y o przynale\u017cno\u015bci Dawid\u00f3w do parafii w G\u0119si.<\/p>\n\n\n\n<p>Wierni z tej wsi stawiali w latach 60.\u201370. XIX stulecia op\u00f3r przeciwko przymusowemu przej\u015bciu z wiary unickiej na prawos\u0142awn\u0105. W 1875 r. w\u015br\u00f3d \u201eopornych\u201d unit\u00f3w zes\u0142anych w\u00f3wczas do guberni cherso\u0144skiej i jekaterynos\u0142awskiej by\u0142 Wasyl Lewczuk z Dawid\u00f3w. Pomimo wyra\u017canego sprzeciwu decyzj\u0105 w\u0142adz administracyjnych w 1875 r. unici stali si\u0119 oficjalnie prawos\u0142awnymi. Jednak tylko niewielka ich cz\u0119\u015b\u0107 w nast\u0119pnych latach ulega\u0142a wp\u0142ywom prawos\u0142awia, potajemnie wyznaj\u0105c katolicyzm [Tarasiuk, 2018, s. 72].<\/p>\n\n\n\n<p>Struktury ko\u015bcio\u0142a katolickiego na tym terenie by\u0142y znacznie s\u0142absze. Administracyjnie nale\u017ca\u0142 on do archidiakonatu brzeskiego diecezji \u0142uckiej. Do schy\u0142ku XVI w. najbli\u017csze parafie katolickie funkcjonowa\u0142y w \u0141osicach i Parczewie. Dopiero kiedy w\u0142a\u015bcicielem d\u00f3br horodyskich zosta\u0142 katolik Kasper Dembi\u0144ski, ufundowa\u0142 i w latach 1584\u20131585 w Rossoszu ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015aw. Stanis\u0142awa Biskupa M\u0119czennika wraz z kolegium 4 mansjonarzy. Uposa\u017ceniem parafii opr\u00f3cz pewnych grunt\u00f3w w Rossoszu by\u0142a wie\u015b Kudry [Kr\u00f3lik, 1983, s. 286, 296 (tam mylnie podana data 1558); Michaluk 2002, s. 102]. Fundacja zosta\u0142a potwierdzona przez biskupa \u0142uckiego Bernarda Maciejowskiego w 1600 r. [Kr\u00f3lik 1983, s. 296]. Od momentu fundacji parafii w Rossoszu, Dawidy nale\u017ca\u0142y w\u0142a\u015bnie do niej.<\/p>\n\n\n\n<p>Do 1905 r. we wsi w zasadzie nie zamieszkiwali wyznawcy obrz\u0105dku rzymskokatolickiego. Dopiero po carskim ukazie tolerancyjnym zezwalaj\u0105cym na legalne przyjmowanie obrz\u0105dku rzymskokatolickiego byli unici z Dawid\u00f3w formalnie porzucili prawos\u0142awie. W 1905 r. wszyscy mieszka\u0144cy wsi przeszli na obrz\u0105dek rzymskokatolicki [APL, KPCH, KV, sygn. 993, 995]. Pocz\u0105tkowo nale\u017celi oni do parafii parczewskiej a od 1919 r. do nowopowsta\u0142ej parafii pw. \u015aw. Jozafata w G\u0119si.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Gospodarka<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wsi na przestrzeni dziej\u00f3w utrzymywa\u0142a si\u0119 z rolnictwa i gospodarki le\u015bnej. W XIX w. ch\u0142opi z tej wsi odrabiali swoje powinno\u015bci pa\u0144szczy\u017aniane w folwarku Jab\u0142o\u0144skiego. Do 1864 r., czyli ukazu uw\u0142aszczeniowego znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ziemi by\u0142a w r\u0119kach ch\u0142op\u00f3w pa\u0144szczy\u017anianych, kt\u00f3rzy faktycznie byli jej dzier\u017cawcami. Wed\u0142ug tabel prestacyjnych z 1846 r. w Dawidach by\u0142o 35 pe\u0142norolnych w\u0142o\u015bcian posiadaj\u0105cych po 20 morg\u00f3w ziemi. Poza tym by\u0142o tam 14 gospodarzy p\u00f3\u0142rolnych [APL, RGL, sygn. adm. 243]. W 1846 r. ka\u017cdy z pe\u0142norolnych gospodarzy by\u0142 zobowi\u0105zany do odbywania dw\u00f3ch dni sprz\u0119\u017cajnych i tylu samo dni pieszych tygodniowej pa\u0144szczyzny. Pe\u0142ny gospodarz musia\u0142 te\u017c op\u0142aca\u0107 czynsz pieni\u0119\u017cny: siedzialny \u2013 7 z\u0142p, talkowy \u2013 1 z\u0142p i kolejkowy \u2013 0,5 z\u0142p rocznie. Osoby posiadaj\u0105ce pszczo\u0142y musia\u0142y p\u0142aci\u0107 po 6 gr. rocznie od pnia (ula). Do tego dochodzi\u0142y daniny w naturze: 1,5 korca \u017cyta, 10 s\u0142omianych mat, dwie kury i sze\u015b\u0107 jaj rocznie od gospodarstwa. W 1846 r. zlikwidowano za\u015b daremszczyzny, tj.: str\u00f3\u017ce nocne w dworze i folwarkach oraz latem przy pilnowaniu zbo\u017ca na polu; wyplatanie mat s\u0142omianych a gwa\u0142ty, czyli wyj\u015bcie do pracy przy \u017cniwach w folwarku dworskim wszystkich domownik\u00f3w w wieku od 13 do 50 roku \u017cycia, zamieniono na 6 dni pa\u0144szczyzny pieszej rocznie. Ponadto zniesiono obowi\u0105zek przymusowego najmu za op\u0142at\u0105. Obowi\u0105zkami publicznymi w\u0142o\u015bcian by\u0142a pos\u0142uga w gminie przy roznoszeniu pism urz\u0119dowych i stra\u017c nocna na drodze, dwa dni sprz\u0119\u017cajne szarwarku drogowego oraz op\u0142acanie 3,38 rb. r\u00f3\u017cnych podatk\u00f3w i ponad 30 kop. sk\u0142adki ogniowej [APL, RGL, sygn. adm. 243]. W zamian opr\u00f3cz u\u017cytkowanej ziemi ch\u0142opi otrzymywali nast\u0119puj\u0105ce \u015bwiadczenia z dworu: darmowe drewno na opa\u0142 i remonty budynk\u00f3w, w razie kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej zbo\u017ce na siew i wy\u017cywienie, kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 musieli jednak p\u00f3\u017aniej odpracowa\u0107 [APL, RGL, sygn. adm. 243].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1864 r. w we wsi w oparciu o prawo z 1846 i 1864 r. uw\u0142aszczono 53 gospodarstwa. Ka\u017cde z 50 pe\u0142nych gospodarstw otrzyma\u0142o ok. 26 morg\u00f3w ziemi. Z kolei w oparciu tylko o prawo z 1864 r. uw\u0142aszczano 15 w\u0142a\u015bcicieli gospodarstw o powierzchni od 11 do 26 morg\u00f3w. W sumie w wyniku uw\u0142aszczenia ch\u0142opi otrzymali \u0142\u0105cznie ok. 1222 morg\u00f3w ziemi. 60 gospodarstw dosta\u0142o prawo korzystania z serwitut\u00f3w, tj. otrzymywania 24 woz\u00f3w drewna na opa\u0142 rocznie, materia\u0142u na remonty budynk\u00f3w i studni pobieranych w miar\u0119 potrzeb oraz prawa wypasu byd\u0142a na pustkach dworu jab\u0142o\u0144skiego [APL, ZTL, sygn. 2430].<\/p>\n\n\n\n<p>Z czasem we wsi pojawi\u0142y si\u0119 osoby, kt\u00f3ry nie zajmowa\u0142y si\u0119 upraw\u0105 roli, np. szynkarzem w 1858 r. by\u0142 Micha\u0142 Witkowski [Tarasiuk, 2018a, s. 28]. W 1929 r. w miejscowo\u015bci prowadzi\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107: sklep spo\u017cywczy (S. Milaniuk), wiatraki (J. Osipiuk, Sz. Osipiuk, J. Sak) oraz pracowa\u0142 kowal (S. \u0141obejko) [KAP, 1930, s. 515].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Zabytki i upami\u0119tnienia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1.-Dawidy-1-708x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4599\" width=\"300\" height=\"434\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1.-Dawidy-1-708x1024.jpg 708w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1.-Dawidy-1-207x300.jpg 207w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1.-Dawidy-1-768x1111.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1.-Dawidy-1-1062x1536.jpg 1062w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1.-Dawidy-1-1416x2048.jpg 1416w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1.-Dawidy-1.jpg 1724w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pomnik (krzy\u017c) cementowy, powsta\u0142y w `1935 r. z inicjatywy Akcji Katolickiej na pami\u0105tk\u0119 jubileuszu 1900-lecia \u015bmierci Chrystusa i Odkupienia. Fot. Katarzyna Matczuk.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4873\" width=\"309\" height=\"535\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7.png 591w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-7-173x300.png 173w\" sizes=\"auto, (max-width: 309px) 100vw, 309px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4874\" width=\"308\" height=\"483\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8.png 653w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-8-191x300.png 191w\" sizes=\"auto, (max-width: 308px) 100vw, 308px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Kapliczka w lesie Praborek. W \u015brodku kapliczki jest umieszczona kartka z tekstem \u015bp. ks. Stanis\u0142awa Dzyra.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Dawidy, dnia 21 pa\u017adziernika 1997 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em><u><strong>Na pami\u0105tk\u0119 moim Ziomkom.<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ta dzia\u0142ka Praborka nale\u017ca\u0142a niegdy\u015b do \u015bp. Ludwika Bieleckiego, \u017cyj\u0105cego w latach 1897-1970. Jego \u017cona, \u015bp. Marianna Bielecka, ze Szczyg\u0142\u00f3w, wsi Wiski, \u017cyj\u0105ca w latach (1896-1957), podczas okupacji niemieckiej, w tak niebezpiecznych czasach, zawiesi\u0142a na tym drzewie obrazek Matki Boskiej, kt\u00f3ry zniszczyli je\u0144cy bolszewiccy, ukrywaj\u0105cy si\u0119 tutaj po ucieczce z niewoli niemieckiej w 1941 r. I wtedy ich syn Bronis\u0142aw Bielecki (1930-1980) zrobi\u0142 na pastwisku drewnian\u0105 kapliczk\u0119 i tutaj umie\u015bci\u0142. Przetrwa\u0142a ona d\u0142ugie dziesi\u0105tki lat powojennych a\u017c do 1997r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W dniu dzisiejszym umie\u015bci\u0142em w tym miejscu odnowion\u0105 kapliczk\u0119 jako kolega zmar\u0142ego ju\u017c Bronis\u0142awa Bieleckiego i mi\u0142o\u015bnik tego lasu, gdzie ze swoimi kolegami w dawnych latach tutaj pa\u015bli\u015bmy krowy i konie, na pami\u0105tk\u0119 m\u0142odzie\u0144czych lat oraz na podzi\u0119kowanie Bogu, \u017ce podczas dzia\u0142a\u0144 frontowych w 1915 r. i 1944 r. chroni\u0142a si\u0119 tutaj ludno\u015b\u0107 Dawid\u00f3w i okolicy. Dzi\u0119ki Opiece Matki Bo\u017cej chocia\u017c byli\u015bmy pod obstrza\u0142em artylerii nikt nie zosta\u0142 zabity, ani ranny.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W nowej kapliczce umie\u015bci\u0142em obrazek Matki Boskiej z Woli Gu\u0142owskiej, patronki \u017co\u0142nierzy wrze\u015bnia 1939 r., a to z tego tytu\u0142u, \u017ce w Helenowie pod Wol\u0105 Gu\u0142owsk\u0105 w obronie ojczyzny zgin\u0105\u0142 4 pa\u017adziernika 1939 r. J\u00f3zef Dzyr syn Micha\u0142a z Dawid\u00f3w i tam spoczywa w zbiorowej mogile \u017co\u0142nierskiej. W Woli Gu\u0142owskiej ka\u017cdego roku w dniu 8 wrze\u015bnia modl\u0105 si\u0119 rolnicy Siedleckiej Diecezji.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Opiece Bo\u017cej przez po\u015brednictwo Matki Bo\u017cej na tym miejscu nadal polecamy si\u0119:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>By\u0142a\u015b nam \u017ar\u00f3d\u0142em ofiary i m\u0119stwa<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Tutaj nas strzeg\u0142a\u015b spojrzeniem <\/em><em>Swym<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Wierzymy Matko, \u017ce nas nie opu\u015bcisz<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Ty\u015b nasz\u0105 Matk\u0105, my Ludem Twym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em>Ksi\u0105dz Stanis\u0142aw Dzyr<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em>z Dawid\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em>obecnie proboszcz<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em>Parafii Adam\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">(Tekst przepisa\u0142a i fotografie wykona\u0142a Katarzyna Matczuk)<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wa\u017cne wydarzenia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>O przebiegu i skutkach dzia\u0142a\u0144 wojennych w okolicach Dawid\u00f3w do XX wieku \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne milcz\u0105. Pierwszym znanym wydarzeniem politycznym, w kt\u00f3re zaanga\u017cowali si\u0119 mieszka\u0144cy Dawid\u00f3w by\u0142y protesty przeciwko utworzeniu guberni che\u0142mskiej na prze\u0142omie 1908\/1909 r. Zorganizowano wtedy zakrojon\u0105 na du\u017c\u0105 skal\u0119 akcj\u0119 pisania protest\u00f3w przeciwko przy\u0142\u0105czeniu do niej Po\u0142udniowego Podlasia. Z gminy Jab\u0142o\u0144 do Ko\u0142a Polskiego w rosyjskiej Dumie Pa\u0144stwowej nap\u0142yn\u0119\u0142o pismo protestacyjne, kt\u00f3re podpisa\u0142o 547 mieszka\u0144c\u00f3w Dawid\u00f3w [GARF, f. 5122, op. 1, d. 40].<\/p>\n\n\n\n<p>Olbrzymie straty w Dawidach spowodowa\u0142a w 1855 r. burza z gradobiciem, kt\u00f3ra zawali\u0142a m.in. miejscow\u0105 karczm\u0119 [Tarasiuk, 2018a].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns comments-main-tabl is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ma\u0142e ojczyzny \u2013 strefa regionalist\u00f3w<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 1<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt  2<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 3<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Samorz\u0105d, organizacje\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Ko\u015bcio\u0142y i zwi\u0105zki religijne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">\u017bycie kulturalne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Sport<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wybitne postacie\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Gospodarka &#8211; firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Walory turystyczne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Folklor\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Miejsca pami\u0119ci<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns display-none is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\" id=\"comments-card\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button close\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\"><i class=\"fas fa-times-circle\"><\/i>Zamknij<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\" data-forminator-render=\"0\" data-form=\"forminator-module-1152\" data-uid=\"6a8d4e74f10fd\"><br\/><\/div><form\n\t\t\t\tid=\"forminator-module-1152\"\n\t\t\t\tclass=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\"\n\t\t\t\tmethod=\"post\"\n\t\t\t\tdata-forminator-render=\"0\"\n\t\t\t\tdata-form-id=\"1152\"\n\t\t\t\tenctype=\"multipart\/form-data\" data-color-option=\"default\" data-design=\"default\" data-grid=\"open\" style=\"display: none;\"\n\t\t\t\tdata-uid=\"6a8d4e74f10fd\"\n\t\t\t><div role=\"alert\" aria-live=\"polite\" class=\"forminator-response-message forminator-error\" aria-hidden=\"true\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"select-1\" class=\"forminator-field-select forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a8d4e74f10fd\" id=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a8d4e74f10fd-label\" class=\"forminator-label\">Wybierz temat <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><select  id=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a8d4e74f10fd\" class=\"forminator-select--field forminator-select2 forminator-select2-multiple\" data-required=\"1\" name=\"select-1\" data-default-value=\"\" data-placeholder=\"Wybierz temat\" data-search=\"false\" data-search-placeholder=\"Wybierz temat\" data-checkbox=\"false\" data-allow-clear=\"false\" aria-labelledby=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a8d4e74f10fd-label\"><option value=\"\"  >Wybierz temat<\/option><option value=\"Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju\"  data-calculation=\"0\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/option><option value=\"O\u015bwiata i szkolnictwo\"  data-calculation=\"0\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/option><option value=\"Sport\"  data-calculation=\"0\">Sport<\/option><option value=\"Wybitne-postacie\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wybitne postacie\u200b<\/option><option value=\"Rodziny-\u2013-pami\u0105tki\"  data-calculation=\"0\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/option><option value=\"Wspomnienia,-albumy-rodzinne\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/option><option value=\"Gospodarka-\u2013-firmy-i-przedsi\u0119biorstwa\"  data-calculation=\"0\">Gospodarka \u2013 firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/option><option value=\"Walory-turystyczne\"  data-calculation=\"0\">Walory turystyczne<\/option><option value=\"Folklor\u200b\"  data-calculation=\"0\">Folklor\u200b<\/option><option value=\"Miejsca-pami\u0119ci\"  data-calculation=\"0\">Miejsca pami\u0119ci<\/option><\/select><\/div><\/div><div id=\"html-1\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-1\"><div><button class=\"button-submit\">Utw\u00f3rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"email-1\" class=\"forminator-field-email forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-email-1_6a8d4e74f10fd\" id=\"forminator-field-email-1_6a8d4e74f10fd-label\" class=\"forminator-label\">Adres e-mail <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"email\" name=\"email-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: jan@kowalski.com\" id=\"forminator-field-email-1_6a8d4e74f10fd\" class=\"forminator-input forminator-email--field\" data-required=\"1\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"email\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"name-1\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-1_6a8d4e74f10fd\" id=\"forminator-field-name-1_6a8d4e74f10fd-label\" class=\"forminator-label\">Imi\u0119 <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Jan\" id=\"forminator-field-name-1_6a8d4e74f10fd\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><div id=\"name-2\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-2_6a8d4e74f10fd\" id=\"forminator-field-name-2_6a8d4e74f10fd-label\" class=\"forminator-label\">Nazwisko <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-2\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Kowalski\" id=\"forminator-field-name-2_6a8d4e74f10fd\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"textarea-1\" class=\"forminator-field-textarea forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-textarea-1_6a8d4e74f10fd\" id=\"forminator-field-textarea-1_6a8d4e74f10fd-label\" class=\"forminator-label\">Tekst <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><textarea name=\"textarea-1\" placeholder=\"Np. tekst zast\u0119pczy Mo\u017cesz wstawi\u0107 now\u0105 lini\u0119\" id=\"forminator-field-textarea-1_6a8d4e74f10fd\" class=\"forminator-textarea\" rows=\"6\" style=\"min-height:140px;\" ><\/textarea><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"upload-1\" class=\"forminator-field-upload forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-upload-1_6a8d4e74f10fd\" id=\"forminator-field-upload-1_6a8d4e74f10fd-label\" class=\"forminator-label\">Prze\u015blij plik<\/label><div class=\"forminator-multi-upload \" data-element=\"upload-1_6a8d4e74f10fd\"><input type=\"file\" name=\"upload-1[]\" id=\"forminator-field-upload-1_6a8d4e74f10fd\" class=\"forminator-input-file forminator-field-upload-1_6a8d4e74f10fd-1152\" multiple=\"multiple\" data-method=\"ajax\" data-size=\"100000000\" data-size-message=\"Maksymalny dozwolony rozmiar pliku wynosi 100 MB. \"><div class=\"forminator-multi-upload-message\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"forminator-icon-upload\" aria-hidden=\"true\"><\/span><p>Przeci\u0105gnij i upu\u015b\u0107 (lub) <a class=\"forminator-upload-file--forminator-field-upload-1_6a8d4e74f10fd\" href=\"#\" onclick=\"return false;\">Wybierz pliki<\/a><\/p><\/div><\/div><ul class=\"forminator-uploaded-files upload-container-upload-1_6a8d4e74f10fd\"><\/ul><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"checkbox-1\" class=\"forminator-field-checkbox forminator-col forminator-col-12 \"><div role=\"group\" class=\"forminator-field required\" aria-labelledby=\"forminator-checkbox-group-forminator-field-checkbox-1-6a8d4e74f10fd-label\"><label id=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a8d4e74f10fd-label\" for=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a8d4e74f10fd\" class=\"forminator-checkbox\" title=\"Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.\"><input type=\"checkbox\" name=\"checkbox-1[]\" value=\"Prosz\u0119-zaznaczy\u0107\" id=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a8d4e74f10fd\" aria-labelledby=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a8d4e74f10fd-label\" data-calculation=\"0\"  \/><span class=\"forminator-checkbox-box\" aria-hidden=\"true\"><\/span><span class=\"forminator-checkbox-label\">Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.<\/span><\/label><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"html-2\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-2\"><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/polityka-prywatnosci\/\">Administratorem danych osobowych jest Centrum Bada\u0144 nad Histori\u0105 Regionaln\u0105 i Lokaln\u0105 UMCS.<\/a><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" name=\"referer_url\" value=\"\" \/><div class=\"forminator-row forminator-row-last\"><div class=\"forminator-col\"><div class=\"forminator-field\"><button class=\"forminator-button forminator-button-submit\">Utw&oacute;rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" id=\"forminator_nonce\" name=\"forminator_nonce\" value=\"caf05fe83c\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wp_http_referer\" value=\"\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4201\" \/><input type=\"hidden\" name=\"form_id\" value=\"1152\"><input type=\"hidden\" name=\"page_id\" value=\"4201\"><input type=\"hidden\" name=\"form_type\" value=\"default\"><input type=\"hidden\" name=\"current_url\" value=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/23\/dawidy\/\"><input type=\"hidden\" name=\"render_id\" value=\"0\"><input type=\"hidden\" name=\"forminator-multifile-hidden\" class=\"forminator-multifile-hidden\"><input type=\"hidden\" name=\"action\" value=\"forminator_submit_form_custom-forms\"><\/form>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dawidy start Powiat: parczewski Gmina: Jab\u0142o\u0144 Mapa miejscowo\u015bci end Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka W \u015bwiecie cyfrowym Patrz has\u0142o: Jab\u0142o\u0144. Nazwa osady, przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna Najstarsza odnotowana w dokumentach nazwa to Dawidow K\u0105th \u2013 1576 r. [AGAD, MK, sygn. 114, k. 322v]. P\u00f3\u017aniej przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w Dawidy \u2013 1642 r. [AGAD, MK, sygn. 185, k. 658v]. Nazwa&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2023\/06\/23\/dawidy\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj dalej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Dawidy<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4201","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4201","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4201"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4201\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5504,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4201\/revisions\/5504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4201"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4201"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4201"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}