{"id":21235,"date":"2026-02-17T13:01:11","date_gmt":"2026-02-17T13:01:11","guid":{"rendered":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/?p=21235"},"modified":"2026-02-28T17:33:28","modified_gmt":"2026-02-28T17:33:28","slug":"ogrodniki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2026\/02\/17\/ogrodniki\/","title":{"rendered":"Ogrodniki"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns border-left border-left-1 is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"180\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/logo-tucznej.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-21215\" style=\"width:220px;height:auto\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Logo gminy Tuczna.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-top is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\">Ogrodniki<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">start<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns card-text-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Powiat: <\/strong>bialski<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gmina:<\/strong> Tuczna<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Mapa miejscowo\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<iframe src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d9858.354537878395!2d23.421088358015243!3d51.850208105187924!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x472179a8fe382fa3%3A0x6bd78b493d658c53!2s21-523%20Ogrodniki!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1771333151383!5m2!1spl!2spl\" width=\"400\" height=\"300\" style=\"border:0;\" allowfullscreen=\"\" loading=\"lazy\" referrerpolicy=\"no-referrer-when-downgrade\"><\/iframe>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">end<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">W \u015bwiecie cyfrowym<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\">Patrz has\u0142o: Tuczna.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Nazwa, przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Nazwa wsi pochodzi od s\u0142owa ogrodnik, by\u0107 mo\u017ce osadzono tam pocz\u0105tkowo osadnik\u00f3w na ogrodach [NMP, 2009, t. 8, s. 51]. Warto zaznaczy\u0107 \u017ce w okresie staropolskim okre\u015blenie \u201eogrodnik\u201d niekoniecznie odnosi\u0142o si\u0119 do osoby zajmuj\u0105cej si\u0119 ogrodnictwem. Ogrodnikami\/zagrodnikami (\u0142ac. <em>hortulanus) <\/em>nazywano ch\u0142op\u00f3w uprawiaj\u0105cych niewielkie dzia\u0142ki gruntu, zazwyczaj mniejsze ni\u017c \u0107wier\u0107 \u0142ana. Synonimiczno\u015b\u0107 termin\u00f3w ogrodnik i zagrodnik potwierdza osiemnastowieczna praktyka nazewnicza. Nazwa Ogrodniki u\u017cywana by\u0142a w\u00f3wczas zamiennie z Zagrodniki. W dodatku rozr\u00f3\u017cniane by\u0142y Ogrodniki\/Zagrodniki Ma\u0142e (Mniejsze) i Du\u017ce (Wielkie, Wi\u0119ksze). Czasem pojawia si\u0119 nazwa zbiorcza Ogrodniki\/Zagrodniki Oboje. Nazwa w obecnej postaci ustabilizowa\u0142a si\u0119 w wieku XIX.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto zaznaczy\u0107, \u017ce nazw\u0119 Ogrodniki\/Zagrodniki nosi\u0142a tak\u017ce nale\u017c\u0105ca do d\u00f3br kode\u0144skich osada le\u017c\u0105ca niedaleko Dobratycz i Ko\u0142pinka (obecnie Ko\u0142pin\u2013Ogrodniki w gminie Terespol).<\/p>\n\n\n\n<p>Ziemie, na kt\u00f3rych powsta\u0142y Ogrodniki, po\u0142o\u017cone by\u0142y na terenie Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Pocz\u0105tkowo w bardzo rozleg\u0142ym wojew\u00f3dztwie trockim, a od 1513 r. w powiecie brzeskim utworzonego w\u00f3wczas wojew\u00f3dztwa podlaskiego. W roku 1566 znalaz\u0142y si\u0119 w powiecie brzeskim nowo utworzonego wojew\u00f3dztwa brzesko-litewskiego ze stolic\u0105 w Brze\u015bciu [Maroszek, 2013, s. 15\u2013139; Wawrzy\u0144czyk, 1951, s. 14\u201337]. Po III rozbiorze Rzeczypospolitej miejscowo\u015b\u0107 znalaz\u0142a si\u0119 w zaborze austriackim w cyrkule bialskim (Galicji Zachodniej). <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"475\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/mapa1.Ogrodniki.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21487\" style=\"aspect-ratio:1.684233033981381;width:458px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/mapa1.Ogrodniki.jpg 800w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/mapa1.Ogrodniki-300x178.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/mapa1.Ogrodniki-768x456.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ogrodniki na austriackiej mapie Heldensfelda z 1801\u20131804 r. [https:\/\/maps.arcanum.com\/en\/].<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Po w\u0142\u0105czeniu w 1809 r. tzw. Nowej Galicji do Ksi\u0119stwa Warszawskiego, w 1810 r. wie\u015b wesz\u0142a w sk\u0142ad powiatu bialskiego departamentu siedleckiego [DPKW, 1811, t. 2, nr 16, s. 148]. Po powstaniu w 1815 r. Kr\u00f3lestwa Polskiego, w wyniku reformy administracyjnej z 1816 r., znalaz\u0142a si\u0119 powiecie bialskim obwodu bialskiego wojew\u00f3dztwa podlaskiego (od 1837 r. guberni podlaskiej) [DPKP, 1816, t. 1, s. 119]. W latach 1844\u20131866 le\u017ca\u0142a w okr\u0119gu bialskim powiatu bialskiego guberni lubelskiej, a od 1867 r. w powiecie bialskim guberni siedleckiej (w latach 1912\u20131915 guberni che\u0142mskiej) [DPKP, 1867, t. 66, s. 279]. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"989\" height=\"667\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/mapa2.Ogrodniki.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21488\" style=\"aspect-ratio:1.4827859345384593;width:477px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/mapa2.Ogrodniki.jpg 989w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/mapa2.Ogrodniki-300x202.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/mapa2.Ogrodniki-768x518.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 989px) 100vw, 989px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ogrodniki na mapie West Osteuropa z 1914 [http:\/\/maps.mapywig.org\/].<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>W latach 1915\u20131918 r. znajdowa\u0142a si\u0119 w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 nale\u017ca\u0142a do powiatu bialskiego wojew\u00f3dztwa lubelskiego. W latach 1975\u20131998 w wojew\u00f3dztwie bialskopodlaskim. Potem w powiecie bialskim wojew\u00f3dztwa lubelskiego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Gmina<\/h3>\n\n\n\n<p>Gminy dominialne powsta\u0142y na mocy Konstytucji Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Wed\u0142ug ustawy z 1809 r. na ich czele stali w\u00f3jtowie, kt\u00f3rymi z urz\u0119du zostawali w\u0142a\u015bciciele d\u00f3br ziemskich, kt\u00f3rzy za zgod\u0105 w\u0142adz zwierzchnich mogli wyznacza\u0107 swoich zast\u0119pc\u00f3w. W\u00f3jtowie byli wykonawcami zarz\u0105dze\u0144 w\u0142adz pa\u0144stwowych, opiekowali si\u0119 maj\u0105tkiem gminnym, czuwali nad bezpiecze\u0144stwem, porz\u0105dkiem i zdrowiem mieszka\u0144c\u00f3w. Pomoc\u0105 w\u00f3jtom w poszczeg\u00f3lnych wsiach s\u0142u\u017cyli so\u0142tysi [DPKW, 1809, t. 1, s. 227\u2013236]. W pierwszej po\u0142owie XIX w. wie\u015b nale\u017ca\u0142a do gminy Kode\u0144 [APL, MSGL, sygn. 167]. Po utworzeniu na mocy ukazu cara Aleksandra II gmin samorz\u0105dowych w Kr\u00f3lestwie Polskim, w 1865 r. wie\u015b wesz\u0142a w sk\u0142ad gminy Mi\u0119dzyle\u015b [APL, BKSW, sygn. 3]. W 1927 r. zmieniono jej nazw\u0119 na gmina Tuczna. W 1933 r. utworzono w niej gromad\u0119 Ogrodniki [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wie\u015b wesz\u0142a w sk\u0142ad gromady Tuczna [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. Od 1973 r. nale\u017cy do gminy Tuczna [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"970\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ogr-970x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21492\" style=\"aspect-ratio:0.9472647425586901;width:415px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ogr-970x1024.jpg 970w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ogr-284x300.jpg 284w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ogr-768x811.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ogr-1455x1536.jpg 1455w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ogr-1940x2048.jpg 1940w\" sizes=\"auto, (max-width: 970px) 100vw, 970px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Droga przez Ogrodniki. Fot. Dariusz Tarasiuk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Mikrotoponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Wed\u0142ug Krajowego Rejestru Urz\u0119dowego Podzia\u0142u Terytorialnego Kraju (stan na 1.12.2024) cz\u0119\u015bciami wsi s\u0105: Ogrodniki Du\u017ce, Ogrodniki Ma\u0142e i Zdan\u00f3wka [https:\/\/eteryt.stat.gov.pl\/]. W po\u0142owie XIX w. w Ogrodnikach pos\u0142ugiwano si\u0119 m.in. takimi nazwami terenowymi: Do\u0142gij Bagon, Grada, Klin, Krug\u0142yj Bagon, Kud\u0142owo, Pa\u0144skie Bagon, Pri Chustkie, Prosieka, Puste, Rokitno, Sinieje Bo\u0142oto, staraj\u0105 Prosieka [APL, ZTL, sygn. 73, 74].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Antroponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Inwentarz z roku 1749 w Ogrodnikach Du\u017cych odnotowuje nast\u0119puj\u0105cych gospodarzy: Jacko Matysiuk, Iwan Iwaszczuk, Pa\u0144ko Prudak, Wasyl Swiston, Andrzej Prudak, Wasyl Prudak, Iwan Litwiniuk, Semen Swiston, Tymosz Iwaszczuk, Dani\u0142o Litwiniuk. Ogrodniki Ma\u0142e zamieszkiwali: Chwe\u015b Waszczuk, \u017cona Petruka Chwesiuka (wdowa), Hawry\u0142o Prystupa, Dani\u0142o Chwedoruk [AGAD, AWR, dz. XXV, sygn. 1694, s. 18].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1864 r. w Ogrodnikach Ma\u0142ych uw\u0142aszczono nast\u0119puj\u0105cych gospodarzy: Jewtizij Semeniuk, Filip Semeniuk, Dani\u0142o Chwi\u0142atiuk, Pawie\u0142 Babkiewicz, Semen Jaroszuk, Ko\u015bcicuk Semeniuk, Niko\u0142aj Klimuk, Wasil Semeniuk, Iwan Chwesiuk [APL, ZTL, sygn. 74]. Z kolei w Ogrodnikach Du\u017cych uw\u0142aszczeni zostali: Josif Matysiuk, Warf\u0142omiej Matysiuk, Talimon Mazuruk, Feliks Szo\u0142ucha, Iwan Prud, Nikifor Prud, Karp Szo\u0142ucha, Gawri\u0142o Prud, Grigorij Demidiuk, Iwan Panasiuk, Jakow Tymoszuk, Denis Matysiuk, Wawrienty Matysiuk, Iwan Klimuk, Ignat Matysiuk, Iwan Matysiuk, Bartosz Klimuk [APL, ZTL, sygn. 73].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Archeologia o najdawniejszym osadnictwie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W trakcie systematycznych bada\u0144 powierzchniowych w ramach AZP w roku 2003 odkryto 8 stanowisk g\u0142\u00f3wnie o charakterze \u015bladowym, na kt\u00f3rych znaleziono fragmenty ceramiki naczyniowej z wczesnej epoki \u017celaza (okres rzymski?), a przede wszystkim z czas\u00f3w p\u00f3\u017aniejszych \u2013 wczesnego \u015bredniowiecza (w zakresie IX-XII w.) oraz okresu nowo\u017cytnego (XVI-XIX w.). Ponadto w kilku przypadkach nie okre\u015blono chronologii nielicznych niecharakterystycznych u\u0142amk\u00f3w ceramiki, tak\u017ce od\u0142upk\u00f3w krzemiennych [NID, AZP obszary: 64-89 i 65-89].&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Pierwsza wzmianka o osadzie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Pierwsza wzmianka \u017ar\u00f3d\u0142owa o Ogrodnikach (w brzmieniu Zagrodniki), odnosi si\u0119 do roku 1642 [ANK, AMCh, sygn. 955, k. 173].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">W\u0142a\u015bciciele <\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W okresie przedrozbiorowym Ogrodniki by\u0142y integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 nale\u017c\u0105cych do Sapieh\u00f3w d\u00f3br kode\u0144skich [patrz: Kode\u0144 \u2013 <em>W\u0142a\u015bciciele<\/em>]. Cz\u0119\u015b\u0107 d\u00f3br kode\u0144skich (obejmuj\u0105c\u0105 w\u00f3wczas, m.in. le\u017c\u0105ce na zach\u00f3d od Bugu, miasto Kode\u0144 bez Placencji, wsie: Olszanki, Leniuszki, Zab\u0142ocie, W\u00f3lka, Rozbit\u00f3wka, Matiasz\u00f3wka, Ogrodniki, Bokinka [Pa\u0144ska], \u017buki i Mi\u0119dzylesie, przysi\u00f3\u0142ki przy m\u0142ynach: Szostaki i Zalewsze oraz folwarki: Dobromy\u015bl, Krzywow\u00f3lka, Zab\u0142ocie, Zdan\u00f3wka i Mi\u0119dzylesie) nale\u017c\u0105\u0142a od 1775 r. do El\u017cbiety Sapiehowej, kt\u00f3ra kupi\u0142a je od Adama i Izabeli Fleming\u00f3w. Po jej \u015bmierci (zm. 1800) fortun\u0119 odziedziczy\u0142 hrabia W\u0142adys\u0142aw Branicki. Po jego \u015bmierci, w wyniku podzia\u0142u spadku, w 1843 r. dobra kode\u0144skie sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 El\u017cbiety z Branickich Krasi\u0144skiej, \u017cony znanego poety Zygmunta. W 1876 r. odziedziczy\u0142y go po niej wnuki (po zmar\u0142ym synu W\u0142adys\u0142awie): Adam Maria, Zofia Maria i El\u017cbieta R\u00f3\u017ca, p\u00f3\u017aniej \u017cona Jana J\u00f3zefa Tyszkiewicza. W 1891 r. ostatnia z nich sta\u0142a si\u0119 jedyn\u0105 w\u0142a\u015bcicielk\u0105 tych d\u00f3br. W 1899 r. dobra naby\u0142a Helena Kogan, kt\u00f3ra sprzeda\u0142a je w 1903 r. Szmulowi i Noechelowi Gurowicz vel Gurewicz [SR BP, sygn. 246, 247]. W 1944 r. licz\u0105cy 70 ha maj\u0105tek Zdan\u00f3wka nale\u017c\u0105cy do Juliana Mironowicza zosta\u0142 znacjonalizowany.<\/p>\n\n\n\n<p>Poszczeg\u00f3lne folwarki d\u00f3br kode\u0144skich przez setki lat by\u0142y wydzier\u017cawiane szlachcie. Jedynie w okresie 1843\u20131864, ich \u00f3wczesna w\u0142a\u015bcicielka El\u017cbieta Krasi\u0144ska zarz\u0105dza\u0142a nimi jako ca\u0142o\u015bci\u0105, usuwaj\u0105c wcze\u015bniejszych dzier\u017cawc\u00f3w. W Zdan\u00f3wce w XIX w. dzier\u017cawcami byli m.in.: Jan Gruszecki, Wincenty Wysocki, W\u0142adys\u0142aw Horoch [Onyszczuk, 2016, s. 153, 233, 381].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Stosunki etniczne i wyznaniowe<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W okresie przedrozbiorowym ch\u0142opi zamieszkuj\u0105cy wie\u015b byli najpierw prawos\u0142awnymi, a po unii brzeskiej (1596) grekokatolikami (unitami). Pocz\u0105tkowo nale\u017celi oni do parafii pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Kodniu w diecezji w\u0142odzimiersko-brzeskiej, a po III rozbiorze Rzeczypospolitej nale\u017c\u0105cej do diecezji che\u0142mskiej. W 1875 r. unit\u00f3w zmuszono do przyj\u0119cia wyznania prawos\u0142awnego. W przededniu I wojny \u015bwiatowej, tj. w 1914 r., w Ogrodnikach Ma\u0142ych zamieszkiwa\u0142o pi\u0119ciu, w Ogrodnikach Du\u017cych 175 a w \u017bdan\u00f3wce 21 prawos\u0142awnych [APL, KPCH, sygn. 103, 112]. W 1947 r. w ramach akcji \u201eWis\u0142a\u201d. wywieziono do wojew\u00f3dztwa olszty\u0144skiego 51 prawos\u0142awnych [T\u0142omacki, 2003, s. 283]. Od lat 50. cz\u0119\u015b\u0107 z nich zacz\u0119\u0142a wraca\u0107 w rodzinne strony. Obecnie prawos\u0142awni ze wsi nale\u017c\u0105 do parafii w Mi\u0119dzylesiu.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzymskokatolicki biskup podlaski ksi\u0105dz Henryk Prze\u017adziecki w 1925 r. podj\u0105\u0142 kroki w celu odrodzenia Ko\u015bcio\u0142a greckokatolickiego, jako obrz\u0105dku wschodnio-s\u0142owia\u0144skiego. Parafi\u0119 neounick\u0105 w Zab\u0142ociu reaktywowano w 1927 r., kt\u00f3ra obj\u0119\u0142a m.in. wie\u015b W\u00f3lka Zab\u0142ocka, Rozbit\u00f3wka, Leniuszki, Mi\u0119dzyle\u015b, Matiasz\u00f3wka, Ogrodniki [APL, SBP, sygn. 477; APL, MWRiOP, sygn. 416]. W 1938 r. we wsi nie by\u0142o ju\u017c neounit\u00f3w [APL, SPB, sygn. 487].<\/p>\n\n\n\n<p>Nieliczn\u0105 grup\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w wsi w przesz\u0142o\u015bci stanowili katolicy nale\u017c\u0105cy do parafii rzymskokatolickiej w Kodniu. Po jej likwidacji przez administracj\u0119 rosyjsk\u0105 nale\u017celi oni w latach do parafii w Huszczy (1875\u20131882), a potem do parafii w Tucznej. Pocz\u0105tkowo rzymskimi katolikami byli zamieszkuj\u0105cy we wsi zastawnicy i ich s\u0142u\u017cba. Obecnie katolicy ze wsi nale\u017c\u0105 do parafii rzymskokatolickiej pw. \u015bw. Anny w Tucznej.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">O\u015bwiata<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W Ogrodnikach Du\u017cych w okresie zabor\u00f3w dzia\u0142a\u0142a cerkiewna szko\u0142a parafialna [APL, KPCH, sygn. 112]. W 1928 r. dzieci chodzi\u0142y do szko\u0142y w Zdan\u00f3wce [APL, SPB, sygn. 225]. W 1930 r. ucz\u0119szcza\u0142o do niej 24 dzieci [Falski, 1933, s. 148].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Informacje statystyczne, gospodarka w dziejach<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Inwentarz z roku 1749 odnotowuje w Ogrodnikach \u0142\u0105cznie 14 dom\u00f3w (w tym w Du\u017cych 10 i w Ma\u0142ych 4). Pozwala to szacowa\u0107 og\u00f3ln\u0105 liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w na oko\u0142o 70\u201385 os\u00f3b [AGAD, AWR, dz. XXV, sygn. 1694, s. 18]. Wed\u0142ug wykazu z 1827 r. w Ogrodnikach [Wi\u0119kszych] znajdowa\u0142o si\u0119 13 dom\u00f3w zajmowanych przez 87 os\u00f3b [Tabella miast, 1827, t. 2, s. 57]. W 1863 r. mieszka\u0142o tam 85 os\u00f3b [APL, BKSW, sygn. 3]. W 1887 r. we wsi Ogrodniki Du\u017ce przebywa\u0142o 166, a we wsi Ogrodniki Ma\u0142e 99 os\u00f3b [PKSG za 1887, s. 75]. Wed\u0142ug spisu powszechnego z 1921 r. w Ogrodnikach Ma\u0142ych w 13 budynkach egzystowa\u0142y 74 osoby wyznania rzymskokatolickiego, a we wsi Ogrodniki Du\u017ce w 6 budynkach \u017cy\u0142o 30 os\u00f3b, w tym 22 wyznania rzymskokatolickiego i 8 prawos\u0142awnego [Skorowidz miejscowo\u015bci, 1924, t. 4, s. 3]. W 1928 r. w Ogrodnikach Ma\u0142ych przebywa\u0142o 116 a w Ogrodnikach Du\u017cych 126 os\u00f3b [APL, SPB, sygn. 225]. W 1943 r. we wsi mieszka\u0142o 329 mieszka\u0144c\u00f3w [Amtliches, 1943, s. 36]. W 2021 r. w Ogrodnikach zameldowanych by\u0142o 163 mieszka\u0144c\u00f3w [https:\/\/www.polskawliczbach.pl].<\/p>\n\n\n\n<p>Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Ogrodnik Ma\u0142ych i Du\u017cych na przestrzeni dziej\u00f3w utrzymywa\u0142a si\u0119 z rolnictwa. Do 1864 r., czyli ukazu uw\u0142aszczeniowego znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ziemi by\u0142a u\u017cytkowana przez ch\u0142op\u00f3w pa\u0144szczy\u017anianych. Odrabiali swoje powinno\u015bci w folwarku w Zdan\u00f3wce.<\/p>\n\n\n\n<p>Ukaz cara Aleksandra II z 1864 r. uw\u0142aszcza\u0142 ch\u0142op\u00f3w, przekazuj\u0105c im na w\u0142asno\u015b\u0107 ziemi\u0119, kt\u00f3r\u0105 dotychczas u\u017cytkowali. Za otrzymany grunt mieli oni zap\u0142aci\u0107 nie jego poprzednim w\u0142a\u015bcicielom, ale pa\u0144stwu rosyjskiemu, kt\u00f3re wzi\u0119\u0142o na siebie obowi\u0105zek rozliczenia si\u0119 z dotychczasowymi w\u0142a\u015bcicielami. Uw\u0142aszczenie w\u0142\u0105cza\u0142o do \u017cycia publicznego ca\u0142e rzesze ch\u0142op\u00f3w. W oparciu o prawo z lat 1846 i 1864 w Ogrodnikach Ma\u0142ych uw\u0142aszczono siedem gospodarstw, w tym pi\u0119\u0107 maj\u0105cych po ok. 33 morgi oraz wsp\u00f3lnotowe pastwisko (15 m\u00f3rg). Razem ch\u0142opi otrzymali na w\u0142asno\u015b\u0107 225 m\u00f3rg ziemi oraz prawa serwitutowe. Serwitut le\u015bny pozwala\u0142 im na otrzymywanie drewna na remont zabudowa\u0144 i p\u0142ot\u00f3w oraz 52 wozy opa\u0142u i jednego wozu \u0142uczyny na o\u015bwietlenie rocznie. Ch\u0142opi mieli r\u00f3wnie\u017c serwitut pastwiskowy [APL, ZTL, sygn. 74]. Z kolei w Ogrodnikach Du\u017cych w oparciu o prawa z 1846 i 1864 uw\u0142aszczono 11 gospodarstw , b\u0119d\u0105cych w posiadaniu 16 gospodarzy. W oparciu tylko o prawo z 1864 r, jedno gospodarstwo i niewielkie pastwisko wsp\u00f3lnotowe (6 m\u00f3rg). Razem ch\u0142opi z tej wsi otrzymali 311 m\u00f3rg i prawa serwitutowe, takie jak w Ogrodnikach Ma\u0142ych [APL, ZTL, sygn. 73].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Zabytki i obiekty przyrodnicze<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Wa\u017cne wydarzenia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>*** W czasie II wojny \u015bwiatowej na terenie wsi Ogrodniki Ma\u0142e pochowano nieznanego je\u0144ca radzieckiego [APL OR, AGTuczna, sygn. 191].<\/p>\n\n\n\n<p>*** 14 wrze\u015bnia 1942 w ramach akcji pacyfikacyjnej okupanci niemieccy aresztowali Piotra Nazaruka (20 l.), kt\u00f3ry nie prze\u017cy\u0142 pobytu w obozie [\u201eS\u0142owo Podlasia\u201d, 2010, nr 11].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns comments-main-tabl is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ma\u0142e ojczyzny \u2013 strefa regionalist\u00f3w<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading faqs-title-middle faqs-title\">Punkt 1<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading faqs-title-middle faqs-title\">Punkt  2<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading faqs-title-middle faqs-title\">Punkt 3<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Samorz\u0105d, organizacje\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Ko\u015bcio\u0142y i zwi\u0105zki religijne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">\u017bycie kulturalne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Sport<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Wybitne postacie\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Gospodarka &#8211; firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Walory turystyczne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Folklor\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Miejsca pami\u0119ci<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns display-none is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\" id=\"comments-card\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button close\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\"><i class=\"fas fa-times-circle\"><\/i>Zamknij<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\" data-forminator-render=\"0\" data-form=\"forminator-module-1152\" data-uid=\"6a340a75b9bd9\"><br\/><\/div><form\n\t\t\t\tid=\"forminator-module-1152\"\n\t\t\t\tclass=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\"\n\t\t\t\tmethod=\"post\"\n\t\t\t\tdata-forminator-render=\"0\"\n\t\t\t\tdata-form-id=\"1152\"\n\t\t\t\tenctype=\"multipart\/form-data\" data-color-option=\"default\" data-design=\"default\" data-grid=\"open\" style=\"display: none;\"\n\t\t\t\tdata-uid=\"6a340a75b9bd9\"\n\t\t\t><div role=\"alert\" aria-live=\"polite\" class=\"forminator-response-message forminator-error\" aria-hidden=\"true\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"select-1\" class=\"forminator-field-select forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a340a75b9bd9\" id=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a340a75b9bd9-label\" class=\"forminator-label\">Wybierz temat <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><select  id=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a340a75b9bd9\" class=\"forminator-select--field forminator-select2 forminator-select2-multiple\" data-required=\"1\" name=\"select-1\" data-default-value=\"\" data-placeholder=\"Wybierz temat\" data-search=\"false\" data-search-placeholder=\"Wybierz temat\" data-checkbox=\"false\" data-allow-clear=\"false\" aria-labelledby=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a340a75b9bd9-label\"><option value=\"\"  >Wybierz temat<\/option><option value=\"Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju\"  data-calculation=\"0\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/option><option value=\"O\u015bwiata i szkolnictwo\"  data-calculation=\"0\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/option><option value=\"Sport\"  data-calculation=\"0\">Sport<\/option><option value=\"Wybitne-postacie\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wybitne postacie\u200b<\/option><option value=\"Rodziny-\u2013-pami\u0105tki\"  data-calculation=\"0\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/option><option value=\"Wspomnienia,-albumy-rodzinne\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/option><option value=\"Gospodarka-\u2013-firmy-i-przedsi\u0119biorstwa\"  data-calculation=\"0\">Gospodarka \u2013 firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/option><option value=\"Walory-turystyczne\"  data-calculation=\"0\">Walory turystyczne<\/option><option value=\"Folklor\u200b\"  data-calculation=\"0\">Folklor\u200b<\/option><option value=\"Miejsca-pami\u0119ci\"  data-calculation=\"0\">Miejsca pami\u0119ci<\/option><\/select><\/div><\/div><div id=\"html-1\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-1\"><div><button class=\"button-submit\">Utw\u00f3rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"email-1\" class=\"forminator-field-email forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-email-1_6a340a75b9bd9\" id=\"forminator-field-email-1_6a340a75b9bd9-label\" class=\"forminator-label\">Adres e-mail <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"email\" name=\"email-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: jan@kowalski.com\" id=\"forminator-field-email-1_6a340a75b9bd9\" class=\"forminator-input forminator-email--field\" data-required=\"1\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"email\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"name-1\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-1_6a340a75b9bd9\" id=\"forminator-field-name-1_6a340a75b9bd9-label\" class=\"forminator-label\">Imi\u0119 <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Jan\" id=\"forminator-field-name-1_6a340a75b9bd9\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><div id=\"name-2\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-2_6a340a75b9bd9\" id=\"forminator-field-name-2_6a340a75b9bd9-label\" class=\"forminator-label\">Nazwisko <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-2\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Kowalski\" id=\"forminator-field-name-2_6a340a75b9bd9\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"textarea-1\" class=\"forminator-field-textarea forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-textarea-1_6a340a75b9bd9\" id=\"forminator-field-textarea-1_6a340a75b9bd9-label\" class=\"forminator-label\">Tekst <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><textarea name=\"textarea-1\" placeholder=\"Np. tekst zast\u0119pczy Mo\u017cesz wstawi\u0107 now\u0105 lini\u0119\" id=\"forminator-field-textarea-1_6a340a75b9bd9\" class=\"forminator-textarea\" rows=\"6\" style=\"min-height:140px;\" ><\/textarea><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"upload-1\" class=\"forminator-field-upload forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-upload-1_6a340a75b9bd9\" id=\"forminator-field-upload-1_6a340a75b9bd9-label\" class=\"forminator-label\">Prze\u015blij plik<\/label><div class=\"forminator-multi-upload \" data-element=\"upload-1_6a340a75b9bd9\"><input type=\"file\" name=\"upload-1[]\" id=\"forminator-field-upload-1_6a340a75b9bd9\" class=\"forminator-input-file forminator-field-upload-1_6a340a75b9bd9-1152\" multiple=\"multiple\" data-method=\"ajax\" data-size=\"100000000\" data-size-message=\"Maksymalny dozwolony rozmiar pliku wynosi 100 MB. \"><div class=\"forminator-multi-upload-message\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"forminator-icon-upload\" aria-hidden=\"true\"><\/span><p>Przeci\u0105gnij i upu\u015b\u0107 (lub) <a class=\"forminator-upload-file--forminator-field-upload-1_6a340a75b9bd9\" href=\"#\" onclick=\"return false;\">Wybierz pliki<\/a><\/p><\/div><\/div><ul class=\"forminator-uploaded-files upload-container-upload-1_6a340a75b9bd9\"><\/ul><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"checkbox-1\" class=\"forminator-field-checkbox forminator-col forminator-col-12 \"><div role=\"group\" class=\"forminator-field required\" aria-labelledby=\"forminator-checkbox-group-forminator-field-checkbox-1-6a340a75b9bd9-label\"><label id=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a340a75b9bd9-label\" for=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a340a75b9bd9\" class=\"forminator-checkbox\" title=\"Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.\"><input type=\"checkbox\" name=\"checkbox-1[]\" value=\"Prosz\u0119-zaznaczy\u0107\" id=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a340a75b9bd9\" aria-labelledby=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a340a75b9bd9-label\" data-calculation=\"0\"  \/><span class=\"forminator-checkbox-box\" aria-hidden=\"true\"><\/span><span class=\"forminator-checkbox-label\">Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.<\/span><\/label><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"html-2\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-2\"><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/polityka-prywatnosci\/\">Administratorem danych osobowych jest Centrum Bada\u0144 nad Histori\u0105 Regionaln\u0105 i Lokaln\u0105 UMCS.<\/a><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" name=\"referer_url\" value=\"\" \/><div class=\"forminator-row forminator-row-last\"><div class=\"forminator-col\"><div class=\"forminator-field\"><button class=\"forminator-button forminator-button-submit\">Utw&oacute;rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" id=\"forminator_nonce\" name=\"forminator_nonce\" value=\"50797dd4d1\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wp_http_referer\" value=\"\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21235\" \/><input type=\"hidden\" name=\"form_id\" value=\"1152\"><input type=\"hidden\" name=\"page_id\" value=\"21235\"><input type=\"hidden\" name=\"form_type\" value=\"default\"><input type=\"hidden\" name=\"current_url\" value=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2026\/02\/17\/ogrodniki\/\"><input type=\"hidden\" name=\"render_id\" value=\"0\"><input type=\"hidden\" name=\"forminator-multifile-hidden\" class=\"forminator-multifile-hidden\"><input type=\"hidden\" name=\"action\" value=\"forminator_submit_form_custom-forms\"><\/form>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ogrodniki start Powiat: bialski Gmina: Tuczna Mapa miejscowo\u015bci end Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka W \u015bwiecie cyfrowym Patrz has\u0142o: Tuczna. Nazwa, przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna Nazwa wsi pochodzi od s\u0142owa ogrodnik, by\u0107 mo\u017ce osadzono tam pocz\u0105tkowo osadnik\u00f3w na ogrodach [NMP, 2009, t. 8, s. 51]. Warto zaznaczy\u0107 \u017ce w okresie staropolskim okre\u015blenie \u201eogrodnik\u201d niekoniecznie odnosi\u0142o si\u0119 do osoby&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2026\/02\/17\/ogrodniki\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj dalej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Ogrodniki<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-21235","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21235"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21235\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21502,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21235\/revisions\/21502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}