{"id":20761,"date":"2026-02-10T00:02:36","date_gmt":"2026-02-10T00:02:36","guid":{"rendered":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/?p=20761"},"modified":"2026-02-12T07:42:20","modified_gmt":"2026-02-12T07:42:20","slug":"lachowka-duza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2026\/02\/10\/lachowka-duza\/","title":{"rendered":"Lach\u00f3wka Du\u017ca"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns border-left border-left-1 is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"616\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/POL_gmina_Zalesie_COA.svg.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-20732\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/POL_gmina_Zalesie_COA.svg.png 500w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/POL_gmina_Zalesie_COA.svg-244x300.png 244w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Herb gminy Zalesie<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-top is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\">Lach\u00f3wka Du\u017ca<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">start<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns card-text-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Powiat: <\/strong>bialski<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gmina:<\/strong> Zalesie<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Mapa miejscowo\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<iframe src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d9818.739455809426!2d23.367358858234507!3d52.030838452623875!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x47219ed0944b1ebf%3A0xeeca3342d8f3ab60!2s21-512%20Lach%C3%B3wka%20Du%C5%BCa!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1770681669178!5m2!1spl!2spl\" width=\"400\" height=\"300\" style=\"border:0;\" allowfullscreen=\"\" loading=\"lazy\" referrerpolicy=\"no-referrer-when-downgrade\"><\/iframe>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">end<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">W \u015bwiecie cyfrowym<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\">Patrz has\u0142o: Zalesie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Nazwa, przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Ju\u017c pierwsze wyst\u0105pienia nazwy wsi mia\u0142y form\u0119 Lach\u00f3wka lub Lach\u00f3wek. Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej lub etnicznej &#8211; Lach [NMP, 2005, t. 6, s. 6]. Drugi cz\u0142on nazwy dodano, gdy podzielono w II Rzeczypospolitej wie\u015b na dwie cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>W okresie przedrozbiorowym wie\u015b po\u0142o\u017cona w wojew\u00f3dztwie i powiecie brzeskolitewskim. Po III rozbiorze Rzeczypospolitej miejscowo\u015b\u0107 znalaz\u0142a si\u0119 w zaborze austriackim w cyrkule bialskim (Galicji Zachodniej). <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"544\" height=\"548\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/A.-Horbw.Lachwka.1801-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21004\" style=\"aspect-ratio:0.9927005217986371;width:338px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/A.-Horbw.Lachwka.1801-1.jpg 544w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/A.-Horbw.Lachwka.1801-1-298x300.jpg 298w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/A.-Horbw.Lachwka.1801-1-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Lach\u00f3wka na austriackiej mapie Heldensfelda z 1801\u20131804 [https:\/\/maps.arcanum.com\/en\/].<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Po w\u0142\u0105czeniu w 1809 r. tzw. Nowej Galicji do Ksi\u0119stwa Warszawskiego, w 1810 r. wesz\u0142a w sk\u0142ad powiatu bialskiego departamentu siedleckiego [DPKW, 1811, t. 2, nr 16, s. 148]. Po powstaniu w 1815 r. Kr\u00f3lestwa Polskiego, w wyniku reformy administracyjnej z 1816 r., znalaz\u0142a si\u0119 powiecie bialskim obwodu bialskiego wojew\u00f3dztwa podlaskiego (od 1837 r. guberni podlaskiej) [DPKP, 1816, t. 1, s. 119]. W latach 1844\u20131866 le\u017ca\u0142a w okr\u0119gu bialskim powiatu bialskiego guberni lubelskiej, a od 1867 r. w powiecie bialskim guberni siedleckiej (w latach 1912\u20131915 guberni che\u0142mskiej) [DPKP, 1867, t. 66, s. 279]. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"785\" height=\"576\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/B.-Zalesie.Horbw_.Lachwka2.1914-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21005\" style=\"aspect-ratio:1.36285706535008;width:389px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/B.-Zalesie.Horbw_.Lachwka2.1914-1.jpg 785w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/B.-Zalesie.Horbw_.Lachwka2.1914-1-300x220.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/B.-Zalesie.Horbw_.Lachwka2.1914-1-768x564.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 785px) 100vw, 785px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Lach\u00f3wka (przed podzia\u0142em) na mapie West Osteuropa z 1914 [http:\/\/maps.mapywig.org\/].<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>W latach 1915\u20131918 r. znajdowa\u0142a si\u0119 w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 nale\u017ca\u0142a do powiatu bialskiego wojew\u00f3dztwa lubelskiego. W latach 1975\u20131998 w wojew\u00f3dztwie bialskopodlaskim, potem w powiecie bialskim wojew\u00f3dztwa lubelskiego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Gmina<\/h3>\n\n\n\n<p>Gminy dominialne powsta\u0142y na mocy Konstytucji Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Wed\u0142ug ustawy z 1809 r. na ich czele stali w\u00f3jtowie, kt\u00f3rymi z urz\u0119du zostawali w\u0142a\u015bciciele d\u00f3br ziemskich, kt\u00f3rzy za zgod\u0105 w\u0142adz zwierzchnich mogli wyznacza\u0107 swoich zast\u0119pc\u00f3w. W\u00f3jtowie byli wykonawcami zarz\u0105dze\u0144 w\u0142adz pa\u0144stwowych, opiekowali si\u0119 maj\u0105tkiem gminnym, czuwali nad bezpiecze\u0144stwem, porz\u0105dkiem i zdrowiem mieszka\u0144c\u00f3w. Pomoc\u0105 w\u00f3jtom w poszczeg\u00f3lnych wsiach s\u0142u\u017cyli so\u0142tysi [DPKW, 1809, t. 1, s. 227\u2013236]. W pierwszej po\u0142owie XIX w. wie\u015b nale\u017ca\u0142a do gminy Horb\u00f3w [APL, MSGL, sygn. 167]. Po utworzeniu na mocy ukazu cara Aleksandra II gmin samorz\u0105dowych w Kr\u00f3lestwie Polskim, w 1865 r. wie\u015b wesz\u0142a w sk\u0142ad gminy Dobry\u0144 [APL, BKSW, sygn. 3]. W 1933 r. utworzono w niej gromad\u0119 Lach\u00f3wka, obejmuj\u0105c\u0105 wsie Lach\u00f3wka Du\u017ca i Lach\u00f3wka Ma\u0142a [LDW, 1933, nr 22, poz. 181]. Po likwidacji gmin w 1954 r. wie\u015b wesz\u0142a w sk\u0142ad gromady Zalesie [DUWRNwL, 1954, nr 15, poz. 64]. Od 1973 r. wie\u015b nale\u017cy do gminy Zalesie [DUWRNwL, 1972, nr 12, poz. 239].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"739\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-1-1024x739.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21007\" style=\"aspect-ratio:1.3856870935335484;width:441px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-1-1024x739.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-1-300x217.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-1-768x554.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-1-1536x1108.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-1-2048x1478.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Droga przez wie\u015b. Fot. Dariusz Tarasiuk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Mikrotoponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Wed\u0142ug Krajowego Rejestru Urz\u0119dowego Podzia\u0142u Terytorialnego Kraju (stan na 1.12.2024) cz\u0119\u015bci\u0105 wsi jest Pods\u0119tk\u00f3w [https:\/\/eteryt.stat.gov.pl\/].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Antroponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Spis gospodarzy w 1708 r. wymienia nast\u0119puj\u0105cych mieszka\u0144c\u00f3w: Micha\u0142 Churs, Matfiej Guz, Hordej Hrizomuk, Anton Kociubka, Tro\u0107 Sacik, Wa\u015bko Socik, Fedor Ta\u0142an, Trochim Ta\u0142an, \u017belisz Wasczuk, [AGAD, AR, dz. XXV, sygn. 1168].<\/p>\n\n\n\n<p>Spis gospodarzy w Lach\u00f3wce (1816 r.): Adam Bartoszuk, Samuy\u0142o Daniluk, Konstanty Kalinowski, J\u00f3zef Kierczuk, Chwedor Lewczuk (I), Chwedor Lewczuk (II), Trochim Miko\u0142ajuk, Iliasz Prokopiuk i Adam Ta\u0142an [AGAD, AR, XXV, sygn. 1183].<\/p>\n\n\n\n<p>W Lach\u00f3wce [Du\u017cej] w 1864 r. zostali uw\u0142aszczeni: Bebkiewicz Anna, Bejczuk Dani\u0142o, Demczuk Fieodor, Dojdowa, synowie Klim, Iwan i Wasilij, Galibuda Daniel, Galibuda Iwan, Galibuda Julian, Jakubowicz Iwan, Kaliszuk Benedykt, Kirczuk Iwan, Korolczuk Franciszek, Korolczuk Jakub, Kosi\u0144ski Jan, Kurczuk Antoni, Maciejewicz Denis, Miedwiedczuk Anton, Miedwiedicha Antonina, Nowaszuk Stanis\u0142aw, Prokopiuk Anton, Staszczuk Feliks, Suszczy\u0144ska Anastazja, Suszczy\u0144ski Micha\u0142, Ta\u0142an Dawid i Ta\u0142an Si\u0142a [APL, ZTL, sygn. 52].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Archeologia o najdawniejszym osadnictwie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W trakcie systematycznych bada\u0144 powierzchniowych prowadzonych w ramach AZP w roku 1984 odkryto osad\u0119 z okresu nowo\u017cytnego (XVI-XVIII w.) [NID, AZP obszar 60-89].<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Pierwsza wzmianka o osadzie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Pocz\u0105tki Lach\u00f3wki nie s\u0105 znane. Prawdopodobnie bardzo d\u0142ugo by\u0142a to cz\u0119\u015b\u0107 wsi Horb\u00f3w o niewyodr\u0119bnionym statusie, traktowana jako dzia\u0142 wsi. Wyja\u015bnia\u0142oby to jej brak np. w rejestrach podymnego z II po\u0142owy XVII w. Na pewno jednak najp\u00f3\u017aniej w ko\u0144cu XVII w. zacz\u0119to j\u0105 traktowa\u0107 jako samodzieln\u0105 wie\u015b. Po raz pierwszy wyst\u0105pi\u0142a we wpisie z 1697 r. w ksi\u0119dze metrykalnej parafii rzymskokatolickiej w Horbowie.<\/p>\n\n\n\n<p>Na uwag\u0119 zas\u0142uguje fakt, \u017ce do po\u0142owy lat 50. XIX w. Lach\u00f3wka le\u017ca\u0142a w innym miejscu (patrz mapy).<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">W\u0142a\u015bciciele <\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Lach\u00f3wka dzieli\u0142a losy d\u00f3br horbowskich, pocz\u0105tkowo prawdopodobnie jako cz\u0119\u015b\u0107 Horbowa, nast\u0119pnie samodzielna wie\u015b w ramach tych d\u00f3br. Tej zmianie by\u0107 mo\u017ce sprzyja\u0142y liczne podzia\u0142y i zmiany w\u0142asno\u015bciowe, kt\u00f3rym podlega\u0142y te dobra.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1675 r. cz\u0119\u015b\u0107 d\u00f3br Horb\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 w r\u0119kach Krzysztofa Turowskiego, w\u0142a\u015bciciela s\u0105siedniego Choty\u0142owa, kt\u00f3ry w tym roku sprzeda\u0142 je Annie z Szujskich Rusieckiej, wdowie po Stefanie Rusieckim. Wywo\u0142a\u0142o to ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 prawie p\u00f3\u0142 wieku konflikt, bo na mocy testamentu Marianny M\u0142o\u017cewskiej, wdowy po Krzysztofie, opiekunami d\u00f3br byli wyznaczeni Zemboccy, a dodatkowo mieli oni prawdopodobnie nieuregulowany zastaw na K\u0142odzie. Sp\u00f3r dotar\u0142 a\u017c do Trybuna\u0142u Litewskiego, a p\u00f3\u017aniej brali w nim udzia\u0142 Grabowscy, kt\u00f3rzy od 1708 r. dzier\u017cawili dobra horbowskie od \u0141u\u017ceckich (najpierw Krzysztof, potem J\u00f3zef Grabowski o\u017ceniony z Tekl\u0105 \u0141u\u017ceck\u0105). W 1720 r. J\u00f3zef Grabowski s\u0105dzi\u0142 si\u0119 z podkomorzycem wende\u0144skim Stanis\u0142awem \u0141u\u017ceckim o prawa do d\u00f3br horbowskich. Sp\u00f3r zako\u0144czy\u0142o wykupienie w 1721 r. d\u00f3br przez stolnika sanockiego Micha\u0142a Alojzego Pe\u0142k\u0119, kt\u00f3ry w 1723 r. odsprzeda\u0142 je, razem z Lach\u00f3wk\u0105, Annie z Sanguszk\u00f3w Radziwi\u0142\u0142owej, w\u0142a\u015bcicielce pobliskiej Bia\u0142ej. Od tej pory Lach\u00f3wka dzieli\u0142a losy d\u00f3br bialskich. Jej w\u0142a\u015bcicielami byli: Hieronim Florian Radziwi\u0142\u0142, Karol Stanis\u0142aw Radziwi\u0142\u0142, Hieronim Wincent Radziwi\u0142\u0142 i jego \u017cona Zofia Fryderyka von Thurn und Taxis, oraz Dominik Radziwi\u0142\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasem Radziwi\u0142\u0142owie oddawali Horb\u00f3w (i tym samym Lach\u00f3wk\u0119) w dzier\u017caw\u0119 np. w 1775 r. by\u0142 on w posiadaniu skarbnika brzeskiego Antoniego Stanis\u0142awa Buchowieckiego [Tarasiuk 2016, s. 15\u201320; Rejestry podymnego 1667\u20131690, s. 21, 24, 48, ; LVIA, f. 11, ap. 1, nr 1511].<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku XIX w. Lach\u00f3wka by\u0142a nadal cz\u0119\u015bci\u0105 d\u00f3br Horb\u00f3w, kt\u00f3rych w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 Dominik Radziwi\u0142\u0142. Po jego \u015bmierci w 1813 r. w bitwie pod Hanau w\u0142adze rosyjskie (w przeciwie\u0144stwie do austriackich) nie uzna\u0142y prawowitego pochodzenia, a tym samym praw do dziedziczenia spadku jego syna Aleksandra. Spadkobierczyni\u0105 Dominika w imperium rosyjskim zosta\u0142a jego c\u00f3rka Stefania, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej po\u015blubi\u0142a Ludwika Wittgensteina. Opiekunowie Stefanii Radziwi\u0142\u0142owej sprzedali dobra Horb\u00f3w Adamowi Czartoryskiemu w latach 1818\u20131823. Po powstaniu listopadowym, gdy Czartoryski uda\u0142 si\u0119 na emigracj\u0119, jego dobra w grudniu 1831 r. zasekwestrowano, a nast\u0119pnie \u2013 na mocy decyzji cara Miko\u0142aja I oraz Rady Administracyjnej Kr\u00f3lestwa Polskiego z 1834 r. skonfiskowano na rzecz skarbu Kr\u00f3lestwa Polskiego. W 1864 r. grunty w Lach\u00f3wce sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 uw\u0142aszczonych ch\u0142op\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Stosunki etniczne i wyznaniowe<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W okresie przedrozbiorowym ch\u0142opi zamieszkuj\u0105cy wie\u015b byli najpierw prawos\u0142awnymi, a po unii brzeskiej unitami (grekokatolikami) i nale\u017celi do parafii w Horbowie.<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug niedatowanego spisu sporz\u0105dzonego mi\u0119dzy 1798 a 1800 r. w Lach\u00f3wce by\u0142o 12 rodzin unickich [APL, ChKGK, sygn. 145, k. 16].<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 70. XIX w. cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wsi, nale\u017c\u0105cej do parafii greckokatolickiej w Horbowie, aktywnie uczestniczy\u0142a w protestach przeciwko przymusowemu przy\u0142\u0105czeniu unit\u00f3w do Cerkwi prawos\u0142awnej. Op\u00f3r unit\u00f3w zosta\u0142 jednak z\u0142amany i z up\u0142ywem czasu wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich pogodzi\u0142a si\u0119 z przej\u015bciem na prawos\u0142awie. W 1904 r. w Lach\u00f3wce Du\u017cej zamieszkiwa\u0142o 189 prawos\u0142awnych. Po carskim ukazie tolerancyjnym z 1905 r. zezwalaj\u0105cym na zgodne z prawem przyjmowanie obrz\u0105dku rzymskokatolickiego, liczba prawos\u0142awnych we wsi nieznacznie spad\u0142a. W przededniu I wojny \u015bwiatowej, tj. w 1914 r., we wsi doliczono si\u0119 ich 171 [APL, KPCH, sygn. 52, 62]. W okresie II Rzeczypospolitej prawos\u0142awni ze wsi (93 w 1938 r.) nale\u017celi do parafii w Kijowcu [APL, SPB, sygn. 477].<\/p>\n\n\n\n<p>Rzymskokatolicki biskup podlaski ksi\u0105dz Henryk Prze\u017adziecki w 1925 r. podj\u0105\u0142 kroki w celu odrodzenia Ko\u015bcio\u0142a greckokatolickiego, jako obrz\u0105dku wschodnio\u2013s\u0142owia\u0144skiego. Parafia neounicka powsta\u0142a m.in. w Terespolu, do niej nale\u017celi wierni z Lach\u00f3wki Du\u017cej [APL, SBP, sygn. 477]. W 1938 r. we wsi mieszka\u0142o 6 neounit\u00f3w [APL, SPB, sygn. 487].<\/p>\n\n\n\n<p>Katolicy obrz\u0105dku rzymskiego nale\u017celi do parafii w Horbowie przynale\u017c\u0105cej do diecezji \u0142uckiej, a od 1818 r. diecezji podlaskiej. Parafia w Horbowie zosta\u0142a zlikwidowana decyzj\u0105 Rady Administracyjnej Kr\u00f3lestwa Polskiego z 20 X 1866 roku. Oficjalnie wed\u0142ug dokument\u00f3w ko\u015bcielnych parafia horbowska sta\u0142a si\u0119 filialnym ko\u015bcio\u0142em parafii piszczackiej. W 1878 r. carski rz\u0105d zamkn\u0105\u0142 parafi\u0119 w Piszczacu. Wiernych ze wsi przypisano do parafii w Bia\u0142ej Podlasce, a potem ponownie do Piszczaca. W 1924 r. znale\u017ali si\u0119 oni w przywr\u00f3conej parafii Przemienienia Pa\u0144skiego w Horbowie. Obecnie katolicy ze wsi nale\u017c\u0105 nadal do parafii rzymskokatolickiej Przemienienia Pa\u0144skiego w Horbowie. Po carskim ukazie tolerancyjnym z 1905 r. cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142ych unit\u00f3w przesz\u0142a z prawos\u0142awia na katolicyzm. \u015awiadczy o tym zapisy w ksi\u0119dze <em>Liber conversorum<\/em> parafii rzymskokatolickiej. W 1905 r. odnotowano w niej 46 os\u00f3b (23 m\u0119\u017cczyzn i 23 kobiet) z Lach\u00f3wki. W latach 1906\u20131910 na katolicyzm przesz\u0142o ponadto 4 kobiety z Lach\u00f3wki [Tarasiuk, 2016]. W 1938 r. we wsi mieszka\u0142o 119 katolik\u00f3w [APL, SPB, sygn. 487].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">O\u015bwiata<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Szko\u0142a cerkiewna powsta\u0142a w Lach\u00f3wce w 1897 roku. Jej budynek zosta\u0142 spalony w 1915 roku [APL, KPCH, sygn. 39].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Informacje statystyczne, gospodarka w dziejach<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Wed\u0142ug rejestru podymnego z 1790 r. w Lach\u00f3wce by\u0142o 10 dym\u00f3w [LVIA, f. 11, ap. 1, nr 1541].<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug wykazu z 1827 r. w Lach\u00f3wce znajdowa\u0142o si\u0119 12 dom\u00f3w zamieszkanych przez 78 os\u00f3b [Tabella miast, 1827, t. 1, s. 259]. W 1863 r. egzystowa\u0142o tam 164 os\u00f3b [APL, BKSW, sygn. 3]. W 1887 r. we wsi zamieszkiwa\u0142o 286 os\u00f3b [PKSG za 1887, s. 66]. Wed\u0142ug spisu powszechnego z 1921 r. we wsi w 27 budynkach przebywa\u0142o 161 os\u00f3b, w tym 93 rzymskich katolik\u00f3w, 66 prawos\u0142awnych i dw\u00f3ch ewangelik\u00f3w [Skorowidz miejscowo\u015bci, 1924, t. 4, s. 1]. W 1943 r. we wsi mieszka\u0142o 232 mieszka\u0144c\u00f3w [Amtliches, 1943, s. 35]. W 2021 r. w Lach\u00f3wce Du\u017cej by\u0142o zameldowanych 219 os\u00f3b [https:\/\/www.polskawliczbach.pl].<\/p>\n\n\n\n<p>Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Lach\u00f3wki Du\u017cej na przestrzeni dziej\u00f3w utrzymywa\u0142a si\u0119 z rolnictwa. Do 1864 r., czyli ukazu uw\u0142aszczeniowego znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ziemi by\u0142a u\u017cytkowana przez ch\u0142op\u00f3w pa\u0144szczy\u017anianych. Odrabiali swoje powinno\u015bci pa\u0144szczy\u017aniane w folwarku w Horbowie.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1708 r. poddani z Lach\u00f3wki, kt\u00f3rzy mieli p\u00f3\u0142 w\u0142\u00f3ki pola musieli op\u0142aca\u0107 czynsz w wysoko\u015bci 1,5 z\u0142, oddawa\u0107 beczk\u0119 owsa, 2 kap\u0142ony, oraz kop\u0119 grzyb\u00f3w, 10 jajek, garniec orzech\u00f3w i kwart\u0119 kaszy mannej. Ci, kt\u00f3rzy byli na \u0107wierci w\u0142\u00f3ki musieli p\u0142aci\u0107 22,5 grosza, dawa\u0107 2 szanki owsa, 1 kap\u0142ona, p\u00f3\u0142 kopy grzyb\u00f3w i p\u00f3\u0142 kwarty kaszy mannej. Wielko\u015bci pa\u0144szczyzny wtedy nie okre\u015blono. W 1720 r. wynosi\u0142a oni 3 dni dla m\u0119\u017cczyzn i 3 dni dla kobiet w tygodniu. Gwa\u0142ty do \u017cniw i orania, a tak\u017ce str\u00f3\u017ca po dwie osoby na tydzie\u0144 [AGAD, AR, dz. XXV, sygn. 1168, 1170].<\/p>\n\n\n\n<p><a>W 1855 r. po kolonizacji wie\u015b Lach\u00f3wka obejmowa\u0142a 755 m\u00f3rg, w tym 90 m\u00f3rg zajmowa\u0142a osada pocztowa, po 1,5 morgi mia\u0142y osady karczemna i kowala, 15 m\u00f3rg osada stra\u017cnika, po 15 m\u00f3rg dwie osady strzelc\u00f3w, 3 morgi szosa i prawie 3 morgi trakt do Piszczaca. Reszta ziemi nale\u017ca\u0142a do 18 gospodarstw kolonialnych [APL, RGL, sygn. skarb. 42].<\/a> W 1831 r. w dokumentach \u017ar\u00f3d\u0142owych zapisano, \u017ce ka\u017cdy ch\u0142op z d\u00f3br horbowskich posiada\u0142 0,5 morgi ogrodu, 15 m\u00f3rg pola ornego i 3 morgi \u0142\u0105k. Mia\u0142 na nich corocznie wysiewa\u0107 3\u20134 korce \u017cyta, korzec j\u0119czmienia, 2 korce owsa, korzec tatarki, 4 garnce prosa, 8 garnc\u00f3w grochu i korzec ziemniak\u00f3w. Rocznie uzyskiwa\u0142 r\u00f3wnie\u017c 15 fur siana. W 1854 r., po kolonizacji d\u00f3br horbowskich, informowano, \u017ce w\u0142o\u015bcianie s\u0105 zobowi\u0105zani prowadzi\u0107 na nowo otrzymanych polach gospodarstwa w systemie tr\u00f3jpolowym, dziel\u0105c je na trzy cz\u0119\u015bci (ozime, jare i ug\u00f3r). Z kolei w 1860 r. w inwentarzu d\u00f3br horbowskich zaznaczono, \u017ce koloni\u015bci obsiewali swoje pola zgodnie z potrzebami, nawozili obornikiem corocznie ok. 1,5\u20132 morgi swoich gospodarstw. Po kolonizacji ch\u0142opi pr\u00f3bowali przesadzi\u0107 drzewa owocowe na nowe place, ale prawie wszystkie usch\u0142y. Zauwa\u017cano przy tym, \u017ce przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 z gospodarzy zak\u0142ada sady owocowe, licz\u0105ce po kilkana\u015bcie drzewek [APR, ZDP, Sukcesje, sygn. 13967, 20591]. <\/p>\n\n\n\n<p>Wykaz powinno\u015bci pa\u0144szczy\u017anianych spisano m.in. w 1818 roku. W\u0142o\u015bcianie z d\u00f3br Horb\u00f3w byli zobligowani do regulowania nast\u0119puj\u0105cych zobowi\u0105za\u0144:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e1. [\u2026] ka\u017cdy w\u0142o\u015bcianin maj\u0105cy \u0107wier\u0107 gruntu ci\u0105g\u0142ego w ka\u017cdym tygodniu pa\u0144szczyzny m\u0119skiej dni trzy i czeladnej tyle\u017c z czym dw\u00f3r rozka\u017ce, pr\u00f3cz tych kt\u00f3rym dla niesieministo\u015bci i ub\u00f3stwa ta powinno\u015b\u0107 zmniejsza si\u0119 a je\u015bliby w kt\u00f3rym tygodniu przypad\u0142o \u015bwi\u0119to tedy gwa\u0142t p\u0119dzony by\u0107 nie ma.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Poddani pr\u00f3cz pa\u0144szczy\u017aniany corocznie t\u0142ok czyli gwa\u0142t\u00f3w dwana\u015bcie w nast\u0119puj\u0105cym odbywaj\u0105 sposobie, to jest: Tak na wiosn\u0119 jak i w jesieni do orania po dni dwa sprz\u0119\u017cajni ze sprz\u0119\u017cajem a nieuprz\u0119\u017cni pieszo do czego dw\u00f3r rozka\u017ce, do koszenia \u0142\u0105k i suszenia siana po dwa dni wychodz\u0105c po jednej osobie z chaty, do \u017cniwa za\u015b po dni cztery sieministo\u015bci\u0105 zdoln\u0105 do robocizny s\u0142u\u017c\u0105 gwa\u0142ty, zostawiaj\u0105c jedn\u0105 osob\u0119 w chacie dla pilnowania gospodarstwa i strze\u017cenia ognia.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Szarwark\u00f3w to\u017c podda\u0144stwo co rocznie sze\u015b\u0107 odbywa\u0107 powinno, kt\u00f3re to szarwarki do reperacji grobli i most\u00f3w oraz budowli w\u0142o\u015bcia\u0144skich i wyw\u00f3zki drzewa dla tych\u017ce u\u017cywane i obracane by\u0107 maj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Str\u00f3\u017c i str\u00f3\u017cka w tydzie\u0144 do dworu wychodzi z potr\u0105ceniem pa\u0144szczyzny tygodniowej.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Wartownik\u00f3w dw\u00f3ch z kolei i bez pa\u0144szczyzny na noc do strze\u017cenia dworu chodz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>6. Ka\u017cdy w\u0142o\u015bcianin z jednej \u0107wierci ci\u0105g\u0142ej a z drugiej czynszowej daje corocznie dziak\u0142a, czyli odsepu \u017cyta korzec jeden, garncy dziewi\u0119tna\u015bcie kwart jedna i owsa tyle\u017c. Daniny jako to: kap\u0142on\u00f3w dwa, jaj sztuk dziesi\u0119\u0107, grzyb\u00f3w kop\u0119 jedn\u0105, czynszu z\u0142p trzy groszy osiemna\u015bcie wraz z groszowym a z \u0107wierci jednej gruntu i tak zwanego ho\u0142oplatnego z\u0142p cztery groszy cztery i takowy czynsz o \u015bw. Marcinie importuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>7. Od pszcz\u00f3\u0142 domowych ile si\u0119 z rewizji ka\u017cdorocznej wyka\u017ce. Pszcz\u00f3\u0142 z ulami od ka\u017cdego po z\u0142p jednym groszy pi\u0119tna\u015bcie op\u0142aci\u0107 do dworu\u201d [AGAD, AR, XXV, sygn. 1180\/2].<\/p>\n\n\n\n<p>Po zakupie d\u00f3br przez Czartoryskiego sprecyzowano zasady odbywania gwa\u0142t\u00f3w, zamieniaj\u0105c je na tzw. pa\u0144szczyzn\u0119 letni\u0105. Ka\u017cde gospodarstwo mia\u0142o do odpracowania 4 dni do sochy; 4, 8 lub 16 dni do \u017cniwa; 2 dni do kosy i 2 dni do grabienia siana przy sianokosach. Gajowi byli zwolnieni z innych zobowi\u0105za\u0144 poza pa\u0144szczyzn\u0105 tygodniow\u0105. Kilku gospodarzy ju\u017c wtedy by\u0142o oczynszowanych. Okre\u015blono stawk\u0119 wynagrodzenia obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 za dzie\u0144 pracy ze sprz\u0119\u017cajem \u2013 24 gr, a dzie\u0144 pracy pieszej \u2013 12 gr. [APR, ZDP, Sukcesje, sygn. 20591].<\/p>\n\n\n\n<p>W wyniku realizacji dekretu carskiego z 7 VI 1846 r. naczelnik powiatu bialskiego uchyli\u0142 w Horbowie daremszczyzny [\u015bwiadczenie na rzecz pana, kt\u00f3re nie mia\u0142o z g\u00f3ry okre\u015blonego czasu trwania], za kt\u00f3re uzna\u0142 wszystkie dni pa\u0144szczyzny nietygodniowej oraz str\u00f3\u017c\u0119 nocn\u0105. Wywo\u0142a\u0142o to nieuznany przez w\u0142adze protest \u00f3wczesnego dzier\u017cawcy, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce dni pa\u0144szczyzny letniej by\u0142y dok\u0142adnie ustalone, wi\u0119c nie by\u0142a ona daremszczyzn\u0105. W zwi\u0105zku z pracami nad oczynszowaniem w\u0142o\u015bcian w roku 1854\/1855 obowi\u0105zywa\u0142y w\u0142o\u015bcian w dobrach horbowskich nast\u0119puj\u0105ce obci\u0105\u017cenia. Czynsz mogli op\u0142aca\u0107 so\u0142tysi w wysoko\u015bci 22,76 rb. (Lach\u00f3wka i Zalesie) lub 27,76 rb. (Horb\u00f3w i K\u0142oda), pozostali mieli p\u0142aci\u0107 po 0,54 rb. czynszu oraz odrabia\u0107 2 dni sprz\u0119\u017cajne oraz od 1 do 3 dni pieszych (r\u00f3\u017cnica powsta\u0142a w latach 20. XIX w., kiedy obni\u017cono zobowi\u0105zania najbiedniejszym ch\u0142opom) oraz oddawa\u0107 wcze\u015bniej wymienione daniny w naturze [APL, RGL, sygn. skarb. 42].<\/p>\n\n\n\n<p>W dobrach horbowskich pa\u0144szczyzn\u0119 oraz inne powinno\u015bci w naturze zniesiono 1 VI 1855 r. Od tego dnia w\u0142o\u015bcianie, kt\u00f3rych zacz\u0119to nazywa\u0107 oficjalnie kolonistami, byli zobowi\u0105zani do op\u0142acania czynszu pieni\u0119\u017cnego za dzier\u017cawione grunty. Ka\u017cdy gospodarz, obejmuj\u0105cy gospodarstwo czynszowe w 1854 r., musia\u0142 podpisa\u0107 specjalny druk umowy, w kt\u00f3rej zapisano powierzchni\u0119 dzier\u017cawionego maj\u0105tku oraz sum\u0119 rocznego czynszu. W punktach uszczeg\u00f3\u0142owiaj\u0105cych informowano, \u017ce dzier\u017cawca nie b\u0119dzie mia\u0142 prawa do propinacji. Do jego obowi\u0105zk\u00f3w nale\u017ca\u0142o za\u015b odprowadzanie podatk\u00f3w oraz stawianie na w\u0142asny koszt budynk\u00f3w. Przy tym musia\u0142y by\u0107 to konstrukcje drewniane, budowane w w\u0119gie\u0142 na podmurowaniu z palonej ceg\u0142y. Mia\u0142y mie\u0107 murowane kominy. Osadnicy zostali zobowi\u0105zani do utrzymywania sad\u00f3w owocowych i p\u0142ot\u00f3w. Zabraniano podzia\u0142u dzier\u017cawionej osady, nawet mi\u0119dzy spadkobierc\u00f3w [Tarasiuk, 2016].<\/p>\n\n\n\n<p>Sytuacja ch\u0142op\u00f3w zmieni\u0142a si\u0119 na lepsze w marcu 1864 r., kiedy car Aleksander II wyda\u0142 ukaz uw\u0142aszczeniowy. Ukaz cara Aleksandra II z 1864 r. uw\u0142aszcza\u0142 ch\u0142op\u00f3w, przekazuj\u0105c im na w\u0142asno\u015b\u0107 ziemi\u0119, kt\u00f3r\u0105 dotychczas u\u017cytkowali. Za otrzymany grunt mieli oni zap\u0142aci\u0107 nie jego poprzednim w\u0142a\u015bcicielom, ale pa\u0144stwu rosyjskiemu, kt\u00f3re wzi\u0119\u0142o na siebie obowi\u0105zek rozliczenia si\u0119 z dotychczasowymi w\u0142a\u015bcicielami. Uw\u0142aszczenie w\u0142\u0105cza\u0142o do \u017cycia publicznego ca\u0142e rzesze ch\u0142op\u00f3w. W oparciu o prawo z 1864 r. w Lach\u00f3wce uw\u0142aszczono 18 gospodarstw maj\u0105cych po ok. 33\u201334 m\u00f3rg. W wyniku jego realizacji na w\u0142asno\u015b\u0107 w\u0142o\u015bcian przesz\u0142o w Lach\u00f3wce 603 m\u00f3rg [APL, ZTL, sygn. 52].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Zabytki i obiekty przyrodnicze<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Kapliczki i krzy\u017ce. <\/strong>Elementem krajobrazu kulturowego wsi s\u0105 kapliczki i krzy\u017ce przydro\u017cne, kt\u00f3re s\u0105 symbolem wiary okolicznego ludu. By\u0142y one od dawnych czas\u00f3w stawiane na rozstajach dr\u00f3g, na ko\u0144cach wsi, czy te\u017c dla upami\u0119tnienia wa\u017cnych wydarze\u0144 w \u017cyciu prywatnym lub ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"576\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-3-576x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21020\" style=\"aspect-ratio:0.5624933241779202;width:296px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-3-576x1024.jpg 576w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-3-169x300.jpg 169w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-3-768x1365.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-3-864x1536.jpg 864w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-3-1152x2048.jpg 1152w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-3-scaled.jpg 1440w\" sizes=\"auto, (max-width: 576px) 100vw, 576px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fot. Dariusz Tarasiuk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-2-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21022\" style=\"aspect-ratio:0.750007629627369;width:310px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-2-768x1024.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-2-225x300.jpg 225w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-2-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-2-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/LD-2-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Stary drzewostan w lach\u00f3wce Du\u017cej. Fot. Dariusz Tarasiuk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Wa\u017cne wydarzenia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>*** W wyniku wydarze\u0144 wojennych z 1812 r. \u201ezupe\u0142nie zniszczone zosta\u0142y tak folwark Horb\u00f3w, plebania, jako te\u017c w\u0142o\u015bcianie wsi Lach\u00f3wki, Horb\u00f3wka, Zalesia, K\u0142oda, tak w zbo\u017cu ozimym, jarym, w bydle, w sprz\u0119tach i po cz\u0119\u015bci budowli\u201d. Rabunek nie dotyczy\u0142 jedynie dworu i ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Taki sam los spotka\u0142 r\u00f3wnie\u017c miejscowych w\u0142o\u015bcian, o czym \u015bwiadcz\u0105 informacje dotycz\u0105ce poddanych parafii rzymskokatolickiej w Horbowie. J\u00f3zefowi Szachniukowi z Lach\u00f3wki zniszczono, najprawdopodobniej przez spalenie, stodo\u0142\u0119. Zabrano mu tak\u017ce zbo\u017ce, warzywa, odzie\u017c i sprz\u0119ty warte 633 z\u0142p. Strat o warto\u015bci 90 z\u0142p do\u015bwiadczy\u0142 m.in. Franciszek Korolczuk z Lach\u00f3wki [\u2026].<\/p>\n\n\n\n<p>*** \u00a0W listopadzie 1939 r. wojska niemieckie zastrzeli\u0142y we wsi Piotra Nowaszczuka [Kobylarz, 2018, s. 111].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns comments-main-tabl is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ma\u0142e ojczyzny \u2013 strefa regionalist\u00f3w<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading faqs-title-middle faqs-title\">Punkt 1<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading faqs-title-middle faqs-title\">Punkt  2<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading faqs-title-middle faqs-title\">Punkt 3<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Samorz\u0105d, organizacje\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Ko\u015bcio\u0142y i zwi\u0105zki religijne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">\u017bycie kulturalne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Sport<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Wybitne postacie\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Gospodarka &#8211; firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Walory turystyczne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Folklor\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading faqs-title\">Miejsca pami\u0119ci<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns display-none is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\" id=\"comments-card\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button close\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\"><i class=\"fas fa-times-circle\"><\/i>Zamknij<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\" data-forminator-render=\"0\" data-form=\"forminator-module-1152\" data-uid=\"69e13327f0c48\"><br\/><\/div><form\n\t\t\t\tid=\"forminator-module-1152\"\n\t\t\t\tclass=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\"\n\t\t\t\tmethod=\"post\"\n\t\t\t\tdata-forminator-render=\"0\"\n\t\t\t\tdata-form-id=\"1152\"\n\t\t\t\tenctype=\"multipart\/form-data\" data-color-option=\"default\" data-design=\"default\" data-grid=\"open\" style=\"display: none;\"\n\t\t\t\tdata-uid=\"69e13327f0c48\"\n\t\t\t><div role=\"alert\" aria-live=\"polite\" class=\"forminator-response-message forminator-error\" aria-hidden=\"true\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"select-1\" class=\"forminator-field-select forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-form-1152__field--select-1_69e13327f0c48\" id=\"forminator-form-1152__field--select-1_69e13327f0c48-label\" class=\"forminator-label\">Wybierz temat <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><select  id=\"forminator-form-1152__field--select-1_69e13327f0c48\" class=\"forminator-select--field forminator-select2 forminator-select2-multiple\" data-required=\"1\" name=\"select-1\" data-default-value=\"\" data-placeholder=\"Wybierz temat\" data-search=\"false\" data-search-placeholder=\"Wybierz temat\" data-checkbox=\"false\" data-allow-clear=\"false\" aria-labelledby=\"forminator-form-1152__field--select-1_69e13327f0c48-label\"><option value=\"\"  >Wybierz temat<\/option><option value=\"Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju\"  data-calculation=\"0\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/option><option value=\"O\u015bwiata i szkolnictwo\"  data-calculation=\"0\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/option><option value=\"Sport\"  data-calculation=\"0\">Sport<\/option><option value=\"Wybitne-postacie\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wybitne postacie\u200b<\/option><option value=\"Rodziny-\u2013-pami\u0105tki\"  data-calculation=\"0\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/option><option value=\"Wspomnienia,-albumy-rodzinne\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/option><option value=\"Gospodarka-\u2013-firmy-i-przedsi\u0119biorstwa\"  data-calculation=\"0\">Gospodarka \u2013 firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/option><option value=\"Walory-turystyczne\"  data-calculation=\"0\">Walory turystyczne<\/option><option value=\"Folklor\u200b\"  data-calculation=\"0\">Folklor\u200b<\/option><option value=\"Miejsca-pami\u0119ci\"  data-calculation=\"0\">Miejsca pami\u0119ci<\/option><\/select><\/div><\/div><div id=\"html-1\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-1\"><div><button class=\"button-submit\">Utw\u00f3rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"email-1\" class=\"forminator-field-email forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-email-1_69e13327f0c48\" id=\"forminator-field-email-1_69e13327f0c48-label\" class=\"forminator-label\">Adres e-mail <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"email\" name=\"email-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: jan@kowalski.com\" id=\"forminator-field-email-1_69e13327f0c48\" class=\"forminator-input forminator-email--field\" data-required=\"1\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"email\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"name-1\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-1_69e13327f0c48\" id=\"forminator-field-name-1_69e13327f0c48-label\" class=\"forminator-label\">Imi\u0119 <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Jan\" id=\"forminator-field-name-1_69e13327f0c48\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><div id=\"name-2\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-2_69e13327f0c48\" id=\"forminator-field-name-2_69e13327f0c48-label\" class=\"forminator-label\">Nazwisko <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-2\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Kowalski\" id=\"forminator-field-name-2_69e13327f0c48\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"textarea-1\" class=\"forminator-field-textarea forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-textarea-1_69e13327f0c48\" id=\"forminator-field-textarea-1_69e13327f0c48-label\" class=\"forminator-label\">Tekst <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><textarea name=\"textarea-1\" placeholder=\"Np. tekst zast\u0119pczy Mo\u017cesz wstawi\u0107 now\u0105 lini\u0119\" id=\"forminator-field-textarea-1_69e13327f0c48\" class=\"forminator-textarea\" rows=\"6\" style=\"min-height:140px;\" ><\/textarea><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"upload-1\" class=\"forminator-field-upload forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-upload-1_69e13327f0c48\" id=\"forminator-field-upload-1_69e13327f0c48-label\" class=\"forminator-label\">Prze\u015blij plik<\/label><div class=\"forminator-multi-upload \" data-element=\"upload-1_69e13327f0c48\"><input type=\"file\" name=\"upload-1[]\" id=\"forminator-field-upload-1_69e13327f0c48\" class=\"forminator-input-file forminator-field-upload-1_69e13327f0c48-1152\" multiple=\"multiple\" data-method=\"ajax\" data-size=\"100000000\" data-size-message=\"Maksymalny dozwolony rozmiar pliku wynosi 100 MB. \"><div class=\"forminator-multi-upload-message\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"forminator-icon-upload\" aria-hidden=\"true\"><\/span><p>Przeci\u0105gnij i upu\u015b\u0107 (lub) <a class=\"forminator-upload-file--forminator-field-upload-1_69e13327f0c48\" href=\"#\" onclick=\"return false;\">Wybierz pliki<\/a><\/p><\/div><\/div><ul class=\"forminator-uploaded-files upload-container-upload-1_69e13327f0c48\"><\/ul><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"checkbox-1\" class=\"forminator-field-checkbox forminator-col forminator-col-12 \"><div role=\"group\" class=\"forminator-field required\" aria-labelledby=\"forminator-checkbox-group-forminator-field-checkbox-1-69e13327f0c48-label\"><label id=\"forminator-field-checkbox-1-1-69e13327f0c48-label\" for=\"forminator-field-checkbox-1-1-69e13327f0c48\" class=\"forminator-checkbox\" title=\"Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.\"><input type=\"checkbox\" name=\"checkbox-1[]\" value=\"Prosz\u0119-zaznaczy\u0107\" id=\"forminator-field-checkbox-1-1-69e13327f0c48\" aria-labelledby=\"forminator-field-checkbox-1-1-69e13327f0c48-label\" data-calculation=\"0\"  \/><span class=\"forminator-checkbox-box\" aria-hidden=\"true\"><\/span><span class=\"forminator-checkbox-label\">Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.<\/span><\/label><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"html-2\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-2\"><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/polityka-prywatnosci\/\">Administratorem danych osobowych jest Centrum Bada\u0144 nad Histori\u0105 Regionaln\u0105 i Lokaln\u0105 UMCS.<\/a><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" name=\"referer_url\" value=\"\" \/><div class=\"forminator-row forminator-row-last\"><div class=\"forminator-col\"><div class=\"forminator-field\"><button class=\"forminator-button forminator-button-submit\">Utw&oacute;rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" id=\"forminator_nonce\" name=\"forminator_nonce\" value=\"90fdff0825\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wp_http_referer\" value=\"\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20761\" \/><input type=\"hidden\" name=\"form_id\" value=\"1152\"><input type=\"hidden\" name=\"page_id\" value=\"20761\"><input type=\"hidden\" name=\"form_type\" value=\"default\"><input type=\"hidden\" name=\"current_url\" value=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2026\/02\/10\/lachowka-duza\/\"><input type=\"hidden\" name=\"render_id\" value=\"0\"><input type=\"hidden\" name=\"forminator-multifile-hidden\" class=\"forminator-multifile-hidden\"><input type=\"hidden\" name=\"action\" value=\"forminator_submit_form_custom-forms\"><\/form>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lach\u00f3wka Du\u017ca start Powiat: bialski Gmina: Zalesie Mapa miejscowo\u015bci end Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka W \u015bwiecie cyfrowym Patrz has\u0142o: Zalesie. Nazwa, przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna Ju\u017c pierwsze wyst\u0105pienia nazwy wsi mia\u0142y form\u0119 Lach\u00f3wka lub Lach\u00f3wek. Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej lub etnicznej &#8211; Lach [NMP, 2005, t. 6, s. 6]. Drugi cz\u0142on nazwy dodano, gdy podzielono&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2026\/02\/10\/lachowka-duza\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj dalej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Lach\u00f3wka Du\u017ca<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-20761","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20761"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21027,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20761\/revisions\/21027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}