{"id":1672,"date":"2022-12-22T22:19:31","date_gmt":"2022-12-22T22:19:31","guid":{"rendered":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/?p=1672"},"modified":"2025-10-22T23:52:26","modified_gmt":"2025-10-22T23:52:26","slug":"wlodawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2022\/12\/22\/wlodawa\/","title":{"rendered":"W\u0142odawa"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns border-left border-left-1 is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"930\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/POL_Wlodawa_COA.svg.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1644\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/POL_Wlodawa_COA.svg.png 800w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/POL_Wlodawa_COA.svg-258x300.png 258w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/POL_Wlodawa_COA.svg-768x893.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Herb gminy miejskiej W\u0142odawa.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-top is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h2 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">W\u0142odawa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">start<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns card-text-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Powiat: <\/strong>w\u0142odawski<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gmina:<\/strong> W\u0142odawa (gmina miejska)<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Mapa miejscowo\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<iframe src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d39702.72779506447!2d23.498622931237797!3d51.54218818792035!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x4723dc9374943e57%3A0xf4f5d0ea6e6fc3d6!2zV8WCb2Rhd2E!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1671747542980!5m2!1spl!2spl\" width=\"500\" height=\"230\" style=\"border:0;\" allowfullscreen=\"\" loading=\"lazy\" referrerpolicy=\"no-referrer-when-downgrade\"><\/iframe>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">end<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">W \u015bwiecie cyfrowym<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-content-inside wp-block-heading\"><strong>Videoteka gminy miejskiej W\u0142odawa:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u201e<strong>W\u0142odawska videoteka\u201d <\/strong>zbudowana jest wedle powszechnie stosowanych przy przywo\u0142ywaniu produkcji filmowych zasad. Fiszka sk\u0142ada si\u0119 z nast\u0119puj\u0105cych element\u00f3w: Autor filmu Data udost\u0119pnienia &nbsp;Tytu\u0142 wideo\/tre\u015bci&nbsp;Nazwa\/adres strony internetowej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Najwi\u0119ksza liczba film\u00f3w (blisko 200) z okresu od marca 2011 roku do pa\u017adziernika 2022 r., kt\u00f3ra ilustruje r\u00f3\u017cne formy \u017cycia miasta znajduje si\u0119 (jest dost\u0119pna) na stronie<\/strong> <strong><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/TVWlodawa\/videos\">https:\/\/www.facebook.com\/TVWlodawa\/videos<\/a> <\/strong>, patrz te\u017c<strong> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@tvwlodawa\">https:\/\/www.youtube.com\/@tvwlodawa<\/a> <\/strong>oraz<strong> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@tvwlodawa\/videos\">https:\/\/www.youtube.com\/@tvwlodawa\/videos<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Patrz np<\/strong><strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> autor: tvWlodawa; udost\u0119pniono 9 grudnie 2015; czas trwania 29.10; W\u0142odawa w obiektywie, program edukacyjny Sob\u00f3tka TVP, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=uPI31eKOBlg\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=uPI31eKOBlg<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 31 marca 2012 roku, czas 0,44, &nbsp;PKP W\u0142odawa (31 marca 2012 roku). W sobot\u0119 odby\u0142a si\u0119 niecodzienna podr\u00f3\u017c kolej\u0105. Ponad&nbsp;130 os\u00f3b&nbsp;podr\u00f3\u017cowa\u0142o&nbsp;poci\u0105giem specjalny&nbsp; z Lublina do W\u0142odawy, w celu zwiedzenia niezwykle malowniczego i bogatego w atrakcje przyrodnicze i historyczne&nbsp;szlaku. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=2b_Z-Wm6jYQ\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=2b_Z-Wm6jYQ<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 28 pa\u017adziernika 2014 r., czas. 2.08, Wiersz Karoliny Demianiuk w j\u0119zyku chach\u0142ackim (muzyka, Duonarte). Link do ca\u0142ego materia\u0142u filmowego &#8221;Nadbu\u017ca\u0144skie pogranicze kultury, tradycji i narod\u00f3w&#8221; <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BxkgLQknOk0\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BxkgLQknOk0<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 26 kwietnia 2020 r., czas 3.49, Wchody Powiatu W\u0142odawskiego 2020 roku. Laureatom zosta\u0142y przyznane laurki za rok 2019. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=uY64xBTEBXg\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=uY64xBTEBXg<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 1 pa\u017adziernika 2018 r., czas 8.39, Animacja multimedialna na fasadzie Wielkiej Synagogi F3K W\u0142odawa. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=meST1A-PVgg\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=meST1A-PVgg<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvW\u0142odawa, udost\u0119pniono 16 kwietnia 2013 czas 1.54, Stan alarmowy we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=VMUT0IDgpDE\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=VMUT0IDgpDE<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 15 kwietnia 2012, czas. 1.29, W\u0142odawianka W\u0142odawa \u2013 GKS II Bogdanka 1:1 (0:0), <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=njLBDa6zlus\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=njLBDa6zlus<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 19 marca 2018, czas. 1.45, Monika Konieczna vice-mistrzyni\u0105 Polski. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=MPv0xpz3x90\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=MPv0xpz3x90<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 18 maja 2018, czas. 2.04, I Wrak Race W\u0142odawa 2018 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=VtfFg9RS9kQ\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=VtfFg9RS9kQ<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 17 kwietnia 2018, czas 3.31, W\u0142odawa (10.04.18) VR 360. https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=VjHj_NRCjbM<\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 9 marca 2018, czas 11.25, Lasy Pa\u0144stwowe Nadle\u015bnictwo W\u0142odawa 2018. Film dokumentalny o Nadle\u015bnictwie W\u0142odawa zrealizowany w 2014 rok. autor: tvWlodawa oraz NADLE\u015aNICTWO W\u0141ODAWA. Czyta: Piotr Misiura <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=q0VbXnuMYpQ\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=q0VbXnuMYpQ<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 27 maja 2020, czas 9.31, Prezentacja Wchody 2018. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=v-zlIVulGcI\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=v-zlIVulGcI<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 27 maja 2020, czas 1.18, Nominacje Wchody 2018 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Y_4xXch7L1M\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Y_4xXch7L1M<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 13 marca 2019, czas 4.40, Wchody Powiatu W\u0142odawskiego 2019 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KVPgr02NuL4\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KVPgr02NuL4<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono18 maja 2018, czas 2.51, Wschody Powiatu W\u0142odawskiego 2018.Podczas uroczystej gali w hotelu \u201eDrob\u201d Urszulinie nast\u0105pi\u0142o rozstrzygni\u0119cie presti\u017cowego konkursu do tytu\u0142u \u201e(W)schodu Powiatu W\u0142odawskiego\u201d. <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=FXNQEfKelXs\">www.youtube.com\/watch?v=FXNQEfKelXs<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono26 kwietnia 2020, czas 3.49, Wschody Powiatu W\u0142odawskiego 2020.<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=uY64xBTEBXg&amp;t=91s\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=uY64xBTEBXg&amp;t=91s<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono28 maja 2012, czas 18.14. \u201eMot\u00f3r jest wieczny\u201d Riders W\u0142odawa Film powsta\u0142 w ramach projektu &#8222;AKADEMIA M\u0141ODYCH DZIENNIKARZY&#8221; realizowanego w \u015aRODOWISKOWYM HUFCU PRACY WE W\u0141ODAWIE, we wsp\u00f3\u0142pracy z TV W\u0142odawa. Projekt dofinansowany jest w ramach programu &#8222;M\u0142odzie\u017c w Dzia\u0142aniu&#8221; Akcja 1. M\u0142odzie\u017c dla Europy, 1.2. Inicjatywy M\u0142odzie\u017cowe. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=d_g6DDNSWxQ\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=d_g6DDNSWxQ<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: tvWlodawa, udost\u0119pniono 15 marca 2013 , czas 4.01, W\u0142odawa pod \u015bniegiem, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=9sDtf1QBxXo\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=9sDtf1QBxXo<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Producentem film\u00f3w s\u0105 te\u017c jednostki samorz\u0105dowe, Urz\u0105d Miejski we W\u0142odawie (niezwykle interesuj\u0105ca wydaje si\u0119 zw\u0142aszcza seria Vlog Miejski sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z kilkudziesi\u0119ciu odcink\u00f3w (57 na koniec 20022 r.) film\u00f3w<\/strong>: <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@WlodawaEu\/videos\">https:\/\/www.youtube.com\/@WlodawaEu\/videos<\/a> W sumie na tej stronie dost\u0119pnych jest ponad 180 film\u00f3w dotycz\u0105cych miejskich aktuali\u00f3w prezentowanych przez w\u0142adze samorz\u0105dowe od sze\u015bciu lat. Patrz np.<\/p>\n\n\n\n<p>autor: Urz\u0105d Miejski we W\u0142odawie, data premiery: 24 luty 2022, czas trwania: 53.15, Linia kolejowa Che\u0142m- W\u0142odawa, odcinek W\u0142odawa \u2013 Uhrusk cz. 2, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=2f1Vl0L6DCU\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=2f1Vl0L6DCU<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Urz\u0105d Miejski we W\u0142odawie, data premiery: 1 sierpie\u0144 2021, czas trwania: 56.37, Linia kolejowa Che\u0142m &#8211; W\u0142odawa odc. Che\u0142m &#8211; Stulno cz. I, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=7L_NZZobSDM\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=7L_NZZobSDM<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Urz\u0105d Miejski we W\u0142odawie, udost\u0119pniono 26 czerwca 2017 r., Widok miasta W\u0142odawy z lotu ptaka, czas 1.49. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WJbDLG5Yse0\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WJbDLG5Yse0<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Urz\u0105d Miejski we W\u0142odawie, data nagrania 2010 r., Gmina W\u0142odawa, czas 5.38. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ayJ5iIgkZD0\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ayJ5iIgkZD0<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Samorz\u0105dowy charakter ma aktywno\u015b\u0107 W\u0142odawskiego Domu Kultury, kt\u00f3rego produkcje filmowe dost\u0119pne s\u0105 na<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCeOEeXJ76uPHcvY7acbcFcg\">https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCeOEeXJ76uPHcvY7acbcFcg<\/a> oraz<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@MOSiRWlodawa\/videos\">https:\/\/www.youtube.com\/@MOSiRWlodawa\/videos<\/a> (to kilkana\u015bcie film\u00f3w o tematyce sportowej sprzed 7-8 lat).<\/p>\n\n\n\n<p>Patrz np., autor: W\u0142odawski Dom Kultury TV, udost\u0119pniono 27 wrze\u015bnia 2022, czas 11.03, 120 lecie OSP we W\u0142odawie <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BNo8DyA2uP0\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BNo8DyA2uP0<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podobnie rzecz wygl\u0105da w odniesieniu do <\/strong><strong>Miejskiej Biblioteki Publicznej we W\u0142odawie, patrz:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCz_Ak_Ej7IWhy54r72kcOFg\">https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCz_Ak_Ej7IWhy54r72kcOFg<\/a> Dla historyka niezwykle cenna wydaje si\u0119 seria \u201eW\u0142odawski wehiku\u0142 czasu\u201d. Patrz np.:<\/p>\n\n\n\n<p>autor: mbpwlodawa, data nagrania: 17 pa\u017adziernika 2022; czas trwania 2.36, Prezentacja &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu. Miasto w obiektywie. Rynek&#8221; obejmuje pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 z wystawy &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu&#8221;, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=p8fpeq1JHZU\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=p8fpeq1JHZU<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: mbpwlodawa, data nagrania: 18 pa\u017adziernika 2022; czas nagrania 2.37, Prezentacja &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu. Miasto w obiektywie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 i okoliczne ulice&#8221; obejmuje drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 z wystawy &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu&#8221;, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=_z_vSYn3ka4\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=_z_vSYn3ka4<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: mbpwlodawa, data nagrania: 28 pa\u017adziernika 2022; czas nagrania 1.26; Prezentacja &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu. Miasto w obiektywie. Aleja J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego&#8221; obejmuje trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 z wystawy &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu&#8221;, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=PX8Jvu8nk2o\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=PX8Jvu8nk2o<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: mbpwlodawa, data nagrania: 10 listopada 2022; czas nagrania 1.50; Prezentacja &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu. W\u0142odawa, kt\u00f3rej ju\u017c nie ma&#8230;&#8221; obejmuje pi\u0105t\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 z wystawy &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu&#8221;, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=242Uy1Z2a4k\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=242Uy1Z2a4k<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: mbpwlodawa, data nagrania: 18 listopada 2022, czas nagrania 1.25; Prezentacja &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu. Cz. 6&#8221; obejmuje kolejn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 z wystawy &#8222;W\u0142odawski wehiku\u0142 czasu&#8221;, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=6Zb3biJrUBo\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=6Zb3biJrUBo<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: mbpwlodawa, data premiery: 18 marca 2022, czas trwania: 41.37; XX Biblioteczne Spotkania Regionalne w Miejskiej Bibliotece Publicznej we W\u0142odawie. &#8222;Przedmo\u015bcie W\u0142odawskie. B\u00f3j 5 Pu\u0142ku Piechoty Legion\u00f3w pu\u0142kownika Kazimierza Hozera\u201d. Wyk\u0142ad Stanis\u0142awa Jadczaka. Komentarz merytoryczny: Mieczys\u0142aw Tokarski i Adam Panasiuk. W nagraniu wykorzystano materia\u0142y przygotowane przez Stanis\u0142awa Jadczaka i Adama Panasiuka. Udost\u0119pnione zdj\u0119cia przedstawiaj\u0105: 1. Kazimierz Hozer i Stefan Dab-Biernacki (<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=v809yeDUHno&amp;t=1425s\"><u>0:23:45<\/u><\/a>) 2. Franciszek Grabowski (<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=v809yeDUHno&amp;t=1438s\"><u>0:23:58<\/u><\/a>) , <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=v809yeDUHno\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=v809yeDUHno<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: mbpwlodawa, data premiery: 17 grudnia 2020, czas trwania, 1.27.34, XIX Biblioteczne Spotkania Regionalne &#8222;O Cudzie nad Wis\u0142\u0105&#8230; nad Bugiem we W\u0142odawie\u201d, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qsMNrEfxAK4\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qsMNrEfxAK4<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pod afiliacj\u0105 \u201eW\u0142odawianka W\u0142odawa\u201d kryj\u0105 si\u0119 filmy po\u015bwi\u0119cone rozgrywkom pi\u0142karskim z udzia\u0142em wspomnianego klubu, <\/strong><a href=\"https:\/\/pl-pl.facebook.com\/WLODAWIANKA\/videos\"><strong>https:\/\/pl-pl.facebook.com\/WLODAWIANKA\/videos<\/strong><\/a><strong> :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Patrz np.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa, udost\u0119pniono 8 wrze\u015bnia 2019, czas 1.54, Trener Miros\u0142aw Kosowski o wygranym 2:1 meczu 6 kolejki sezonu 2019\/2020 z Huraganem Mi\u0119dzyrzec Podlaski. Bramki dla W\u0142odawianki w tym spotkaniu zdobyli Rafa\u0142 Musz i Micha\u0142 Budzy\u0144ski. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=7YkhZmOiwFo\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=7YkhZmOiwFo<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa, udost\u0119pniono 15 wrze\u015bnia 2019, czas 0.38, Strza\u0142 z rzutu wolnego Patryka B\u0142aszczuka z zako\u0144czonego wynikiem 2:1 meczu z K\u0142osem Che\u0142m w ramach 7 kolejki IV ligi sezonu 2019\/2020. Obydwie bramki w tym spotkaniu zdoby\u0142 Patryk B\u0142aszczuk. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=lO2c49itWzo\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=lO2c49itWzo<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa, udost\u0119pniono 15 wrze\u015bnia 2019, czas 0.25, Rzut karny Wojtka Wi\u0119caszka w meczu sparingowym: W\u0142odawianka W\u0142odawa &#8211; K\u0142os Che\u0142m 4:5. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=2CWdXRHGX_g\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=2CWdXRHGX_g<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa , udost\u0119pniono 10 kwietnia 2016, czas 1.31, Wywiad z trenerem W\u0142odawianki Markiem Drobem po meczu z Polesiem Kock. 10.04.2016: IV liga W\u0142odawianka W\u0142odawa &#8211; Polesie Kock 2:1 (1:0) Bramki: Micha\u0142 Budzy\u0144ski (12, 49) &#8211; Kamil Nakonieczny (62) <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Fl6A6cTJXQY\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Fl6A6cTJXQY<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa, udost\u0119pniono 30 sierpnia 2015, czas 0.33, Rzut karny wykorzystany przez Aleksandra Borodijuka <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=LPsP5oSKQIE\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=LPsP5oSKQIE<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa, udost\u0119pniono 30 pa\u017adziernika 2016, czas 0.56, Rzut karny Wojtka Wi\u0119caszka w meczu z Polesiem Kock. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=LPsP5oSKQIE\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=LPsP5oSKQIE<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa, udost\u0119pniono 3 listopada 2014, czas 0.41, W\u0142odawianka W\u0142odawa &#8211; \u0141ada Bi\u0142goraj 3:1 Bramka rzutu karnego z 38 minuty Wojtka Wi\u0119caszka na 1:0. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BV9-Kr6I34g\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BV9-Kr6I34g<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa , udost\u0119pniono 28 wrze\u015bnia 2014, czas 0.49, W\u0142odawianka W\u0142odawa &#8211; Ruch Ryki 6:0 (rzut karny W. Wi\u0119caszka) <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=y4YxF-an35Q\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=y4YxF-an35Q<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa, udost\u0119pniono 30 wrze\u015bnia 2019 r., czas 1.12, 9 kolejka IV ligi sezonu 2019\/2020: W\u0142odawianka W\u0142odawa &#8211; Granit Bychawa 0:2.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=zxLnBY3DSMM\">www.youtube.com\/watch?v=zxLnBY3DSMM<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: W\u0142odawianka W\u0142odawa, udost\u0119pniono 16 listopada 2019, czas 1.16, Rzut karny Patryka B\u0142aszczuka z meczu 16 kolejki sezonu 2019\/2020 W\u0142odawianka &#8211; Orl\u0119ta \u0141uk\u00f3w zako\u0144czonego wynikiem 7:0. Bramki dla LKS-u: Micha\u0142 Budzy\u0144ski 3x; Kacper Kami\u0144ski 2x; Patryk B\u0142aszczuk, Vladyslav Mahdysh. Autor filmu: Krzysztof Skibi\u0144ski. https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=X2pCiEV5WUU<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Filmy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na \u201ew\u0142odawsk\u0105 videotek\u0119\u201d pochodz\u0105 te\u017c od wcale licznego grona autor\u00f3w prywatnych. <\/strong>Niestrudzonym filmowym kronikarzem W\u0142odawy miasta, powiatu i regionu jest Pan<strong> Krzysztof Skibi\u0144ski (na kanale Youtube ma blisko 500 sybskrbent\u00f3w!)<\/strong>, autor kilkuset publikowanych na kanale Youtube produkcji dotycz\u0105cych wszystkich bodaj \u017cycia lokalnej wsp\u00f3lnoty: <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=krzysztof+skibi%C5%84ski\">https:\/\/www.youtube.com\/results?search_query=krzysztof+skibi%C5%84ski<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Patrz np.:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, data premiery, 30 wrze\u015bnia 2022, czas trwania, 6.37, W\u0142odawa 30.09.2022 r uroczysto\u015bci ods\u0142oni\u0119cia \u0142aweczki Krystyny Krahelskiej, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aknA_Zngtis\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aknA_Zngtis<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, 01. 06. 2022 r., W\u0142odawa Rynek likwidacja pomnika 31.05.2022 r., czas trwania 2.34: <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BcF1ZhT1XCY\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BcF1ZhT1XCY<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, data nagrania 18.06.2022 r, czas 10.20. W\u0142odawa, zabytkowy Czworobok przed p\u00f3\u0142noc\u0105 jest super atrakcj\u0105, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gctrWY2G7Gg\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gctrWY2G7Gg<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 24 wrze\u015bnia 2022, czas 7.42, W\u0142odawa 23.09.2022 r Festiwal Trzech Kultur. Szabaton na Solnej -Koncert i pota\u0144c\u00f3wka z zespo\u0142em Klezmafour <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5AVh26Kxo0E\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5AVh26Kxo0E<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 25 wrze\u015bnia 2022, czas. 4.08, W\u0142odawa 24.09.2022 Festiwal Trzech Kultur , Jan Kondrak i Lubelska Federacja Bard\u00f3w , piosenka o W\u0142odawie pt. &#8222;Od W\u0142odawy&#8221;. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZHs_JoAtq8Y\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZHs_JoAtq8Y<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 4 pa\u017adziernika 2022, czas. 4.35, W\u0142odawa Festiwal Trzech Kultur-Koncert Plateau Poranna kawa. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ld0IjX3ahBg\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ld0IjX3ahBg<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 30 wrze\u015bnia 2016, czas 4.15, W\u0142odawa 17 Festiwal Trzech Kultur. Koncert zespo\u0142u Zakopower. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=HRHrEQ0blDY\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=HRHrEQ0blDY<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pniono 23 wrze\u015bnia2022, czas 8.19, W\u0142odawa 23.09.2022 r Festiwal Trzech Kultur deptak. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=f4l665sf2Pk\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=f4l665sf2Pk<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 4 pa\u017adziernika 2022, czas 4.27, W\u0142odawa Festiwal Trzech Kultur Yaron Trio -Koncert Premierowy, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=b7KXgi3OGqc\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=b7KXgi3OGqc<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 3 pa\u017adziernika 2022, czas 3.13, Festiwal Trzech Kultur-Koncert Jacek Kadis <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=pq-0I8OkaGI\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=pq-0I8OkaGI<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 25 wrze\u015bnia 2022, czas 11.44, W\u0142odawa Festiwal Trzech Kultur. Koncert Fina\u0142owy-To\u0142haje i utw\u00f3r Bojkowska Ko\u0142omyjka <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=wpF83dJBXpY\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=wpF83dJBXpY<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 14 lipca 2016, czas 1.40, W\u0142odawa 13.07.2016 r XXIV Mi\u0119dzynarodowe Poleskie Lato z Folklorem grupa z Japonii w Ko\u015bciele \u015bw. Ludwika. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZaAayb5FMtw\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZaAayb5FMtw<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 22 maja 2022, czas 1.05, W\u0142odawa &#8211; mecz pi\u0142karski o mistrzostwo IV ligi W\u0142odawianka W\u0142odawa -Huczwa Tyszowce rzut karny w wykonaniu bramkarza Daniela Polaka . W\u0142odawianka W\u0142odawa -Huczwa Tyszowce 4-0 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=HjPPhde11is\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=HjPPhde11is<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Krzysztof Skibi\u0144ski, udost\u0119pnienie 21 sierpnia 2019, czas 0.51. Bramka z rzutu karnego Patryka B\u0142aszczuka z meczu z Huczw\u0105 Tyszowce. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=muLou37L6Pk\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=muLou37L6Pk<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Warto ogl\u0105da\u0107 liczne produkcje Zbigniewa Panasiuka<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@TVTECZA\"><strong>https:\/\/www.youtube.com\/@TVTECZA<\/strong><\/a><strong> , patrz np.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Zbigniew Panasiuk, udost\u0119pniono 28 stycznia 2011, czas 8.13, Festiwal Trzech Kultur we W\u0142odawie. Dzie\u0144 pierwszy 2010 r. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Rsz0tGfRi3o\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Rsz0tGfRi3o<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Zbigniew Panasiuk, <a href=\"http:\/\/www.tecza.biz\">www.tecza.biz<\/a>, udost\u0119pnienie 4 lutego 2011, czas 8.22, Festiwal Trzech Kultur we W\u0142odawie 2010 r. Dzie\u0144 trzeci. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WZG6DImoKHw\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WZG6DImoKHw<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Zbigniew Panasiuk, udost\u0119pnienie 31 pa\u017adziernika 2012, czas 11.34, XIII Festiwal Trzech Kultur we W\u0142odawie 2012 r. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vrA8ejbVLMA&amp;t=66s\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vrA8ejbVLMA&amp;t=66s<\/a> Autor: Zbigniew Panasiuk, data premiery: 4 luty 2011, czas trwania: 5.20, Festiwal Trzech Kultur we W\u0142odawie 2010 r. Dzie\u0144 drugi. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EHN9x_Wvu1g\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EHN9x_Wvu1g<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Autor: Zbigniew Panasiuk, data premiery: 31 pa\u017adziernik 2012, czas trwania: 11.34,<\/p>\n\n\n\n<p>XIII Festiwal Trzech Kultur we W\u0142odawie 2012 r., <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vrA8ejbVLMA\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vrA8ejbVLMA<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Autor: Zbigniew Panasiuk, data premiery:10 grudzie\u0144 2012, czas trwania 2.10;<\/p>\n\n\n\n<p>Nadanie imienia dla O\u015brodka Szkolno-Wychowawczego we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=58C3gYOU1-U\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=58C3gYOU1-U<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Zbigniew Panasiuk, data premiery: 10 lipca 2012; czas trwania: 12.20, Festyn Rodzinny, II Pauli\u0144ski Festyn Rodzinny z okazji 20-lecia powrotu Paulin\u00f3w do W\u0142odawy, W\u0142odawa 17-06-2012, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aZqyklSSp2A\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aZqyklSSp2A<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Zbigniew Panasiuk, data premiery: 19 stycznia 2016; czas trwania: 4.46, Prezentacja Rejonu W\u0142odawskiego przygotowana na Diecezjalne Spotkanie Op\u0142atkowe. Bia\u0142a Podlaska 2016, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=kR-1v519lhs\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=kR-1v519lhs<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Zbigniew Panasiuk, data premiery: 20 czerwca 2014, czas trwania: 4.41, Marsz Trzech Kr\u00f3li, W\u0142odawa 2013, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=GEzDD36wzN8\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=GEzDD36wzN8<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Filmy Rafa\u0142a Sitnika:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@rjbstudiomovie\">https:\/\/www.youtube.com\/@rjbstudiomovie<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Patrz np.<\/p>\n\n\n\n<p>autor: Rafa\u0142 Sitnik, data nagrania: 30 stycznia 2019, W\u0142odawa \u2013miasto (zim\u0105), czas nagrania: 2.16, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Vnl6v07e0vg\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Vnl6v07e0vg<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Rafa\u0142 Sitnik, data nagrania: 5 stycznia 2017, R\u00f3\u017canka ko\u0142o W\u0142odawy, pozosta\u0142o\u015bci pa\u0142acu Zamoyskich, czas nagrania: 1.34, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=0P7DIK2P0Zw\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=0P7DIK2P0Zw<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Autorzy film\u00f3w kryj\u0105 si\u0119 te\u017c niekiedy pod pseudonimami, np.<\/strong> <strong>\u201eskarpety 3\u201d, <\/strong>patrz np.:<\/p>\n\n\n\n<p>autor: skarpety 3; data nagrania: 27 pa\u017adziernika 2021; W\u0142odawa &#8211; nowo powsta\u0142a promenada nad rzek\u0105 W\u0142odawk\u0105, czas 6.50 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-R54tizl5Kw\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-R54tizl5Kw<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: skarpety 3; data nagrania: 27 pa\u017adziernika 2021; W\u0142odawa &#8211; Promenada nad W\u0142odawk\u0105, czas 4.38, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=rLaOze-sAVE\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=rLaOze-sAVE<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: skarpety 3; data nagrania: 27 pa\u017adziernika 2021; W\u0142odawa &#8211; nowo powsta\u0142a promenada nad rzek\u0105 W\u0142odawk\u0105, czas 6.50 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-R54tizl5Kw&amp;t=88s\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-R54tizl5Kw&amp;t=88s<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: skarpety 3; data nagrania: 7 czerwca 2020; W\u0142odawa \u2013 Nowa \u015bcie\u017cka rowerowa do Korol\u00f3wki, czas 15.15 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=UJkailfeBtc\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=UJkailfeBtc<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: skarpety 3; data nagrania: 10 maja 2020; W\u0142odawa \u2013 \u015bcie\u017cki rowerowe, czas. 36.32, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WF7GdTB07YY\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WF7GdTB07YY<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: skarpety3, udost\u0119pniono 3 kwietnia 2020, czas 15.42, MMA W\u0142odawa Konrad Rusi\u0144ski 10.09.2016 r. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=whOKQUpX9No\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=whOKQUpX9No<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Autor wyst\u0119puj\u0105cy pod pseudonimem \u201e<\/strong><strong>neojosef1\u201d, patrz np.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>autor: neojosef1, data premiery: 11 lipca 2014, czas trwania 20.20, Gmina W\u0142odawa, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gz8MFHezUQk\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gz8MFHezUQk<\/a> (repro filmu TVP LUBLIN)<\/p>\n\n\n\n<p>autor: neojosef1, data premiery: 24 czerwca 2013, czas trwania 13.30, Koncert jubileuszowy z okazji 60-lecia M\u0142odzie\u017cowego Domu Kultury im.Oskara Kolberga we W\u0142odawie pt. &#8222;Pyza na europejskich \u015bcie\u017ckach&#8221; &#8211; 25 maj 2013 r., cz. 1, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WYyG4x7DmVw\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WYyG4x7DmVw<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: neojosef1, data premiery: 24 czerwca 2013, czas trwania 14.27, Koncert jubileuszowy z okazji 60-lecia M\u0142odzie\u017cowego Domu Kultury im.Oskara Kolberga we W\u0142odawie pt. &#8222;Pyza na europejskich \u015bcie\u017ckach&#8221;, cz. 2, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=p8xGGPhuJE0\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=p8xGGPhuJE0<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: neojosef1, data premiery: 24 czerwca 2013, czas trwania 19.19, Koncert jubileuszowy z okazji 60-lecia M\u0142odzie\u017cowego Domu Kultury im. Oskara Kolberga we W\u0142odawie pt. &#8222;Pyza na europejskich \u015bcie\u017ckach&#8221;, Cz. 3, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YoUv_JXD424\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YoUv_JXD424<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: neojosef1, data premiery: 24 czerwca 2013, czas trwania 18.34, Koncert jubileuszowy z okazji 60-lecia M\u0142odzie\u017cowego Domu Kultury im. Oskara Kolberga we W\u0142odawie pt. &#8222;Pyza na europejskich \u015bcie\u017ckach&#8221;, cz. 4, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=i62LKNQGy6k\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=i62LKNQGy6k<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: neojosef1, data premiery: 25 lipca 2014, czas trwania 9.39, Ziemia w\u0142odawska (fragment filmu \u201eZiemia W\u0142odawska\u201d produkcji Lubelskiej Wytw\u00f3rni Filmowej, ktora jest niezale\u017cn\u0105, nieformaln\u0105 grup\u0105 os\u00f3b zafascynowanych produkcj\u0105 filmow\u0105, powsta\u0142a w Lublinie w roku 1997 z inicjatywy by\u0142ego operatora TV Lublin Janusza Hanasa), <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=SLIWv-0spw0\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=SLIWv-0spw0<\/a> (repro filmu TVP LUBLIN)<\/p>\n\n\n\n<p>autor: neojosef1, data premiery: 14 lipca 2016, czas trwania 7.09, Frg. koncertu ZTL \u201ePolesie\u201d- XXIV Mi\u0119dzynarodowe Poleskie Lato z Folklorem we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QA_6_XEmpXI\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QA_6_XEmpXI<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: neojosef1, nagranie 4 maja 2009, czas 7.39, Sp\u0142yw rzek\u0105 W\u0142odawk\u0105, Sp\u0142yw rzek\u0105 W<\/p>\n\n\n\n<p>IX Przegl\u0105d Zespo\u0142\u00f3w Ta\u0144ca Ludowego W\u0142odawa 2009 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gi6-5WfbWW4\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gi6-5WfbWW4<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Autor wyst\u0119puj\u0105cy pod pseudonimem \u201e<\/strong><strong>flamisstrazak\u201d,<\/strong> <strong>patrz np.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>autor: flamisstrazak, udost\u0119pniono 15 kwietnia 2013. Czas 0.25, Wodowskaz we W\u0142odawie<\/p>\n\n\n\n<p>Stan wody na Bugu we W\u0142odawie w dniu 15 kwietnia 2013 r. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=mSbSsgS902s\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=mSbSsgS902s<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: flamisstrazak, udost\u0119pniono 17 kwietnia 2013, czas 1.00, Stra\u017cacka panorama W\u0142odawy. Panoram\u0119 zrobiono z podno\u015bnika SHD 25 Bumaru. Wida\u0107 tereny zalewowe rzeki Bug. Stan rzeki Bug 499 cm. na wodowskazie we W\u0142odawie.,<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sOgk_E9BeoQ\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sOgk_E9BeoQ<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: flamisstrazak, udost\u0119pniono 9 maja 2013 r., czas 0.45, \u015awi\u0119to stra\u017cak\u00f3w 4 maja. https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=lnod960L2_Q&amp;feature=emb_imp_woyt<\/p>\n\n\n\n<p>autor: flamisstrazak, udost\u0119pniono 5 maja 2014, czas 1.16, \u015awi\u0119to stra\u017cak\u00f3w powiatu w\u0142odawskiego. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Ply3_k86rJI\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Ply3_k86rJI<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: flamisstrazak, udost\u0119pniono 24 czerwca 2013. Czas 0.59, OSP W\u0142odawa, Zawody w Hanie 24 czerwca 2013. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=q7kZGoJaYVU\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=q7kZGoJaYVU<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Patrz te\u017c raczej incydentalne filmy r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>autor:1947czes\u0142aw, udost\u0119pnienie 13 czerwiec 2022, czas nagrania 1.29, W\u0142odawa. Doktor Krawczyk, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZuRp9W3B8zI\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZuRp9W3B8zI<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: OktoberfestMonachium, udost\u0119pnienie 21 wrze\u015bnia 2014, czas 3.06, Tak na szybko z koncertu, amatorsko z r\u0119ki &#8211; Alosza Awdiejew W\u0142odawa Festiwal Trzech Kultur \u2013 2014 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=6fgKA6Y8nXE\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=6fgKA6Y8nXE<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor:Ukraina- Polska, udost\u0119pniono 17 listopada 2019, czas 1.42, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ojc\u00f3w Paulin\u00f3w pw. \u015bw. Ludwika we W\u0142odawie. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=lAWhpj_DhMo\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=lAWhpj_DhMo<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Parafia Anin, udost\u0119pnienie 7 lipca 2015, czas 6.54, Recital we W\u0142odawie, Dominik Pawlik, fragmenty recitalu podczas II. Nadbu\u017ca\u0144skiego Festiwalu Organowego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. autor: Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusowego we W\u0142odawie. Niedziela, 5 lipca 2015 r. Wi\u0119cej o festiwalu na stronie: nfo.wlodawa.org <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5X6xySbLi1s\">www.youtube.com\/watch?v=5X6xySbLi1s<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor:Parafia Anin, nadawane na \u017cywo 28 maja 2022, czas 44.51, III. Edycja Ani\u0144skiego Festiwalu OrgaNOWE Brzmienia, Sobota, 28 maja 2022 r. Wykonawca: Piotr Arseniuk, organista katedry w Siedlcach, absolwent Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina i Politechniki Warszawskiej. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5Gagf5T-5rc\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5Gagf5T-5rc<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: PLjestOK, udost\u0119pnienie 11 lipca 2018, czas 6.04, Chach\u0142acka mowa we W\u0142odawie. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Nwfrek0FIzs\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Nwfrek0FIzs<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: 26 W\u0142odawianka W\u0142odawa, udost\u0119pniono 30 pa\u017adziernika 2020, czas 1.08, W\u0142odawianka W\u0142odawa, zesp\u00f3\u0142 z 4 ligi lubelskiej <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=bFG0U3g4UHc\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=bFG0U3g4UHc<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: ty5117, udost\u0119pniono 13 sierpnia 2012, czas 6.57, W\u0142odawy do Che\u0142ma. 11.08.2012 r. Powr\u00f3t pierwszym szynobusem z W\u0142odawy do Che\u0142ma. Tym razem widoki z drugiej strony. Sobib\u00f3r &#8211; widok na ramp\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do obozu zag\u0142ady , Stulno, Uhrusk, Ruda Opalin, Karolin\u00f3wka i wjazd do Che\u0142ma. Widzimy odstawione przed szop\u0105 Walentyny: 036, 120, 069, 074, 068 oraz zamojsk\u0105 gwiazd\u0119: SP32-148. Na ko\u0144cu stoi BOLKO i kibel z Dorohuska. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=lC-z0atzhK0\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=lC-z0atzhK0<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: 1947czes\u0142aw, data premiery: 23 marca 2017, czas trwania, 4.25, Trener Robert Lenart podsumowuje I Turniej Kadet\u00f3w w Zapasach we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BpiumK-sLlk\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BpiumK-sLlk<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Pawe\u0142 Sadowski, data premiery: 25 wrze\u015bnia 2019, czas trwania: 4.29, Film promocyjny MLUKS Zapasy W\u0142odawa, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=pCm90ZW7adE\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=pCm90ZW7adE<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Hist_Pl, data premiery: 2 grudnia 2019, czas trwania: 23.10, Unikalny film z przejazdu samochodem po W\u0142odawie w lecie 1979 roku. Film zosta\u0142 nagrany przy okazji kr\u0119cenia zdj\u0119\u0107 w pobliskim Sobiborze. Nagranie z Sobiboru, kt\u00f3re w\u00f3wczas powsta\u0142o mo\u017cna obejrze\u0107 pod tym linkiem: <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=_0JONUT4Nag&amp;t=0s\">https:\/\/youtu.be\/_0JONUT4Nag<\/a> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=OSrUp1IJIj8\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=OSrUp1IJIj8<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: miszcztompul, data premiery: 3 marca 2020, czas trwania 15.19, W\u0142odawa, Orch\u00f3wek, Sosnowica, Dron, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-iIlQGcZ_bs\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-iIlQGcZ_bs<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Lubelskie Smakuj Zycie, data premiery: 9 listopada 2022, czas trwania 6.08, Szlakiem lubelskich sztetli. W ramach 80. rocznicy upami\u0119tnienia Ofiar Akcji Reinhardt, TVP 3 Lublin przygotowa\u0142a cykl reporta\u017cy &#8222;Szlakiem lubelskich sztetli&#8221; po\u015bwi\u0119cony \u017cyciu ludno\u015bci \u017cydowskiej na Lubelszczy\u017anie, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ccabAJc2N0o\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ccabAJc2N0o<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Janusz Han, data premiery 9 kwietnia 2017, czas trwania: 1.11.04, Ziemia W\u0142odawska. Film o uroczym mie\u015bcie i gminach powiatu w\u0142odawskiego. W\u0142odawa dawniej by\u0142a ostatnim na zachodzie miastem Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ax6H1g1Ind8\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ax6H1g1Ind8<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: mowa zywa, data premiery 4 sierpnia 2014, czas trwania, 13.56, W\u0142odawskie wspomnienia w 480 rocznic\u0119 nadania praw miejskich. Nagranie zawiera fragmenty rozm\u00f3w z mieszka\u0144cami W\u0142odawy i okolic, kt\u00f3rzy zechcieli si\u0119 podzieli\u0107 swoimi wspomnieniami w zwi\u0105zku z obchodami 480. rocznicy nadania praw miejskich W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qNBf5-O9i_8\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qNBf5-O9i_8<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: SWC studio, 1 pa\u017adziernika 2019, czas. 10.41, Cerkiew Prawos\u0142awna pw. Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny we W\u0142odawie. Film przewodnicki, prezentuj\u0105cy histori\u0119 i walory zabytkowej cerkwi prawos\u0142awnej pw. Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny we W\u0142odawie, le\u017c\u0105cej na szlaku kulturowym &#8222;\u015aladami Wschodnios\u0142owia\u0144skiej Tradycji&#8221;. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qhymAi6wHdM\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qhymAi6wHdM<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Wykolejony Janusz, 19 wrzesie\u0144 2021, czas. 1.04, Autobus szynowy relacji W\u0142odawa &#8211; Che\u0142m czeka na odjazd ze stacji pocz\u0105tkowej <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=pd7smZi2in4\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=pd7smZi2in4<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Pawe\u0142 Zaj\u0105c, nagranie 27 lipca 2022, czas 44.08, W\u0142odawa (lubelskie), <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=zYPtE2zPWlo\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=zYPtE2zPWlo<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Chwyty dozwolone, nagranie 28 luty 2021, czas 22.25, Pierwszy dzie\u0144 we W\u0142odawie. Jacy s\u0105 w\u0142odawiacy. Moja Mama przyjecha\u0142a do W\u0142odawy w 1978 roku. Jak wspomina ten dzie\u0144? Co j\u0105 zachwyci\u0142o? Jacy s\u0105 mieszka\u0144cy naszego regionu? Mi\u0142ego ogl\u0105dania! Przypominam, \u017ce ju\u017c 8 marca we W\u0142odawskim Domu Kultury przygotuj\u0119 spektakl muzyczny &#8222;MUSICALOWY SPLEEN&#8221;! Bilety dost\u0119pne w WDK! <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=hZl0Iwh5gzQ\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=hZl0Iwh5gzQ<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>autor: Lena Kolarska Bobi\u0144ska, nagranie 17 grudzie\u0144 2012, czas 8.26, St\u0105d jestem, tu zostaj\u0119!Film przygotowany przez uczni\u00f3w I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego im. T. Ko\u015bciuszki we W\u0142odawie na konkurs &#8222;St\u0105d jestem tu zostaj\u0119&#8221; organizowany przez Europos\u0142ank\u0119 prof. Len\u0119 Kolarsk\u0105-Bobi\u0144sk\u0105 oraz Ko\u0142o Metodologiczne Historyk\u00f3w UMCS. Film zaj\u0105\u0142 III miejsce w konkursie. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=0pjfEBcrSpA\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=0pjfEBcrSpA<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Netografia gminy miejskiej W\u0142odawa:<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Instytucje Pa\u0144stwowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. Urz\u0105d Gminy W\u0142odawa, <a href=\"https:\/\/gmina-wlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/gmina-wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>2. Starostwo Powiatu W\u0142odawskiego, <a href=\"https:\/\/powiatwlodawski.pl\/\"><u>https:\/\/powiatwlodawski.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3. Urz\u0105d Miejski we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/wlodawa.eu\/\"><u>https:\/\/wlodawa.eu<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>4. Nadle\u015bnictwo W\u0142odawa, <a href=\"https:\/\/wlodawa.lublin.lasy.gov.pl\/\"><u>https:\/\/wlodawa.lublin.lasy.gov.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>5. Inspekcja Weterynaryjna Powiatowy Inspektorat Weterynarii we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/piw.wewlodawie.pl\/\"><u>https:\/\/piw.wewlodawie.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>6. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego we W\u0142odawie, <a href=\"http:\/\/www.pinbwlodawa.pl\/\"><u>http:\/\/www.pinbwlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>7. Mi\u0119dzygminny Zwi\u0105zek Celowy z siedzib\u0105 we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/mzcwlodawa.pl\/kontakt-4\/\"><u>https:\/\/mzcwlodawa.pl\/kontakt-4\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>8. S\u0105d Rejonowy we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/wlodawa.sr.gov.pl\/ii-wydzial-karny,new,mg,2,19.html,3\"><u>https:\/\/wlodawa.sr.gov.pl\/ii-wydzial-karny,new,mg,2,19.html,3<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>9. Gminny O\u015brodek Pomocy Spo\u0142ecznej we W\u0142odawie, <a href=\"http:\/\/www.gops-wlodawa.pl\/\"><u>http:\/\/www.gops-wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>10. Samodzielny Publiczny Zesp\u00f3\u0142 Opieki Zdrowotnej we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/spzoz.wlodawa.pl\/kontakt\"><u>https:\/\/spzoz.wlodawa.pl\/kontakt<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>11. Komenda Powiatowa Pa\u0144stwowej Stra\u017cy Po\u017carnej we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/strazwlodawa.pl\/kontakt\/\"><u>https:\/\/strazwlodawa.pl\/kontakt\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>12. Komenda Powiatowa Policji we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/wlodawa.policja.gov.pl\/\"><u>https:\/\/wlodawa.policja.gov.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>13. Miejska Biblioteka Publiczne we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.mbpwlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/www.mbpwlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>14. Miejskie Przedsi\u0119biorstwo Gospodarki Komunalnej we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.mpgk.wlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/www.mpgk.wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>15. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/pcpr.wlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/pcpr.wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>16. Powiatowy Urz\u0105d Pracy we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/wlodawa.praca.gov.pl\/\"><u>https:\/\/wlodawa.praca.gov.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>17. Gminny Zak\u0142ad Komunalny we W\u0142odawie, <a href=\"http:\/\/wlodawa.zakladkomunalny.com\/\"><u>http:\/\/wlodawa.zakladkomunalny.com\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>18. Dom Pomocy Spo\u0142ecznej \u201eSenior\u201d w R\u00f3\u017cance, <a href=\"https:\/\/senior.com.pl\/\"><u>https:\/\/senior.com.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Portale informacyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. Serwis W\u0142odawa Nasze Miasto, <a href=\"https:\/\/wlodawa.naszemiasto.pl\/\"><u>https:\/\/wlodawa.naszemiasto.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>2. Serwis W\u0142odawa.Net, <a href=\"https:\/\/wlodawa.net\/\"><u>https:\/\/wlodawa.net\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3. Portal Informacyjny Elbi.pl W\u0142odawy i Okolic, <a href=\"http:\/\/www.elbi.pl\/\"><u>http:\/\/www.elbi.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>4. Gmina W\u0142odawa, Facebook, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/gminawlodawa\/\"><u>https:\/\/www.facebook.com\/gminawlodawa\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>5. Serwis W\u0142odawa24.pl, <a href=\"https:\/\/wlodawa24.pl\/\"><u>https:\/\/wlodawa24.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>6. W\u0142odawa na starej fotografii, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/WlodawaStareFotografie\/\"><u>https:\/\/www.facebook.com\/WlodawaStareFotografie\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>7. Okuninka, <a href=\"https:\/\/okuninka.pl\/\"><u>https:\/\/okuninka.pl\/<\/u><\/a>; <a href=\"https:\/\/www.okuninka.info\/\"><u>https:\/\/www.okuninka.info\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>8. Orch\u00f3wek, <a href=\"http:\/\/orchowek.pl\/\"><u>http:\/\/orchowek.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Instytucje kultury<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. W\u0142odawski Dom Kultury, <a href=\"https:\/\/wdk.wlodawa.eu\/\"><u>https:\/\/wdk.wlodawa.eu\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>2. Muzeum \u2013 Zesp\u00f3\u0142 Synagogalny we W\u0142odawie, <a href=\"http:\/\/www.muzeumwlodawa.pl\/\"><u>http:\/\/www.muzeumwlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3. Muzeum i Miejsce Pami\u0119ci w Sobiborze, <a href=\"https:\/\/www.sobibor-memorial.eu\/pl\"><u>https:\/\/www.sobibor-memorial.eu\/pl<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bcio\u0142y i zwi\u0105zki wyznaniowe<\/p>\n\n\n\n<p>1. Parafia \u015bw. Ludwika we W\u0142odawie, <a href=\"http:\/\/www.wlodawa.paulini.pl\/\"><u>www.wlodawa.paulini.pl<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>2. Parafia Rzymkokatolicka pw.Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusowego we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.nsj.wlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/www.nsj.wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3. Parafia prawos\u0142awna pod wezwaniem Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.cerkiew.wlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/www.cerkiew.wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>4. Sanktuarium Matki Bo\u017cej Pocieszenia w Orch\u00f3wku k\/W\u0142odawy, <a href=\"http:\/\/orchowek.kapucyni.eu\/\"><u>http:\/\/orchowek.kapucyni.eu\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>O\u015brodki szkolne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. Szko\u0142a Podstawowa nr 3 we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/sp3wlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/sp3wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>2. Szko\u0142a Podstawowa Nr 2 im. Komisji Edukacji Narodowej we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/www.sp2wlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/www.sp2wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3. ZSZ Nr 1 i II LO we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/2lo.wlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/2lo.wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>4. I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce im. Tadeusza Ko\u015bciuszki we W\u0142odawie, <a href=\"http:\/\/www.1lo.wlodawa.pl\/index.php\/kontakt\"><u>httphttp:\/\/sosw.powiatwlodawski.pl\/:\/\/www.1lo.wlodawa.pl\/index.php\/kontakt<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>5. Szko\u0142a Muzyczna I stopnia we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/smi.wlodawa.eu\/\"><u>https:\/\/smi.wlodawa.eu<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>6. Specjalny O\u015brodek Szkolno \u2013 Wychowawczy im. ks. Jana Twardowskiego we W\u0142odawie, <a href=\"http:\/\/sosw.powiatwlodawski.pl\/\"><u>http:\/\/sosw.powiatwlodawski.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>7. Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 Centrum Kszta\u0142cenia Rolniczego im. Ireny Kosmowskiej w Koral\u00f3wce, <a href=\"http:\/\/zsr-korolowka.pl\/\"><u>http:\/\/zsr-korolowka.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>8. Szko\u0142a, ul. \u017bolnierzy WiN 16 we W\u0142odawie, <a href=\"https:\/\/szkola-wlodawa.pl\/\"><u>https:\/\/szkola-wlodawa.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Organizacja pozarz\u0105dowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. Stowarzyszenie Odkrywc\u00f3w Ziemi W\u0142odawskie, <a href=\"https:\/\/m.facebook.com\/people\/Stowarzyszenie-Odkrywc\u00f3w-Ziemi-W\u0142odawskiej\/100078038401051\/\"><u>https:\/\/m.facebook.com\/people\/Stowarzyszenie-Odkrywc%C3%B3w-Ziemi-W%C5%82odawskiej\/100078038401051\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>2. RC SPORT W\u0142odawa, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100057137962546\"><u>https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100057137962546<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3. Poleskie Psy Ratownicze, <a href=\"https:\/\/poleskiepsyratownicze.pl\/\"><u>https:\/\/poleskiepsyratownicze.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>4. Stowarzyszenie \u201eKocham Polesie!\u201d, <a href=\"http:\/\/kochampolesie.pl\/\"><u>http:\/\/kochampolesie.pl\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>5. W\u0142odawskie Stowarzyszenie Nurkowe &#8222;HYDRO-LIFE\u201d, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/wsnhydrolife\/\"><u>https:\/\/www.facebook.com\/wsnhydrolife\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>6. W\u0142odawski Dart Klub, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/WlodawskaLigaDarta\/\"><u>https:\/\/www.facebook.com\/WlodawskaLigaDarta\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>7. Ko\u0142o Gospody\u0144 Miejskich we W\u0142odawie &#8222;Zosie Samosie&#8221;, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kgm.zosie.samosie\/\"><u>https:\/\/www.facebook.com\/kgm.zosie.samosie\/<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>8. Poleskie Stowarzyszenie Wsparcia Spo\u0142ecznego &#8222;Nasz Dom&#8221;, <a href=\"https:\/\/senior.com.pl\/o-stowarzyszeniu\"><u>https:\/\/senior.com.pl\/o-stowarzyszeniu<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>9. Stowarzyszenie Bramy Pami\u0119ci W\u0142odawa \u2013 Sobib\u00f3r, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100064677728422\"><u>https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100064677728422<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>10. Ko\u0142o Gospody\u0144 Wiejskich w Szumince, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kgwszuminka\"><u>https:\/\/www.facebook.com\/kgwszuminka<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Publikacja internetowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. <em>W\u0142odawa i powiat w\u0142odawski w publikacjach bibliografia regionalna w wyborze<\/em>, Lublin 2019, <a href=\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/W\u0142odawa-i-powiat-w\u0142odawski-bibliografia-2.pdf\"><u>https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/W%C5%82odawa-i-powiat-w%C5%82odawski-bibliografia-2.pdf<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Inne przydatne adresy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/W%C5%82odawa-i-powiat-w%C5%82odawski-bibliografia-2.pdf\">https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/W%C5%82odawa-i-powiat-w%C5%82odawski-bibliografia-2.pdf<\/a> W\u0142odawa i powiat w\u0142odawski w publikacjach bibliografia regionalna w wyborze, LUBLIN 2019<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/bazhum.muzhp.pl\/media\/files\/Radzynski_Rocznik_Humanistyczny\/Radzynski_Rocznik_Humanistyczny-r2007-t5\/Radzynski_Rocznik_Humanistyczny-r2007-t5-s249-254\/Radzynski_Rocznik_Humanistyczny-r2007-t5-s249-254.pdf\">https:\/\/bazhum.muzhp.pl\/media\/files\/Radzynski_Rocznik_Humanistyczny\/Radzynski_Rocznik_Humanistyczny-r2007-t5\/Radzynski_Rocznik_Humanistyczny-r2007-t5-s249-254\/Radzynski_Rocznik_Humanistyczny-r2007-t5-s249-254.pdf<\/a> Piotr A. Czy\u017c Archiwum Klasztoru oo. Paulin\u00f3w we W\u0142odawie Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny 5, 2007, s. 249-254<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/332224100_Zmiany_w_krajobrazie_gminy_Wlodawa_zachodzace_pod_wplywem_uzytkowania_rekreacyjnego\">https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/332224100_Zmiany_w_krajobrazie_gminy_Wlodawa_zachodzace_pod_wplywem_uzytkowania_rekreacyjnego<\/a> M. i S. Krukowska, E. Skowronek, Zmiany w krajobrazie gminy W\u0142odawa zachodz\u0105ce pod wp\u0142ywem u\u017cytkowania rekreacyjnego, w: Krajobraz \u2013 turystyka \u2013 ekologia, M. Pietrzak (Problemy Ekologii Krajobrazu, T. XI), Leszno 2003, 45-54<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/10864905\/TOURIST_POTENTIAL_OF_THE_%C5%81%C4%98CZNA_W%C5%81ODAWA_LAKELAND\">https:\/\/www.academia.edu\/10864905\/TOURIST_POTENTIAL_OF_THE_%C5%81%C4%98CZNA_W%C5%81ODAWA_LAKELAND<\/a> A. \u015awieca, R. krukowska, A. Tucki , Tourist potential of the \u0141\u0119czna- W\u0142odawa Lakeland<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> <a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/23646173\/Assessment_of_tourism_attractivenes_of_%C5%81%C4%99czna_W%C5%82odawa_Lake_District\">https:\/\/www.academia.edu\/23646173\/Assessment_of_tourism_attractivenes_of_%C5%81%C4%99czna_W%C5%82odawa_Lake_District<\/a> R Krukowska, M. krukowski, <em>Ocena atrakcyjno\u015bci turystycznej<\/em><em>&nbsp;Pojezierza&nbsp;\u0141\u0119czy\u0144sko-W\u0142odawskiego<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/77345381\/Wp%C5%82yw_u%C5%BCytkowania_rekreacyjnego_na_przemiany_krajobrazu_gminy_W%C5%82odawa_w_latach_1980_2005_Recreational_use_impact_on_landscape_changes_in_W%C5%82odawa_commune_in_1980_2005\">https:\/\/www.academia.edu\/77345381\/Wp%C5%82yw_u%C5%BCytkowania_rekreacyjnego_na_przemiany_krajobrazu_gminy_W%C5%82odawa_w_latach_1980_2005_Recreational_use_impact_on_landscape_changes_in_W%C5%82odawa_commune_in_1980_2005<\/a> Renata Krukowska, Ewa Skowronek, Miros\u0142aw Krukowski, Wp\u0142yw u\u017cytkowania rekreacyjnego na przemiany krajobrazugminy W\u0142odawa w latach 1980-2005<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/31112914\/Piotr_A._Czy%C5%BC_-_Wspomnienia_dawnych_lat_Gimnazjum_nr_536_we_W%C5%82odawie_podczas_okupacji_niemieckiej\">https:\/\/www.academia.edu\/31112914\/Piotr_A._Czy%C5%BC_-_Wspomnienia_dawnych_lat_Gimnazjum_nr_536_we_W%C5%82odawie_podczas_okupacji_niemieckiej<\/a> Piotr A. Czy\u017c &#8211; Wspomnienia dawnych lat Gimnazjum nr 536 we W\u0142odawie podczas okupacji niemieckiej<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/74291374\/The_economic_foundations_of_the_Bronze_and_early_Iron_Age_in_the_%C5%81%C4%99czna_W%C5%82odawa_Lake_District_in_the_light_of_archaeological_and_palynological_sources\">https:\/\/www.academia.edu\/74291374\/The_economic_foundations_of_the_Bronze_and_early_Iron_Age_in_the_%C5%81%C4%99czna_W%C5%82odawa_Lake_District_in_the_light_of_archaeological_and_palynological_sources<\/a> H. Taras, The economic foundations of the Bronze and early Iron Age in the \u0141\u0119czna-W\u0142odawa Lake District in the light of archaeological and palynological sources<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/52869902\/Temporal_and_Vertical_Relations_between_Various_Environmental_Factors_in_the_Largest_Lake_of_%C5%81%C4%99czna_W%C5%82odawa_Lake_District_Eastern_Poland_\">https:\/\/www.academia.edu\/52869902\/Temporal_and_Vertical_Relations_between_Various_Environmental_Factors_in_the_Largest_Lake_of_%C5%81%C4%99czna_W%C5%82odawa_Lake_District_Eastern_Poland_<\/a> B. Ferencz, Temporal and Vertical Relations between Various Environmental Factors in the Largest Lake of \u0141\u0119czna-W\u0142odawa Lake District (Eastern Poland)<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/58852493\/Pogranicza_s%C5%82owia%C5%84skie_w_opisach_j%C4%99zykoznawczych_W_110_rocznic%C4%99_urodzin_Profesora_W%C5%82adys%C5%82awa_Kuraszkiewicza_1905_1997_pod_redakcj%C4%85_Feliksa_Czy%C5%BCewskiego_Marka_Olejnika_Alicji_Pihan_Kijasowej_Wydawnictwo_Polihymnia_Lublin_W%C5%82odawa_2015_ss_327\">https:\/\/www.academia.edu\/58852493\/Pogranicza_s%C5%82owia%C5%84skie_w_opisach_j%C4%99zykoznawczych_W_110_rocznic%C4%99_urodzin_Profesora_W%C5%82adys%C5%82awa_Kuraszkiewicza_1905_1997_pod_redakcj%C4%85_Feliksa_Czy%C5%BCewskiego_Marka_Olejnika_Alicji_Pihan_Kijasowej_Wydawnictwo_Polihymnia_Lublin_W%C5%82odawa_2015_ss_327<\/a> Pogranicza s\u0142owia\u0144skie w opisach j\u0119zykoznawczych. W 110 rocznic\u0119 urodzin Profesora W\u0142adys\u0142awa Kuraszkiewicza (1905\u20131997), pod redakcj\u0105 Feliksa Czy\u017cewskiego, Marka Olejnika, Alicji Pihan-Kijasowej, Wydawnictwo Polihymnia, Lublin-W\u0142odawa 2015, ss. 327<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/83762565\/The_Question_of_Appropriateness_Museums_Established_in_Synagogues_in_Communist_Poland_The_Cases_of_%C5%81a%C5%84cut_and_W%C5%82odawa\">https:\/\/www.academia.edu\/83762565\/The_Question_of_Appropriateness_Museums_Established_in_Synagogues_in_Communist_Poland_The_Cases_of_%C5%81a%C5%84cut_and_W%C5%82odawa<\/a> K. Migalska, The Question of Appropriateness. Museums Established in Synagogues in Communist Poland: The Cases of \u0141a\u0144cut and W\u0142odawa<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/docplayer.pl\/24342745-Strategia-rozwoju-lokalnego-gminy-wlodawa-na-lata.html\">https:\/\/docplayer.pl\/24342745-Strategia-rozwoju-lokalnego-gminy-wlodawa-na-lata.html<\/a> Strategia Rozwoju Lokalnego Gminy W\u0142odawa<\/p>\n\n\n\n<p>na lata 2009 &#8211; 2015<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/lublin.stat.gov.pl\/vademecum\/vademecum_lubelskie\/portrety_gmin\/powiat_wlodawski\/gmina_wlodawa-miasto.pdf\">https:\/\/lublin.stat.gov.pl\/vademecum\/vademecum_lubelskie\/portrety_gmin\/powiat_wlodawski\/gmina_wlodawa-miasto.pdf<\/a> GMINA MIEJSKA W\u0142odawa, Urz\u0105d Statystyczny<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.gops-wlodawa.pl\/pdf\/2016-07-19\/Strategia_RPS.pdf\">http:\/\/www.gops-wlodawa.pl\/pdf\/2016-07-19\/Strategia_RPS.pdf<\/a> Strategia Rozwi\u0105zywania Problem\u00f3w Spo\u0142ecznych Gminy W\u0142odawa na lata 2014-2024<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/kajakiempobugu.pl\/wodowskaz-na-bugu-we-wlodawie\/\">https:\/\/kajakiempobugu.pl\/wodowskaz-na-bugu-we-wlodawie\/<\/a> WODOWSKAZ NA BUGU WE W\u0141ODAWIE<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/kajakowaprzygoda.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Na_Bugu_we_Wlodawie.pdf\">https:\/\/kajakowaprzygoda.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Na_Bugu_we_Wlodawie.pdf<\/a> B. Kieloch, Na Bugu we W\u0142odawie<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.mbpwlodawa.pl\/images\/artykuly\/2021\/2021wspolna_wlodawa\/wspolna_wlodawa_folder_01.pdf\">https:\/\/www.mbpwlodawa.pl\/images\/artykuly\/2021\/2021wspolna_wlodawa\/wspolna_wlodawa_folder_01.pdf<\/a> Turystyczno-kulturalna oferta W\u0142odawy i okolic, W\u0142odawa 2021.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/bazadata.pgi.gov.pl\/data\/mgsp\/txt\/mgsp0681.pdf\">http:\/\/bazadata.pgi.gov.pl\/data\/mgsp\/txt\/mgsp0681.pdf<\/a> OBJA\u015aNIENIA DO MAPY GEO\u015aRODOWISKOWEJ POLSKI 1:50 000 Arkusz W\u0141ODAWA (681)<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/miejscowosci\/w\/48-wlodawa\/99-historia-spolecznosci\/138252-historia-spolecznosci\">https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/miejscowosci\/w\/48-wlodawa\/99-historia-spolecznosci\/138252-historia-spolecznosci<\/a> POLIN. Wirtualny Sztetl. Historia spo\u0142eczno\u015bci<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Nazwa &#8211; geneza i znaczenie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Pierwsza wzmianka \u017ar\u00f3d\u0142owa podaje nazw\u0119 Wo\u0142odawa. Istnieje kilka wersji jej genezy. Jedna z nich m\u00f3wi, \u017ce jest to nazwa dzier\u017cawcza i pochodzi od staropolskiego imienia W\u0142odek [Warcho\u0142 1964, s. 211] lub imienia W\u0142od, czyli skr\u00f3tu od W\u0142odzimierz [Rospond 1984, s. 430]. Z kolei wed\u0142ug innej koncepcji W\u0142odawa wywodzi si\u0119 od nazwy rzeki p\u0142yn\u0105cej obok miasta [Rymut, 1980 s. 266].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Toponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W granicach administracyjnych miasta wyst\u0119puj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce cz\u0119\u015bci: Centrum, Holesz\u00f3w, Koszary, Plac Musztry, Podzamcze, P\u00f3\u0142noc, Starosiele, \u015ar\u00f3dmie\u015bcie i Zach\u00f3d. W inwentarzu z 1773 r. odnotowano nast\u0119puj\u0105ce nazwy ulic: Rynek, W\u0142odzimierska, Lubelska, Brze\u015bcka, Che\u0142mska, od Rynku ku Solarni, Dolna od Suszna ku M\u0142ynowi oraz nazwy dw\u00f3ch jurydyk: Pauli\u0144ska i Cerkiewna [APL, AZW\u0142od., sygn. 3, k. 35v\u201340v]. W roku 1792, opr\u00f3cz wy\u017cej wymienionych pojawiaj\u0105 si\u0119 jeszcze ulice: Mi\u0119dzyrzecka, Krzy\u017cowa i Podzamcze [AGAD, AZ 2733, s. 357\u2013358].<\/p>\n\n\n\n<p>W drugiej po\u0142. XVIII wieku odnotowano nast\u0119puj\u0105ce nazwy p\u00f3l i uroczysk nale\u017c\u0105cych do miasta: Podzamcze, Szerokie, Cegielnie, Brzezinki [AGAD, AZ 2733, s. 360\u2013361]. W XIX w. pojawiaj\u0105 si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach pisanych nast\u0119puj\u0105ce nazwy p\u00f3l miejskich: \u0141ozinka, Nad Stawkiem, Pod Cegielni\u0105, Podzamcze, Po\u0142owa, Szerokie i W\u0105skie [APL, ZTL, sygn. 3300].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Antroponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W inwentarzu z 1693 r. najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 nazwiska: Bednarz, Jab\u0142o\u0144ski, So\u0142tysik, Ciapalik, Cichowicz, Korolko, Sobczyk, Moskal, Daciuk, Jakubik, Radczuk, Zawadzki, Peczyk, Poleszczuk, Stefanowicz, Wegiera, Woronczenko, Radzimowski, Zieniewicz, Horbacz, Bojko, Przegali\u0144ski, Karczewski, Kasperski, Ciesielski i Borowski [AGAD, AZ, sygn. 2726, s. 3\u20135]. Spo\u015br\u00f3d nazwisk \u017cydowskich wymieni\u0107 mo\u017cna: Falk, Aramowicz, Wolf Leybowicz, Szmuj\u0142o Mirocznik, Leyb Gabryelow, Nota Zelmanowicz, Jakub Kopciel, Jakub Margolin, Hopko Abramowicz, Leyb Pohorylec i Abram Ukrainiec [AGAD, AZ, sygn. 2726, s. 6-8].<\/p>\n\n\n\n<p>W inwentarzu z roku 1773 najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105ce si\u0119 nazwiska to: Cybulski, Cypak, Dorosz, Drewnowski, Kuraszek, Kaliszuk, Borowicz, Steciuk, Soy, Mazan, Kolada, Stoleniec, Sawicz, Stepaniuk, Kondraciuk, \u0141uczkiewicz, Maksymia\u0144czuk, Halicz, Haluk, Jankowski, Machnicz, Wo\u0142k, Wr\u00f3blewski, Horoch, Poliszuk, Sawu\u0142a, Mech, Zajczuk, Orzechowski i Jopowicz [APL, AZW\u0142od., sygn. 3, k. 35v\u201337]. Spo\u015br\u00f3d nazwisk \u017cydowskich wymieni\u0107 mo\u017cna: Abram Sendyk, Herszko Naftalowicz, Meyer Abramowicz, Meyer Josiowicz, Meyer Szulimowicz, Moszko Markowicz, Moszko Leybowicz, Hirszko Faibusowicz, Leyzor Baka\u0142arz, Leyzor Hirszkowicz, Wulf Szlomowicz, Zelman Izraelowicz i Zelman Leyzorowicz [APL, AZW\u0142od., sygn. 3. k. 38v\u201340v].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1864 r. we W\u0142odawie uw\u0142aszczono mieszczan chrze\u015bcijan o nast\u0119puj\u0105cych nazwiskach: Adamiuk, Anisiewicz, Bajuk, Bieli\u0144ski, Bilicz, Bobryk, Bojczuk, Bondarczuk, Boraty\u0144ski, Borsuk, Bortnicki, Ch\u0142opotowski, Chomimoniuk, Chor\u0105\u017cy, Ciepa\u0142owicz, Cipa\u0142owicz, Dejer, Dejneczuk, Dorosz, Feldman, Feli\u0144ski, Filipowicz, Furman, Gdal, Gieboda, Giemie\u0142o, Gomanowski, Gr\u0105dkowski, Horbaczewski, Ignatowicz, Jakubczuk, Jakubowski, Jankowski, Jaroszuk, Kalich, Kalinowski, Kali\u0144ski, Kaliszuk, Karaczewski, Karwacki, Kolenda, Konarczuk, Kondracki, Koraczewski, Korbut, Kornieciuk, Koroluk, Kosicki, Koszyk, Kowalski, Krawczuk, Kuchaluk, Kucha\u0144ski, Kukawski, Kunowski, Kuraszkiewicz, Kurczuk, Kury\u0142owicz, Kwiatkowski, Lejniuk, Lesiuk, Lewkowicz, Makarewicz, Malinowski, Markowski, Martyszuk, Masiukiewicz, Maszyk, Mataszuk, Meszuk, Michalet, Miesi\u0105czkowski, Miko\u0142ajew, Milewska, Moczulski, Musiewicz, Muzyczuk, Muzyka, Naliwajko, Olszewski, Orkas, Ostrowski, Pilipiuk, Pliska, Poliszuk, Ptaszy\u0144ski, Rabczy\u0144ski, Romaniuk, Rybaczuk, Samborecki, Sawicki, Siedlarewski, Sielaszczuk, Sitko, Skibi\u0144ski, Saj, Sokoluk, Soko\u0142owski, Soroka, Stupka, Szczepa\u0144ski, Szelaszczuk, Sztefaniuk, Szyma\u0144ski, Taczkowski, Tarasiuk, Taraszkiewicz, Toczkowski, Tomaszewski, Torbicz, Tuczkowski, Warchociuk, Wieliczko, Wilczy\u0144ski, Wo\u0142czuk, Wr\u00f3blewski, Zalewski, Zasyc, Zieli\u0144ski i Ziemnicki [APL, ZTL, sygn. 3300].<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0119gi metrykalne dotycz\u0105ce wsi wchodz\u0105cych w sk\u0142ad parafii katolickiej we W\u0142odawie si\u0119gaj\u0105 XIX&nbsp; wieku: urodzenia od 1840 r., \u015bluby pocz\u0105wszy od 1890 , za\u015b zgony od 1810 r. Ksi\u0119gi parafii prawoslawnej: urodzenia, \u015bluby i zgony od 1880 r., za\u015b ksi\u0119gi wyznania moj\u017ceszowego obejmuj\u0105 urodzenia od 1850 r., \u015bluby od 1840 a zgony od 1880 r. Zosta\u0142y one zindeksowane na portalu genealogicznym Lubelskie Korzenie i s\u0105 dost\u0119pne w internecie. Dzi\u0119ki temu ka\u017cdy zainteresowany dziejami swojej rodziny mo\u017ce \u0142atwo odszuka\u0107 przodk\u00f3w i stworzy\u0107 ich genealogi\u0119:&nbsp;<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/regestry.lubgens.eu\/viewpage.php?page_id=1052&amp;par=231\" target=\"_blank\">https:\/\/regestry.lubgens.eu\/viewpage.php?page_id=1052&amp;par=231<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Demografia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Inwentarz W\u0142odawy z 1693 r. wymienia \u0142\u0105cznie 197 dom\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w mie\u015bcie, w tym 89 \u017cydowskich i 108 chrze\u015bcija\u0144skich. W\u015br\u00f3d tych ostatnich osobno wymienione s\u0105 domy \u201ena gruncie ko\u015bcielnym\u201d (9), \u201ena gruncie cerkiewnym\u201d (7) oraz \u201erezydenci, kt\u00f3rzy dworowi nas\u0142uguj\u0105\u201d (10). Powy\u017csze dane pozwalaj\u0105 oszacowa\u0107 liczb\u0119 ludno\u015bci miasta w tym okresie na oko\u0142o 1000\u20131200 os\u00f3b [AGAD, AZ, sygn. 2726, s. 3\u20138; Por. Szczygie\u0142, 1991, s. 41].<\/p>\n\n\n\n<p>Inwentarz z roku 1773 wykazuje \u0142\u0105cznie 307 dom\u00f3w, w tym 142 chrze\u015bcija\u0144skich i 165 \u017cydowskich. Pozwala to oszacowa\u0107 liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w na oko\u0142o 1600\u20131800 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug wykazu z 1827 r. W\u0142odawa posiada\u0142a 481 dom\u00f3w zamieszkanych przez 3162 os\u00f3b [<em>Tabella miast<\/em> 1827, s. 274]. <em>S\u0142ownik Geograficzny<\/em> podaje z kolei, \u017ce w mie\u015bcie sta\u0142o 333 dom\u00f3w zamieszkanych przez 8132 osoby, w tym 6704 \u017byd\u00f3w [SGKP XII, s. 711].<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug spisu powszechnego z 1921 r. we W\u0142odawie w 451 budynkach mieszkalnych zamieszkiwa\u0142o 6263 os\u00f3b, kt\u00f3re deklarowa\u0142y wyznanie: moj\u017ceszowe \u2013 4193, rzymskokatolickie \u2013 1853, prawos\u0142awne \u2013 173, greckokatolickie \u2013 39 i po jednej osobie wyznanie ewangelickie i mahometa\u0144skie, przy tym narodowo\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 poda\u0142o \u2013 3835, polsk\u0105 \u2013 2355, rusi\u0144sk\u0105 \u2013 70 i rosyjsk\u0105 \u2013 3 osoby [<em>Skorowidz miejscowo\u015bci<\/em>, s. 116]. W 1937 r. w mie\u015bcie mieszka\u0142o ju\u017c 9 tys. ludzi [Michalski, 1939, s. 14].<\/p>\n\n\n\n<p>W tym miejscu mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w XIX w. nast\u0105pi\u0142 bardzo szybki wzrost odsetka \u017byd\u00f3w we W\u0142odawie. O ile w 1809 r. stanowili oni ok. 32% jej mieszka\u0144c\u00f3w, to w 1865 r. by\u0142o ich prawie 70%, a w 1907 r. ju\u017c ponad 81% [Wi\u015bniewski, 1991, s. 96; W\u00f3jcik, 1991, s. 183]. Sytuacja pod tym wzgl\u0119dem uleg\u0142a dramatycznej zmianie dopiero w wyniku eksterminacji \u017byd\u00f3w w latach drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W okresie XIII \u2013 pierwszej po\u0142owy XIV wieku W\u0142odawa wchodzi\u0142a w sk\u0142ad Ksi\u0119stwa Halicko-Wo\u0142y\u0144skiego. W 1366 r. zosta\u0142a wraz z zachodnimi terenami tego w\u0142adztwa w\u0142\u0105czona do Kr\u00f3lestwa Polskiego. W pierwszej po\u0142owie XV w. miejscowo\u015b\u0107 le\u017ca\u0142a w powiecie che\u0142mskim ziemi che\u0142mskiej wojew\u00f3dztwa ruskiego. W latach 1446\u20131447 przy\u0142\u0105czona przez kr\u00f3la Kazimierza Jagiello\u0144czyka do ziem Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Od tej pory znajdowa\u0142a si\u0119 w obr\u0119bie powiatu brzeskiego ziemi brzeskiej wojew\u00f3dztwa podlaskiego. W 1566 r. zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do nowoutworzonego wojew\u00f3dztwa brzeskolitewskiego [Wawrzy\u0144czyk 1951, s. 19; Szczygie\u0142 1991, s. 19\u201321]. Po III rozbiorze Polski znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Austrii, w Galicji Zachodniej, od 1796 r. w cyrkule che\u0142mskim a od 1803 r. w cyrkule w\u0142odawskim, kt\u00f3rego siedziba mie\u015bci\u0142a si\u0119 jednak w Bia\u0142ej (Podlaskiej) [Mapa, 1803; Mapa, 1805]. Po w\u0142\u0105czeniu w 1809 r. tzw. Nowej Galicji do Ksi\u0119stwa Warszawskiego W\u0142odawa sta\u0142a si\u0119 siedzib\u0105 powiatu w\u0142odawskiego departamentu siedleckiego. Po utworzeniu w 1815 r. Kr\u00f3lestwa Polskiego znajdowa\u0142a si\u0119 w powiecie w\u0142odawskim wojew\u00f3dztwa podlaskiego (od 1837 r. guberni podlaskiej). W latach 1844\u20131866 le\u017ca\u0142a w okr\u0119gu w\u0142odawskim powiatu radzy\u0144skiego guberni lubelskiej. Od 1867 r. w powiecie w\u0142odawskim guberni siedleckiej a od 1912 r. guberni che\u0142mskiej. W latach 1915\u20131918 r. znajdowa\u0142a si\u0119 w strefie wojskowej okupacji niemieckiej, tzw. Etappen Inspektion Armee Bug. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119, w latach 1918\u20131939, by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 powiatu w\u0142odawskiego wojew\u00f3dztwa lubelskiego. W czasie okupacji niemieckiej (1939\u20131944) w\u0142\u0105czona do powiatu che\u0142mskiego. Od 1944 r. ponownie w powiecie w\u0142odawskim wojew\u00f3dztwa lubelskiego. W latach 1975\u20131999 w sk\u0142adzie wojew\u00f3dztwa che\u0142mskiego. Potem ponownie w powiecie w\u0142odawskim wojew\u00f3dztwa lubelskiego [\u0106wik i Reder, 1977].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Archeologia o najdawniejszym osadnictwie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><a><\/a>W bli\u017cej niekre\u015blonych okoliczno\u015bciach przy drodze ze stacji do W\u0142odawy zebrano kilka zabytk\u00f3w krzemiennych, m.in. mikrolityczny zbrojnik do strza\u0142y b\u0119d\u0105cych pozosta\u0142o\u015bciami po obozowisku paleolitycznych \u0142owc\u00f3w-zbieraczy [Sulgostowska 1989, 125; tak\u017ce Libera 1998, 78; Bronicki, Gurba 2015, 20]. W roku 1978 zesp\u00f3\u0142 kierowany prze Iren\u0119 Kury\u0142owsk\u0105 prowadz\u0105c badania powierzchniowe w rejonie W\u0142odawy, z wydmy na prawym brzegu W\u0142odawki, zebra\u0142 materia\u0142 krzemienny, w postaci: ostrza, narz\u0119dzia, p\u00f3\u0142surowca \u2013 stanowi\u0105cy pozosta\u0142o\u015b\u0107 po obozowisku my\u015bliwych mezolitycznych (kultura komornicka). Z nieco m\u0142odszej fazy pochodz\u0105 m.in. ostrza do zbrojenia strza\u0142, p\u00f3\u0142surowiec (kultura janis\u0142awicka) [NID, AZP obszary 71-90, 71-91 i 72-91; Libera 1998, 78, 100].<\/p>\n\n\n\n<p>W trakcie prowadzonych w roku 1981 i 1994 systematycznych bada\u0144 powierzchniowych w ramach AZP oraz weryfikowanych w roku 2006 odkryto kilka stanowisk, kt\u00f3re dostarczy\u0142y \u017ar\u00f3de\u0142 krzemiennych (narz\u0119dzia, odpadki powsta\u0142e z ich formowania lub napraw, tak\u017ce p\u00f3\u0142surowiec) oraz ceramicznych (u\u0142amki naczy\u0144) b\u0119d\u0105cych pozosta\u0142o\u015bciami po \u015bladowym osadnictwie neolitycznym (kultura lubelsko-wo\u0142y\u0144ska) oraz okresu nowo\u017cytnego. Ponadto nie okre\u015blono chronologii zabytk\u00f3w pozbawionych charakterystycznych cech morfologiczno-technologicznych [NID, AZP obszar 71-90 i 72-90].<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>Zebrane zabytki krzemienne i ceramiczne pochodz\u0105 z kilku faz osadniczych. Epizod neolityczny dokumentuj\u0105 lu\u017ane znaleziska topor\u00f3w kamiennych. Pierwszy nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 z rolnicz\u0105 ludno\u015bci\u0105 \u015brodkowego neolitu (kultura puchar\u00f3w lejkowatych [Nosek 1957, 233 \u2013 tam: miejscowo\u015b\u0107 nieznana; tak\u017ce Z\u00e1potock\u00fd 1992, 272 \u2013 tam: W\u0142odawa okolice; zbiory Muzeum Narodowego w Lublinie \u2013 1310\/A]. Kolejny pozostawi\u0142a prawdopodobnie ludno\u015b\u0107 z p\u00f3\u017anego neolitu (kultura ceramiki sznurowej?) [Nosek 1957, 216; zbiory Muzeum Archeologicznego w Krakowie]. Z kolei z okresem rzymskim nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 monet\u0119 z ko\u0144ca III w. n.e. [Gurba 1958, 47].<\/p>\n\n\n\n<p>Niejasna jest lokalizacja domniemanego grodziska wzmiankowanego w kronice oko\u0142o 1241 r. W\u015br\u00f3d lokalizowanych miejsc jest \u201ezamczysko\u201d vel \u201eg\u00f3ra zamkowa\u201d [inf. ustna W. Mazurek], ale r\u00f3wnie\u017c \u201eokopek\u201d [Grochecki 2019, 56]. W trakcie nadzor\u00f3w archeologicznych na przestrzeni r\u00f3\u017cnych lat w obr\u0119bie obecnej zabudowy staromiejskiej odkryto zabytki ruchome, g\u0142\u00f3wnie w postaci ceramiki naczyniowej \u2013 datowanej na X w., tak\u017ce XIII-XIV w. i czasy p\u00f3\u017aniejsze. Ponadto stwierdzono relikty wa\u0142u ziemnego (o nieustalonej chronologii) i architektury sprzed po\u0142. XVIII w. [m.in. Banasiewicz-Szyku\u0142a 2010 i in., 37; Mazurek 2017, 66-69; Go\u0142ub i in. 2019, 70-71].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4124\" width=\"207\" height=\"364\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-7.png 407w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-7-171x300.png 171w\" sizes=\"auto, (max-width: 207px) 100vw, 207px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4126\" width=\"204\" height=\"329\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-8.png 447w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-8-186x300.png 186w\" sizes=\"auto, (max-width: 204px) 100vw, 204px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Top\u00f3r kamienny ludno\u015bci kultury ceramiki sznurowej (?) (zbiory Muzeum Archeologiczne w Krakowie; fot. J. Libera).<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4127\" width=\"410\" height=\"305\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-9.png 378w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/image-9-300x223.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 410px) 100vw, 410px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wa\u0142 ziemny \u2013 prawdopodobnie pierwotny element umocnie\u0144 miejskich, na kt\u00f3rego koronie posadowiono w XVIII wieku mur ogrodzeniowy jurydyki pauli\u0144skiej [Mazurek 2017, fot. 12].<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Najstarsze wzmiaki \u017ar\u00f3d\u0142owe, lokacja miasta<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Pierwsza wzmianka o \u201eWo\u0142odawie\u201d pojawia si\u0119 w 1242 r. w latopisie halicko-wo\u0142y\u0144skim. W tym czasie znajdowa\u0142 si\u0119 tu jeden z o\u015brodk\u00f3w grodowych Ksi\u0119stwa Halicko-Wo\u0142y\u0144skiego. Nie mamy jednak pewno\u015bci czy gr\u00f3d nie powsta\u0142 we wcze\u015bniejszym okresie [Gurba 1991, s. 18; Szczygie\u0142 1991, s. 19]. W tym okresie osada funkcjonowa\u0142a najprawdopodobniej na prawie ruskim, nawet po w\u0142\u0105czeniu w granice Korony, a p\u00f3\u017aniej Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Przed rokiem 1528 za rz\u0105d\u00f3w ksi\u0119cia Andrzeja Aleksandrowicza Sanguszki miasto W\u0142odawa zosta\u0142o lokowane na prawie magdeburskim. Nie otrzyma\u0142a nigdy przywileju kr\u00f3lewskiego. Lokacja zosta\u0142a oparta o dokument w\u0142a\u015bciciela d\u00f3br Andrzeja Sanguszki, w kt\u00f3rym nada\u0142 W\u0142odawie prawo miejskie niemieckie w odmianie magdeburskiej [Wawrzy\u0144czyk 1951, s. 60\u201361, 225; Szczygie\u0142 1991, s. 25].<\/p>\n\n\n\n<p>Potwierdzenia prawa miejskiego dokonali nast\u0119pnie Rafa\u0142 Leszczy\u0144ski w 1688 r. i Adam Kazimierz Czartoryski w 1775 r. [AGAD, KRSW, sygn. 4133, k. 9]. Na pocz\u0105tku XIX stulecia miasto nie posiada\u0142o ju\u017c w\u0142asnego bud\u017cetu. Zmieni\u0142o t\u0119 sytuacj\u0119 prawo z 1818 r., kt\u00f3re zobowi\u0105za\u0142o w\u0142a\u015bcicieli miast lub ich mieszka\u0144c\u00f3w do utrzymywania urz\u0119d\u00f3w municypalnych, tj. burmistrza i pisarza. We W\u0142odawie wywo\u0142a\u0142o to spory pomi\u0119dzy Stanis\u0142awem Zamoyskim a mieszczanami o op\u0142acanie wymienionej sk\u0142adki miejskiej [AGAD, KRSW, sygn. 4133, k. 285]. Wieloletnimi burmistrzami W\u0142odawy w XIX stuleciu byli J\u00f3zef Kawka (1820\u20131833) i Antoni Musia\u0142owicz (1834\u20131855).<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">W\u0142a\u015bciciele<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W XIII w. W\u0142odawa stanowi\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107 ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105. Po zaj\u0119ciu jej przez kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego w 1366 r. wesz\u0142a ona w sk\u0142ad d\u00f3br kr\u00f3lewskich. W 1475 r. kr\u00f3l Kazimierz Jagiello\u0144czyk dokona\u0142 zamiany d\u00f3br z ksi\u0105\u017c\u0119tami Micha\u0142em i Aleksandrem Sanguszkami, oddaj\u0105c im dobra Suszno wraz z W\u0142odaw\u0105 i Szuminem za maj\u0105tek Tro\u015bcianka w powiecie kamienieckim na Wo\u0142yniu. W ten spos\u00f3b W\u0142odawa znalaz\u0142a si\u0119 w r\u0119kach rodziny Sanguszk\u00f3w i pozostawa\u0142a w ich w\u0142adaniu do 1571 r. Najbardziej zas\u0142u\u017conym przedstawicielem tego rodu dla rozwoju W\u0142odawy by\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Andrzej Aleksandrowicz Sanguszko. Nale\u017ca\u0142 on do \u00f3wczesnej elity w\u0142adzy Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, znajdowa\u0142 si\u0119 w kr\u0119gu bliskich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w ksi\u0119cia Konstantego Ostrogskiego. Od kr\u00f3la Zygmunta Starego otrzyma\u0142 on urz\u0119dy starosty w\u0142odzimierskiego (1508\u20131531) i marsza\u0142ka ziemi wo\u0142y\u0144skiej (od 1522 r.) [PSB t. 34, s. 468]. Dba\u0142 on o rozw\u00f3j gospodarczy otrzymanych po ojcu d\u00f3br wok\u00f3\u0142 Suszna (do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142a W\u0142odawa). Za jego czas\u00f3w sta\u0142a si\u0119 ona centrum jego w\u0142o\u015bci a nast\u0119pnie otrzyma\u0142a prawo miejskie. W tym celu ksi\u0105\u017c\u0119 wzni\u00f3s\u0142 w miejsce dawnego drewnianego nowy zamek, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 administracji w\u0142o\u015bci i rezydencj\u0105 w\u0142a\u015bcicieli. Za\u0142o\u017cy\u0142 tam r\u00f3wnie\u017c folwark [Szczygie\u0142 1991, s. 26].<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142odawa pozostawa\u0142a we w\u0142adaniu Sanguszk\u00f3w do 1571 r., kiedy to zmar\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Roman Sanguszko. Dobra w\u0142odawskie przypad\u0142y w\u00f3wczas jego c\u00f3rce Fiedorze, kt\u00f3ra po\u015blubi\u0142a wojewod\u0119 podlaskiego Stanis\u0142awa Radzimi\u0144skiego. Po jego \u015bmierci wysz\u0142a ponownie za m\u0105\u017c za ksi\u0119cia Aleksandra Pro\u0144skiego. Owdowiawszy po raz drugi, po\u015blubi\u0142a w roku 1596 wojewod\u0119 brzesko-kujawskiego Andrzeja Leszczy\u0144skiego. Fiedora zmar\u0142a dwa lata p\u00f3\u017aniej, a dobra w\u0142odawskie pozosta\u0142y w r\u0119kach Leszczy\u0144skich. Kolejnymi w\u0142a\u015bcicielami W\u0142odawy i d\u00f3br w\u0142odawskich byli: Rafa\u0142 Leszczy\u0144ski (syn Andrzeja), wojewoda be\u0142ski (1606\u20131636), Rafa\u0142 II (syn Rafa\u0142a) Leszczy\u0144ski (1636\u20131644). Teofila z Leszczy\u0144skich (c\u00f3rka Rafa\u0142a II) 1\u2013mo voto Buczacka, 2\u2013do voto Drohojowska, stolnikowa lubelska (1644\u20131681), Rafa\u0142 Leszczy\u0144ski (stryj Teofili) (1681\u20131693), Ludwik Konstanty Pociej, pisarz polny litewski, stra\u017cnik litewki, podskarbi wielki litewski, hetman wielki litewski (1693\u20131730), Antoni Pociej (bratanek Ludwika) (1730\u20131745), Jerzy Flemming, podskarbi litewski (1745\u20131761). W 1761 r. Izabela z Flemming\u00f3w wnios\u0142a ca\u0142e dobra w\u0142odawskie w posagu swemu m\u0119\u017cowi Adamowi Kazimierzowi Czartoryskiemu. Ostatecznie Czartoryscy przej\u0119li dobra w roku 1771. [Szczygie\u0142 1991, s. 36, 40, 46\u201347; Gmiterek 1991, s. 63\u201364].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1798 r. dobra w\u0142odawskie przesz\u0142y jako posag Zofii Czartoryskiej na w\u0142asno\u015b\u0107 rodziny Zamoyskich, najpierw jej m\u0119\u017ca Stanis\u0142awa, a potem syna Augusta (od 1837 r.). Po uw\u0142aszczeniu mieszczan w 1866 r. poszczeg\u00f3lne nieruchomo\u015bci w mie\u015bcie sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 drobnych w\u0142a\u015bcicieli.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Stosunki etniczne i wyznaniowe<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Ze wzgl\u0119du na pograniczne po\u0142o\u017cenie miasto zamieszkiwa\u0142a ludno\u015b\u0107 wyznania prawos\u0142awnego, rzymskokatolickiego i moj\u017ceszowego, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a przybywa\u0107 po lokacji miasta [Szczygie\u0142, 1991, s. 28\u201329]. Opini\u0119 t\u0119 potwierdzaj\u0105 cho\u0107by dane z inwentarza z 1792 r., w kt\u00f3rym zapisano m.in. \u201e[ludno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska] obrz\u0105dku przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ruskiego, a przez mniejsz\u0105 \u0142aci\u0144skiego\u201d [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 358].<\/p>\n\n\n\n<p>O wielowyznaniowo\u015bci o\u015brodka \u015bwiadczy istnienie na terenie miasta ko\u015bcio\u0142a, cerkwi i bo\u017cnicy a niegdy\u015b i zboru protestanckiego.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>We W\u0142odawie zamieszkiwali&nbsp;&nbsp;mi\u0119dzy innymi katolicy obrz\u0105dku rzymskiego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 istnia\u0142 tu ju\u017c co najmniej od roku 1556. Wtedy to knia\u017a Roman Sanguszko, po porzuceniu w\u0142odawskiej parafii przez ksi\u0119dza Miko\u0142aja Pietruszewskiego, prezentowa\u0142 na nowego plebana ksi\u0119dza Macieja Ko\u015bciesz\u0119 [Jaszczo\u0142t, 2017, s. 83].&nbsp;&nbsp;W roku 1596 Fedora z Sanguszk\u00f3w Pro\u0144ska nada\u0142a parafii w\u0142odawskiej m. in. cztery w\u0142\u00f3ki w Wyrykach i 50 z\u0142p rocznie na \u201eoch\u0119d\u00f3stwo ko\u015bcielne\u201d [AGAD, AZ, sygn.. 2733, k. 368].<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy Ludwik Pociej sprowadzi\u0142 w 1698 r. do W\u0142odawy zakon paulin\u00f3w, lokowa\u0142 ich i uposa\u017cy\u0142 na gruntach nale\u017c\u0105cych wcze\u015bniej do w\u0142odawskiego zboru kalwi\u0144skiego. Paulini mieli przej\u0105\u0107 tak\u017ce obowi\u0105zki duszpasterskie w ko\u015bciele parafialnym. Ten proces przebiega\u0142 jednak z du\u017cymi oporami, gdy\u017c proboszczowie \u015bwieccy nie chcieli si\u0119 z t\u0105 decyzj\u0105 pogodzi\u0107. Ta napi\u0119ta i niejasna sytuacja trwa\u0142a przez kilkana\u015bcie lat. Dopiero w latach 1717\u20131722, po \u015bmierci ostatniego w\u0142odawskiego plebana \u015bwieckiego, ksi\u0119dza Krukowieckiego, za zgod\u0105 biskupa \u0142uckiego, paulini ostatecznie obj\u0119li obowi\u0105zki duszpasterskie w parafii w\u0142odawskiej i przej\u0119li jej uposa\u017cenie [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 368\u2013372].<\/p>\n\n\n\n<p>Paulini pracowali we W\u0142odawie do 1864 r., gdy decyzj\u0105 w\u0142adz carskich ich zakon zosta\u0142 zlikwidowany. We W\u0142odawie skonfiskowano folwark zakonny o powierzchni ponad 166 m\u00f3rg z zabudowaniami. Jako administrator parafii we W\u0142odawie pozosta\u0142 tylko jeden zakonnik, ojciec Nazar Michalski (do 1867 r.) [Wawryniuk, 2012a, s. 410]. Po nim, a\u017c do 1993 r., proboszczami parafii \u015bw. Ludwika byli ksi\u0119\u017ca diecezjalni (potem wr\u00f3cili do niej oo. paulini). Pierwszym by\u0142 Jacek Piotrowski (1867\u20131875) a po nim m.in.: Feliks Rowi\u0144ski (1875\u20131879), Antoni Ziemblicki (1879\u20131885), Antoni Gryczy\u0144ski (1885\u20131890), Micha\u0142 Pogonowski (1890\u20131903) i Henryk Jo\u0142kowski (1903\u20131907) [Nadratowski 2002, s. 262\u2013263]. Wszyscy wymienieni kap\u0142ani byli karani, a niekt\u00f3rzy usuwani z w\u0142odawskiej parafii decyzjami w\u0142adz rosyjskich za pomoc udzielan\u0105 opornym unitom [Kubicki, 1933, cz. 1, t. 2].<\/p>\n\n\n\n<p>Do 1905 r. \u0142acinnicy stanowili stosunkowo nieliczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w miasta, np. w 1854 r. mieszka\u0142o ich tam 531 [Hucz, 2005, s. 349]. W 1905 r. po ukazie tolerancyjnym mo\u017cliwa sta\u0142a si\u0119 zmiana wyznania, skorzysta\u0142o z niej w tym roku 518 mieszka\u0144c\u00f3w W\u0142odawy, by\u0142ych unit\u00f3w lub ich potomk\u00f3w. W ca\u0142ej parafii dokona\u0142o tego 3334 os\u00f3b [Wawryniuk, 2012a, s. 416]. W kolejnych latach liczba katolik\u00f3w wzrasta\u0142a. W 1937 r. parafia \u015bw. Ludwika liczy\u0142a ju\u017c 4319 wiernych, w tym 3239 z samego miasta [Michalski, 1939, s. 18].<\/p>\n\n\n\n<p>Wyznanie rzymskokatolickie od ko\u0144ca XIX w. uto\u017csamiane by\u0142o z polsko\u015bci\u0105. Do jej rozwoju we W\u0142odawie przyczyni\u0142o si\u0119 przybycie tam w okresie II Rzeczypospolitej nap\u0142ywowej inteligencji, tj. urz\u0119dnik\u00f3w, \u017co\u0142nierzy i przedstawicieli tzw. wolnych zawod\u00f3w [Michalski, 1939, s. 17].<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1875\u20131931 do parafii w\u0142odawskiej w\u0142\u0105czona by\u0142a zlikwidowana przez w\u0142adze rosyjskie, w zwi\u0105zku ze zwalczaniem oporu unit\u00f3w, parafia orch\u00f3wecka. W 1993 r. dosz\u0142o do podzia\u0142u w\u0142odawskiej parafii pw. \u015bw. Ludwika. Wydzielono z niej parafi\u0119 pw. Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusowego [Kurkowska, 2002, s. 265].<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym z widocznych element\u00f3w istnienia obrz\u0105dku zachodniego we W\u0142odawie by\u0142y \u015bwi\u0105tynie i budynki klasztorne. Jak ustali\u0142a Magdalena Ludera drewniane budynki klasztoru paulin\u00f3w we W\u0142odawie sp\u0142on\u0119\u0142y w 1705 r. Tymczasowo zast\u0105pi\u0142y je nowe budynki drewniane. Ju\u017c jednak w 1701 r. zacz\u0119to budowa\u0107 murowany klasztor [Ludera, 2018, s. 34\u201335]. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wed\u0142ug projektu Giuseppe Pioliego zacz\u0119to budowa\u0107 w 1719 r. Zatrzymane prace wznowi\u0142 w 1741 r. architekt Paolo Fontana. Now\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 pokryto dachem pod koniec 1752 r. Prace wyko\u0144czeniowe op\u00f3\u017ani\u0142 po\u017car z 1761 r. Po nim dach ko\u015bcio\u0142a ponownie pokryto miedzian\u0105 blach\u0105 dopiero w 1767 r. Prace wyko\u0144czeniowe trwa\u0142y przez kolejne lata [Ludera, 2018, s. 36\u201339].<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejn\u0105 grup\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w stanowili prawos\u0142awni i grekokatolicy. Byli oni wiernymi parafii pw. Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny we W\u0142odawie. Pierwsza wiarygodna informacja o istnieniu cerkwi prawos\u0142awnej we W\u0142odawie pochodzi z 1564 r. P\u00f3\u017aniejsze zapisy informuj\u0105 o ufundowaniu cerkwi przez Romana Sanguszk\u0119 w 1567 r. (a nie jak podaje wiele publikacji w 1562 r., pojawienie si\u0119 tej daty jest skutkiem b\u0142\u0119dnego odczytania daty w inwentarzu z 1726 r.) [Buczy\u0142o, 2014, s. 93; APL, CHKGK, sygn. 101, k. 262]. Fundusz ju\u017c parafii greckokatolickiej zosta\u0142 potwierdzony prawie dwie\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, w 1742 r., przez w\u0142a\u015bciciela d\u00f3br w\u0142odawskich Antoniego Pocieja [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 376\u2013378 (tam odpis dokumentu)]. Jej uposa\u017cenie sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z trzech w\u0142\u00f3k ziemi, dziesi\u0119ciny z folwarku susze\u0144skiego (15 kop \u017cyta, 5 kop j\u0119czmienia, 5 kop gryki), wolnego mlewa m\u0105ki, wolnego wst\u0119pu do las\u00f3w w celu pobierania opa\u0142u i drewna budowlanego, prawa produkowania piwa i w\u00f3dki na w\u0142asne potrzeby, prawa \u0142owienia ryb w Bugu i jego zatokach. Do parafii do rozbior\u00f3w nale\u017ca\u0142y wsie: Korol\u00f3wka, Suszno, Szuminka oraz le\u017c\u0105ce na wschodnim brzegu Bugu: Komar\u00f3wka i Sielachy [LVIA, f. 634, op. 1, d. 48, k. 414].<\/p>\n\n\n\n<p>Proboszczami parafii unickiej we W\u0142odawie przez wiele lat byli cz\u0142onkowie rodziny Zieli\u0144skich, wymieni\u0107 mo\u017cna Bazylego (1741 \u2013 co najmniej do 1759), Jerzego, Nikona (1824\u20131868). Poza nimi mo\u017cna wspomnie\u0107 ksi\u0119\u017cy: Bazylego Paw\u0142owicza (odnotowany w latach 1694 i 1700), Jana Wasilewskiego (1726) [APL, CHKGK, sygn. 101, k. 261]. Ostatnim proboszczem unickim, a jednocze\u015bnie pierwszym prawos\u0142awnym by\u0142 Kornel Ferencewicz. W 1881 r. zast\u0105pi\u0142 go Konstantin Romanowskij, po nim parafi\u0105 kierowa\u0142 m.in. Niko\u0142aj Gankiewicz (od 1888 r.) [Latawiec, 2007, s. 190\u2013195].<\/p>\n\n\n\n<p>Protok\u00f3\u0142 wizytacji parafii z 1759 r. informuje, \u017ce w mie\u015bcie w 90 domach zamieszkiwa\u0142o 206 unit\u00f3w zdolnych do spowiedzi (tj. starszych ni\u017c 10 lat) [LVIA, f. 634, op. 1, d. 48, k. 415].<\/p>\n\n\n\n<p>Wierni z W\u0142odawy w latach 60.\u201370. XIX stulecia stawiali op\u00f3r przeciwko przymusowemu przej\u015bciu z wiary unickiej na prawos\u0142awn\u0105. Do najsilniejszych niepokoj\u00f3w na tym tle dosz\u0142o w ko\u0144cu 1874 r. Unici nie chc\u0105cy pozwoli\u0107 na zmian\u0119 wystroju cerkwi w duchu prawos\u0142awnym podj\u0119li bierny op\u00f3r. Dowodz\u0105cy wojskiem rosyjskim Anton Tur aresztowa\u0142 w\u00f3wczas wiele os\u00f3b i odes\u0142a\u0142 je do wi\u0119zienia w Bia\u0142ej Podlaskiej, a st\u0105d do guberni cherso\u0144skiej i jekaterynos\u0142awskiej wywieziono: Wawrzy\u0144ca Anisiewicza z synem Maciejem, Teodora Plisko, Jakuba Kalicha i Wawrzy\u0144ca Ci(e)pu\u0142owicza. Ich los p\u00f3\u017aniej podzielili Pawe\u0142 Krowczuk, Teodor Kol\u0119da i Sylwester Kraciuk. Wielu unit\u00f3w, w tym kobiet, zosta\u0142o pobitych. W wyniku odniesionych obra\u017ce\u0144 zmarli w\u00f3wczas Tadeusz Cipu\u0142owicz (l. 24), jego \u017cona Anna, Filip i Bazyli Oczkus [Tarasiuk, 2018, s. 74\u201375; \u201eZiemia W\u0142odawska\u201d, 1923, nr 3, s. 4]. Do takiej postawy wiernych przyczyni\u0142a si\u0119, jak mo\u017cna podejrzewa\u0107, wcze\u015bniejsza dzia\u0142alno\u015b\u0107 ksi\u0119dza Nikona Zieli\u0144skiego, kt\u00f3ry by\u0142 autorytetem dla swoich wiernych i jednocze\u015bnie wrogo nastawionym do prawos\u0142awia, za co ju\u017c w 1867 r. zosta\u0142 zes\u0142any na karne rekolekcje w klasztorze warszawskim. Nie pozwolono mu r\u00f3wnie\u017c potem zamieszka\u0107 na emeryturze w R\u00f3\u017cance [APL, CHKGK, sygn. 1133, k. 116].<\/p>\n\n\n\n<p>Wierni nie mogli jednak powstrzyma\u0107 dzia\u0142a\u0144 w\u0142adz carskich i w 1875 r. stali si\u0119 oficjalnie prawos\u0142awnymi. Wielu z nich trwa\u0142o jednak w oporze i ci\u0105\u017cy\u0142o do katolicyzmu. Po carskim ukazie tolerancyjnym z 1905 r., liczba prawos\u0142awnych mieszczan (nie licz\u0105c urz\u0119dnik\u00f3w, wojskowych i duchownych) we W\u0142odawie mi\u0119dzy 1904 a 1906 r. spad\u0142a z 888 do 134 os\u00f3b. Jak wida\u0107 z tych danych zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 by\u0142ych unit\u00f3w przesz\u0142a na obrz\u0105dek rzymskokatolicki [APL, KPCH, KV, sygn. 941, k. 3; sygn. 942, k. 3]. Nie wp\u0142yn\u0119\u0142o to zbytnio destrukcyjnie na dzia\u0142alno\u015b\u0107 parafii prawos\u0142awnej, gdy\u017c nale\u017ca\u0142o do niej nadal wielu cz\u0142onk\u00f3w miejscowej elity [Latawiec, 2007, s. 178\u2013179].<\/p>\n\n\n\n<p>Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej prawos\u0142awna parafia we W\u0142odawie kontynuowa\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. W 1937 r. liczy\u0142a ona ok. 5700 wiernych, spo\u015br\u00f3d nich jednak tylko 80 zamieszkiwa\u0142o w samym mie\u015bcie [Michalski, 1939, s. 18]. Du\u017cym ciosem dla prawos\u0142awia we W\u0142odawie by\u0142o dopiero wysiedlenie z tych teren\u00f3w ludno\u015bci ukrai\u0144skiej wyznaj\u0105cej prawos\u0142awie po drugiej wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym z widocznych element\u00f3w istnienia obrz\u0105dku wschodniego we W\u0142odawie by\u0142y \u015bwi\u0105tynie. W 1726 r. w protokole wizytacji greckokatolickiej cerkwi w\u0142odawskiej odnotowano, \u017ce \u00f3wczesna \u015bwi\u0105tynia by\u0142a budowl\u0105 drewnian\u0105, wielk\u0105 i now\u0105 [APL, CHKGK, sygn. 101, k. 261]. Wewn\u0105trz niej znajdowa\u0142 si\u0119 o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z dwoma obrazami \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy (starym i nowym) [LVIA, f. 634, op. 1, d. 48, k. 415]. Cerkiew ta sp\u0142on\u0119\u0142a w 1790 r. Now\u0105 kamienn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 wybudowano dopiero w 1842 r. Jej budow\u0119 sfinansowali August Zamoyski i parafianie. W 1888 r. zaplanowano jej remont i rozbudow\u0119. Jednak w wyniku b\u0142\u0119d\u00f3w architekta, musiano j\u0105 rozebra\u0107 w 1893 r. [APL, KPCH, KV, sygn. 949, k. 6]. Na jej miejscu w 1895 r. wybudowano murowan\u0105 prawos\u0142awn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 z trzema o\u0142tarzami (\u015bw. Miko\u0142aja, \u015bw. Aleksandra Newskiego i NMP). Wcze\u015bniej, gdy\u017c w 1884 r. zbudowano cerkiew cmentarn\u0105 pw. \u015bw. Antoniego Peczerskiego [APL, KPCH, KV, sygn. 921, k. 2; Latawiec, 2007, s. 180\u2013183].<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Liczn\u0105 grup\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w miasta stanowili \u017bydzi. Najstarsze wzmianki o \u017bydach w\u0142odawskich pochodz\u0105 z 1531 r., a dotycz\u0105 ich udzia\u0142u w jarmarkach lubelskich [Szczygie\u0142, 1991, s. 31]. W 1623 r. gmina \u017cydowska we W\u0142odawie zosta\u0142a podporz\u0105dkowana gminie w Brze\u015bciu Litewskim. Z czasem we W\u0142odawie powsta\u0142 kaha\u0142 [https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/miejscowosci\/w\/48-wlodawa\/99-historia-spolecznosci\/138252-historia-spolecznosci]. W 1684 r. Rafa\u0142 Leszczy\u0144ski nada\u0142 \u017bydom przywilej na odbudowanie \u017cydowskiej dzielnicy miasta (synagoga, szko\u0142a, jatki rze\u017anicze) [Szczygie\u0142, 1991, s. 37]. Tekst przywileju zachowa\u0142 si\u0119 w inwentarzu z roku 1786 [APL, AZW\u0142od., sygn. 62, k. 34\u201334v].<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1764\u20131774 na&nbsp;miejscu dawnej bo\u017cnicy wymurowano istniej\u0105c\u0105 do dzi\u015b bo\u017cnic\u0119 murowan\u0105. Istnieje domniemanie, \u017ce architektem bo\u017cnicy by\u0142 Paolo Fontana \u2013 budowniczy ko\u015bcio\u0142a paulin\u00f3w we W\u0142odawie. By\u0142 to zapewne moment powstania samodzielnej gminy \u017cydowskiej. Jej rabin nie tylko pe\u0142ni\u0142 funkcje duchowe, ale r\u00f3wnie\u017c rozstrzyga\u0142 spory pojawiaj\u0105ce si\u0119 w spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. Odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 od jego wyroku mo\u017cna by\u0142o do dworu [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 388].<\/p>\n\n\n\n<p>Na prze\u0142omie XVIII i XIX w. w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w w\u0142odawskich popularno\u015b\u0107 zacz\u0105\u0142 zdobywa\u0107 ruch chasydzki. Jego coraz liczniejsi zwolennicy za\u0142o\u017cyli we W\u0142odawie drug\u0105 bo\u017cnic\u0119. W XX stuleciu pojawi\u0142y si\u0119 w mie\u015bcie oddzia\u0142y \u017cydowskich partii politycznych, m.in.&nbsp;religijnych syjonist\u00f3w \u201eMizrachi\u201d (od 1905 r.) czy Poalej Syjon\u2013Lewica (1924). Jako ciekawostk\u0119 mo\u017cna poda\u0107, \u017ce w tym okresie nie nast\u0119powa\u0142a polonizacja miejscowych \u017byd\u00f3w. \u015awiadcz\u0105 o tym dane spisu powszechnego z 1931 r. Wed\u0142ug nich jedynie trzech wyznawc\u00f3w religii moj\u017ceszowej poda\u0142o polsk\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 narodow\u0105 [Michalski, 1939, s. 17].<\/p>\n\n\n\n<p>Wybuch II wojny \u015bwiatowej by\u0142 pocz\u0105tkiem ko\u0144ca spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej we W\u0142odawie. Okupanci niemieccy ju\u017c w styczniu 1940 r. za\u0142o\u017cyli getto dla \u017byd\u00f3w z miasta i okolic. Potem sprowadzano do niego \u017byd\u00f3w z innych miejscowo\u015bci, w tym z Wiednia. 1\u20132 maja 1942 r. oko\u0142o dw\u00f3ch tys.&nbsp;\u017byd\u00f3w z getta zamordowano w niemieckim obozie zag\u0142ady w Sobiborze. Kolejne transporty trafi\u0142y z getta do obozu w lipcu, pa\u017adzierniku i listopadzie. Ostatnich \u017byd\u00f3w z likwidowanego getta wywieziono tam w dniach 1\u20133 maja 1943 r. [https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/miejscowosci\/w\/48-wlodawa\/99-historia-spolecznosci\/138252-historia-spolecznosci].<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>W XVII w. W\u0142odawa sta\u0142a si\u0119 silnym o\u015brodkiem polskiego protestantyzmu. Pocz\u0105tki reformacji we W\u0142odawie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z wojewod\u0105 be\u0142skim Rafa\u0142em Leszczy\u0144skim. By\u0142 o jednym z najbardziej znanych protektor\u00f3w protestantyzmu w Rzeczpospolitej w pierwszej po\u0142owie XVII w. Pocz\u0105tki zboru w\u0142odawskiego si\u0119gaj\u0105 1628 r. i wpisuj\u0105 si\u0119 w pewnym sensie w \u201ewielk\u0105 polityk\u0119\u201d europejsk\u0105 czas\u00f3w wojny trzydziestoletniej. Represje habsburskie wobec Czech\u00f3w po bitwie pod Bia\u0142\u0105 G\u00f3r\u0105, wywo\u0142a\u0142y fal\u0119 migracji. Opuszczali ojczyzn\u0119 szczeg\u00f3lnie przedstawiciele tzw. braci czeskich. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce Leszczy\u0144scy ju\u017c wcze\u015bniej byli protektorami tej grupy wyznaniowej. Nale\u017c\u0105ce do nich Leszno by\u0142o centrum \u017cycia religijnego i kulturalnego dla wsp\u00f3lnoty braci czeskich ju\u017c od XVI wieku. Kolejna fala czeskich uchod\u017ac\u00f3w pojawi\u0142a si\u0119 w Lesznie, u swego sprawdzonego protektora, w roku 1628. Wobec przepe\u0142nienia Leszna, postanowi\u0142 Rafa\u0142 Leszczy\u0144ski osiedli\u0107 ich we W\u0142odawie. Powsta\u0142a tam wsp\u00f3lnota zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w struktury organizacyjne ko\u015bcio\u0142a kalwi\u0144skiego. W\u0142a\u015bciciel W\u0142odawy prawdopodobnie nie poszed\u0142 w \u015blady wielu swych wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w, kt\u00f3rzy ko\u015bcio\u0142y katolickie w swych dobrach zamieniali na protestanckie zbory, lecz ufundowa\u0142 dla przybysz\u00f3w now\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119. W\u0142odawa szybko sta\u0142a si\u0119 znacz\u0105cym punktem na mapie religijnej i kulturalnej protestantyzmu polskiego. Pozycj\u0119 t\u0119 zawdzi\u0119cza\u0142a, g\u0142\u00f3wnie dzia\u0142alno\u015bci i aktywno\u015bci ministra tutejszego zboru, Andrzeja W\u0119gierskiego. By\u0142 on cenionym kaznodziej\u0105, teologiem, t\u0142umaczem, zas\u0142yn\u0105\u0142 jednak przede wszystkim jako dziejopis reformacji w Polsce i szerzej w krajach s\u0142owia\u0144skich. Jego dzie\u0142em \u017cycia by\u0142a monumentalna (wydana po\u015bmiertnie) praca <em>Libri quattuor Slavoniae reformatae<\/em>. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac W\u0119gierskiego powsta\u0142o w\u0142a\u015bnie we W\u0142odawie. Prawdziwym ciosem dla miejscowej wsp\u00f3lnoty protestanckiej by\u0142y wydarzenia z roku 1648, kiedy to kozacy spalili miasto. Sp\u0142on\u0105\u0142 tak\u017ce budynek zborowy, a wielu wyznawc\u00f3w zgin\u0119\u0142o lub rozproszy\u0142o si\u0119. Wprawdzie Rafa\u0142 Buczacki, m\u0105\u017c kolejnej w\u0142a\u015bcicielki W\u0142odawy Teofili z Leszczy\u0144skich go odbudowa\u0142, ale nie wr\u00f3ci\u0142 on ju\u017c do dawnej \u015bwietno\u015bci. Zb\u00f3r we W\u0142odawie przesta\u0142 funkcjonowa\u0107 w roku 1683 [Gmiterek, 1991, s. 64].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Gospodarka w dziejach<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Na rozw\u00f3j gospodarczy W\u0142odawy w XV w. bardzo du\u017cy wp\u0142yw mia\u0142o jej po\u0142o\u017cenie w miejscu, gdzie przebiega\u0142y i krzy\u017cowa\u0142y si\u0119 wa\u017cne szlaki handlowe. Nale\u017ca\u0142 do nich trakt biegn\u0105cy z Che\u0142ma przez Orch\u00f3w, R\u00f3\u017cank\u0119, S\u0142awatycze, Kode\u0144 a\u017c do Brze\u015bcia. Ponadto znajdowa\u0142a si\u0119 tam r\u00f3wnie\u017c przeprawa przez Bug, b\u0119d\u0105ca cz\u0119\u015bci\u0105 szlaku wiod\u0105cego z Wo\u0142ynia do Lublina. Na rzece istnia\u0142 tak\u017ce most prowadz\u0105cy z Korony na Litw\u0119. W 1498 r. przy tym mo\u015bcie istnia\u0142a komora celna. We W\u0142odawie pobierano myto wodne i l\u0105dowe. \u015awiadczy to o niema\u0142ym znaczeniu szlak\u00f3w przebiegaj\u0105cych przez t\u0119 osad\u0119 [Wawrzy\u0144czyk, 1951, s. 37, 251; Samsonowicz, 1968, s. 618\u2013619; Szczygie\u0142, 1991, s. 22\u201323]. W du\u017cym stopniu czynniki te przyczyni\u0142y si\u0119 do rozwoju osady i lokowania w niej miasta przez Sanguszk\u00f3w. W tym samym czasie zarz\u0105d ich d\u00f3br zosta\u0142 przeniesiony z Suszna do W\u0142odawy, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 centrum ich w\u0142o\u015bci. Funkcjonowa\u0142y w nich dwa folwarki w Susznie i Kaplinosach (Kaplonosach). Ten drugi za\u0142o\u017cony po roku 1514, kiedy maj\u0105tek Kalpinosy kr\u00f3l Zygmunt Stary nada\u0142 Andrzejowi Sanguszce. Opr\u00f3cz rolnictwa rozwijano w dobrach gospodark\u0119 le\u015bn\u0105. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 z trudnymi warunkami gospodarowania ze wzgl\u0119du na podmok\u0142y i zabagniony teren, a tak\u017ce wyst\u0119powanie ma\u0142o urodzajnych i ci\u0119\u017ckich gleb do uprawy \u00f3wczesnymi narz\u0119dziami. Ksi\u0105\u017c\u0119 Andrzej Sanguszko postara\u0142 si\u0119 od kr\u00f3la o przywilej na eksploatacj\u0119 las\u00f3w i rozpocz\u0105\u0142 ich karczowanie. Ponadto w oparciu o zasoby le\u015bne wytwarzano: popi\u00f3\u0142, dziegie\u0107, w\u0119giel drzewny, wa\u0144czos (szczapy przeznaczone do wyrobu klepek) i smo\u0142\u0119. Produkcja ta przynosi\u0142a znaczne dochody w\u0142a\u015bcicielom. Zaanga\u017cowana przy niej by\u0142a ludno\u015b\u0107 z okolicznych wsi nale\u017c\u0105cych do Sanguszk\u00f3w [Wawrzy\u0144czyk, 1951, s. 61, 128, 250, 257, 278; Szczygie\u0142, 1991, s. 22].<\/p>\n\n\n\n<p>Sp\u0142awny Bug umo\u017cliwia\u0142 transport rzeczny. Wiele towar\u00f3w produkowanych w dobrach w\u0142odawskich sp\u0142awiano wi\u0119c Bugiem a potem Wis\u0142\u0105 do Gda\u0144ska. Przyczyni\u0142o si\u0119 to do rozwoju w mie\u015bcie portu, z kt\u00f3rego wyp\u0142ywa\u0142y nie tylko towary z d\u00f3br Sanguszk\u00f3w, ale tak\u017ce docieraj\u0105ce tu z Wo\u0142ynia i innych ziem ruskich [AKLS, IV, nr 52, 63].<\/p>\n\n\n\n<p>W zwi\u0105zku z przekazaniem maj\u0105tku w trzyletni\u0105 dzier\u017caw\u0119 Piotrowi Zaharowskiemu w 1553 r. sporz\u0105dzono inwentarz d\u00f3br. Wymieniono w nim dochody uzyskiwane z myta, dw\u00f3ch folwark\u00f3w, m\u0142yn\u00f3w i wsi. Ch\u0142opi w maj\u0105tku Sanguszk\u00f3w, wed\u0142ug inwentarza uiszczali daniny hroszowe (groszowe), miodowe i czynsze. Opr\u00f3cz powy\u017cszego wymieniono tak\u017ce dochody uzyskiwane z gospodarki le\u015bnej i eksploatacji w\u00f3d. W\u015br\u00f3d nich by\u0142y po\u0142owy, stawy hodowlane, jeziora z gonami (\u017ceremiami) bobrowymi, \u0142owy zwierzyny w borach i inne po\u017cytki z las\u00f3w. W\u015br\u00f3d ludno\u015bci zamieszkuj\u0105cej te tereny wymieniono bojar\u00f3w, ludzi tiah\u0142ych (obci\u0105\u017conych robocizn\u0105 na polu w\u0142a\u015bciciela ) i \u201enowo przyby\u0142ych\u201d [AKLS, VI, s. 8\u201310; Wawrzy\u0144czyk, 1951, s. 257]. Opr\u00f3cz tego znajdowa\u0142 si\u0119 tam te\u017c osobno opisany zamek we W\u0142odawie z wyposa\u017ceniem, zgromadzon\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 i znajduj\u0105cym si\u0119 przy dworze inwentarzem \u017cywym (krowy, ja\u0142\u00f3wki, byczki, ciel\u0119ta, \u015bwinie, prosi\u0119ta, jagni\u0119ta, kozy, kury, kap\u0142ony i g\u0119si) [AKLS, VI, s. 12\u201313].<\/p>\n\n\n\n<p>Przez stulecia pod wzgl\u0119dem ekonomicznym mieszczanie w\u0142odawscy dzielili si\u0119 na dwie odr\u0119bne grupy: chrze\u015bcijan, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 utrzymywa\u0142a si\u0119 z uprawy ziemi oraz \u017byd\u00f3w, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 zajmowa\u0142a si\u0119 handlem i rzemios\u0142em. Wyra\u017anie wida\u0107 to zr\u00f3\u017cnicowanie w spisywanych inwentarzach d\u00f3br w\u0142odawskich. Przyk\u0142adowo w inwentarzu z 1792 r. odr\u0119bnie opisano obydwie te grupy. Nie najlepsz\u0105 sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105 mieszczan (chrze\u015bcijan) opisano w nim tak: \u201eubogo si\u0119 maj\u0105, ma\u0142o znale\u017a\u0107 mo\u017cna maj\u0119tniejszych, przyczyn\u0105 tego po\u017cary cz\u0119sto praktykowane\u201d [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 358]. W tym samym inwentarzu zwracano uwag\u0119 na miern\u0105 jako\u015b\u0107 p\u00f3\u0142 uprawnych mieszczan oraz konieczno\u015b\u0107 koszenia \u0142\u0105k do 24 czerwca, gdy\u017c w\u00f3wczas odbywa\u0142 si\u0119 wielki jarmark, w czasie, kt\u00f3rego \u0142\u0105ki te zosta\u0142yby spasione przez przygonione wo\u0142y, kt\u00f3re dodatkowo cz\u0119sto roznosi\u0142y zaraz\u0119 ksi\u0119gosuszu. Poza tym dw\u00f3r odebra\u0142 im wiele pastwisk [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 358]. Opisuj\u0105c za\u015b sytuacj\u0119 \u017byd\u00f3w w\u0142odawskich pisano: \u201eledwie w dziesi\u0105tej cz\u0119\u015bci s\u0105 maj\u0119tni, reszta ubogo si\u0119 ma\u201d [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 388]. Dalej informowano, ze maj\u0119tni zajmuj\u0105 si\u0119 prowadzeniem szynk\u00f3w, handlem wo\u0142ami a ubodzy rzemios\u0142em [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 359].<\/p>\n\n\n\n<p>W pierwszej po\u0142owie XIX wieku mieszka\u0144c\u00f3w W\u0142odawy obejmowa\u0142y nast\u0119puj\u0105ce czynsze roczne: w\u0142a\u015bciciele gospodarstw rolnych p\u0142acili 2 z\u0142p od ka\u017cdego posiadanego morga ziemi, w\u0142a\u015bciciele plac\u00f3w \u2013 1 z\u0142p 4 gr., \u017bydzi za place pod domami, za ka\u017cdy pr\u0119t \u2013 10 gr., od ziemi pod browarami i szynkami \u2013 5 gr. Poza tym mieszczan chrze\u015bcijan obowi\u0105zywa\u0142y 9 dni piesze t\u0142oki \u017cniwnej (czyli pracy wszystkich domownik\u00f3w jednocze\u015bnie) [Wi\u015bniewski, 1991, s. 140\u2013141].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1864 r. w we wsi w oparciu o prawo z 1846 i 1864 r. uw\u0142aszczono 134 gospodarstw rolnych b\u0119d\u0105cych w posiadaniu 144 w\u0142a\u015bcicieli, w tym sze\u015b\u0107 nale\u017c\u0105cych do \u017byd\u00f3w. Gospodarstwa mia\u0142y zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 powierzchni\u0119 od 7 do 60 morg\u00f3w ziemi. Z kolei w oparciu tylko o prawo z 1864 r. uw\u0142aszczano posiadaczy 65 plac\u00f3w, ziemi\u0119 s\u0142ugi miejskiego, obszar wyznaczony do kopania gliny, pastwisko z naddatkiem o powierzchni 498 morg\u00f3w i nieu\u017cytki. W sumie w wyniku uw\u0142aszczenia mieszczanie &#8211; rolnicy otrzymali 2862 morg\u00f3w. Prawo z 1866 r. pozwoli\u0142o na uw\u0142aszczenie 263 plac\u00f3w b\u0119d\u0105cych w posiadaniu 340 mieszczan. Pod prawo to podlega\u0142o r\u00f3wnie\u017c 35 sklep\u00f3w i budynk\u00f3w na bazarze, dwie synagogi, szpital \u017cydowski z ogrodem, plac przy \u017cydowskim oktagonie, \u0142a\u017ania \u017cydowska, cztery cmentarze, dwie ubojnie, budynek stra\u017cy po\u017carnej, plac musztry, bazar i plac szkolny. Uw\u0142aszczenie obj\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c poddanych parafii unickiej, w oparciu o prawo z 1864 r. (pi\u0119\u0107 plac\u00f3w) i w oparciu o prawo z 1866 r.  (dwa place). Z kolei poddani oo. paulin\u00f3w otrzymali w oparciu o prawo z 1864 r. 21 plac\u00f3w. Kolejnych 41 os\u00f3b uw\u0142aszczono w oparciu o prawo z 1869 r. Z praw serwitutowych korzysta\u0142o jedynie 134 gospodarstwa. Ich w\u0142a\u015bciciele otrzymali prawo do pobierania w sumie 3120 woz\u00f3w opa\u0142u rocznie oraz wypasania swojego byd\u0142a na ziemi dworskiej [APL, ZTL, sygn. 3300].<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142odawa by\u0142a te\u017c silnym lokalnym centrum rzemios\u0142a i handlu. W 1902 r. istnia\u0142o w mie\u015bcie 270 warsztat\u00f3w rzemie\u015blniczych i inicjatyw handlowych, w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci (246) nale\u017c\u0105cych do \u017byd\u00f3w. Dodatkowo wielu biednych \u017byd\u00f3w trudni\u0142o si\u0119 handlem bez stosownych zezwole\u0144. Z wi\u0119kszych inwestycji w tym czasie trzeba wymieni\u0107: trzy m\u0142yny, trzy cegielnie, trzy olejarnie, wytw\u00f3rni\u0119 \u015bwiec i wytw\u00f3rni\u0119 w\u0142\u00f3kna. Wszystkie te zak\u0142ady zatrudnia\u0142y w sumie jedynie 27 robotnik\u00f3w [Zieli\u0144ski, 2007, s. 220\u2013221]. W\u0142odawa nie sta\u0142a si\u0119 silnym o\u015brodkiem przemys\u0142owym r\u00f3wnie\u017c w okresie II Rzeczypospolitej. W latach 20. XX stulecia we W\u0142odawie dzia\u0142a\u0142y tylko nast\u0119puj\u0105ce zak\u0142ady przemys\u0142owe: dwie garbarnie, drukarnia r\u0119czna, trzy m\u0142yny, dwie cegielnie, cztery betoniarnie, osiem kaszarni, dwie olejarnie, trzy fabryki wody gazowanej i elektrownia. W sferze gospodarczej w mie\u015bcie dominowa\u0142y ma\u0142e zak\u0142ady rzemie\u015blnicze, kt\u00f3rych w 1928 r. by\u0142o 341, w ponad 70% nale\u017c\u0105cych do \u017byd\u00f3w. W 1937 r. oko\u0142o 600 os\u00f3b pracowa\u0142o w 311 plac\u00f3wkach handlowych. W tym okresie du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 mieszczan nadal utrzymywa\u0142a si\u0119 z rolnictwa [Paw\u0142owski, 1991, s. 211\u2013212]. \u017bycie spo\u0142eczno-gospodarcze W\u0142odawy uleg\u0142o zmianie dopiero po drugiej wojnie \u015bwiatowej, kiedy to z jej krajobrazu znikn\u0119\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 prywatnych sklep\u00f3w i zak\u0142ad\u00f3w rzemie\u015blniczych.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cnym wydarzeniem w gospodarczych dziejach W\u0142odawy by\u0142y jarmarki. W XVIII\u2013XIX w. co roku odbywa\u0142o si\u0119 ich trzy. Pierwszy na \u015bw. Jana Chrzciciela (kalendarza julia\u0144skiego), kt\u00f3ry trwa\u0142 5 lub 6 dni, drugi na \u015bwi\u0119to Za\u015bni\u0119cia Matki Bo\u017cej, trwaj\u0105cy od 3 do 5 dni oraz trzeci na \u015bwi\u0119to Opieki Matki Bo\u017cej (Pokrowa), trwaj\u0105cy od 7 do 9 dni (dane z 1792 r.). Na jarmarkach handlowano przede wszystkim wo\u0142ami (\u0142\u0105cznie sprowadzano ich do 23 tys. sztuk rocznie) oraz sol\u0105. Jarmarki te odbywa\u0142y si\u0119 zwykle po wschodniej stronie Bugu. Poza tym odbywa\u0142 si\u0119 w mie\u015bcie jeszcze jarmark na \u015bw. Jerzego (kalendarza julia\u0144skiego), na kt\u00f3rym handlowano jedynie narz\u0119dziami gospodarskimi [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 388].<\/p>\n\n\n\n<p>Ustanowienie granicy pa\u0144stwowej austriacko-rosyjskiej, potem Ksi\u0119stwa Warszawskiego z Rosj\u0105 a po 1815 r. granicy celnej mi\u0119dzy Kr\u00f3lestwem Polskim a Rosj\u0105 wp\u0142yn\u0119\u0142o niejednoznacznie na rozw\u00f3j ekonomiczny miasta. Z jednej strony doprowadzi\u0142o to do zerwania dotychczasowych powi\u0105za\u0144 handlowych, z drugiej jednak strony uczyni\u0142o z niego wa\u017cny o\u015brodek handlu. We W\u0142odawie dzia\u0142a\u0142a komora celna, przez kt\u00f3r\u0105 sprowadzono do Kr\u00f3lestwa Polskiego przede wszystkim tysi\u0105ce wo\u0142\u00f3w. W latach 1857\u20131858 za\u0142o\u017cono nawet obszerny plac kwarantanny (440&#215;460 m) dla sprowadzanych zwierz\u0105t [Wi\u015bniewski, 1991, s. 91, 107\u2013108].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Szkolnictwo<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Wraz z powstaniem we W\u0142odawie zboru kalwi\u0144skiego, utworzono tak\u017ce przyzborow\u0105 szko\u0142\u0119. Planowano nawet przekszta\u0142cenie jej w swego rodzaju \u201eseminarium\u201d dla duchownych protestanckich. W 1666 r. szko\u0142a w\u0142odawska sta\u0142a si\u0119 szko\u0142\u0105 dystryktow\u0105 dla ca\u0142ego dystryktu lubelskiego. Upad\u0142a ona wraz ze zborem w roku 1683 [Gmiterek, 1991, s. 64\u201366].<\/p>\n\n\n\n<p>Szko\u0142a istnia\u0142a zapewne tak\u017ce przy parafii katolickiej. Ksi\u0119\u017cna Fedora z Sanguszk\u00f3w Pro\u0144ska uposa\u017caj\u0105c w roku 1596 ko\u015bci\u00f3\u0142 w\u0142odawski, przeznacza\u0142a m.in. 25 z\u0142otych rocznie \u201ena baka\u0142arza i \u017caki\u201d [AGAD, AZ 2733, s. 368]. \u015alady istnienia szko\u0142y (lub tylko planowania) znajdujemy w inwentarzu pomiarowym W\u0142odawy z roku 1786. Stwierdzono w nim, \u017ce mieszczanie powinni \u201ewybudowa\u0107 domek na szk\u00f3\u0142k\u0119 i zasi\u0119gn\u0105\u0107 sposobnego derelatora [cz\u0142owieka zajmuj\u0105cego si\u0119 szko\u0142\u0105], aby dzieci ich koniecznie by\u0142y uczone czyta\u0107, pisa\u0107, rachowa\u0107 i dobrych obyczaj\u00f3w. Powinni mi\u0119dzy siebie rozdyspartymowa\u0107 [rozdzieli\u0107] zsypanie zbo\u017ca, aby inspektor mia\u0142 proporcjonaln\u0105 ordynaryj\u0119, a ka\u017cdy od dzieci\u0119cia swego p\u0142aci\u0107 b\u0119dzie jak\u0105\u015b wed\u0142ug umowy kwot\u0119\u201d [APL, AZW\u0142od., sygn. 62, k. 27v].<\/p>\n\n\n\n<p>W przywileju dla \u017byd\u00f3w w\u0142odawskich z 1684 r. Rafa\u0142 Leszczy\u0144ski pozwoli\u0142 im m.in. na wybudowanie szko\u0142y [APL, AZW\u0142od., sygn. 62, k. 34\u201334v]. Jej istnienie potwierdza inwentarz W\u0142odawy z roku 1693 [AGAD, AZ, sygn. 2726, s. 7].<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c na prze\u0142omie XVIII i XIX w. dzia\u0142a\u0142a szko\u0142a elementarna, utrzymywana przez zakon Paulin\u00f3w. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142a zamkni\u0119ta. Otwarto j\u0105 na nowo ok. 1820 r. i ponownie zamkni\u0119to w 1851 r. Zast\u0105pi\u0142a j\u0105 szko\u0142a dla dzieci unit\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 zamkni\u0119to w 1862 r. [Wi\u015bniewski, 1991, s. 158\u2013163]. Przed pierwsz\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 we W\u0142odawie dzia\u0142a\u0142y nast\u0119puj\u0105ce rosyjskoj\u0119zyczne szko\u0142y ministerialne: dwuklasowa m\u0119ska (nr 1), dwie jednoklasowe \u017ce\u0144skie (nr 2 i 3), dwie m\u0119skie jednoklasowe (nr 4 i 5) [APL, KPCH, KV, sygn. 949, k. 6].<\/p>\n\n\n\n<p>W roku szkolnym 1930\/1931 we W\u0142odawie dzia\u0142a\u0142y trzy szko\u0142y: Pierwsza szko\u0142a powszechna (siedmioklasowa), w kt\u00f3rej uczy\u0142o si\u0119 730 uczni\u00f3w, Druga szko\u0142a powszechna (siedmioklasowa), w kt\u00f3rej nauk\u0119 pobiera\u0142o 624 uczni\u00f3w oraz m\u0119ska \u017cydowska szko\u0142a religijna maj\u0105ca 91 uczni\u00f3w [Falski, 1933, s. 176]. Od 1936 r. otwarto we W\u0142odawie szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 [Michalski, 1939, s. 27]. W czasach II Rzeczypospolitej we W\u0142odawie istnia\u0142y r\u00f3wnie\u017c szko\u0142y wyznaniowe \u017cydowskie: chedery, szko\u0142a religijna \u201eTalmud-Tora\u201d, prywatna szko\u0142a \u017cydowskiego towarzystwa \u201eTarbut\u201d a od 1924 r. dzia\u0142a\u0142a&nbsp;wy\u017csza szko\u0142a religijna (jesziwa) [https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/miejscowosci\/w\/48-wlodawa\/99-historia-spolecznosci\/138252-historia-spolecznosci].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Zabytki i upami\u0119tnienia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><em><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor oo. paulin\u00f3w<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-13-1024x768.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3703\" width=\"461\" height=\"346\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-13-1024x768.png 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-13-300x225.png 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-13-768x576.png 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-13-1536x1152.png 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-13-2048x1536.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 461px) 100vw, 461px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor oo. paulin\u00f3w. Zdj\u0119cie z archiwum o. Marka Nowackiego.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Jego budow\u0119 uko\u0144czono w 1767 r. (pokrycie dachem) [Ludera, 2018, s. 39]. Zosta\u0142 wybudowany wed\u0142ug projektu architekta Paolo Fontany w stylu p\u00f3\u017anobarokowym. Wzniesiono go z funduszy rodziny Pociej\u00f3w. Finansowanie budowy kontynuowali kolejni kolatorzy, tj. Flemingowie i Czartoryscy. Fasada \u015bwi\u0105tyni z dwoma wie\u017cami o linii falistej, zdobionych pilastrami i profilowanymi gzymsami. Nawa wybudowana na planie elipsy ze sklepieniem kolebkowym z lunetami, pokryta sp\u0142aszczon\u0105 kopu\u0142\u0105. Wn\u0119trze pokryte p\u00f3\u017anobarokow\u0105 polichromi\u0105 z lat 1780\u20131786 autorstwa Antoniego Dobrzeniewskiego. Wyposa\u017cenie w stylu rokoko (sze\u015b\u0107 monumentalnych rze\u017ab przedstawiaj\u0105cych Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, obrazy ze szko\u0142y Szymona Czechowicza, w o\u0142tarzach bocznych obrazy \u015bw. Paw\u0142a i \u015bw. J\u00f3zefa z Dzieci\u0105tkiem Jezus. Pod ko\u015bcio\u0142em znajduj\u0105 si\u0119 krypty grobowe [KZSP, t. 8, z. 18, s. 56\u201365].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-14-1024x804.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3704\" width=\"427\" height=\"335\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-14-1024x804.png 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-14-300x235.png 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-14-768x603.png 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-14-1536x1206.png 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-14-2048x1608.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 427px) 100vw, 427px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor oo. paulin\u00f3w. Zdj\u0119cie z archiwum o. Marka Nowackiego.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Obok ko\u015bcio\u0142a znajduje si\u0119 klasztor wzniesiony w 1706 r. [Ludera, 2018, s. 35]. Jest to budynek dwukondygnacyjny z podpiwniczeniem, wzniesiony na planie kwadratu. Od strony skarpy nadbu\u017ca\u0144skiej klasztor podpieraj\u0105 przypory. W \u015brodku znajduje si\u0119 wewn\u0119trzny dziedziniec \u2013 wirydarz, otoczony kru\u017cgankami z wej\u015bciami do pomieszcze\u0144 na parterze. W jednym z nich znajduje si\u0119 obszerny refektarz. Obie kondygnacje oddziela w\u0105ski gzyms, natomiast gzyms na zwie\u0144czeniu jest wydatnie profilowany. Sklepienia w ca\u0142ej budowli kolebkowe z lunetami, tylko na korytarzach krzy\u017cowe. Po\u0142\u0105czony z Ko\u015bcio\u0142em pi\u0119trow\u0105 dobud\u00f3wk\u0105 [KZSP, t. 8, z. 18. s. 65\u201367].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-15-1024x768.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3705\" width=\"461\" height=\"346\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-15-1024x768.png 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-15-300x225.png 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-15-768x576.png 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-15-1536x1152.png 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-15-2048x1536.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 461px) 100vw, 461px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor oo. paulin\u00f3w. Zdj\u0119cie z archiwum o. Marka Nowackiego.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Obok ko\u015bcio\u0142a i klasztoru od p\u00f3\u0142nocnej strony znajduje si\u0119 budynek folwarczny z po\u0142owy XVIII stulecia. Pierwotnie pe\u0142ni\u0142 on rol\u0119 klasztornej kuchni. Jest to parterowa budowla w stylu p\u00f3\u017anobarokowym na planie prostok\u0105ta. Podobnie jak klasztor podparta sko\u015bnymi szkarpami. We wn\u0119trzu sklepienia kolebkowo-krzy\u017cowe i kolebkowe z lunetami. Okna i wej\u015bcia do budynku prostok\u0105tne [KZSP, t. 8, z. 18. s. 67].<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142y kompleks klasztorny z ko\u015bcio\u0142em, obszernym ogrodem dziedzi\u0144cem i cmentarzem otoczony jest murem.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3764\" width=\"391\" height=\"521\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-768x1024.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-225x300.jpg 225w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 391px) 100vw, 391px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">W\u0142odawa. Ko\u015bci\u00f3\u0142 rz.-kat. p.w. \u015bw. Ludwika, XVIII w. <br>Fot. Andrzej Gil.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><em><strong>Figura Jana Nepomucena przy zespole klasztornym<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Figura-Jana-Nepomucena-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2899\" width=\"503\" height=\"335\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Figura-Jana-Nepomucena-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Figura-Jana-Nepomucena-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-300x200.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Figura-Jana-Nepomucena-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-768x512.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Figura-Jana-Nepomucena-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Figura-Jana-Nepomucena-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Figura-Jana-Nepomucena-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-930x620.jpg 930w\" sizes=\"auto, (max-width: 503px) 100vw, 503px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Figura Jana Nepomucena we W\u0142odawie &#8211; fot. Pawe\u0142 Pi\u0119dzio.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Na zewn\u0105trz ogrodzenia otaczaj\u0105cego kompleks klasztorny znajduje si\u0119 figura Jana Nepomucena prawdopodobnie z II po\u0142owy XVIII w. Rze\u017aba \u015bwi\u0119tego umieszczona jest na ostros\u0142upowym postumencie krytym daszkiem z dach\u00f3wki, rozcz\u0142onkowanym p\u0142ycinami i zwie\u0144czonym profilowanymi gzymsami [KZSP, t. 8, z. 18. s. 67].<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Kapliczka Antoniego Padewskiego przed Ko\u015bcio\u0142em oo. paulin\u00f3w<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kapliczka s\u0142upowa z ko\u0144ca XVIII w. z figur\u0105 \u015bw. Antoniego Padewskiego z Dzieci\u0105tkiem.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Cerkiew prawos\u0142awna pod wezwaniem Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Po\u0142o\u017cona na terenie dawnego cmentarza na kraw\u0119dzi skarpy nad rzek\u0105 Bug. Budynek obecnej \u015bwi\u0105tyni wzniesiony w 1895 r. [<em>Katalog Zabytk\u00f3w <\/em>podaje b\u0142\u0119dn\u0105 informacj\u0119, \u017ce to budynek z 1842 r.]. Budowla wzniesiona na planie krzy\u017ca greckiego z wie\u017c\u0105 i trzema absydami. Nakryta sp\u0142aszczon\u0105 kopu\u0142\u0105. Z wyposa\u017cenia wymieni\u0107 nale\u017cy ikonostas z\u0142o\u017cony z ikon z 1843 i 1870 r. [KZSP, t. 8, z. 18. s. 67\u201369; Superczy\u0144ska, 2002, s. 281\u2013283].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3753\" width=\"404\" height=\"538\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3-768x1024.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3-225x300.jpg 225w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 404px) 100vw, 404px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">W\u0142odawa. Cerkiew prawos\u0142awna p.w. Narodzenia Przenaj\u015bwi\u0119tszej Bogurodzicy, XIX w. Fot. Andrzej Gil.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><em><strong>Plebania prawos\u0142awna<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Wzniesiona w 1843 r. [APL, KPCH, KV, sygn. 941, k. 3] w stylu p\u00f3\u017anoklasycystycznym. Budynek murowany z ceg\u0142y i otynkowany na rzucie prostok\u0105ta, jednokondygnacyjny. P\u00f3\u017aniej od frontu dobudowano przedsionek. Kryta czterospadowym dachem [KZSP, t. 8, z. 18, s. 67\u201369].<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Synagoga<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Budowla ufundowana w 1764 r. przez rodzin\u0119 Czartoryskich. Budynek wzniesiony w stylu barokowym na planie prostok\u0105ta, o dw\u00f3ch kondygnacjach z podpiwniczeniem. Od frontu w naro\u017cach usytuowane dwa alkierze z podcieniami a pomi\u0119dzy nimi prostok\u0105tny przedsionek. Za przedsionkiem znajduje si\u0119 kwadratowa sal\u0105 z cz\u0119\u015bci\u0105 m\u0119sk\u0105 i dwoma babi\u0144cami po jej bokach, zwie\u0144czonymi attyk\u0105 i falistymi grzbietami. Wewn\u0105trz sklepienie kolebkowo-krzy\u017cowe z lunetami. \u015aciany dekorowane zdobieniami stiukowymi. We wn\u0119trzu uwag\u0119 przyci\u0105ga aron ka-hodesz (wn\u0119ka na wschodniej \u015bcianie \u015bwi\u0105tyni s\u0142u\u017c\u0105ca do przechowywania Tory) bogato zdobiony za pomoc\u0105 ornamentyki, stiukowych p\u0142askorze\u017ab i barwn\u0105 polichromi\u0105 [KZSP, t. 8, z. 18. s. 69\u201371]. Obecnie we wn\u0119trzu znajduje si\u0119 Muzeum Pojezierza \u0141\u0119czy\u0144sko-W\u0142odawskiego, a w nim ekspozycja judaik\u00f3w.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/4-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3757\" width=\"421\" height=\"561\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/4-768x1024.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/4-225x300.jpg 225w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/4-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/4-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/4-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 421px) 100vw, 421px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">W\u0142odawa. Dawna synagoga tzw. ma\u0142a, XIX w.<br> Fot. Andrzej Gil<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><em><strong>Synagoga i dom kahalny z II po\u0142. XIX w.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Wzniesiona obok g\u0142\u00f3wnej synagogi wznosi si\u0119 druga w stylu p\u00f3\u017anoklasycystycznym. Wybudowana na rzucie prostok\u0105ta. Wn\u0119trze sk\u0142ada si\u0119 z sali m\u0119skiej, przedsionka i domu kahalnego. Elewacja zewn\u0119trzna podzielona pilastrami. Okna zako\u0144czone p\u00f3\u0142koli\u015bcie, w domu kahalnym cz\u0119\u015bciowo zamurowane. Dach nacz\u00f3\u0142kowy pokryty dach\u00f3wk\u0105 [KZSP, t. 8, z. 18. s. 71].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Wlodawa-Wielka-Synagoga-wnetrze-1-1024x768-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3760\" width=\"495\" height=\"371\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Wlodawa-Wielka-Synagoga-wnetrze-1-1024x768-1.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Wlodawa-Wielka-Synagoga-wnetrze-1-1024x768-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Wlodawa-Wielka-Synagoga-wnetrze-1-1024x768-1-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">W\u0142odawa. Wielka Synagoga i jej wn\u0119trze. Fot. K. Jakimowicz.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/5-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3761\" width=\"495\" height=\"371\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/5-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/5-300x225.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/5-768x576.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/5-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/5-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">W\u0142odawa. Dawna synagoga tzw. wielka, XVIII w. Fot. Andrzej Gil.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><em><strong>Cmentarz miejski<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Znajduje si\u0119 na nim zbiorowa mogi\u0142a powsta\u0144c\u00f3w styczniowych i po\u015bwi\u0119cony ich pami\u0119ci pomnik.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Cmentarze \u017cydowskie<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Przy ul. Wiejskiej znajduje si\u0119 dawny cmentarz \u017cydowski. Obecnie niemal ca\u0142kowicie zdewastowany. Zachowa\u0142y si\u0119 zaledwie dwa nagrobki.<\/p>\n\n\n\n<p>W XIX w. z braku mo\u017cliwo\u015bci grzebania zmar\u0142ych na cmentarzu przy ul. Wiejskiej za\u0142o\u017cono now\u0105 nekropoli\u0119 pomi\u0119dzy obecnymi ulicami: Mielczarskiego, Jana Paw\u0142a II i Reymonta. Uleg\u0142 on dewastacji podczas II wojny \u015bwiatowej. P\u00f3\u017aniej sta\u0142 si\u0119 miejscem wypasu byd\u0142a. W 1956 r. decyzj\u0105 w\u0142adz miejskich zosta\u0142 przekszta\u0142cony w park miejski. Na cmentarzu poza mieszka\u0144cami W\u0142odawy spoczywaj\u0105 \u017co\u0142nierze polscy pochodzenia \u017cydowskiego rozstrzelani w grudniu 1939 roku w okolicach W\u0142odawy.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Park-miejski-we-Wlodawiedawniej-cmentarz-zydowski-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie-1-1024x680.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2895\" width=\"492\" height=\"326\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Park-miejski-we-Wlodawiedawniej-cmentarz-zydowski-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie-1-1024x680.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Park-miejski-we-Wlodawiedawniej-cmentarz-zydowski-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie-1-300x199.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Park-miejski-we-Wlodawiedawniej-cmentarz-zydowski-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie-1-768x510.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Park-miejski-we-Wlodawiedawniej-cmentarz-zydowski-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie-1-1536x1020.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Park-miejski-we-Wlodawiedawniej-cmentarz-zydowski-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie-1-2048x1360.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 492px) 100vw, 492px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Park miejski we W\u0142odawie (dawniej cmentarz \u017cydowski). Fot. Urz\u0105d Miejski we W\u0142odawie.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><em><strong>G\u00f3ra Zamkowa<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Niewielkie wzg\u00f3rze otoczone fos\u0105, na kt\u00f3rym obecnie znajduje si\u0119 szko\u0142a, by\u0107 mo\u017ce w&nbsp; XIII w. znajdowa\u0142 si\u0119 w tym miejscu gr\u00f3d drewniano-ziemny ksi\u0105\u017c\u0105t halicko-w\u0142odzimierskich &#8211; czego nie potwierdzi\u0142y badania sonda\u017cowe.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Dawne kramy i jatki (budynek zwany Czworobokiem)<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Budynek na planie kwadratu wzniesiony na rynku w miejscu dawnego ratusza w ko\u0144cu XVIII w. Murowany z ceg\u0142y i otynkowany. Wewn\u0105trz budynku znajduje si\u0119 obszerny dziedziniec, do kt\u00f3rego prowadz\u0105 dwie bramy wjazdowe z pilastrami i zwie\u0144czone ozdobnymi szczytami. Dawniej budowla by\u0142a parterowa, w XIX stuleciu powsta\u0142a druga kondygnacja mieszkalna. Obecnie otoczony licznymi przybud\u00f3wkami [KZSP, t. 8, z. 18, s. 71\u201372].<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"418\" data-id=\"2908\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Czworobok-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2908\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Czworobok-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie.jpg 800w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Czworobok-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie-300x157.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Czworobok-fot.-Urzad-Miejski-we-Wlodawie-768x401.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Czworobok &#8211; fot. Urz\u0105d Miejski we W\u0142odawie.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"530\" data-id=\"2909\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Czworobok-fot.-Tomasz-Orzeszko.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2909\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Czworobok-fot.-Tomasz-Orzeszko.jpg 800w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Czworobok-fot.-Tomasz-Orzeszko-300x199.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Czworobok-fot.-Tomasz-Orzeszko-768x509.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Czworobok &#8211; fot. Tomasz Orzeszko.<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><em><strong>Kolumna toska\u0144ska<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Zwie\u0144czona krzy\u017cem kolumna zosta\u0142a postawiona w 1766 r. U jej podstawy w latach 60. XX w. u\u0142o\u017cono p\u0142yty ku czci poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy niemieckich i austriackich w 1915 r. podczas I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kolumna-toskanska-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2902\" width=\"516\" height=\"344\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kolumna-toskanska-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-1.jpg 800w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kolumna-toskanska-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kolumna-toskanska-we-Wlodawie-fot.-Pawel-Piedzio-1-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 516px) 100vw, 516px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Kolumna toska\u0144ska we W\u0142odawie. Fot. Pawe\u0142 Pi\u0119dzio<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><em><strong>Pomnik \u017co\u0142nierzy AK i WiN<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Pomnik zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty w 2008 r. Ma kszta\u0142t prostok\u0105tnego coko\u0142u, na kt\u00f3rym umieszczono g\u0142azy z przodu obramowane krzy\u017cami. Ca\u0142o\u015b\u0107 zwie\u0144czona jest nadbudow\u0105 w kszta\u0142cie prostok\u0105ta z or\u0142em o rozpi\u0119tych skrzyd\u0142ach. Na cokole zasta\u0142 umieszczony napis:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201ePami\u0119ci \u017co\u0142nierzy oraz wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w oddzia\u0142u partyzanckiego Armii Krajowej \u2013 Zrzeszenia Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107 Obwodu W\u0142odawa dowodzonego przez braci por. Leona Taraszkiewicza \u201eJastrz\u0119bia\u201d \u2020 3 I 1947 i ppor. Edwarda Taraszkiewicza \u201e\u017belaznego\u201d \u2020 6 X 1951, poleg\u0142ych w latach 1945\u20131955 w walce z komunistycznym zniewoleniem. Oddali \u017cycie za niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski i wolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ni\u017cej uwieczniono nazwiska poleg\u0142ych i pomordowanych \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u \u201eJastrz\u0119bia\u201d.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wa\u017cne wydarzenia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W\u0142odawa na prze\u0142omie XV i XVI w. le\u017ca\u0142a na obszarze cz\u0119sto nawiedzanym przez najazdy tatarskie, powoduj\u0105ce znaczne zniszczenia. Z tego wzgl\u0119du miasto zosta\u0142o otoczone umocnieniami. Najprawdopodobniej by\u0142 to wa\u0142 ziemny z drewnian\u0105 palisad\u0105 na szczycie [Szczygie\u0142, 1991, s. 29]. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce cz\u0119ste przemarsze wojsk wi\u0105za\u0142y si\u0119 z po\u0142o\u017ceniem W\u0142odawy na przeci\u0119ciu kilku szlak\u00f3w komunikacyjnych. Z miasta wychodzi\u0142o go\u015bci\u0144ce warszawski (przez Parczew), lubelski (przez \u0141\u0119czn\u0105), ukrai\u0144ski (przez Luboml), lwowski (przez Che\u0142m) i brzeski [AGAD, AZ, sygn. 2733, k. 359].<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie dramatycznie w dziejach miasta zapisa\u0142y si\u0119 wojny z po\u0142owy XVII wieku. P\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 1648 r. wojska kozacko-tatarskie kompletnie z\u0142upi\u0142y a nast\u0119pnie spali\u0142y miasto. Sp\u0142on\u0119\u0142y wtedy m. in. ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny, zb\u00f3r kalwi\u0144ski i zamek. \u015amier\u0107 ponios\u0142o w\u00f3wczas wielu mieszka\u0144c\u00f3w W\u0142odawy, a tak\u017ce przybysz\u00f3w, kt\u00f3rzy w mie\u015bcie szukali schronienia. Miejscem podobnych scen by\u0142a W\u0142odawa w 1657 r., za spraw\u0105 najazdu wojsk szwedzkich. W\u00f3wczas ogie\u0144 zniszczy\u0142 nie tylko budynki, ale te\u017c dokumenty, m.in. przywileje miejskie [Szczygie\u0142 1991, s. 29; APL, AZW\u0142od., sygn. 65, s. 391\u2013392].<\/p>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142ania wojenne dotkn\u0119\u0142y W\u0142odaw\u0119 w czasie powstania ko\u015bciuszkowskiego. 28 sierpnia 1794 r. wojska austriackie podj\u0119\u0142y nieudan\u0105 pr\u00f3b\u0119 usuni\u0119cia posterunku polskiego we W\u0142odawie [Herbst, 1983, s. 324]. Nied\u0142ugo potem, we wrze\u015bniu, miasto zaj\u0119\u0142y wojska rosyjskie. P\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej na ponad dziesi\u0119\u0107 lat zast\u0105pi\u0142y je wojska austriackie.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo negatywnie na \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w W\u0142odawy wp\u0142yn\u0119\u0142o wkroczenie do miasta wojsk rosyjskich w trakcie kampanii 1812\/1813 r. Ju\u017c w po\u0142owie lipca kozacy spl\u0105drowali W\u0142odaw\u0119. Nast\u0119pnie jesieni\u0105 1812 r. do miasta wkroczy\u0142y wojska rosyjskie \u015bcigaj\u0105ce armi\u0119 Napoleona [Kukiel, 1937, t. 2, s. 270\u2013271]. W jednym z dokument\u00f3w skutki tych wydarze\u0144 opisano tak: \u201eStan mieszczan i \u017byd\u00f3w tak n\u0119dzny jest od czasu napadu wojsk nieprzyjacielskich w roku 1812\/1813, gdzie tym\u017ce ca\u0142y inwentarz by\u0142 zabrany, kontrybucja pieni\u0119\u017cna wzi\u0119ta\u201d [AGAD, AZ, sygn. 2735, k. 266]. W innym miejscu pisano \u201erabunek w roku 1812\/1813 wojsk nieprzyjacielskich, w kt\u00f3rym zabrano mn\u00f3stwo wo\u0142\u00f3w, kr\u00f3w, koni, owiec i trzody chlewnej oraz zbo\u017ca w snopach [AGAD, AZ, sygn. 2735, k. 267].<\/p>\n\n\n\n<p>Od 1812 r. okresowo, a od 1876 r. na sta\u0142e we W\u0142odawie stacjonowa\u0142 garnizon rosyjski, a po pierwszej wojnie \u015bwiatowej garnizon polski (9 pu\u0142k artylerii ci\u0119\u017ckiej). Pocz\u0105tkowo pobyty wojsk by\u0142y bardzo uci\u0105\u017cliwe dla mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy kwaterowali w ich domach. Sytuacj\u0119 zmieni\u0142a dopiero budowa koszar [Kulik, 2007, s. 169].<\/p>\n\n\n\n<p>Zryw uczu\u0107 patriotycznych wykazali mieszka\u0144cy W\u0142odawy w 1861 r., kiedy to w mie\u015bcie zorganizowano dwie manifestacje patriotyczne [Wi\u015bniewski, 1991, s. 168\u2013169]. W czasie powstania styczniowego w okolicach W\u0142odawy rozwin\u0119\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 partyzantki polskiej. Same miasto by\u0142o jednak na og\u00f3\u0142 silnie obsadzone przez wojsko rosyjskie, np. w styczniu 1864 r. stacjonowa\u0142y tam 4 roty czernihowskiego pu\u0142ku piechoty i p\u00f3\u0142 sotni 10 pu\u0142ku kozak\u00f3w do\u0144skich [APL, NWP\u0141, sygn. 5, k. 17]. Prawdopodobnie z tego powodu nie podj\u0119to ataku na W\u0142odaw\u0119 w noc styczniow\u0105 1863 r. Jednak potem po wyj\u015bciu wojsk rosyjskich 13 lutego wkroczy\u0142o do miasta, na kilka godzin, ok. 200 powsta\u0144c\u00f3w. Na pocz\u0105tku marca 1863 r. miasto zaj\u0105\u0142 oddzia\u0142 Marcina Borelowskiego \u201eLelewela\u201d, kt\u00f3ry potem zosta\u0142 rozbity w bitwach pod Adamkami i Lut\u0105. Kolejny atak na W\u0142odaw\u0119 mia\u0142 miejsce 28 kwietnia. Potem dochodzi\u0142o ju\u017c jedynie do nag\u0142ych napad\u00f3w oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych na jej przedmie\u015bcia [APL, RGL, sygn. adm. 1639, l. 279\u2013280, 479; Zieli\u0144ski, 1913, s. 64, 72].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Pomnik-poswiecony-wlodawskim-uczestnikom-Powstania-Styczniowego-fot.ze-zbiorow-Urzedu-Miejskiego-we-Wlodawie-1-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2892\" width=\"241\" height=\"361\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Pomnik-poswiecony-wlodawskim-uczestnikom-Powstania-Styczniowego-fot.ze-zbiorow-Urzedu-Miejskiego-we-Wlodawie-1-683x1024.jpg 683w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Pomnik-poswiecony-wlodawskim-uczestnikom-Powstania-Styczniowego-fot.ze-zbiorow-Urzedu-Miejskiego-we-Wlodawie-1-200x300.jpg 200w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Pomnik-poswiecony-wlodawskim-uczestnikom-Powstania-Styczniowego-fot.ze-zbiorow-Urzedu-Miejskiego-we-Wlodawie-1-768x1152.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Pomnik-poswiecony-wlodawskim-uczestnikom-Powstania-Styczniowego-fot.ze-zbiorow-Urzedu-Miejskiego-we-Wlodawie-1-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Pomnik-poswiecony-wlodawskim-uczestnikom-Powstania-Styczniowego-fot.ze-zbiorow-Urzedu-Miejskiego-we-Wlodawie-1-1365x2048.jpg 1365w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Pomnik-poswiecony-wlodawskim-uczestnikom-Powstania-Styczniowego-fot.ze-zbiorow-Urzedu-Miejskiego-we-Wlodawie-1-scaled.jpg 1707w\" sizes=\"auto, (max-width: 241px) 100vw, 241px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pomnik po\u015bwi\u0119cony w\u0142odawskim uczestnikom Powstania Styczniowego &#8211; fot. ze zbior\u00f3w Urz\u0119du Miejskiego we W\u0142odawie<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Wycofuj\u0105ce si\u0119 wojska rosyjskie nie podj\u0119\u0142y we W\u0142odawie w sierpniu 1915 r. wi\u0119kszych dzia\u0142a\u0144 obronnych, mimo to miasto zosta\u0142o w znacznym stopniu zniszczone. O wiele wi\u0119cej strat zar\u00f3wno materialnych jak i ludzkich przynios\u0142a druga wojna \u015bwiatowa. Ju\u017c 3 wrze\u015bnia 1939 r. W\u0142odawa by\u0142a po raz pierwszy bombardowana prze lotnictwo niemieckie. Ju\u017c 16 wrze\u015bnia do miasta wkroczy\u0142y wojska niemieckie, wspierane przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich. <\/p>\n\n\n\n<p>We W\u0142odawie by\u0142 zlokalizowany ob\u00f3z Wehrmachtu dla je\u0144c\u00f3w radzieckich. Zosta\u0142 za\u0142o\u017cony na jesieni 1941 r. i nosi\u0142 nazw\u0119 Stalag 306 (lub 316). Liczba je\u0144c\u00f3w wynosi\u0142a w listopadzie 1941 r. 5209. Je\u0144cy przebywali w skrajnie trudnych warunkach i byli pozbawieni jakiejkolwiek opieki medycznej. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych relacji mia\u0142o nawet dochodzi\u0107 do akt\u00f3w kanibalizmu. \u015amiertelno\u015b\u0107 sta\u0142a na wysokim poziomie. Umiera\u0142o kilkadziesi\u0105t os\u00f3b dziennie. Og\u00f3\u0142em liczb\u0119 ofiar szacuje si\u0119 na ponad 10 tys. Za\u0142og\u0119 stanowi\u0142o kilkudziesi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu. Ob\u00f3z zosta\u0142 zlikwidowany na pocz\u0105tku 1944 r. Ponadto na terenie obozu zosta\u0142o pochowanych ok. 3 tys. je\u0144c\u00f3w radzieckich, kt\u00f3rzy zostali rozstrzelani przez \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu w II po\u0142. 1941 r. w pobli\u017cu Orch\u00f3wka [Gryta 2022, 178, 339; Olszewski, 1991, s. 230\u2013239]. Wielu mieszka\u0144c\u00f3w W\u0142odawy, pomimo terroru, zaanga\u017cowa\u0142o si\u0119 w walk\u0119 przeciwko okupantom. W lipcu 1944 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 okupacja niemiecka, gdy do W\u0142odawy, bez wi\u0119kszych walk wkroczy\u0142y oddzia\u0142y radzieckie. W ten spos\u00f3b rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nowy etap dziej\u00f3w miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142odaw\u0119 w przesz\u0142o\u015bci dotyka\u0142y r\u00f3wnie\u017c inne nieszcz\u0119\u015bliwe wydarzenia. Przez wieki zmor\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142y cz\u0119sto powtarzaj\u0105ce si\u0119 po\u017cary. Wiadomo, \u017ce na pocz\u0105tku XVI stulecia w mie\u015bcie wybuch\u0142 po\u017car, kt\u00f3ry dokona\u0142 znacznych zniszcze\u0144. W jego trakcie spaleniu uleg\u0142 akt lokacyjny i inne dokumenty dotycz\u0105ce funkcjonowania miasta. Inny wielki po\u017car mia\u0142 miejsce w pa\u017adzierniku 1815 roku [AGAD, AZ, sygn. 2735, k. 267].<\/p>\n\n\n\n<p>Tak samo trwog\u0105 napawa\u0142y mieszka\u0144c\u00f3w W\u0142odawy choroby epidemiczne. W dokumentach \u017ar\u00f3d\u0142owych zachowa\u0142y si\u0119 informacje o wysokiej \u015bmiertelno\u015bci na choler\u0119 w 1831 r., kt\u00f3ra by\u0142a g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 spadku liczby ludno\u015bci miasta o 10%. Choroba ta jeszcze kilkukrotnie wraca\u0142a do miasta, np. w\u015br\u00f3d ludno\u015bci unickiej w 1852 r. odnotowano \u015bmiertelne przypadki cholery. Liczne zgony powodowa\u0142y tez inne choroby epidemiczne, tj. odra, ospa czy tyfus [Wi\u015bniewski, 1991, s. 93\u201394; APL, CHKGK, sygn. 154]. Dochodzi\u0142o we W\u0142odawie r\u00f3wnie\u017c do \u015bmierci samob\u00f3jczych, najbardziej znanym przypadkiem by\u0142o zastrzelenie si\u0119 9 kwietnia 1820 r. burmistrza miasta Oleksi\u0144skiego [AGAD, KRSW, sygn. 4133, k. 4].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns comments-main-tabl is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ma\u0142e ojczyzny \u2013 strefa regionalist\u00f3w<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 1<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt  2<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 3<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Samorz\u0105d, organizacje\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\">R. Anisiewicz,&nbsp;<em>Osiedle Kraszewskiego<\/em>, \u201dWsch\u00f3d\u201d, 54, 2024<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Anisiewicz_Osiedle-Kraszewskiego.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz_Osiedle-Kraszewskiego.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-22f2a040-dc41-42c8-bc8e-1b0ba9001196\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Anisiewicz_Osiedle-Kraszewskiego.pdf\">Anisiewicz_Osiedle-Kraszewskiego<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Anisiewicz_Osiedle-Kraszewskiego.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-22f2a040-dc41-42c8-bc8e-1b0ba9001196\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Ko\u015bcio\u0142y i zwi\u0105zki religijne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">\u017bycie kulturalne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\">R. Anisiewicz, <em>Pierwszy kurs prawa jazdy we W\u0142odawie<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, 3, 2019<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Kurs-prawa-jazdy-we-Wlodawie.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz_Kurs-prawa-jazdy-we-Wlodawie.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-8b705a4c-ba4e-4900-b73c-5d9736a0ed4d\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Kurs-prawa-jazdy-we-Wlodawie.pdf\">Anisiewicz_Kurs-prawa-jazdy-we-Wlodawie<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Kurs-prawa-jazdy-we-Wlodawie.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-8b705a4c-ba4e-4900-b73c-5d9736a0ed4d\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, <em>50-lecie budynku Szko\u0142y Podstawowej nr 2 we W\u0142odawie<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, 3, 2022<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-R.-50-lecie-budynku-SP-2-1-5.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz-R.-50-lecie-budynku-SP-2-1-5.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-d388de86-9299-4eb7-978b-6d97a0cc7fe2\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-R.-50-lecie-budynku-SP-2-1-5.pdf\">Anisiewicz-R.-50-lecie-budynku-SP-2-1-5<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-R.-50-lecie-budynku-SP-2-1-5.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-d388de86-9299-4eb7-978b-6d97a0cc7fe2\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, <em>Pierwszy murarski kurs czeladniczy we W\u0142odawie<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, 1, 2019<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Murarski-kurs-czeladniczy-we-Wlodawie-strony.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz_Murarski-kurs-czeladniczy-we-Wlodawie-strony.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-bcb432a7-2424-47e1-ad56-034beaae36a7\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Murarski-kurs-czeladniczy-we-Wlodawie-strony.pdf\">Anisiewicz_Murarski-kurs-czeladniczy-we-Wlodawie-strony<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Murarski-kurs-czeladniczy-we-Wlodawie-strony.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-bcb432a7-2424-47e1-ad56-034beaae36a7\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Sport<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Badania nad dziejami sportu lokalnego nie nale\u017c\u0105 do \u0142atwych, za to ich waga w dzisiejszych czasach (nie tylko ogromnej popularno\u015bci tego fenomenu, ale i \u0142atwo dostrzeganej sile sportu w integrowaniu i odnajdywaniu to\u017csamo\u015bci spo\u0142eczno\u015bci lokalnych) oraz potrzeba porz\u0105dkowania i utrwalania jego dziej\u00f3w nie podlega \u017cadnej dyskusji.<\/p>\n\n\n\n<p>W znakomitej cz\u0119\u015bci studia nad sportowymi dziejami ma\u0142ych ojczyzn stanowi\u0105 domen\u0119 badaczy dziej\u00f3w najnowszych. Rzadko kiedy bowiem miejscowe tradycje si\u0119gaj\u0105 w tym wzgl\u0119dzie g\u0142\u0119biej i dalej ni\u017c do okresu powojennego. Z tego powodu istotn\u0105 rol\u0119 w warsztacie pracy regionalisty podejmuj\u0105cego trud utrwalenia dziej\u00f3w lokalnego sportu ci\u0105gle odgrywaj\u0105 relacje ustne (warto te wspomnienia wywo\u0142ywa\u0107, spisywa\u0107 je i nagrywa\u0107) oraz archiwa rodzinne. Zupe\u0142nie podstawow\u0105 baz\u0119 informacyjn\u0105 stanowi jednak miejscowa prasa (o sukcesach zawodnik\u00f3w ma\u0142ych klub\u00f3w rzadko informowa\u0142a gazety centralne tak\u017ce te o specjalno\u015bci sportowej). Szcz\u0119\u015bliwi ci, kt\u00f3rzy odnajd\u0105 i ocal\u0105 klubowe kroniki! Materia\u0142y archiwalne w sieci archiw\u00f3w pa\u0144stwowych s\u0105 rozproszone w r\u00f3\u017cnych zespo\u0142ach i odnajdywanie najwa\u017cniejszych dokument\u00f3w, np. sprawozda\u0144 r\u00f3\u017cnych instytucji i organizacji ze sportem zwi\u0105zanych jest do\u015b\u0107 skomplikowane (swoj\u0105 specyfik\u0119 maj\u0105 np. kluby zrzeszone w LZS, inn\u0105 kluby wojskowe, fabryczne, szkolne etc.).<\/p>\n\n\n\n<p>Nie wolno jednak zapomina\u0107 o szerszym kontek\u015bcie dziej\u00f3w lokalnego sportu. Ten zawsze \u201edzia\u0142 si\u0119\u201d w okre\u015blonych warunkach \u2013jak je drzewiej nazywano \u201epolityczno-spo\u0142eczno-gospodarczych\u201d. Cho\u0107 brzmi to do\u015b\u0107 archaicznie, to szerszego t\u0142a rozwoju lokalnego sportu lekcewa\u017cy\u0107 nie spos\u00f3b. Z tego powodu warto poszukiwa\u0107 powsta\u0142ej ju\u017c na temat literatury, r\u00f3\u017cnej natury publikacji (poza pras\u0105). Najlepiej poszukiwania te rozpocz\u0105\u0107 od pracy D. S\u0142apek, E. Zieli\u0144ska, Bibliografia historii lubelskiego sportu, Lublin 2013 (zach\u0119camy do lektury obecnego tam tekstu D. S\u0142apka, O kondycji i potrzebie bada\u0144 nad dziejami lubelskiego sportu, s. 9-41). Plik z prac\u0105 znale\u017a\u0107 mo\u017cna na: <a href=\"https:\/\/docplayer.pl\/30570104-Bibliografia-historii-lubelskiego-sportu.html\">https:\/\/docplayer.pl\/30570104-Bibliografia-historii-lubelskiego-sportu.html<\/a><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1978\" width=\"230\" height=\"342\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-14.png 454w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-14-201x300.png 201w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Od opublikowania tej bibliografii up\u0142yn\u0119\u0142o jednak bez ma\u0142a 10 lat i uleg\u0142a ona sporej dezaktualizacji. Warto zatem doceni\u0107 powstanie (na pocz\u0105tku grudnia 2022 roku) \u201eK\u0105cika Ksi\u0105\u017cki Sportowej\u201d w czytelni Instytutu Historii UMCS.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1981\" width=\"500\" height=\"331\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-15.png 749w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-15-300x199.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fot. pokazuje jak zgromadzono ten sportowo-lubelski k\u0105cik \u2013 powsta\u0142 on drog\u0105 przekazywania dar\u00f3w pochodz\u0105cych od samych autor\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Fot. pokazuje jak zgromadzono ten sportowo-lubelski k\u0105cik \u2013 powsta\u0142 on drog\u0105 przekazywania dar\u00f3w pochodz\u0105cych od samych autor\u00f3w<\/p>\n\n\n\n<p>Oto w jednym \u0142atwo dost\u0119pnym miejscu zgromadzonych zosta\u0142o ok. 170 publikacji ksi\u0105\u017ckowych wa\u017cnych w poszukiwaniach informacji o dziejach lokalnego sportu <strong>(do\u0142\u0105czy\u0107 tu trzeba plik exel z wykazem tych publikacji).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u0105cik powsta\u0142 z inicjatywy Lubelskiego Centrum Dokumentacji Historii Sportu <a href=\"https:\/\/historiasportu.umcs.lublin.pl\/\">https:\/\/historiasportu.umcs.lublin.pl\/<\/a> Jest to projekt badawczy powsta\u0142y na bazie porozumienia IH UMCS z Prezydentem Miasta Lublin Krzysztofem \u017bukiem w 2013 roku. Warto przegl\u0105da\u0107 zasoby tego repozytorium \u2013 znajduje si\u0119 tam wiele cennych \u017ar\u00f3de\u0142, wspomnie\u0144, oryginalnych artyku\u0142\u00f3w i fotografii.<\/p>\n\n\n\n<p>Poni\u017cej znajduje si\u0119 pdf ksi\u0105\u017cki, D. S\u0142apek, M. Powa\u0142a-Nied\u017awiecki, Lubelscy olimpijczycy, Lublin 2018.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1982\" width=\"269\" height=\"399\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-16.png 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-16-202x300.png 202w\" sizes=\"auto, (max-width: 269px) 100vw, 269px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Niebawem udost\u0119pnimy jej rozszerzon\u0105 wersj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 olimpijczyk\u00f3w z ca\u0142ego regionu, nie tylko samego miasta Lublina.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-17.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1983\" width=\"283\" height=\"357\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-17.png 812w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-17-238x300.png 238w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-17-768x969.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 283px) 100vw, 283px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Sportowa zagadka!<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w sportu bywaj\u0105 zwykle lekcewa\u017cone i, wobec trywializacji sportu traktowanego wy\u0142\u0105cznie jako forma rozrywki \u201e\u017ale traktowane\u201d. Z tego powodu szczeg\u00f3lnego znaczenia odgrywaj\u0105 afisze sportowe, kt\u00f3re bywaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em niezwykle ciekawych informacji. Poni\u017cej zamieszczamy afisz o zawodach pi\u0142karskich zorganizowanych z 18 sierpnia 1946 r. we W\u0142odawie i tu\u017c obok niego zapowied\u017a innego niedzielnego meczu rozegranego 15 wrze\u015bnia tego samego roku (patrz: <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/zbiory-polskie-archiwa-bibljoteki-gabinety-galerje-muzea-i-inne-zbiory-pamiatek\">https:\/\/polona.pl\/item\/zbiory-polskie-archiwa-bibljoteki-gabinety-galerje-muzea-i-inne-zbiory-pamiatek<\/a> ). Ciekawi jeste\u015bmy, jakie cenne informacje s\u0105 wstanie pozyska\u0107 z tych dwu \u017ar\u00f3de\u0142 wnikliwi badacze dziej\u00f3w nie tylko w\u0142odawskiego sportu\u2026<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bm.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3444\" width=\"481\" height=\"362\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bm.jpg 797w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bm-300x226.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bm-768x578.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 481px) 100vw, 481px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_20230226_043104.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3447\" width=\"478\" height=\"318\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_20230226_043104.jpg 686w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_20230226_043104-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 478px) 100vw, 478px\" \/><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wybitne postacie\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"has-text-align-center faqs-content-inside wp-block-heading\">Ojciec Kajetan Sebastian M\u0142ynarski<\/h3>\n\n\n\n<p>Jedn\u0105 z najbardziej interesuj\u0105cych postaci w zakonie paulin\u00f3w na prze\u0142omie XVII i XVIII wieku by\u0142 niew\u0105tpliwie o. Kajetan Sebastian M\u0142ynarski. Dzi\u015b prawie zupe\u0142nie zapomniany, odegra\u0142 w swoim czasie niebagateln\u0105 rol\u0119 w rozwoju pauli\u0144skiej wsp\u00f3lnoty. Dlatego te\u017c dobrze b\u0119dzie zapozna\u0107 si\u0119 z jego \u017cyciem oraz m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmierci\u0105 z r\u0105k szwedzkich w 1706 roku. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-8-724x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3686\" width=\"283\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-8-724x1024.png 724w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-8-212x300.png 212w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-8-768x1086.png 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-8-1086x1536.png 1086w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-8-1448x2048.png 1448w\" sizes=\"auto, (max-width: 283px) 100vw, 283px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Szkic niniejszy nie stanowi rzecz jasna wyczerpuj\u0105cej syntezy tematu, gdy\u017c materia\u0142y archiwalne dostarczaj\u0105 nam coraz to nowych wiadomo\u015bci o osobie \u015bwi\u0105tobliwego M\u0119czennika. Z konieczno\u015bci wi\u0119c ograniczymy si\u0119 do skr\u00f3towego przedstawienia curriculum vitae o. Kajetana, aby skupi\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owiej nad spraw\u0105 m\u0119cze\u0144stwa, na\u015bwietlaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c pokr\u00f3tce og\u00f3ln\u0105 sytuacj\u0119 polityczn\u0105 panuj\u0105c\u0105 w\u00f3wczas w Polsce, jak te\u017c podaj\u0105c kr\u00f3tk\u0105 charakterystyk\u0119 fundacji w\u0142odawskiej, na stra\u017cy kt\u00f3rej zgin\u0105\u0142 o. Kajetan. Urodzi\u0142 si\u0119 on 19 stycznia 1659 roku w K\u0119tach, rodzinnym mie\u015bcie \u015bw. Jana Kantego, profesora Akademii Krakowskiej. Jego rodzicami byli Pawe\u0142 i Anna M\u0142ynarscy, znani i szanowani powszechnie mieszczanie . [1] Ochrzczony w miejscowym ko\u015bciele otrzyma\u0142 imi\u0119 Sebastian i chyba tylko ono, w niezrozumia\u0142y zreszt\u0105 dla otoczenia spos\u00f3b, zwiastowa\u0142o przysz\u0142y los ch\u0142opca, kt\u00f3ry za kilkadziesi\u0105t lat podzieli\u0142 ze swym patronem m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmier\u0107. Pierwsze lata sp\u0119dzi\u0142 Sebastian M\u0142ynarski zapewne przy rodzicach, ucz\u0119szczaj\u0105c do miejscowej szko\u0142y i zdobywaj\u0105c w niej wykszta\u0142cenie i wychowanie chrze\u015bcija\u0144skie. Nie wiadomo jak i kiedy zrodzi\u0142o si\u0119 jego powo\u0142anie, powo\u0142anie pauli\u0144skie. Mo\u017ce by\u0142y to opowiadania o klasztorze w Cz\u0119stochowie, gdzie biali mnisi strzegli \u015bwi\u0119to\u015bci Cudownego Obrazu Matki Bo\u017cej? A mo\u017ce by\u0142a to pielgrzymka odbyta na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119, podczas kt\u00f3rej zapragn\u0105\u0142 zosta\u0107 paulinem? Do zakonu wst\u0105pi\u0142 maj\u0105c 28 lat w 1687 roku. Po szcz\u0119\u015bliwie odbytym nowicjacie sk\u0142ada swoj\u0105 profesj\u0119 wieczyst\u0105 na r\u0119ce o. Tobiasza Czechowicza &#8211; prowincja\u0142a, w dniu 6 sierpnia 1688 roku. Dla brata Kajetana (bo takie otrzyma\u0142 imi\u0119 zakonne) nadszed\u0142 czas formacji intelektualnej. Zgodnie z konstytucjami zakonu z 1643 roku okres studium filozoficzno-teologicznego trwa\u0142 8 lat. W prowincji polskiej funkcj\u0119 dom\u00f3w spe\u0142nia\u0142y klasztory: Jasna G\u00f3ra, gdzie uczono si\u0119 filozofii oraz Ska\u0142ka w Krakowie, gdzie studiowano teologi\u0119. Kajetan M\u0142ynarski, uko\u0144czywszy oba kursy, zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony na kap\u0142ana. Niewiele mamy wzmianek o jego p\u00f3\u017aniejszym \u017cyciu i pracy. Wiadomo na pewno, \u017ce by\u0142 cz\u0142onkiem konwentu brdowskiego w roku 1696 . [2] Gdy przed zakonem otworzy\u0142a si\u0119 perspektywa pracy w granicach Litwy, zosta\u0142 przeniesiony do W\u0142odawy i tu rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 jako administrator nowej fundacji, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z o. Dominikiem Paprockim i o. Krzysztofem Lateckim. Warto, cho\u0107 pokr\u00f3tce, zaznajomi\u0107 si\u0119 z nowym miejscem dzia\u0142alno\u015bci o. Kajetana. Ot\u00f3\u017c pierwsze projekty za\u0142o\u017cenia we W\u0142odawie klasztoru paulin\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 w roku 1698 . [3] Wtedy to podkomorzy brzeski Ludwik Pociej zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z propozycj\u0105 fundacji do o. Tobiasza Czechowicza, \u00f3wczesnego prowincja\u0142a, kt\u00f3ry zaaprobowa\u0142 t\u0119 my\u015bl. Fundacja ta, jak wynika ze \u017ar\u00f3de\u0142, mia\u0142a charakter dzi\u0119kczynny za uratowanie \u017cycia Pociejowi, gdy ten udawa\u0142 si\u0119 do Warszawy jako pose\u0142 antysapie\u017cy\u0144skiego zjazdu litewskiego. Napadni\u0119ty na drodze przez oddzia\u0142 Micha\u0142a Sapiehy, pisarza polnego, ledwie uszed\u0142 z \u017cyciem. Zdo\u0142a\u0142 wymkn\u0105\u0107 si\u0119 pogoni i dosta\u0142 si\u0119 do Warszawy, gdzie znalaz\u0142 go\u015bcinne przyj\u0119cie w klasztorze paulin\u00f3w, kt\u00f3rym w\u00f3wczas zarz\u0105dza\u0142 o. Innocenty Pokorski. Z opowiada\u0144 Pocieja wynika\u0142o, i\u017c wyszed\u0142 on ca\u0142o z opresji jedynie dzi\u0119ki wstawiennictwu \u201eB\u0142ogos\u0142awionej Matki Maryi\u201d w\u00f3wczas wezwanej. Stwierdza\u0142 dalej, \u017ce wiedziony dziwnym przeczuciem trafi\u0142 w\u0142a\u015bnie do klasztoru paulin\u00f3w. Jego \u017cyciu zagra\u017ca\u0142o ci\u0105g\u0142e niebezpiecze\u0144stwo, lecz paulini informowali go na bie\u017c\u0105co o podejmowanych przez Sapieh\u00f3w pr\u00f3bach \u201eunieszkodliwienia\u201d ich g\u0142\u00f3wnego adwersarza. Pociej, widz\u0105c w tych wydarzeniach widoczny znak Opatrzno\u015bci Bo\u017cej, ufundowa\u0142 wi\u0119c klasztor w\u0142odawski. Organizacj\u0105 prac zaj\u0105\u0142 si\u0119 pierwszy superior w\u0142odawski o. Dominik Paprocki \u201evir modestus, industrium doctus et prudens ad praefatam functionem\u201d . [4] Przyby\u0142 on w 1701 roku do R\u00f3\u017canki (gdzie mieszka\u0142 Pociej), aby om\u00f3wi\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo warunki fundacji. Do pomocy o. Dominikowi przeznaczono o. Krzysztofa Lateckiego oraz o. Kajetana M\u0142ynarskiego . [5] Ojcowie zabrali si\u0119 z miejsca do pracy, kt\u00f3rej by\u0142o wyj\u0105tkowo du\u017co. Fundator bowiem odda\u0142 paulinom w posiadanie stary, bardzo zniszczony, drewniany zb\u00f3r kalwi\u0144ski. Zb\u00f3r ten od dawna nieu\u017cywany podupad\u0142 tak, \u017ce brakowa\u0142o w nim nawet okien i drzwi, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o o\u0142tarzach i innych potrzebnych do sprawowania kultu sprz\u0119tach. O. Dominik zaj\u0105\u0142 si\u0119 od razu odbudow\u0105 tego ko\u015bcio\u0142a, a do jego szybkiego i gruntownego zako\u0144czenia przyczyni\u0142 si\u0119 znacznie o. Krzysztof Latecki &#8211; utalentowany malarz, autor m.in. obrazu Matki Bo\u017cej w Piekoszowie. Namalowa\u0142 on dziewi\u0119\u0107 obraz\u00f3w do poszczeg\u00f3lnych o\u0142tarzy w ko\u015bciele. Przy wydatnej pomocy fundatora i jego ma\u0142\u017conki sprawiono nowe paramenty liturgiczne, tak \u017ce wkr\u00f3tce mog\u0142y tam si\u0119 odbywa\u0107 regularne nabo\u017ce\u0144stwa. O. Dominik podj\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c innych prac zwi\u0105zanych z budow\u0105 klasztoru. Do ko\u015bcio\u0142a dobudowa\u0142 zakrysti\u0119, a fundamenty pod budynek klasztorny sporz\u0105dzi\u0142 z materia\u0142u pochodz\u0105cego z pobliskiego, starego i zniszczonego zamku. Posiadaj\u0105c zmys\u0142 estetyczny urz\u0105dzi\u0142 w wirydarzu tego\u017c klasztoru pi\u0119kny ogr\u00f3d, dok\u0105d sprowadzi\u0142 sadzonki egzotycznych drzew i krzew\u00f3w. Rado\u015b\u0107 z dokonanego dzie\u0142a trwa\u0142a jednak kr\u00f3tko, gdy\u017c 14 sierpnia 1705 roku po\u017car, kt\u00f3ry ogarn\u0105\u0142 ca\u0142\u0105 W\u0142odaw\u0119, dosta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do klasztoru i strawi\u0142 wszystko w przeci\u0105gu godziny. Praca kilku lat spe\u0142z\u0142a na niczym. Zrezygnowany o. Paprocki zamierza\u0142 ju\u017c opu\u015bci\u0107 W\u0142odaw\u0119 wraz ze swymi wsp\u00f3\u0142pracownikami \u201eOpatrzno\u015bci Bo\u017cej pozostawiaj\u0105c te resztki\u201d, gdy zjawi\u0142 si\u0119 nieoczekiwanie jeden z miejscowych \u017byd\u00f3w o imieniu Nochim oferuj\u0105c sw\u0105 pomoc. Zaproponowa\u0142 tymczasowe zatrzymanie si\u0119 we wsi Suszno, kt\u00f3ra by\u0142a jego w\u0142asno\u015bci\u0105 i zach\u0119ci\u0142 do cierpliwego oczekiwania na dalsze dyspozycje fundatora. Przez pewien czas trzej nasi ojcowie mieszkali w wiejskiej chacie. Poniewa\u017c zbli\u017ca\u0142 si\u0119 czas kapitu\u0142y prowincjalnej, o. Paprocki i o. Latecki udali si\u0119 na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119. Starania o klasztor i sprawy bie\u017c\u0105ce powierzono o. Kajetanowi. Wypada przyjrze\u0107 si\u0119 teraz sytuacji, jaka panowa\u0142a w tym czasie w Polsce i na Litwie. Ot\u00f3\u017c z nadej\u015bciem 1702 roku armia szwedzka Karola XII przekroczy\u0142a granice Rzeczypospolitej. Zaj\u0119to najpierw Wilno (3 IV 1702), kt\u00f3re bezskutecznie pr\u00f3bowa\u0142 odbi\u0107 Ludwik Pociej 16 kwietnia tego\u017c roku. W maju 1702 roku Karol XII wkroczy\u0142 z wojskiem w granice Polski. Stan liczebny armii szwedzkiej nie przedstawia\u0142 si\u0119 mo\u017ce imponuj\u0105co, ale jej operatywno\u015b\u0107, szybko\u015b\u0107 marszu i dzia\u0142anie z zaskoczenia zapewni\u0142y jej \u015bwietne rezultaty. Karol XII nie napotyka\u0142 na wi\u0119kszy op\u00f3r. Armia szwedzka porusza\u0142a si\u0119 wci\u0105\u017c naprz\u00f3d zbieraj\u0105c od ka\u017cdego zdobytego miasta wysokie kontrybucje, niszcz\u0105c i grabi\u0105c wszystko na swej drodze. W dwa lata p\u00f3\u017aniej, na mocy traktatu narewskiego (30 VII 1704) w granice Rzeczypospolitej wesz\u0142y wojska rosyjskie. Od tej pory Polska by\u0142a n\u0119kana przez dwie armie, jednakowo zaborcze i silne. Rosjanie prowadzili zgo\u0142a inn\u0105 polityk\u0119 ni\u017c wyznaczon\u0105 i ratyfikowan\u0105 w wymienionym traktacie narewskim. Szczeg\u00f3lnie trudna sytuacja panowa\u0142a w\u0142a\u015bnie na Litwie gdzie, jak pisze L. Powidaj \u201eMoskale ze swej strony, ile razy weszli do Litwy, a czynili to za ka\u017cdym wej\u015bciem Szwed\u00f3w uchodz\u0105c za ich powrotem, nie ochraniali ani przyjaci\u00f3\u0142, ani nieprzyjaci\u00f3\u0142, r\u00f3\u017cnymi drogami wywozili z Litwy zbo\u017ce, byd\u0142o, kosztowno\u015bci prywatne i ko\u015bcielne\u201d. Na nich to uskar\u017ca\u0142 si\u0119 o. Paprocki, \u017ce po spaleniu si\u0119 klasztoru wszystko, co zdo\u0142ano uratowa\u0107, zrabowali. Jeszcze w czerwcu 1706 roku o. Paprocki i o. Latecki przebywali w Cz\u0119stochowie i w Krakowie, przy czym o. Paprocki spe\u0142nia\u0142 tymczasowo (zast\u0119pczo) urz\u0105d przeora pi\u0144czowskiego. O. Kajetan natomiast dogl\u0105da\u0142 prac przy buduj\u0105cym si\u0119 klasztorze we W\u0142odawie. Tymczasem wojska szwedzkie spustoszywszy Wo\u0142y\u0144 sz\u0142y przez okolice Lublina i Zamo\u015bcia w kierunku Saksonii. Pod koniec lipca dotar\u0142y do W\u0142odawy. Szwedzi ograbili miasto, lecz ze szczeg\u00f3ln\u0105 zawzi\u0119to\u015bci\u0105 i chciwie j\u0119li rabowa\u0107 klasztor. Oddzia\u0142em tym kierowa\u0142 genera\u0142 Mardefelt, dow\u00f3dca pu\u0142ku Sodermanland. Mia\u0142 on szczeg\u00f3lne powody do nienawi\u015bci wobec paulin\u00f3w, stawiaj\u0105cych od dawna skuteczny op\u00f3r armii szwedzkiej (zw\u0142aszcza w 1702 roku). Jeszcze wi\u0119ksz\u0105 nienawi\u015b\u0107 wzbudzi\u0142 w dow\u00f3dcy szwedzkim fakt, i\u017c klasztor i ko\u015bci\u00f3\u0142 to fundacja Ludwika Pocieja, kt\u00f3rego pr\u00f3b\u0119 zbrojnego odbicia Wilna dobrze pami\u0119tano. W ko\u0144cu nadzieja na zdobycie ogromnych \u0142up\u00f3w rzekomo zdeponowanych w klasztorze (by\u0142a to wiadomo\u015b\u0107 spreparowana przez miejscowego \u017byda) sk\u0142oni\u0142a Szwed\u00f3w do wyj\u0105tkowo brutalnego obej\u015bcia si\u0119 z siedzib\u0105 paulin\u00f3w i jej opiekunem o. Kajetanem M\u0142ynarskim. Zacz\u0119to wymusza\u0107 na o. Kajetanie pewne informacje, a tak\u017ce torturowa\u0107 go z powodu wiary katolickiej, g\u0142\u0119bokiej czci do Matki Bo\u017cej i przynale\u017cno\u015bci do zakonu paulin\u00f3w. W jednym z pomieszcze\u0144 klasztoru \u017co\u0142nierze szwedzcy u\u0142o\u017cyli stos z drewna i podpalili go. Obdartego z szat zakonnych o. Kajetana przepychali rapierami powoduj\u0105c jego upadek w ogie\u0144. M\u0119czennik jednak nie traci\u0142 ducha. Znosz\u0105c wszystko z podziwu godnym spokojem, pokazywa\u0142 swoje rany m\u00f3wi\u0105c beztrosko: \u201eOto jak pi\u0119kny jestem teraz\u201d. Oprawcy, wiedzeni ch\u0119ci\u0105 zdobycia \u0142upu, przeszukiwali cele klasztorne w nadziei znalezienia czego\u015b. O. Kajetan skorzysta\u0142 z chwili ich nieobecno\u015bci i czo\u0142gaj\u0105c si\u0119 uciek\u0142 do ogrodu i skry\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy drzewami. By\u0142by mo\u017ce uszed\u0142 z \u017cyciem, gdyby nie wierny pies podw\u00f3rzowy, kt\u00f3ry bieg\u0142 za swym panem i szczekaniem zdradzi\u0142 miejsce jego kryj\u00f3wki. \u017bo\u0142nierze \u017c\u0105dni \u201erozrywki\u201d zacz\u0119li powt\u00f3rnie zn\u0119ca\u0107 si\u0119 nad wp\u00f3\u0142 \u017cywym zakonnikiem. Ale oddajmy g\u0142os o. Paprockiemu, kt\u00f3ry w li\u015bcie z dnia 5 sierpnia 1706 roku , opieraj\u0105c si\u0119 na relacjach naocznych \u015bwiadk\u00f3w, tak opisywa\u0142 m\u0119cze\u0144stwo o. Kajetana: \u201eBy\u0142 od nich naprz\u00f3d za dwa palce na ko\u0142ku zawieszony tak, jak go matka urodzi\u0142a, r\u00f3zgami toto corpore a\u017c do odpadania cia\u0142a sieczony, mi\u0119dzy skr\u0119powane palce st\u0119pie y \u017celaska ostre zawodzono. Po tym rozpalonymi szynami boki y ca\u0142e cia\u0142o pieczano, na ostatek przez wielki ogie\u0144 kilka razy nagiego rapierami popychano, y k\u0142uto, w kt\u00f3rym kilka razy upadaj\u0105c prawie upieczony zosta\u0142, ju\u017c prawie agonizatus z niego extract\u201d . [6] O. Kajetan mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce umiera za wiar\u0119. Dlatego w cierpieniu i opuszczeniu m\u00f3wi\u0142: \u201eOto za wiar\u0119 jestem m\u0119czony\u201d . [7] R\u00f3wnie\u017c jego przynale\u017cno\u015b\u0107 do zakonu paulin\u00f3w sta\u0142a si\u0119 powodem tych wyj\u0105tkowych tortur. Podkre\u015bli\u0142 to o. Paprocki w wy\u017cej cytowanym li\u015bcie: \u201eWszystka okazya jego m\u0119cze\u0144stwa, \u017ce cz\u0119stochowski ksi\u0105dz, y suspicyia o pieni\u0105dzach y depozytach cudzych. Oret Dominum Deum Novus Martyr pro nobis\u201d . [8] Opisane wydarzenia mia\u0142y miejsce 27 lipca 1706 roku. O. Kajetan pozostawiony przez oprawc\u00f3w i cudem znaleziony w ruinach klasztoru przeniesiony nast\u0119pnie do pobliskiego klasztoru augustian\u00f3w w Orch\u00f3wku, odby\u0142 tam spowied\u017a generaln\u0105 przyj\u0105\u0142 Wiatyk i namaszczenie. W\u015br\u00f3d cierpie\u0144 odda\u0142 Panu swoj\u0105 dusz\u0119, wypr\u00f3bowan\u0105 jak z\u0142oto w ogniu, dnia 2 sierpnia 1706 roku. Dobrzy augustianie zawin\u0119li jego um\u0119czone cia\u0142o w ca\u0142un i pochowali we w\u0142asnym grobowcu. O. Paprocki mia\u0142 czyni\u0107 starania, aby \u201emo\u017cna przenie\u015b\u0107 go gdzie do nas\u201d , [9] ale nie zako\u0144czy\u0142y si\u0119 one translacj\u0105, gdy\u017c jak wynika\u0142o z relacji o. Innocentego Pokorskiego w 1710 roku, w cztery lata po \u015bmierci o. Kajetana, dokonano otwarcia grobu. O. Innocenty opowiada, i\u017c po otwarciu grobu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zw\u0142oki m\u0119czennika pozosta\u0142y nienaruszone, wymownie \u015bwiadcz\u0105c o jego \u015bwi\u0119to\u015bci. O. Pokorski obmy\u0142 je, po czym z\u0142o\u017cono je z powrotem do grobu. Wie\u015b\u0107 o m\u0119cze\u0144stwie o. Kajetana obieg\u0142a szybko ca\u0142\u0105 Polsk\u0119. W Zamo\u015bciu wywo\u0142a\u0142a olbrzymie poruszenie, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d mieszczan w\u0142odawskich chroni\u0105cych si\u0119 tam przed Szwedami. Miasto obra\u0142o go sobie za patrona i czci\u0142o jako or\u0119downika przed Bogiem. Wie\u015b\u0107 o \u015bmierci o. Kajetana dotar\u0142a te\u017c do \u00f3wczesnego prymasa Stanis\u0142awa Szembeka, kt\u00f3ry pisz\u0105c do przeora jasnog\u00f3rskiego stwierdzi\u0142, \u017ce boleje nad strat\u0105, jak\u0105 zakon poni\u00f3s\u0142, lecz r\u00f3wnie\u017c cieszy si\u0119, \u017ce ojczyzna ma nowego m\u0119czennika i or\u0119downika. Wstawiennictwu o. Kajetana przypisywano r\u00f3wnie\u017c zwyci\u0119stwo Augusta II nad pu\u0142kami genera\u0142a Mardefelda w bitwie pod Kaliszem 29 listopada 1706 roku. \u0179r\u00f3d\u0142a wskazuj\u0105 ponadto, \u017ce o. Kajetan ukazywa\u0142 si\u0119 \u015bwi\u0105tobliwemu o. Innocentemu Pokorskiemu oraz augustianinowi, kt\u00f3ry przygotowywa\u0142 go na \u015bmier\u0107 . [10] Paulini polscy zwracali si\u0119 z pro\u015bb\u0105 o beatyfikacj\u0119 wsp\u00f3\u0142brata &#8211; m\u0119czennika (np. konwent w Topolnie [11]), lecz procesu beatyfikacyjnego nie doprowadzono nigdy do ko\u0144ca. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">o. Dariusz Cichor OSPPE, w: \u201eJasna G\u00f3ra\u201d nr 4 (1989) s. 51-54. <\/p>\n\n\n\n<p>1 Archiwum Jasnej G\u00f3ry (AJG) 77, s. 85. <\/p>\n\n\n\n<p>2 Actorum Poloniae Provinciae (APP), T. V, s. 602, 605. <\/p>\n\n\n\n<p>3 AJG 1661, s. 240. <\/p>\n\n\n\n<p>4 APP T. V, s. 696. <\/p>\n\n\n\n<p>5 AJG 1661, s. 242. <\/p>\n\n\n\n<p>6 Archiwum Ska\u0142eczne (ASk) 9, s. 108. <\/p>\n\n\n\n<p>7 M. Benger, Annalium, s. 389. <\/p>\n\n\n\n<p>8 ASk 9,109. <\/p>\n\n\n\n<p>9 ASk 9,108. <\/p>\n\n\n\n<p>10 AJG 915; M. Benger, s. 390. <\/p>\n\n\n\n<p>11 AJG 1641, s. 35.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">J\u00f3zef Miko\u0142aj Boretti<\/h3>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, <em>J\u00f3zef Miko\u0142aj Boretti. Honorowy obywatel W\u0142odawy<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8217;, nr 51<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-Honorowy-obywatel-Wlodawy.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz-Honorowy-obywatel-Wlodawy.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-97c9bc1f-3353-4726-8f58-4798a8e3df10\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-Honorowy-obywatel-Wlodawy.pdf\">Anisiewicz-Honorowy-obywatel-Wlodawy<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-Honorowy-obywatel-Wlodawy.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-97c9bc1f-3353-4726-8f58-4798a8e3df10\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>R. Anisiewicz, \u0141a\u017anie miejskie we W\u0142odawie,<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Anisiewicz_Laznie-miejskie-we-Wlodawie-1.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz_Laznie-miejskie-we-Wlodawie-1.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-34f5c14c-01d2-4061-a446-84129edaf7e9\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Anisiewicz_Laznie-miejskie-we-Wlodawie-1.pdf\">Anisiewicz_Laznie-miejskie-we-Wlodawie-1<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Anisiewicz_Laznie-miejskie-we-Wlodawie-1.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-34f5c14c-01d2-4061-a446-84129edaf7e9\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file\"><a href=\"blob:https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/ca434a36-a64d-4aec-95b4-95ced43b6d21\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download>Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, 2025, <em>Powodzie we W\u0142odawie we wspomnieniach mieszka\u0144c\u00f3w ulicy Podzamcze<\/em>, ,,Wsch\u00f3d. Kwartalnik Spo\u0142eczno-Kulturalny&#8221;, nr 1(57), Polskie Towarzystwo Medialne, W\u0142odawa, s. 29-32<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Powodzie-we-Wlodawie.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Powodzie-we-Wlodawie.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-aaceca23-ae42-43e4-9bea-3d6bcf2f6622\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Powodzie-we-Wlodawie.pdf\">Powodzie-we-Wlodawie<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Powodzie-we-Wlodawie.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-aaceca23-ae42-43e4-9bea-3d6bcf2f6622\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, <em>Ulica Przemys\u0142owa we W\u0142odawie &#8211; od powstania do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci,<\/em> &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, nr 54<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Ulica-Przemyslowa-we-Wlodawie....pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Ulica-Przemyslowa-we-Wlodawie....\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-57c87d17-5a11-4c7d-bc87-bc9745dbf507\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Ulica-Przemyslowa-we-Wlodawie....pdf\">Ulica-Przemyslowa-we-Wlodawie&#8230;<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Ulica-Przemyslowa-we-Wlodawie....pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-57c87d17-5a11-4c7d-bc87-bc9745dbf507\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p class=\"faqs-content-inside\">R. Anisiewicz, <em>Prze\u015bladowanie Unit\u00f3w we W\u0142odawie w li\u015bcie przebywaj\u0105cego 30 lat na zes\u0142aniu Macieja Anisiewicza<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, 4, 2019<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Przesladowania-unitow-we-Wlodawie-1-2-1.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz_Przesladowania-unitow-we-Wlodawie-1-2-1.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-3fde2a04-c2aa-48df-87e6-63b238777981\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Przesladowania-unitow-we-Wlodawie-1-2-1.pdf\">Anisiewicz_Przesladowania-unitow-we-Wlodawie-1-2-1<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Przesladowania-unitow-we-Wlodawie-1-2-1.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-3fde2a04-c2aa-48df-87e6-63b238777981\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, <em>Granica na Bugu w \u017cyciu codziennym mieszka\u0144c\u00f3w W\u0142odawy<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, 3, 2023<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-R.-Zycie-codzienne-przy-granicy-1-5.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz-R.-Zycie-codzienne-przy-granicy-1-5.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-5c646eb4-79d6-4e09-8680-f78d304f545d\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-R.-Zycie-codzienne-przy-granicy-1-5.pdf\">Anisiewicz-R.-Zycie-codzienne-przy-granicy-1-5<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-R.-Zycie-codzienne-przy-granicy-1-5.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-5c646eb4-79d6-4e09-8680-f78d304f545d\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, <em>Jasna czy Ksi\u0119\u017cycowa? Zmiany nazw ulic we W\u0142odawie w latach 60. XX w.<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, 1, 2023<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-R.-Zmiany-nazw-ulic-1-4.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz-R.-Zmiany-nazw-ulic-1-4.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-694f709c-4743-4698-82ac-8d2eba5a8dac\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-R.-Zmiany-nazw-ulic-1-4.pdf\">Anisiewicz-R.-Zmiany-nazw-ulic-1-4<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz-R.-Zmiany-nazw-ulic-1-4.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-694f709c-4743-4698-82ac-8d2eba5a8dac\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, <em>Mostowa &#8211; ulica inna ni\u017c wszystkie<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, 52, 2023<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Anisiewicz_Ulica-Mostowa.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz_Ulica-Mostowa.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-21213206-d310-452a-8eab-267ca4b3b187\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Anisiewicz_Ulica-Mostowa.pdf\">Anisiewicz_Ulica-Mostowa<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Anisiewicz_Ulica-Mostowa.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-21213206-d310-452a-8eab-267ca4b3b187\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, <em>Mosty drogowe na Bugu we W\u0142odawie<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, 4, 2018<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Mosty-drogowe-na-Bugu-strony.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz_Mosty-drogowe-na-Bugu-strony.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-be91942f-22f4-418a-933f-1c01d14923c9\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Mosty-drogowe-na-Bugu-strony.pdf\">Anisiewicz_Mosty-drogowe-na-Bugu-strony<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Mosty-drogowe-na-Bugu-strony.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-be91942f-22f4-418a-933f-1c01d14923c9\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>R. Anisiewicz, <em>Odbudowa wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Ludwika we W\u0142odawie<\/em>, &#8221;Wsch\u00f3d&#8221;, 2, 2019<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Odbudowa-wiezy-koscielnej-we-Wlodawie-1-2.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz_Odbudowa-wiezy-koscielnej-we-Wlodawie-1-2.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-1fb181b8-e57c-4401-be9d-e8347d583fe6\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Odbudowa-wiezy-koscielnej-we-Wlodawie-1-2.pdf\">Anisiewicz_Odbudowa-wiezy-koscielnej-we-Wlodawie-1-2<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Anisiewicz_Odbudowa-wiezy-koscielnej-we-Wlodawie-1-2.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-1fb181b8-e57c-4401-be9d-e8347d583fe6\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Gospodarka &#8211; firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Walory turystyczne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"has-text-align-center faqs-content-inside wp-block-heading\">Jarmark Pauli\u0144ski we W\u0142odawie<\/h3>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-11-1024x683.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3691\" width=\"502\" height=\"334\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-11-1024x683.png 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-11-300x200.png 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-11-768x512.png 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-11-1536x1024.png 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-11-2048x1365.png 2048w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-11-930x620.png 930w\" sizes=\"auto, (max-width: 502px) 100vw, 502px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Jarmark Pauli\u0144ski we W\u0142odawie nawi\u0105zuje do dawnych tradycji jarmark\u00f3w w\u0142odawskich. Ludwik Konstanty Pociej nied\u0142ugo po nabyciu d\u00f3br w\u0142odawskich uzyska\u0142 od kr\u00f3la Jana III Sobieskiego przywilej pozwalaj\u0105cy organizowa\u0107 we W\u0142odawie dwa jarmarki: dwutygodniowy na Zielone \u015awi\u0105tki i czterotygodniowy na \u015bw. Micha\u0142a. 7 sierpnia 1726 r. otrzyma\u0142 od Augusta II przywilej pozwalaj\u0105cy organizowa\u0107 we W\u0142odawie jarmark na prawos\u0142awne Uspienije, co uwzgl\u0119dniaj\u0105c r\u00f3\u017cnice kalendarza wypada\u0142o 27 sierpnia. 21 listopada 1746 r. Jerzy Flemming uzyska\u0142 od kr\u00f3la Augusta III przywilej jarmarczny dla W\u0142odawy na \u015bw. Bart\u0142omieja w dniu 24 sierpnia. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"3694\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-23-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3694\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-23-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-23-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-23-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-23-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-23-1-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-23-1-930x620.jpg 930w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"3692\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-4-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3692\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-4-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-4-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-4-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-4-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-4-1-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-4-1-930x620.jpg 930w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"3693\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-15-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3693\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-15-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-15-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-15-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-15-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-15-1-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-15-1-930x620.jpg 930w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>W\u0142odawskie jarmarki odbywa\u0142y si\u0119 na przeciwleg\u0142ym brzegu Bugu, na wprost W\u0142odawy, gdzie powsta\u0142o miasteczko W\u0142odawka (dzi\u015b nieistniej\u0105ce), jako osada targowa i zabu\u017ca\u0144ska dzielnica W\u0142odawy. W\u0142odawa sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce centralnym punktem transportu rzecznego na linii Bug-Wis\u0142a i jednym z najwa\u017cniejszych port\u00f3w rzecznych Bugu. W 1820 r. Zofia Zamoyska uzyska\u0142a od w\u0142adz carskich zezwolenie na wznowienie jarmark\u00f3w po wschodniej stronie Bugu, pomimo i\u017c rzeka stanowi\u0142a w\u00f3wczas granic\u0119 pomi\u0119dzy Kr\u00f3lestwem Polskim a Cesarstwem Rosyjskim. Ponownie rozkwit\u0142 handel, przez W\u0142odaw\u0119 przechodzi\u0142y wielkie ilo\u015bci wo\u0142\u00f3w sprzedawanych z Ukrainy do Kr\u00f3lestwa. Urz\u0105dzono nawet specjaln\u0105 \u201ekwarantann\u0119\u201d na polach niedaleko wsi Suszno, gdzie przed dalszym transportem sprawdzano zdrowotno\u015b\u0107 byd\u0142a. Termin wsp\u00f3\u0142czesnego jarmarku nawi\u0105zuje do odpustu ku czci \u015bw. Ludwika i dawnego terminu najwi\u0119kszego jarmarku wolego na Uspienie. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"3696\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-8-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3696\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-8-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-8-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-8-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-8-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-8-1-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-8-1-930x620.jpg 930w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"3697\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-31-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3697\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-31-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-31-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-31-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-31-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-31-1-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-31-1-930x620.jpg 930w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Sama uroczysto\u015b\u0107 \u015bw. Ludwika przypada 25 sierpnia, jednak odpust jest obchodzony w najbli\u017csz\u0105 niedziel\u0119 po tym terminie. Jarmark rozpoczyna si\u0119 ju\u017c w poprzedzaj\u0105c\u0105 sobot\u0119. Wydarzenia kulturalne rozpoczynaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce ju\u017c od sobotniego wieczoru i trwaj\u0105 przez ca\u0142\u0105 niedziel\u0119. Uroczysta suma odpustowa jest celebrowana w niedziel\u0119 o godz. 10:30. Jarmark Pauli\u0144ski oferuje wiele atrakcji. Koncerty, konkursy, gry, zabawy &#8211; dla dzieci i dla doros\u0142ych. Stoiska prezentacyjne, edukacyjne i handlowe oraz pocz\u0119stunki z kuchni ogrodowej. Dla dzieci przygotowujemy place zabaw.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-12-1024x683.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3698\" width=\"489\" height=\"326\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-12-1024x683.png 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-12-300x200.png 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-12-768x512.png 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-12-1536x1024.png 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-12-2048x1365.png 2048w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-12-930x620.png 930w\" sizes=\"auto, (max-width: 489px) 100vw, 489px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-127-1-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3695\" width=\"303\" height=\"455\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-127-1-683x1024.jpg 683w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-127-1-200x300.jpg 200w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-127-1-768x1152.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-127-1-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-127-1-1365x2048.jpg 1365w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Jarmark-Paulinski-28.08.2022-127-1-scaled.jpg 1707w\" sizes=\"auto, (max-width: 303px) 100vw, 303px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Wszystkie zdj\u0119cia pochodz\u0105 z archiwum prywatnego o. Marka Nowackiego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>R. Anisiewicz, Wysokie obiekty w przestrzeni W\u0142odawy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Anisiewicz_Wysokie-obiekty-w-przestrzeni-Wlodawy.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Osadzone z Anisiewicz_Wysokie-obiekty-w-przestrzeni-Wlodawy.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-44fac077-bdc0-49fe-bfb8-fdd930eda4e7\" href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Anisiewicz_Wysokie-obiekty-w-przestrzeni-Wlodawy.pdf\">Anisiewicz_Wysokie-obiekty-w-przestrzeni-Wlodawy<\/a><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Anisiewicz_Wysokie-obiekty-w-przestrzeni-Wlodawy.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-44fac077-bdc0-49fe-bfb8-fdd930eda4e7\">Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Folklor\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Miejsca pami\u0119ci<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns display-none is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\" id=\"comments-card\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button close\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\"><i class=\"fas fa-times-circle\"><\/i>Zamknij<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\" data-forminator-render=\"0\" data-form=\"forminator-module-1152\" data-uid=\"69e14adbb21af\"><br\/><\/div><form\n\t\t\t\tid=\"forminator-module-1152\"\n\t\t\t\tclass=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\"\n\t\t\t\tmethod=\"post\"\n\t\t\t\tdata-forminator-render=\"0\"\n\t\t\t\tdata-form-id=\"1152\"\n\t\t\t\tenctype=\"multipart\/form-data\" data-color-option=\"default\" data-design=\"default\" data-grid=\"open\" style=\"display: none;\"\n\t\t\t\tdata-uid=\"69e14adbb21af\"\n\t\t\t><div role=\"alert\" aria-live=\"polite\" class=\"forminator-response-message forminator-error\" aria-hidden=\"true\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"select-1\" class=\"forminator-field-select forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-form-1152__field--select-1_69e14adbb21af\" id=\"forminator-form-1152__field--select-1_69e14adbb21af-label\" class=\"forminator-label\">Wybierz temat <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><select  id=\"forminator-form-1152__field--select-1_69e14adbb21af\" class=\"forminator-select--field forminator-select2 forminator-select2-multiple\" data-required=\"1\" name=\"select-1\" data-default-value=\"\" data-placeholder=\"Wybierz temat\" data-search=\"false\" data-search-placeholder=\"Wybierz temat\" data-checkbox=\"false\" data-allow-clear=\"false\" aria-labelledby=\"forminator-form-1152__field--select-1_69e14adbb21af-label\"><option value=\"\"  >Wybierz temat<\/option><option value=\"Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju\"  data-calculation=\"0\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/option><option value=\"O\u015bwiata i szkolnictwo\"  data-calculation=\"0\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/option><option value=\"Sport\"  data-calculation=\"0\">Sport<\/option><option value=\"Wybitne-postacie\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wybitne postacie\u200b<\/option><option value=\"Rodziny-\u2013-pami\u0105tki\"  data-calculation=\"0\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/option><option value=\"Wspomnienia,-albumy-rodzinne\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/option><option value=\"Gospodarka-\u2013-firmy-i-przedsi\u0119biorstwa\"  data-calculation=\"0\">Gospodarka \u2013 firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/option><option value=\"Walory-turystyczne\"  data-calculation=\"0\">Walory turystyczne<\/option><option value=\"Folklor\u200b\"  data-calculation=\"0\">Folklor\u200b<\/option><option value=\"Miejsca-pami\u0119ci\"  data-calculation=\"0\">Miejsca pami\u0119ci<\/option><\/select><\/div><\/div><div id=\"html-1\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-1\"><div><button class=\"button-submit\">Utw\u00f3rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"email-1\" class=\"forminator-field-email forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-email-1_69e14adbb21af\" id=\"forminator-field-email-1_69e14adbb21af-label\" class=\"forminator-label\">Adres e-mail <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"email\" name=\"email-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: jan@kowalski.com\" id=\"forminator-field-email-1_69e14adbb21af\" class=\"forminator-input forminator-email--field\" data-required=\"1\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"email\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"name-1\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-1_69e14adbb21af\" id=\"forminator-field-name-1_69e14adbb21af-label\" class=\"forminator-label\">Imi\u0119 <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Jan\" id=\"forminator-field-name-1_69e14adbb21af\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><div id=\"name-2\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-2_69e14adbb21af\" id=\"forminator-field-name-2_69e14adbb21af-label\" class=\"forminator-label\">Nazwisko <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-2\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Kowalski\" id=\"forminator-field-name-2_69e14adbb21af\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"textarea-1\" class=\"forminator-field-textarea forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-textarea-1_69e14adbb21af\" id=\"forminator-field-textarea-1_69e14adbb21af-label\" class=\"forminator-label\">Tekst <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><textarea name=\"textarea-1\" placeholder=\"Np. tekst zast\u0119pczy Mo\u017cesz wstawi\u0107 now\u0105 lini\u0119\" id=\"forminator-field-textarea-1_69e14adbb21af\" class=\"forminator-textarea\" rows=\"6\" style=\"min-height:140px;\" ><\/textarea><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"upload-1\" class=\"forminator-field-upload forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-upload-1_69e14adbb21af\" id=\"forminator-field-upload-1_69e14adbb21af-label\" class=\"forminator-label\">Prze\u015blij plik<\/label><div class=\"forminator-multi-upload \" data-element=\"upload-1_69e14adbb21af\"><input type=\"file\" name=\"upload-1[]\" id=\"forminator-field-upload-1_69e14adbb21af\" class=\"forminator-input-file forminator-field-upload-1_69e14adbb21af-1152\" multiple=\"multiple\" data-method=\"ajax\" data-size=\"100000000\" data-size-message=\"Maksymalny dozwolony rozmiar pliku wynosi 100 MB. \"><div class=\"forminator-multi-upload-message\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"forminator-icon-upload\" aria-hidden=\"true\"><\/span><p>Przeci\u0105gnij i upu\u015b\u0107 (lub) <a class=\"forminator-upload-file--forminator-field-upload-1_69e14adbb21af\" href=\"#\" onclick=\"return false;\">Wybierz pliki<\/a><\/p><\/div><\/div><ul class=\"forminator-uploaded-files upload-container-upload-1_69e14adbb21af\"><\/ul><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"checkbox-1\" class=\"forminator-field-checkbox forminator-col forminator-col-12 \"><div role=\"group\" class=\"forminator-field required\" aria-labelledby=\"forminator-checkbox-group-forminator-field-checkbox-1-69e14adbb21af-label\"><label id=\"forminator-field-checkbox-1-1-69e14adbb21af-label\" for=\"forminator-field-checkbox-1-1-69e14adbb21af\" class=\"forminator-checkbox\" title=\"Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.\"><input type=\"checkbox\" name=\"checkbox-1[]\" value=\"Prosz\u0119-zaznaczy\u0107\" id=\"forminator-field-checkbox-1-1-69e14adbb21af\" aria-labelledby=\"forminator-field-checkbox-1-1-69e14adbb21af-label\" data-calculation=\"0\"  \/><span class=\"forminator-checkbox-box\" aria-hidden=\"true\"><\/span><span class=\"forminator-checkbox-label\">Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.<\/span><\/label><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"html-2\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-2\"><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/polityka-prywatnosci\/\">Administratorem danych osobowych jest Centrum Bada\u0144 nad Histori\u0105 Regionaln\u0105 i Lokaln\u0105 UMCS.<\/a><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" name=\"referer_url\" value=\"\" \/><div class=\"forminator-row forminator-row-last\"><div class=\"forminator-col\"><div class=\"forminator-field\"><button class=\"forminator-button forminator-button-submit\">Utw&oacute;rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" id=\"forminator_nonce\" name=\"forminator_nonce\" value=\"90fdff0825\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wp_http_referer\" value=\"\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1672\" \/><input type=\"hidden\" name=\"form_id\" value=\"1152\"><input type=\"hidden\" name=\"page_id\" value=\"1672\"><input type=\"hidden\" name=\"form_type\" value=\"default\"><input type=\"hidden\" name=\"current_url\" value=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2022\/12\/22\/wlodawa\/\"><input type=\"hidden\" name=\"render_id\" value=\"0\"><input type=\"hidden\" name=\"forminator-multifile-hidden\" class=\"forminator-multifile-hidden\"><input type=\"hidden\" name=\"action\" value=\"forminator_submit_form_custom-forms\"><\/form>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W\u0142odawa start Powiat: w\u0142odawski Gmina: W\u0142odawa (gmina miejska) Mapa miejscowo\u015bci end Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka W \u015bwiecie cyfrowym Videoteka gminy miejskiej W\u0142odawa: \u201eW\u0142odawska videoteka\u201d zbudowana jest wedle powszechnie stosowanych przy przywo\u0142ywaniu produkcji filmowych zasad. Fiszka sk\u0142ada si\u0119 z nast\u0119puj\u0105cych element\u00f3w: Autor filmu Data udost\u0119pnienia &nbsp;Tytu\u0142 wideo\/tre\u015bci&nbsp;Nazwa\/adres strony internetowej.&nbsp; Najwi\u0119ksza liczba film\u00f3w (blisko 200) z okresu&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2022\/12\/22\/wlodawa\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj dalej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">W\u0142odawa<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1672","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1672"}],"version-history":[{"count":50,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1672\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18548,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1672\/revisions\/18548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}