{"id":12055,"date":"2024-08-09T21:03:21","date_gmt":"2024-08-09T21:03:21","guid":{"rendered":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/?p=12055"},"modified":"2024-12-04T02:39:10","modified_gmt":"2024-12-04T02:39:10","slug":"belczac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2024\/08\/09\/belczac\/","title":{"rendered":"Be\u0142cz\u0105c"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns border-left border-left-1 is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/POL_Czemierniki_COA.svg.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-12056\" width=\"195\" height=\"226\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Herb gminy <br>Czemierniki<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-top is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h2 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Be\u0142cz\u0105c<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">start<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns card-text-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Powiat: <\/strong>radzy\u0144ski<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gmina:<\/strong> Czemierniki<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33%\">\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Mapa miejscowo\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<iframe src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d19798.477517890373!2d22.551498081884287!3d51.663320686709575!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x4722163332c66431%3A0x9c426611f9ea2823!2zMjEtMzA2IEJlxYJjesSFYw!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1723237372139!5m2!1spl!2spl\" width=\"400\" height=\"300\" style=\"border:0;\" allowfullscreen=\"\" loading=\"lazy\" referrerpolicy=\"no-referrer-when-downgrade\"><\/iframe>\n\n\n\n<p class=\"display-none\">end<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Miejscowo\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ekspercka<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">W \u015bwiecie cyfrowym<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\">Patrz has\u0142o: Czemierniki.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Nazwa, przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Nazwa wsi pochodzi od imies\u0142owu <em>belcz\u0105czy<\/em> wywodz\u0105cego si\u0119 od s\u0142\u00f3w <em>belcze\u0107<\/em> i <em>belk<\/em>, kt\u00f3rym okre\u015blano cieki lub wiry wodne [Kosyl, 57, Rymut, I, 115].<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bredniowieczu by\u0142a usytuowana na obszarze powiatu lubelskiego w ziemi lubelskiej [SHGL, s. 26]. Graniczy\u0142a z nieistniej\u0105c\u0105 wsi\u0105 Tarkawic\u0105 (by\u0142a ona po\u0142o\u017cona na obszarze dzi\u015b nale\u017c\u0105cym do D\u0119bicy) [DLB, I, 632, OZ, 144]. Przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna nie uleg\u0142a zmianie do ko\u0144ca XVIII w.<\/p>\n\n\n\n<p>W XIX wieku wyst\u0119puj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce formy nazwy osady: Be\u0142cz\u0105ce, Beczu\u0144ce, Be\u0142czonszem, Drzewcza. Be\u0142cz\u0105c w XIX w. nale\u017ca\u0142 do parafii i gminy Czemierniki, najpierw dominialnej a od 1864 r. samorz\u0105dowej. Gmina ta w czasach Ksi\u0119stwa Warszawskiego nale\u017ca\u0142a do departamentu lubelskiego a za Kr\u00f3lestwa Polskiego do powiatu lubartowskiego w wojew\u00f3dztwie lubelskim (od 1837 r. guberni). <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Belczac-na-mapie-Handensfelda-1024x583.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12166\" width=\"498\" height=\"283\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Belczac-na-mapie-Handensfelda-1024x583.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Belczac-na-mapie-Handensfelda-300x171.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Belczac-na-mapie-Handensfelda-768x437.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Belczac-na-mapie-Handensfelda.jpg 1043w\" sizes=\"auto, (max-width: 498px) 100vw, 498px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Be\u0142cz\u0105c na austriackiej mapie Heldensfelda z 1801-1804 r. maps.arcanum.com<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Od 1 I 1867 r. do ko\u0144ca zabor\u00f3w Be\u0142cz\u0105c nale\u017ca\u0142 do powiatu lubartowskiego guberni lubelskiej [\u0106wik, Reder 1977]. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w powiecie lubartowskim wojew\u00f3dztwie lubelskim.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1954 r. zlikwidowano gminy i utworzono gromady. Wie\u015b Be\u0142cz\u0105c zosta\u0142a siedzib\u0105 Gromadzkiej Rady Narodowej w Be\u0142cz\u0105cu w powiecie lubartowskim w wojew\u00f3dztwie lubelskim [DUWRN, 1954, nr 15, poz. 64]. 1 I 1956 r. gromad\u0119 w\u0142\u0105czono do powiatu radzy\u0144skiego [Dz.U. 1955, nr 45, poz. 296], za\u015b 1 I 1960 r. zniesiono j\u0105, a jej obszar w\u0142\u0105czono do gromady Czemierniki [DUWRN 1959 r., nr. 9, poz. 63]. Przy przywr\u00f3ceniu gmin w 1973 r. wie\u015b Be\u0142cz\u0105c wesz\u0142a w sk\u0142ad gminy Czemierniki. Po reformie administracyjnej z 1975 r. wraz z gmin\u0105 wchodzi\u0142a w sk\u0142ad wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego, a po jego likwidacji 1 I 1999 ponownie znalaz\u0142a si\u0119 w woj. lubelskim i powiecie radzy\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n<p>Funkcj\u0119 so\u0142tysa wsi w Be\u0142cz\u0105cu pe\u0142nili: Miko\u0142aj Siwek, Micha\u0142 Kr\u00f3l (1915-1925), Tomasz Dobosz (1925-1928), Franciszek Mazurek (1928-1932), Stanis\u0142aw Bajda (1933-1936), Ksawery Walaszek (1936-1938), Aleksander Kr\u00f3l (1938-1942), W\u0142adys\u0142aw Struk (1942-1948), Franciszek Cyranek (1948-1958), Antoni Komar ( 1958-1971) [Czemierniki 2009, s. 588].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Mikrotoponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W XIX wieku wyst\u0119puj\u0105 nastepuj\u0105ce nazwy fizjograficzne: lasy Zapowidka, Awuls, Gaj Be\u0142cz\u0105cki; Droga Parczewska; uroczyska Przymiarki, Poprzeczki, Staw, Przypuszczy Bil, Bil, Du\u017ca Olszanka, Chojna, Gaj, Awuls; \u0142\u0105ka Tarkawka; rzeka Ty\u015bmienica, Sarch\u00f3wka [APL, ZTL, sygn. 1580].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Antroponimia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W 1461 roku we wsi odnotowano kmieci o imionach Maciej, Marcin i Piotr [KZL, 5, 320].<\/p>\n\n\n\n<p>Do cel\u00f3w uw\u0142aszczenia z 1864 roku wytypowano nast\u0119puj\u0105cych 57 osadnik\u00f3w (gospodarzy) na 44 gospodarstwach wsi Be\u0142cz\u0105c I. dzia\u0142u: Jan Antol, Jan Jach, Benedykt Jach, Wojciech Siwek, Jan Cholewa, Maciej Kleszcz, Wojciech Antol, Rozalia Antol, \u0141ukasz Jach, Maciej Jach, Tomasz Kr\u00f3l, Jakub Siwek, Walenty Siwek, Szymon Mazurek, Pawe\u0142 Kleszcz, J\u00f3zef Sok\u00f3\u0142, Wojciech R\u00f3\u017cyk, Marcin Sm\u0119t, Antoni Sm\u0119t Cha\u0142upa, Andrzej Walasek, Wojciech Siwek drugi, Jan Laszczka, J\u00f3zef Kurek, Jan Kr\u00f3l, Jan S\u0142awecki, Antoni S\u0142awecki, Grzegorz Kwas, Stanis\u0142aw Peda, Andrzej Bie\u0142owskij, Pawe\u0142 Mazurek, J\u00f3zef Jach, Bart\u0142omiej Nieznajek, B\u0142a\u017cej Nieznajek, Jan Kr\u00f3l, Ignacy Walasek, Miko\u0142aj Szewczyk, Jan Kr\u00f3l (Banach), Stanis\u0142aw Wieniarczyk, Szymon Siwek, Andrzej Siwek, Wawrzyniec Kocy\u0142a, Tomasz Kocy\u0142a, Pawe\u0142 Lech, J\u00f3zef Walasek, Franciszek Kr\u00f3l m\u0142odszy, Tomasz Walasek, Franciszek Kr\u00f3l starszy, Pawe\u0142 Jaszcz, Tomasz Jaszcz, Maciej Walasek, Maciej Dzik, Pawe\u0142 Siwek, Wojciech Kr\u00f3l, Pawe\u0142 Banach, Jakub Abramek, Piotr Sm\u0119t, Andrzej Kocy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>II. dzia\u0142u: J\u00f3zef Mazurek, Mateusz Rafa\u0142, Franciszek Da\u0107ko, Micha\u0142 Kr\u00f3l, \u0141ukasz Cholewa, Micha\u0142 \u015awi\u0107, Jan Antol, Jan Or\u0119bski, Mateusz Kocy\u0142a, Antoni Peda, Maciej Dzik, Janowa Chudkowa, Andrzej Karczmarz, Jan Kostrzewa, Wawrzyniec Paluszek, Paw\u0142owa mazurkowa, Jan Siemie\u0144, Wawrzyniec Cholewa, Kazimierz Kapa\u0142a, Grzegorz Antol [APL, ZTL, sygn. 1580].<\/p>\n\n\n\n<p>\u017bo\u0142nierze z Be\u0142cz\u0105ca powo\u0142ani przez armi\u0119 rosyjsk\u0105 do walki w czasie I wojny \u015bwiatowej: Piotr Antol, Piotr Bajda, Stanis\u0142aw Bajda, Ludwik Banach, Jan Cholewa, Franciszek Cur, Andrzej Jach, Piotr Kleszcz, Jan Komar, Tomasz Kopijek, J\u00f3zef Kr\u00f3l, J\u00f3zef Laszczka, Stanis\u0142aw Sidor, Andrzej Siwek, J\u00f3zef Sm\u0119t, Stanis\u0142aw Sobianek, Antoni Walaszek, Boles\u0142aw Walaszek, J\u00f3zef W\u00f3jcik, Piotr W\u00f3jcik [Czemierniki 2009, s. 152].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Archeologia o najdawniejszym osadnictwie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W trakcie systematycznych bada\u0144 powierzchniowych w ramach AZP w roku 2000 odkryto 26 stanowisk. Na podstawie zebranych fragment\u00f3w ceramiki naczyniowej oraz materia\u0142\u00f3w krzemiennych, poza \u015bladowym osadnictwem neolitycznym (kultura puchar\u00f3w lejkowatych), zlokalizowano pozosta\u0142o\u015b\u0107 po obozowisku i bli\u017cej nieokre\u015blonej aktywno\u015bci gospodarczej ludno\u015bci z wczesnego okresu epoki br\u0105zu (kultura mierzanowicka), kilka \u015blad\u00f3w powi\u0105zano z obecno\u015bci\u0105 ludno\u015bci kultury \u0142u\u017cyckiej oraz okresem wp\u0142yw\u00f3w rzymskich. Stwierdzono r\u00f3wnie\u017c nieliczne \u015blady osadnictwa wczesno\u015bredniowiecznego (z VIII-IX w.). Z p\u00f3\u017an\u0105 faz\u0105 tego okresu \u0142\u0105czone jest przypadkowe znalezisko militari\u00f3w wiki\u0144skich \u2013 szyszaka i dw\u00f3ch mieczy \u2013 odkrytych w trakcie prac melioracyjnych Ty\u015bmienicy prowadzonych w po\u0142owie lat 1970. [Bienia 1996]. Kolejna zebrana z powierzchni ceramika pochodzi z XI-XII stulecia, tak\u017ce czas\u00f3w p\u00f3\u017aniejszych (XIV-XVIII w.) [NID, AZP obszar 68-81].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Pierwsza wzmianka o osadzie, prawo lokacyjne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Osada po raz pierwszy pojawia si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1417 r. przy okazji podzia\u0142u d\u00f3br pomi\u0119dzy Jachn\u0105 i Jadwig\u0105, c\u00f3rkami zmar\u0142ego Adama z Charl\u0119\u017ca [KZL, 10, 228]. Sama wie\u015b posiada zapewne jednak znacznie starsz\u0105 metryk\u0119. Badania archeologiczne z okresu IX-XII stulecia wskazuj\u0105 na wyst\u0119powanie na jej terenie \u015blad\u00f3w osadnictwa [Pietrzela, 2005, 23]. Istnienie osady we wczesnym \u015bredniowieczu potwierdza tak\u017ce ulokowanie w s\u0105siedztwie gr\u00f3dka obronnego zlokalizowanego w wid\u0142ach Ty\u015bmienicy i Starej Piwonii [Kuty\u0142owski, 1970, 190-191], dla kt\u00f3rego musia\u0142 istnie\u0107 kr\u0105g osad stanowi\u0105cych zaplecze gospodarcze. Prawdopodobnie wie\u015b by\u0142a lokowana na prawie niemieckim. Potwierdzaj\u0105 to wzmianki na temat \u0142an\u00f3w (\u0142an-jednostka gruntu wynosz\u0105ca od 16 do 25 ha) w niej wyst\u0119puj\u0105cych [KZL, 5, 320]. Po\u015brednio \u015bwiadczy te\u017c o tym pojawienie si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach pod rokiem 1429 wsi o nazwie Wola Be\u0142cz\u0105ca. Nazwy takie wywodz\u0105 si\u0119 od wolnizny (zwolnienie od powinno\u015bci na rzecz pana feudalnego przez okre\u015blony czas przeznaczony na zagospodarowanie si\u0119 osadnik\u00f3w) i by\u0142y charakterystyczne dla wsi na prawie niemieckim. Przypuszcza\u0107 mo\u017cna, \u017ce wyst\u0119puj\u0105ca tylko raz Wola to inna nazwa wsi Be\u0142cz\u0105ce lub przejaw akcji osadniczej w\u0142a\u015bcicieli tej osady [Sochacka 1987, 100].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">W\u0142a\u015bciciele <\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Wie\u015b by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 szlacheck\u0105. Pierwszym odnotowanym w \u017ar\u00f3d\u0142ach w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 Adam z Char\u0142\u0119\u017ca, szlachcic posiadaj\u0105cy jeszcze kilka miejscowo\u015bci, m. in. po\u0142o\u017cone po s\u0105siedzku Czemierniki, rodzinny Char\u0142\u0119\u017c w parafii Bystrzyca oraz M\u0119t\u00f3w w parafii Kr\u0119\u017cnica Jara [Sochacka, 1987, 99; Pietrzela, 2009, 26, 46; Jusiak, 2019, 29]. W roku 1417 po \u015bmierci Adama z Char\u0142\u0119\u017ca dobra odziedziczy\u0142y jego c\u00f3rki Jadwiga i Jachna [KZL, 10, 228]. W wyniku dzia\u0142u mi\u0119dzy siostrami wie\u015b Be\u0142cz\u0105ce przypad\u0142a Jadwidze, \u017conie Grota z Drzewic i M\u0119towa herbu Jastrz\u0119biec [Sochacka, 1987, 99-100]. Po jej \u015bmierci nale\u017ca\u0142a do ich potomk\u00f3w: Wincentego, Stanis\u0142awa i Paw\u0142a, gospodaruj\u0105cych w niedziale i posiadaj\u0105cych opr\u00f3cz tej wsi po\u0142ow\u0119 Charl\u0119\u017ca, oraz wie\u015b Drzewce [DLB, II, 569; KZL, 5, 320, 374v; Sochacka, 1987, 100]. Wymieniony wy\u017cej Pawe\u0142 by\u0142 plebanem w ko\u015bciele w Be\u0142\u017cycach, zapewne wi\u0119c powierzy\u0142 on zarz\u0105d nad swoj\u0105 cz\u0119\u015bciom dziedzictwa pozosta\u0142ym braciom [Sochacka, 1987, 100]. Wymienieni bracia posiadaj\u0105 te dobra do ko\u0144ca XV stulecia.<\/p>\n\n\n\n<p>Wie\u015b Be\u0142cz\u0105c, podobnie jak szereg okolicznych maj\u0105tk\u00f3w, w 1507 r. sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Miko\u0142aja Firleja. Kolejnymi w\u0142a\u015bcicielami byli: Piotr Firlej (1526-1553), Jan Firlej (1553-1600), Henryk Firlej (1600-1626). Nast\u0119pnie po podziale maj\u0105tku po zmar\u0142ym Henryku, wie\u015b Skoki przesz\u0142a na w\u0142asno\u015b\u0107 Henryka Firleja, syna Jana, podskarbiego koronnego ze zwi\u0105zku z Gertrud\u0105 z Opali\u0144skich [Rejestr 1626, 48]. Be\u0142cz\u0105c pozosta\u0142 w jego posiadaniu do 1635 r., kiedy to ca\u0142e dobra czemiernickie przesz\u0142y w r\u0119ce Stanis\u0142awa Firleja [AP\u0141, Arch. Bart., sygn. 48, s. 112] i sytuacja ta nie uleg\u0142a zmianie do oko\u0142o 1661 r. Kolejnymi przedstawicielami rodziny Firlej\u00f3w posiadaj\u0105cymi klucz czemiernicki byli bracia Jan oraz Andrzej, chocia\u017c wie\u015b Be\u0142cz\u0105c nie pozostawa\u0142a stale pod ich zarz\u0105dem, gdy\u017c przynajmniej od 1654 r. dzier\u017cawili j\u0105 Borzymowscy, najpierw Wojciech [APL, KGL Insc., sygn. 100, s. 715-716], a nast\u0119pnie jego syn Marcin. Sytuacja taka utrzymywa\u0142a si\u0119 przynajmniej do po\u0142owy lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XVII w. [BJ, sygn. 7209, k. 25]. Od 1671 r. wie\u015b znajdowa\u0142a si\u0119 w r\u0119kach Miko\u0142aja Kazimierza Podoskiego (do 1672 r.). W latach 1672-1676 klucz czemiernicki wraz ze wsi\u0105 Be\u0142cz\u0105c posiada\u0142 staro\u015bcic lubelski Miko\u0142aj Andrzej Firlej. Przej\u015bciowo w 1676 r. miejscowo\u015b\u0107 znajdowa\u0142a si\u0119 w posiadaniu Kazimierza Go\u0142uchowskiego [AGAD, ASK I, sygn. 162, s. 31]. Nast\u0119pnie Be\u0142cz\u0105c, w latach 1676-1682, by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 podzielon\u0105 mi\u0119dzy kilkoro dzieci M. K. Podoskiego. Z kolei mi\u0119dzy 1685 a 1689 r., podobnie jak Czemierniki, Skoki, Stoczek i Wygnan\u00f3w, nabyty zota\u0142 przez kr\u00f3la Jana III Sobieskiego. W latach 1698-1719 w\u0142a\u015bcicielem klucza by\u0142 kr\u00f3lewicz Jakub Sobieski. Nast\u0119pnie Be\u0142cz\u0105c znalaz\u0142 si\u0119 w posiadaniu wojewody podolskiego Stefana Humieckiego (1719-1736), Ignacego i J\u00f3zefa Humieckich (1736-1743), Ignacego Humieckiego (1743-1751), wdowy po Ignacym, Teresy z Pociej\u00f3w Humieckiej (1751- ok. 1783), referendarza koronnego Stanis\u0142awa Ma\u0142achowskiego (ok. 1783-1809) [szerzej zob. has\u0142o: Czemierniki].<\/p>\n\n\n\n<p>Od po\u0142owy XVIII w. miasto i dobra Czemierniki nale\u017ca\u0142y do rodziny Ma\u0142achowskich herbu Na\u0142\u0119cz. Jednak Be\u0142cz\u0105c nie zosta\u0142 wymieniony w\u015br\u00f3d wsi klucza czemiernickiego. Stanis\u0142aw Na\u0142\u0119cz Ma\u0142achowski, syn Jana i Izabeli z Humieckich (1735-1809), w l. 1801-1802 wykupi\u0142 od spadkobierc\u00f3w klucz czemiernicki. W 1802 r. Ma\u0142achowski sp\u0142aci\u0142 Czemierniki Ksaweremu Rostworowskiemu w imieniu zmar\u0142ej matki Izabeli. St. Ma\u0142achowski by\u0142 dwukrotnie \u017conaty \u2013 od 1773 r. z Urszul\u0105 z Czapskich, a po jej \u015bmierci w 1784 r. z jej siostr\u0105 Konstancj\u0105 (zm. 7 III 1791), rozwiedzion\u0105 z Dominikiem Radziwi\u0142\u0142em, z kt\u00f3rym mia\u0142a c\u00f3rk\u0119 Urszul\u0119. Stanis\u0142aw Ma\u0142achowski wyda\u0142 pasierbic\u0119 w 1803 r. za Wincentego Krasi\u0144skiego. St. Ma\u0142achowski w testamencie podzieli\u0142 maj\u0105tek na dwie cz\u0119\u015bci, co zosta\u0142o przeprowadzone 22 VI 1810 r. Do cz\u0119\u015bci \u017ce\u0144skiej nale\u017ca\u0142 klucz czemiernicki, podzielony z kolei na trzy cz\u0119\u015bci mi\u0119dzy spadkobierc\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsz\u0105 d\u00f3br czemiernickich otrzymali J\u00f3zef Stecki, m\u0105\u017c Marianny, siostry zmar\u0142ego, oraz nieletnia Aleksandra Stecka.W sk\u0142ad tej cz\u0119\u015bci wchodzi\u0142o miasto Czemierniki, folwarki: czemiernicki i be\u0142cz\u0105cki z Tark\u00f3wk\u0105, oraz wsie zasobne: Skoki \u2013 30 gospodarzy, Be\u0142cz\u0105c \u2013 50 gospodarzy, i Stoczek \u2013 40 gospodarzy. Do tej cz\u0119\u015bci nale\u017ca\u0142 r\u00f3wnie\u017c m\u0142yn. Ostateczny podzia\u0142 nast\u0105pi\u0142 14 VI 1811 r. [APL ORP, HwRP, sygn. 172].<\/p>\n\n\n\n<p>Aleksandra Stecka wysz\u0142a za m\u0105\u017c 12 VII 1815 r. w Mi\u0119dzyrzecu za Micha\u0142a Hieronima Radziwi\u0142\u0142a (zm. 24 V 1850 r.), syna Micha\u0142a Hieronima i Heleny z Prze\u017adzieckich. Aleksandra ze Steckich ksi\u0119\u017cna Radziwi\u0142\u0142owa rozpocz\u0119\u0142a starania, by odkupi\u0107 drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 schedy pierwszego dzia\u0142u d\u00f3br czemiernickich, nale\u017c\u0105c\u0105 do J\u00f3zefa Steckiego. Sta\u0142o si\u0119 to 24 X 1822 r., gdy naby\u0142a prawa w\u0142asno\u015bci z cz\u0119\u015bci przypadaj\u0105cej na J\u00f3zefa Steckiego za sum\u0119 254400 z\u0142p. 10 gr. Tym sposobem Aleksandra ze Steckich Radziwi\u0142\u0142owa sta\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bcicielk\u0105 ca\u0142ej schedy pierwszej klucza czemiernickiego z zapisu testamentowego Stanis\u0142awa Ma\u0142achowskiego i rodzinnych podzia\u0142\u00f3w maj\u0105tku linii \u017ce\u0144skiej. Nast\u0119pnie Aleksandra ze Steckich ksi\u0119\u017cna Radziwi\u0142\u0142owa odkupi\u0142a 20 XII 1819 r. od J\u00f3zefa Ma\u0142achowskiego ma\u0142e enklawy, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w obr\u0119bie jej d\u00f3br, a wcze\u015bniej przyznane innym spadkobiercom. Chodzi\u0142o przede wszystkim o jedn\u0105 trzeci\u0105 wsi Stoczek i folwark Skrud\u0119. Przy pierwiastkowej regulacji hipoteki 25 II 1823 r. Be\u0142cz\u0105c wraz z ca\u0142ymi dobrami czemiernickimi widnieje jako w\u0142asno\u015b\u0107 Aleksandry z hr. Steckich ksi\u0119\u017cnej Radziwi\u0142\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n<p>Dopiero w 1849 r. nast\u0105pi\u0142o odseparowanie grunt\u00f3w folwarcznych od ch\u0142opskich.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1850 r., po \u015bmierci m\u0119\u017ca, Aleksandra sprzeda\u0142a dobra czemiernickie wraz z Be\u0142cz\u0105cem Wincentemu hr. Krasi\u0144skiemu (5 I 1782 &#8211; 24 XI 1858). Nast\u0119pnie wie\u015b z ca\u0142ymi dobrami czemiernickimi po jego \u015bmierci przesz\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 jego wnuka Zygmunta Augusta Wincentego J\u00f3zefa Aleksandra hr. Krasi\u0144skiego (1846-1867). Na zasadzie post\u0119powania spadkowego i po regulacjach prawnych, zako\u0144czonych ostatecznie wyrokiem prawomocnym 21 XI\/3 XII 1866 r., dobra czemiernickie wpisano do ksi\u0119gi wieczystej na imi\u0119 Zygmunta Krasi\u0144skiego, kt\u00f3ry by\u0142 synem poety Napoleona Stanis\u0142awa Adama Feliksa Zygmunta (1812-1869) oraz El\u017cbiety (Elizy) Branickiej. Jego siostr\u0105 by\u0142a Maria Beatrix, po\u015blubiona przez Edwarda Raczy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Uw\u0142aszczenie w\u0142o\u015bcian na mocy ukazu z 2 III 1864 r. przyzna\u0142o 77 w\u0142o\u015bcianom (gospodarzom) wsi Be\u0142cz\u0105c og\u00f3\u0142em 1466 m\u00f3rg 299 pr\u0119t\u00f3w ziemi, w tym: u\u017cytk\u00f3w 1440 mrg. i 66 pr. oraz nieu\u017cytk\u00f3w 26 mrg. i 233 pr. dla 77 gospodarzy. [APL o\/Radzy\u0144, Hipoteka Lubart\u00f3w, sygn. 29; APL, ZTLLiSG, sygn. 1580\/II]. Wsi Be\u0142cz\u0105c, jako ziemie wsp\u00f3lne gromady, przyznano: grunt dla so\u0142tysa 3 mrg. 200 pr., grunt dla so\u0142tysa 3 mrg. 30 pr., nieu\u017cytki 10 mrg. 116 pr. Razem 1466 mrg. 299 pr. Wszystkie gospodarstwa otrzyma\u0142y prawo: 1) otrzymywa\u0107 z dworskich las\u00f3w opa\u0142 z Wielkiego Lasu, przede wszystkim z kolejnych wyr\u0119bywanych cz\u0119\u015bci, ale nie z innych las\u00f3w maj\u0105tku Czemierniki, w ilo\u015bci jednej fury na tydzie\u0144, wje\u017cd\u017caj\u0105c do lasu z toporem, 2) otrzymywa\u0107 z dworskich las\u00f3w drewno na remont starych i budow\u0119 nowych obecnie istniej\u0105cych budynk\u00f3w, 3) otrzymywa\u0107 na ogrodzenia ko\u0142ki i ga\u0142\u0119zie w miar\u0119 potrzeb, 4) otrzymywa\u0107 a) na wozy i sanie 2 d\u0119by, 3 brzozy i 2 graby na 5 lat dla ka\u017cdego gospodarstwa, b) pnie (z m\u0142odych drzew) na szczapy po jednej furze rocznie dla ka\u017cdego gospodarstwa, ale tak aby jamy powsta\u0142e po kopaniu by\u0142y zasypywane, c) ko\u0142ki i belki w miar\u0119 potrzeb do ogrodzenia drogi prowadz\u0105cej ze wsi do Wielkiego Lasu i z lasu dla przegonu byd\u0142a na wodop\u00f3j na \u0142\u0105k\u0119 Tarkawka, 5) pa\u015b\u0107 swoje byd\u0142o (300 sztuk byd\u0142a i 50 koni \u2013 w tym tak\u017ce byd\u0142o komornik\u00f3w), a) w lasach Wielkim i w Gaju Be\u0142cz\u0105ckim na terenie oznaczonym na planie z 1844 r. lit. E. Poniewa\u017c w obu lasach zaprowadzono prawid\u0142ow\u0105 gospodark\u0119 le\u015bn\u0105, wi\u0119c w\u0142o\u015bcianie nie powinni wp\u0119dza\u0107 byd\u0142a na kolejne wyr\u0119by przez nast\u0119pne 8 lat po wycince, b) na uroczyskach Bil i Krzaki Bilskie wiosn\u0105 do \u015bw. Wojciecha wsz\u0119dzie, od \u015bw. Wojciecha do \u015bw. Micha\u0142a tylko w Krzakach i w Gaju, za\u015b od \u015bw. Micha\u0142a, tj. od tego czasu, gdy ziemianin skosi siano i otaw\u0119 znowu wsz\u0119dzie. 6 osad II. Dzia\u0142u mia\u0142o takie same prawa serwitutowe jak osady I. dzia\u0142u. Gospodarstwo Antoniego Sm\u0119ta I. dzia\u0142u i 8 gospodarstw II. Dzia\u0142u dosta\u0142o prawo korzystania z opa\u0142u z lasu Gaj Be\u0142cz\u0105cki w wymiarze latem jednej fury na miesi\u0105c, a zim\u0105 po jednej furze na 3 tygodnie. Cztery gospodarstwa \u017cadnych serwitut\u00f3w nie dosta\u0142y. Ponadto przyznano, \u017ce w\u0142o\u015bcianie wsi Be\u0142\u0105cz\u0105c maj\u0105 prawo po\u0142owu ryb w tych miejscach rzeki Ty\u015bmienicy, gdzie ta rzeka przylega do ich ziem. Mieli te\u017c prawo korzystania z le\u017c\u0105cego w \u015brodku wsi dworskiego stawu pod warunkiem, \u017ceby w\u0142o\u015bcianie nie \u0142owili tam ryb i nie trzymali tam kaczek. 8\/20 IX 1866 r. centralna komisja ds. W\u0142o\u015bcia\u0144skich przy Komitecie Urz\u0105dzaj\u0105cym zatwierdzi\u0142a tabel\u0119 likwidacyjn\u0105 dla wsi Be\u0142cz\u0105c u\u017cytkowej 1440 mrg. 66 pr. i nieu\u017cytk\u00f3w 26 mrg. 233 pr. a razem 1466 mrg. 299 pr. a w\u0142a\u015bciciel dosta\u0142 odszkodowanie w wysoko\u015bci 20824 rub. 66 kop.<\/p>\n\n\n\n<p>23 III 1889 r. lubelski gubernialny urz\u0105d ds. w\u0142o\u015bcia\u0144skich zatwierdzi\u0142 dobrowoln\u0105 ugod\u0119 mi\u0119dzy pe\u0142nomocnikiem w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku Czemierniki Teofilem Wojciechowskim a w\u0142o\u015bcianami. W zamian za serwitut pastwiskowy w\u0142o\u015bcianie otrzymali na wsp\u00f3ln\u0105 w\u0142a\u015bno\u015b\u0107 z ziem dworskich: a) lasu z \u0142\u0105k\u0105 na uroczysku Gaj Be\u0142cz\u0105cki i Bil 103 mrg., b) z osady karczemnej ornej ziemi 5 mrg. 234 pr. a w tym 4 mrg. nieu\u017cytk\u00f3w i \u0142\u0105ki 1 mrg 160 pr.; dworski staw we wsi o powierzchni 2 mrg., a razem 112 mrg. 94 pr. Tak\u0105 sam\u0105 ugod\u0119, ale na serwituty le\u015bne, w\u0142adze zatwierdzi\u0142y 20 IX 1890 r. W\u0142o\u015bcianie posiadaj\u0105cy prawa na serwitut le\u015bny w zamian dostali na wsp\u00f3ln\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 z ziem dworskich lasu w dziale Awuls 37 mrg. i w dziale Gaj Be\u0142cz\u0105cki las a w Bile \u0142\u0105ki razem 174 mrg. 100 pr. i pod przegon 2 mrg. 200 pr. razem 214 mrg., b) na podstawie tej\u017ce umowy opartej na uchwale zgromadzenia wiejskiego z 12 VI 1889 r. w zamian za prawo otrzymywania materia\u0142u le\u015bnego na ogrodzenie przegon\u00f3w na w\u0142asno\u015b\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 w\u0142o\u015bcian przesz\u0142o 4 mrg. 200 pr. lasu a razem 218 mrg. 200 pr. Gospodarze, kt\u00f3rzy nie zamienili swoich praw serwitutowych po postanowieniu w\u0142adz z 4 V 1891 r. musieli si\u0119 stosowa\u0107 do nowych plan\u00f3w gospodarki le\u015bnej na rewiry le\u015bne: Awuls, Zapowidka i Gaj Belcz\u0105cki wprowadzone w \u017cycie 12 X 1891 r. Umowa o zamianie serwitut\u00f3w le\u015bnych z kolejnymi gospodarzami nast\u0105pi\u0142a 6\/18 IX 1888 r., kt\u00f3rzy dostali w zamian 8 mrg. 250 pr. ziemi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejna taka umowa mia\u0142a miejsce w 1905 r. W\u0142o\u015bcianie dostali w zamian za serwituty le\u015bne 83 mrg. 265 pr. lasu, 22 mrg. 8,4 pr. \u0142\u0105ki, 5 mrg. 31,5 ziemi ornej i 2 mrg. 288,8 pr. nieu\u017cytk\u00f3w pod kana\u0142ami i drogami a razem 113 mrg 242,6 pr. W\u0142o\u015bcianie \u201ezaserwwitutowe\u201d dzia\u0142ki podzielili mi\u0119dzy siebie [APL, ZTL, sygn. 1580].<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli chodzi o w\u0142asno\u015b\u0107 ziemia\u0144sk\u0105, to po \u015bmierci Zygmunta Krasi\u0144skiego w 1869 r., Be\u0142cz\u0105c i ca\u0142e dobra ziemskie Czemierniki przesz\u0142y na rzecz spadkobierc\u00f3w, a mianowicie: W\u0142adys\u0142awa Wincentego Adama Krasi\u0144skiego, ordynata na Opinog\u00f3rze, Marii Bo\u017cenny El\u017cbiety Krystyny Zofii Katarzyny R\u00f3\u017cy Teresy hrabianki Krasi\u0144skiej, nieletniej siostry zmar\u0142ego, oraz matki \u2013 El\u017cbiety (Elizy) z Branickich hrabiny Krasi\u0144skiej. Jednocze\u015bnie przeprowadzony zosta\u0142 szczeg\u00f3\u0142owy podzia\u0142 masy spadkowej mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnych spadkobierc\u00f3w. W 1872 r. wie\u015b Be\u0142cz\u0105c jak i dobra czemiernickie przej\u0119\u0142a na samodzieln\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 Maria, powszechnie w literaturze nazywana Beatrix (24 VII 1850 \u2013 24 VIII 1884), hrabianka Krasi\u0144ska. Be\u0142cz\u0105c by\u0142 odt\u0105d stale wydzier\u017cawiany a\u017c do 1939 r., a jego dzier\u017cawcami byli kolejno Rakowscy, Milewscy i Szafra\u0144scy. Maria, c\u00f3rka Zygmunta Krasi\u0144skiego i El\u017cbiety z Branickich 9 IV 1877 r. po\u015blubi\u0142a Edwarda Aleksandra Raczy\u0144skiego (21 I 1847 \u2013 7 V 1926), syna Rogera. Z tego pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa Edwarda Raczy\u0144skiego urodzi\u0142 si\u0119 w 1878 r. Karol Roger. Z drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa zawartego w 1886 r. z R\u00f3\u017c\u0105 z Potockich (1849-1937), wdow\u0105 po W\u0142adys\u0142awie Krasi\u0144skim, mia\u0142 dw\u00f3ch syn\u00f3w \u2013 Rogera Adama (1889-1945) i Edwarda (1891-1993). Po \u015bmierci matki \u2013 Marii Beatrix Raczy\u0144skiej \u2013 Be\u0142cz\u0105c i ca\u0142e dobra czemiernickie przesz\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 Karola Rogera Zygmunta Kajetana Franciszka Walezego Marii hr. Raczy\u0144skiego (30 I 1878 \u2013 29 XI 1946), syna Edwarda. Sta\u0142 si\u0119 on prawowitym ich w\u0142a\u015bcicielem 21 IX (3 X) 1885 r. By\u0142 \u017conaty ze Stefani\u0105 ks. Czetwerty\u0144sk\u0105 ze Skidla. Jego dobra w Czemiernikach graniczy\u0142y bezpo\u015brednio przez rzek\u0119 Ty\u015bmienic\u0119 z maj\u0105tkiem Seweryna Czetwerty\u0144skiego w Suchowoli. Raczy\u0144scy mieli dw\u00f3ch syn\u00f3w \u2013 Konstantego (1906-1926) i Rogera (1909-1961), W 1916 r. udzielaj\u0105c plenipotencji Raczy\u0144ski tak opisa\u0142 swoje dobra: \u201e[\u2026] b\u0119d\u0105c w\u0142a\u015bcicielem d\u00f3br ziemskich Czemierniki z folwarkami Czemierniki, Ba\u0142cz\u0105c, Zygmunt\u00f3w, awuls Brzeziny i Tarkawka, z osadami przewo\u017anymi Be\u0142cz\u0105c, Niew\u0119g\u0142osz i Pszonka oraz osad\u0105 ryback\u0105 Skruda [\u2026]\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ziemie Raczy\u0144skiego we wsi Be\u0142cz\u0105c po nastaniu w\u0142adzy komunistycznej, wraz ca\u0142ymi dobrami czemiernickimi, zosta\u0142y przej\u0119te przez Skarb Pa\u0144stwa i rozparcelowane na mocy dekretu PKWN z 6 IX 1944 r. o reformie rolnej &#8211; w folwarku w Be\u0142cz\u0105c 301 ha 4700 m.kw. \u0141\u0105cznie w ca\u0142ych dobrach rozparcelowano 925 ha 2100 m.kw. Lasy (ok. 22 tys. ha) i wody tak\u017ce zosta\u0142y przej\u0119te przez skarb pa\u0144stwa [<a>Koprukowniak 2014<\/a>, s. 83-116].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Stosunki etniczne i wyznaniowe<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W \u015bredniowieczu wie\u015b nale\u017ca\u0142a do parafii Czemierniki [DLB, II, 550].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1529 r. mieszka\u0144cy Be\u0142cz\u0105ca oddawali jednak dziesi\u0119cin\u0119 snopow\u0105 (danina na rzecz Ko\u015bcio\u0142a pobierana na polu bezpo\u015brednio po skoszeniu w postaci co dziesi\u0105tego snopa zbo\u017ca) biskupowi, natomiast dziesi\u0119cina z r\u00f3l nale\u017c\u0105cych do folwarku oddawana by\u0142a miejscowemu proboszczowi w Czemiernikach [LR, 34, 422]. Ponadto od 1531 r. parafia czemiernicka, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142a wie\u015b, administracyjnie nale\u017ca\u0142a do dekanatu parczewskiego archidiecezji lubelskiej.<\/p>\n\n\n\n<p><a>Osada zamieszkana by\u0142a przez ludno\u015b\u0107 wyznania katolickiego. Nie nale\u017cy jednak wyklucza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce na terenie wsi mogli pojawi\u0107 si\u0119 prawos\u0142awni Rusini, skoro wyst\u0119powali w innych osadach rozlokowanych na obszarze parafii Czemierniki.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>W 1676 r. we wsi Be\u0142cz\u0105c odnotowano dw\u00f3ch \u017byd\u00f3w [AGAD, ASK I, sygn. 162, s. 31]. Ich liczba wzros\u0142a zdecydowanie w XVIII stuleciu, co daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 tak\u017ce w pozosta\u0142ych wsiach klucza czemiernickiego w tym czasie, i w 1787 r. w Be\u0142cz\u0105c mieszka\u0142o 13 \u017byd\u00f3w [Kumor 1979, s. 260].<\/p>\n\n\n\n<p>W XIX wieku Be\u0142cz\u0105c nale\u017ca\u0142 do parafii katolickiej w Czemiernikach i praktycznie ca\u0142a rodzima ludno\u015b\u0107 by\u0142a wyznania katolickiego (patrz dzia\u0142: Informacje statystyczne&#8230;).<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">O\u015bwiata<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>We wsi dzia\u0142a\u0142a szko\u0142a pocz\u0105tkowa. Ustalenie daty jej powstania wymaga dalszych bada\u0144. Nauczycielami w szkole be\u0142cz\u0105ckiej od po\u0142owy l. 80. XIX w. byli: Jakub \u015awi\u0105tkowski katolik (1886-1891), Edward Wasilewski kat. (1894-1896), Feliks Wisniewski kat. (1897-1898), Edmund \u0141api\u0144ski kat. (1899-1900), Stanis\u0142aw Kaczkowski kat. (1901), w l. 1902-1903 vacat, Zygmunt Sadkowski kat. (1904-1906), Maria P\u0119czalska (1907), Helena P\u0119czalska (1908), Feliks Och\u0119duszko (1909-1912-\u2026), Stanis\u0142awa Nawrocka (\u2026-1914-\u2026) [PKLG, 1870-1914].<\/p>\n\n\n\n<p>W okresie mi\u0119dzywojennym szko\u0142a powszechna w Be\u0142cz\u0105cu by\u0142a 3-klasowa, p\u00f3\u017aniej kszta\u0142ci\u0142a w wymiarze 6-klasowym, nauczycielami by\u0142o ma\u0142\u017ce\u0144stwo Toth\u00f3w. Po wojnie budynek przeznaczono na siedzib\u0119 gromady, klub rolnika i sklep, szko\u0142a za\u015b zosta\u0142a przeniesiona do dawnego dworu, wreszcie do w\u0142asnego budynku. [Czemierniki I, 215-217]. Na pocz\u0105tku l. 60 XX w. 4 nauczycieli uczy\u0142o ponad 90 dzieci w 7 klasach. Szko\u0142a mia\u0142a 4 izby lekcyjne [Magier 2002, 90]. Zlikwidowana w III RP.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Informacje statystyczne, gospodarka w dziejach<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Obszary, na kt\u00f3rych powsta\u0142a wie\u015b Be\u0142cz\u0105ce, by\u0142y usytuowane we wczesnym \u015bredniowieczu na pograniczu pa\u0144stwa piastowskiego i w\u0142adztwa nale\u017c\u0105cego do dynastii Rurykowicz\u00f3w, \u00a0stanowi\u0142y wi\u0119c naturaln\u0105 rubie\u017c osadnicz\u0105 a\u017c do XIV stulecia. To peryferyjne po\u0142o\u017cenie w stosunku do centralnego o\u015brodka w\u0142adzy, a tak\u017ce blisko\u015b\u0107 granicy i wi\u0105\u017c\u0105ce si\u0119 z nim ci\u0105g\u0142e zagro\u017cenie napadami zbrojnymi, nie sprzyja\u0142y tworzeniu osadnictwa. Te same jednak czynniki powodowa\u0142y du\u017ce zainteresowanie Piast\u00f3w, kt\u00f3rzy rozwijali na tym terenie sie\u0107 organizacji grodowej w celu wzmocnienia obronno\u015bci. Z konieczno\u015bci wymusza\u0142o to organizacj\u0119 planowanego osadnictwa, kt\u00f3re by\u0142o zapleczem gospodarczym dla za\u0142\u00f3g zbrojnych stacjonuj\u0105cych w grodach. Najprawdopodobniej ten ostatni czynnik przyczyni\u0142 si\u0119 do intensywnego rozwoju zaludnienia tych obszar\u00f3w do XII w. [Pietrzela, 2009, 57-59], mimo destabilizuj\u0105cego pogranicznego po\u0142o\u017cenia. Wp\u0142yw na powstanie wsi w\u0142a\u015bnie w tym miejscu zapewne mia\u0142y te\u017c szlaki wodne i l\u0105dowe przebiegaj\u0105ce w niedalekim s\u0105siedztwie. Osada Be\u0142cz\u0105ce usytuowana by\u0142a niedaleko drogi prowadz\u0105cej do przeprawy na rzece Ty\u015bmienicy w Niew\u0119g\u0142oszy, kt\u00f3ra dalej prowadzi\u0142a do brodu na Wieprzu w okolicy Szczekarkowa i G\u00f3rki Lubartowskiej [Gajewski, Gurba, 1977, 261]. Z tym szlakiem krzy\u017cowa\u0142 si\u0119 w okolicach usytuowania Czemiernik szlak prowadz\u0105cy ze wschodu brzegiem Piwonii do przeprawy przez Ty\u015bmienice w pobli\u017cu Siemienia i prowadz\u0105cy do Kocka [Sochacka, 2014, 72; Jusiak, 2019, 16]. Te korzystne dla rozwoju osadnictwa czynniki z pewno\u015bci\u0105 sprzyja\u0142y wzrostowi zaludnienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Po\u0142o\u017cenie pograniczne mia\u0142o jednak i negatywne skutki. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce w \u017ar\u00f3d\u0142ach archeologicznych od XIII stulecia obserwowany jest na tym obszarze regres osadniczy (widoczny w zmniejszaj\u0105cej si\u0119 liczbie stanowisk), kt\u00f3ry swoje apogeum osi\u0105ga w XIV wieku [Pietrzela, 2009, 59]. Najprawdopodobniej wi\u0105za\u0142o si\u0119 to z os\u0142abieniem w\u0142adzy pa\u0144stwowej w Polsce na skutek rozbicia dzielnicowego i najazdami Prus\u00f3w, Ja\u0107wing\u00f3w, Litwin\u00f3w i Rusin\u00f3w, kieruj\u0105cymi si\u0119 w stron\u0119 Ma\u0142opolski, pustosz\u0105cymi po drodze okolice wsi Be\u0142cz\u0105ce. \u015alady takich spustosze\u0144 znalaz\u0142y odbicie w materiale \u017ar\u00f3d\u0142owym. Pierwsza wzmianka na temat parafii w Czemiernikach, w kt\u00f3rej sk\u0142ad wchodzi\u0142a wie\u015b Be\u0142cz\u0105ce podaje, \u017ce zosta\u0142a ona spustoszona [MPV, I, 173; Jusiak, 2019, 15], co by\u0142o efektem najazd\u00f3w mongolskich, litewskich, ja\u0107wieskich i ruskich, kt\u00f3re przechodzi\u0142y przez ten obszar w ko\u0144cu XIII i pocz\u0105tku XIV wieku [W\u0142odarski, 1964, 25-29]. Sytuacja w regionie ustabilizowa\u0142a si\u0119 po zawarciu unii polsko-litewskiej. W konsekwencji mo\u017cliwy by\u0142 dalszy jego rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n<p>Wie\u015b zosta\u0142a lokowana na prawie niemieckim, o czym \u015bwiadczy po\u015brednio wyst\u0119powanie na jej obszarze rozmierzonych \u0142an\u00f3w [KZL, 5, 320].&nbsp; Gospodarstwa kmieci w tej wsi w drugiej po\u0142owie XV wieku mia\u0142y oko\u0142o 1 \u0142anu (ok 16-24 ha), [KZL, 5, 320]. Taki area\u0142 gospodarstw rolnych by\u0142 powszechny w tym okresie w wojew\u00f3dztwie lubelskim [Jawor, 1991, 20-21].<\/p>\n\n\n\n<p>Obszar grunt\u00f3w uprawnych w Be\u0142cz\u0105c w 1531 r. obejmowa\u0142 9 \u0142an\u00f3w [\u0179D, XIV, 350]. Wie\u015b by\u0142a jedn\u0105 z wi\u0119kszych w firlejowskim kluczu czemiernickim, jednak jej obszar uleg\u0142 zmniejszeniu na prze\u0142omie XVI i XVII w., w zwi\u0105zku z czym w 1626 r. wynosi\u0142 7,5 \u0142ana ziemi. Co istotne zachowana zosta\u0142a jednak struktura gospodarstw i a\u017c 7 z nich stale obejmowa\u0142o obszar jednego \u0142ana, przy tylko jednym gospodarstwie p\u00f3\u0142\u0142anowym, podczas gdy w pozosta\u0142ych okolicznych wsiach funkcjonowa\u0142y wy\u0142\u0105cznie takie gospodarstwa. Ponadto warte odnotowania jest istnienie w pierwszej po\u0142owie XVII w. dw\u00f3ch karczem usytuowanych na obszarze Be\u0142cz\u0105ca [Rejestr 1626, 48]. Zapewne jedna z nich znajdowa\u0142a si\u0119 przy g\u0142\u00f3wnym trakcie i mia\u0142a charakter zajezdny, w zwi\u0105zku z czym s\u0142u\u017cy\u0142a przede wszystkim obs\u0142udze podr\u00f3\u017cuj\u0105cych, a druga by\u0142a karczm\u0105 propinacyjn\u0105, usytuowan\u0105 w centrum wsi, gromadz\u0105c przede wszystkim miejscow\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach kiedy Be\u0142cz\u0105c znajdowa\u0142 si\u0119 w r\u0119kach Henryka, Jana a nast\u0119pnie Stanis\u0142awa Firlej\u00f3w, dosz\u0142o do wzrostu zasiedlonego obszaru wsi, w zwi\u0105zku z czym w 1648 r. wynosi\u0142 on a\u017c 10 \u0142an\u00f3w ziemi [AP\u0141, Arch. Bart., sygn. 48, s 112]. By\u0107 mo\u017ce szacunki te nie s\u0105 jednak w pe\u0142ni precyzyjnie, albo w kolejnych dw\u00f3ch latach dosz\u0142o do pewnych zmian w zasiedleniu, gdy\u017c ju\u017c w 1650 r. uiszczono podatek jedynie z 8,5 \u0142ana ziemi we wsi Be\u0142cz\u0105c, co i tak jest warto\u015bci\u0105 wy\u017csz\u0105 ani\u017celi w 1626 r. [APL, KGL RMO, sygn. 304, k. 22v]. Okres II wojny p\u00f3\u0142nocnej (1655-1660), kiedy w okolicach Czemiernik przechodzi\u0142y oddzia\u0142y wojsk koronnych, w tym m.in. dywizja wojewody ruskiego Stefana Czarnieckiego [Kupisz 2019, s. 126] prawdopodobnie nie wp\u0142yn\u0105\u0142 wyra\u017aniej na stan gospodarczy Be\u0142cz\u0105ca pozostaj\u0105cego w\u00f3wczas w dzier\u017cawie u Borzymowskich. W 1663 r. area\u0142 upraw nie uleg\u0142 zmianie w por\u00f3wnaniu z odnotowanym w pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i wynosi\u0142 8,5 \u0142ana ziemi. Nadal we wsi istnia\u0142y dwie karczmy, a ponadto odnotowano tak\u017ce obecno\u015b\u0107 dw\u00f3ch ubogich komornic [BJ, sygn. 7209, k. 24v].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1674 r. w Be\u0142cz\u0105cu odnotowano 109 os\u00f3b, od kt\u00f3rych pobrany zosta\u0142 podatek pog\u0142\u00f3wny [AGAD, ASK I, sygn. 162, s. 30]. Dwa lata p\u00f3\u017aniej wykazano 104 osoby [\u0179D, t. XV, s. 15a]. W zwi\u0105zku z tym, i\u017c od uiszczania wspomnianego podatku zwolnione by\u0142y dzieci do 10 roku \u017cycia oraz najubo\u017csi, \u0142\u0105czn\u0105 liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Be\u0142cz\u0105ca mo\u017cna szacowa\u0107 na oko\u0142o 180-200 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>Szacunki te wskazuj\u0105 na rozw\u00f3j demograficzny wsi w XVIII stuleciu. Dane z 1787 r. wykazuj\u0105, \u017ce w Be\u0142cz\u0105cu mieszka\u0142o ju\u017c 317 os\u00f3b. W\u015br\u00f3d nich podczas przeprowadzania spisu ludno\u015bci odnotowano 76 m\u0119\u017cczyzn, 69 kobiet, 65 dzieci w wieku powy\u017cej siedmiu lat, 92 dzieci poni\u017cej si\u00f3dmego roku \u017cycia, 2 osoby w wieku powy\u017cej 80 lat oraz 13 \u017byd\u00f3w [Kumor 1979, s. 260].<\/p>\n\n\n\n<p>W 1827 r. by\u0142o tu 60 dom\u00f3w i 367 mieszka\u0144c\u00f3w [SGKP, t. I, s. 127-128]. W 1921 r. wie\u015b Be\u0142cz\u0105c zamieszkiwa\u0142o 836 os\u00f3b, folwark 127 \u2013 wszyscy byli katolikami. [NSP 1921]. W 1943 r. odnotowano tu 1005 os\u00f3b [Amliches Gemende 1943]. W 1904 r. w osadzie Be\u0142cz\u0105c wykazano dwa rodzaje w\u0142asno\u015bci. Wie\u015b obejmuj\u0105c\u0105 845 dz. ziemi w tym nadanej przy uw\u0142aszczeniu: ornej 508 dz., \u0142\u0105k 176, lasu 114 dz. i nieu\u017cytk\u00f3w 47 dz. Dom\u00f3w by\u0142o 93 a mieszka\u0144c\u00f3w 1085 z czego 4 prawos\u0142awnych a reszta katolicy. Gleb\u0119 okre\u015blono jako piaskowo-gliniast\u0105. We wsi by\u0142a wiejska szko\u0142a pocz\u0105tkowa i dwa m\u0142yny wiatrowe. Ponadto odr\u0119bnie opisano folwark nale\u017c\u0105cy do hr. K. Raczy\u0144skiego gospodaruj\u0105cy na 370 dz. ziemi a w tym: 227 ornej, 132 \u0142\u0105k i 11 nieu\u017cytk\u00f3w. Dom\u00f3w w folwarku wykazano 8 a mieszka\u0144c\u00f3w 32, wszyscy byli katolikami. Ziemi\u0119 scharakteryzowano jako piaskowo-gliniast\u0105. [SKLG, 1905, s. 308]. Patrz te\u017c dzia\u0142: Zabytki i upamietnienia. Na prze\u0142omie lat 20. i 30. XX wieku we wsi funkcjonowali cie\u015bla W. Jesionek, ko\u0142odziej A. Warsz,  kowal P. \u0141ucek, rze\u017anik I. Wo\u017aniak, szewc W. Kocy\u0142a. W\u0142a\u015bcicielami  wiatraka byli :\u00a0 M. Krygier , F. Mazurek , A. W\u0119gie\u0142ek , S. \u0141ucek  [KAP 1930].<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Zabytki i upami\u0119tnienia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Zabudowa wsi jest przyk\u0142adem okolnicy, w kt\u00f3rej zabudowania otaczaj\u0105 po\u0142o\u017cony w centrum du\u017cy staw i okalaj\u0105cy ten staw plac. Ogr\u00f3d folwarczny \u2013 kwaterowy, o przewadze funkcji u\u017cytkowych, powsta\u0142y w XVIII-XIX w. na miejscu szesnastowiecznej siedziby folwarcznej, ze skomponowan\u0105 w 2 po\u0142. XIX w. cz\u0119\u015bci\u0105 parkow\u0105, na prze\u0142omie XIX i XX w. przekomponowan\u0105 w duchu naturalistycznym (na p\u00f3\u0142nocny-zach\u00f3d od zabudowa\u0144 i staw\u00f3w wiejskich) i przy drodze z tej wsi do D\u0119bicy, nad bezimiennym strumieniem. Na pocz. XIX w. Aleksandra ze Steckich Radziwi\u0142\u0142owa zarz\u0105dzi\u0142a przebudow\u0119 folwarku be\u0142cz\u0105ckiego. Zosta\u0142 on w\u00f3wczas rozplanowany od nowa pod kierunkiem niemieckiego agronoma Thaera. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Dwor-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-1-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12171\" width=\"521\" height=\"391\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Dwor-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Dwor-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Dwor-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Dwor-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-1-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Dwor-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-1.jpg 1800w\" sizes=\"auto, (max-width: 521px) 100vw, 521px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dw\u00f3r w Be\u0142cz\u0105cu. Fot. Dariusz Magier<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Zabudowania postawiono obok wsi a na zach\u00f3d od nich za\u0142o\u017cono ogr\u00f3d. Dw\u00f3r zarz\u0105dcy sta\u0142 prawdopodobnie na granicy zabudowa\u0144 i ogrodu, na jednej z osi ogrodowych. Przez ogr\u00f3d bieg\u0142 r\u00f3w z wod\u0105 (powsta\u0142y w oparciu o pierwotny strumie\u0144) po\u0142\u0105czony na wsch\u00f3d od folwarku ze stawami ch\u0142opskimi. Na po\u0142udnie od dworu wzniesiono przed 1880 r. murowany browar. Po uw\u0142aszczeniu wielki staw wiejski zosta\u0142 uregulowany i podzielony na szereg mniejszych. Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie wzniesiono nad stawem na gruncie gromadzkim budynek szko\u0142y wiejskiej (po II wojnie \u015bwiatowej przebudowany na sklep). Na prze\u0142omie XIX i XX w. wzniesiony zosta\u0142 nowy, murowany dw\u00f3r, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 na p\u00f3\u0142nocny-wsch\u00f3d od starego. Wybudowano te\u017c otaczaj\u0105cy prostok\u0105tne podw\u00f3rze kompleks budynk\u00f3w nowej cz\u0119\u015bci gospodarczej usytuowanej na p\u00f3\u0142noc od parku, a miejsce dawnych budynk\u00f3w gospodarczych (stoj\u0105cych w s\u0105siedztwie stawu wiejskiego) zaj\u0119\u0142y czworaki. W okresie mi\u0119dzywojennym posadzono tylko sporo drzew, uzupe\u0142niaj\u0105c cz\u0119\u015b\u0107 starych szpaler\u00f3w oraz wzbogacaj\u0105c kompozycj\u0119 parku. Ponadto dobudowano do dworu przybud\u00f3wk\u0119 z piwnic\u0105 i w zachodniej cz\u0119\u015bci ogrod\u00f3w wykopano na terenie sadu prostok\u0105tny basen p\u0142ywacki. Do 1939 r. ogrody by\u0142y starannie utrzymane i obfitowa\u0142y w du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 kwiat\u00f3w rozmieszczonych zar\u00f3wno na regularnych kwietnikach w s\u0105siedztwie dworu, jak i we wn\u0119trzu parkowym (tworz\u0105c swobodne grupy). Biegn\u0105ce wzd\u0142u\u017c szpaler\u00f3w wok\u00f3\u0142 sadu i dooko\u0142a wn\u0119trza parkowego drogi spacerowe wysypane by\u0142y piaskiem, a teren za\u0142o\u017cenia ogrodzony by\u0142 wysokim, szczelnym parkanem drewnianym.<\/p>\n\n\n\n<p>W czasie II wojny \u015bwiatowej we dworze kwaterowa\u0142y oddzia\u0142y niemieckie, a podczas ofensywy w lipcu 1944 r. wojska radzieckie spali\u0142y obor\u0119 i stodo\u0142\u0119 w cz\u0119\u015bci gospodarczej. Od sierpnia 1944 r. do ko\u0144ca 1945 r. we dworze mie\u015bci\u0142a si\u0119 rosyjska wojskowa szko\u0142a kierowc\u00f3w, kt\u00f3rej personel i uczniowie zdewastowali ten budynek i park. Po ust\u0105pieniu oddzia\u0142\u00f3w radzieckich nierozparcelowany o\u015brodek przekazano Gminnej Sp\u00f3\u0142dzielni, kt\u00f3ra we dworze umie\u015bci\u0142a sklep i mleczarni\u0119 funkcjonuj\u0105c\u0105 tam do oko\u0142o 1950 r. Sp\u00f3\u0142dzielnia jedynie pog\u0142\u0119bi\u0142a dewastacj\u0119 parku i dworu. Oko\u0142o 1950 r. dw\u00f3r wraz z cz\u0119\u015bci\u0105 parku przej\u0119\u0142a szko\u0142a podstawowa, natomiast dawna cz\u0119\u015b\u0107 gospodarcza pozosta\u0142a w u\u017cytkowaniu Sp\u00f3\u0142dzielni (w 1983 r. posiada\u0142a j\u0105 Gminna Sp\u00f3\u0142dzielnia Czemierniki). W latach 50. XX w.  przeprowadzi\u0142a ona rozbi\u00f3rk\u0119 czworak\u00f3w oraz pozosta\u0142ych (z wyj\u0105tkiem obory) budynk\u00f3w gospodarczych. W parku i ogrodach u\u017cytkowych po 1950 r. nast\u0105pi\u0142 znaczny ubytek starego drzewostanu i w wyniku braku konserwacji zanik\u0142y dawne drogi spacerowe. Wysech\u0142 tak\u017ce basen p\u0142ywacki. Zdewastowano trawniki i zniszczono kwietniki parkowe, a w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci parku urz\u0105dzono boisko szkolne. Ogrodzono teren szkolny od wschodu i po\u0142udnia metalow\u0105 siatk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Oko\u0142o 1968 r. przeprowadzono remont dworu, za\u015b na p\u00f3\u0142noc od niego wzniesiono r\u00f3\u017cne zabudowania \u2013 murowan\u0105 obor\u0119, drewniany budynek gospodarczy, ubikacj\u0119 i \u015bmietnik, do kt\u00f3rych, podobnie jak do dworu, doprowadzono betonowy chodnik.<\/p>\n\n\n\n<p>Do lat 80. XX w. z dawnej kompozycji Be\u0142cz\u0105ca zachowa\u0142y si\u0119: cz\u0119\u015b\u0107 podzia\u0142\u00f3w dawnych kwater ogrodowych z prze\u0142omu XVIII i XIX w., pewna ilo\u015b\u0107 drzew sadzonych w tym okresie i w I po\u0142owie wieku XIX (w tym fragmenty starych szpaler\u00f3w otaczaj\u0105cych wn\u0119trza kwater ogrodowych), r\u00f3w z wod\u0105 przecinaj\u0105cy ogr\u00f3d, widok na za\u0142o\u017cenie z wn\u0119trza wsi przez stawy ch\u0142opskie, stawy wiejskie przebudowane po 1864 r., przebudowany budynek szko\u0142y wiejskiej, cz\u0119\u015b\u0107 drzew sadzonych w parku i szpalerach w II po\u0142owie XIX i na pocz\u0105tku XX w., murowany dw\u00f3r z prze\u0142omu XIX i XX w., obora z tego samego okresu, droga biegn\u0105ca po granicy parku i nowej cz\u0119\u015bci gospodarczej, cz\u0119\u015b\u0107 nasadze\u0144 parku z okresu naturalistycznej przebudowy, a tak\u017ce d\u00f3\u0142 po stawie p\u0142ywackim i cz\u0119\u015b\u0107 drzew sadzonych w okresie mi\u0119dzywojennym. Zachowa\u0142 si\u0119 zatem, chocia\u017c wyra\u017anie zniekszta\u0142cony, park i zachowa\u0142 si\u0119 kwaterowy uk\u0142ad wi\u0119kszo\u015b\u0107 ogrod\u00f3w u\u017cytkowych [Bo\u0144czak-Kucharczyk, Oleksicki, Kucharczyk, Szyd\u0142owski 1983].<\/p>\n\n\n\n<p>Przy mo\u015bcie nad rzek\u0105 Ty\u015bmienic\u0105, oddzielaj\u0105c\u0105 Be\u0142cz\u0105c od wsi Tch\u00f3rzew, umiejscowiono kamie\u0144 upami\u0119tniaj\u0105cy przepraw\u0119 SGO \u201ePolesie\u201d gen. F. Kleeberga w nocy z 30 IX na 1 X 1939 r. Na g\u0142azie polnym, opr\u00f3cz god\u0142a Polski i Krzy\u017ca Virtuti Militari, znajduje si\u0119 napis: \u201eW tym miejscu 6 Batalion Saper\u00f3w \/ zbudowa\u0142 most po kt\u00f3rym w nocy\u00a0 \/ z 30-IX NA 1-X-1939 R. PRZEPRAWI\u0141Y SI\u0118 \/ ODDZIA\u0141Y SAMODZIELNEJ GRUPY OPERACYJNEJ \u201ePOLESIE\u201d GEN. FR. KLEEBERGA \/ I POD KOCKIEM SEROKOML\u0104 I WOL\u0104 GU \u0141OWSK\u0104 \/ STOCZY\u0141Y OSTATNI\u0104 BITW\u0118 \/ WOJNY OBRONNEJ 1939 R. \/ Z NIEMIECKIM NAJE\u0179D\u0179C\u0104 \/ W 65 ROCZNIC\u0118 WYDARZE\u0143 \/ CZEMIERNICKIE TOWARZYSTWO \/REGIONALNE \/ BE\u0141CZ\u0104C 2 X 2004\/. Z boku kamienia umieszczono nazwy jednostek wojskowych uczestnicz\u0105cych w przeprawie: \u201e60 D.P. \u201eKOBRY\u0143\u201d \/ 50 D.P. \u201eBRZOZA\u201d \/ DYW. KAW. \u201eZAZA\u201d \/ PODL. BRYG. KAW.\u201d [Leszczy\u0144ska 2014, 111-112].<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Upamietnienie-przeprawy-SGO-Polesie-gen.-Fr.-Kleeberga-przez-rz.-Tysmienica-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12173\" width=\"301\" height=\"402\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Upamietnienie-przeprawy-SGO-Polesie-gen.-Fr.-Kleeberga-przez-rz.-Tysmienica-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-768x1024.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Upamietnienie-przeprawy-SGO-Polesie-gen.-Fr.-Kleeberga-przez-rz.-Tysmienica-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-225x300.jpg 225w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Upamietnienie-przeprawy-SGO-Polesie-gen.-Fr.-Kleeberga-przez-rz.-Tysmienica-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Upamietnienie-przeprawy-SGO-Polesie-gen.-Fr.-Kleeberga-przez-rz.-Tysmienica-w-Belczacu.-Fot.-D.-Magier.jpg 1350w\" sizes=\"auto, (max-width: 301px) 100vw, 301px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Upami\u0119tnienie przeprawy SGO Polesie gen. Fr. Kleeberga przez rz. Ty\u015bmienica w Be\u0142cz\u0105cu. Fot. Dariusz Magier<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>W centrum wsi umiejscowiono jeszcze jedno upami\u0119tnienie okresu okupacji niemieckiej i okresu powojennej sowietyzacji \u2013 kamie\u0144 zwie\u0144czony krzy\u017cem, ze znakiem \u201ePolski Walcz\u0105cej\u201d i tablic\u0105: \u201eW HO\u0141DZIE \/ \u017bO\u0141NIERZOM ARMII KRAJOWEJ Z BE\u0141CZ\u0104CA \/ WI\u0118ZIONYM ZAMORDOWANYM I POLEG\u0141YM \/ W LATACH 1939-1946 \/ W WALCE O WOLN\u0104 OJCZYZN\u0118 \/ Z NIEMIECKIMI I SOWIECKIMI OKUPANTAMI \/\u201d.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Pomnik-poswiecony-zolnierzom-AK-z-Belczaca.-Fot.-D.-Magier-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12175\" width=\"267\" height=\"357\" srcset=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Pomnik-poswiecony-zolnierzom-AK-z-Belczaca.-Fot.-D.-Magier-768x1024.jpg 768w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Pomnik-poswiecony-zolnierzom-AK-z-Belczaca.-Fot.-D.-Magier-225x300.jpg 225w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Pomnik-poswiecony-zolnierzom-AK-z-Belczaca.-Fot.-D.-Magier-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Pomnik-poswiecony-zolnierzom-AK-z-Belczaca.-Fot.-D.-Magier.jpg 1350w\" sizes=\"auto, (max-width: 267px) 100vw, 267px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pomnik po\u015bwi\u0119cony \u017co\u0142nierzom AK z Be\u0142cz\u0105ca. Fot. Dariusz Magier<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wa\u017cne wydarzenia<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>W nocy z 30 IX na 1 X 1939 r. przez rzek\u0119 Ty\u015bmienic\u0119 w Be\u0142cz\u0105cu przeprawi\u0142y si\u0119 oddzia\u0142y SGO \u201ePolesie\u201d gen. F. Kleeberga zmierzaj\u0105ce pod Kock, gdzie odby\u0142a si\u0119 ostatnia bitwa WP w wojnie obronnej 1939 r. [Leszczy\u0144ska 2014, s. 111-112].<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns comments-main-tabl is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-grid is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ma\u0142e ojczyzny \u2013 strefa regionalist\u00f3w<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 1<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt  2<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"faqs-title-middle faqs-title wp-block-heading\">Punkt 3<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content faqs-content-middle is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column faqs-content-inside is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Samorz\u0105d, organizacje\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Ko\u015bcio\u0142y i zwi\u0105zki religijne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">\u017bycie kulturalne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Sport<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wybitne postacie\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Gospodarka &#8211; firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Walory turystyczne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Folklor\u200b<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-item is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"faqs-title wp-block-heading\">Miejsca pami\u0119ci<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns faqs-content is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"faqs-content-inside\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-comments\" id=\"btn-comments\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">Dodaj informacje<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns display-none is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\" id=\"comments-card\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-765c4724 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button close\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\"><i class=\"fas fa-times-circle\"><\/i>Zamknij<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\" data-forminator-render=\"0\" data-form=\"forminator-module-1152\" data-uid=\"6a361e535bf80\"><br\/><\/div><form\n\t\t\t\tid=\"forminator-module-1152\"\n\t\t\t\tclass=\"forminator-ui forminator-custom-form forminator-custom-form-1152 forminator-design--default  forminator_ajax\"\n\t\t\t\tmethod=\"post\"\n\t\t\t\tdata-forminator-render=\"0\"\n\t\t\t\tdata-form-id=\"1152\"\n\t\t\t\tenctype=\"multipart\/form-data\" data-color-option=\"default\" data-design=\"default\" data-grid=\"open\" style=\"display: none;\"\n\t\t\t\tdata-uid=\"6a361e535bf80\"\n\t\t\t><div role=\"alert\" aria-live=\"polite\" class=\"forminator-response-message forminator-error\" aria-hidden=\"true\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"select-1\" class=\"forminator-field-select forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a361e535bf80\" id=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a361e535bf80-label\" class=\"forminator-label\">Wybierz temat <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><select  id=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a361e535bf80\" class=\"forminator-select--field forminator-select2 forminator-select2-multiple\" data-required=\"1\" name=\"select-1\" data-default-value=\"\" data-placeholder=\"Wybierz temat\" data-search=\"false\" data-search-placeholder=\"Wybierz temat\" data-checkbox=\"false\" data-allow-clear=\"false\" aria-labelledby=\"forminator-form-1152__field--select-1_6a361e535bf80-label\"><option value=\"\"  >Wybierz temat<\/option><option value=\"Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju\"  data-calculation=\"0\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, strategie rozwoju<\/option><option value=\"O\u015bwiata i szkolnictwo\"  data-calculation=\"0\">O\u015bwiata i szkolnictwo<\/option><option value=\"Sport\"  data-calculation=\"0\">Sport<\/option><option value=\"Wybitne-postacie\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wybitne postacie\u200b<\/option><option value=\"Rodziny-\u2013-pami\u0105tki\"  data-calculation=\"0\">Rodziny \u2013 pami\u0105tki<\/option><option value=\"Wspomnienia,-albumy-rodzinne\u200b\"  data-calculation=\"0\">Wspomnienia, albumy rodzinne\u200b<\/option><option value=\"Gospodarka-\u2013-firmy-i-przedsi\u0119biorstwa\"  data-calculation=\"0\">Gospodarka \u2013 firmy i przedsi\u0119biorstwa<\/option><option value=\"Walory-turystyczne\"  data-calculation=\"0\">Walory turystyczne<\/option><option value=\"Folklor\u200b\"  data-calculation=\"0\">Folklor\u200b<\/option><option value=\"Miejsca-pami\u0119ci\"  data-calculation=\"0\">Miejsca pami\u0119ci<\/option><\/select><\/div><\/div><div id=\"html-1\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-1\"><div><button class=\"button-submit\">Utw\u00f3rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"email-1\" class=\"forminator-field-email forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-email-1_6a361e535bf80\" id=\"forminator-field-email-1_6a361e535bf80-label\" class=\"forminator-label\">Adres e-mail <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"email\" name=\"email-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: jan@kowalski.com\" id=\"forminator-field-email-1_6a361e535bf80\" class=\"forminator-input forminator-email--field\" data-required=\"1\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"email\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"name-1\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-1_6a361e535bf80\" id=\"forminator-field-name-1_6a361e535bf80-label\" class=\"forminator-label\">Imi\u0119 <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-1\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Jan\" id=\"forminator-field-name-1_6a361e535bf80\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><div id=\"name-2\" class=\"forminator-field-name forminator-col forminator-col-6 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-name-2_6a361e535bf80\" id=\"forminator-field-name-2_6a361e535bf80-label\" class=\"forminator-label\">Nazwisko <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><input type=\"text\" name=\"name-2\" value=\"\" placeholder=\"Na przyk\u0142ad: Kowalski\" id=\"forminator-field-name-2_6a361e535bf80\" class=\"forminator-input forminator-name--field\" aria-required=\"true\" autocomplete=\"name\" \/><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"textarea-1\" class=\"forminator-field-textarea forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-textarea-1_6a361e535bf80\" id=\"forminator-field-textarea-1_6a361e535bf80-label\" class=\"forminator-label\">Tekst <span class=\"forminator-required\">*<\/span><\/label><textarea name=\"textarea-1\" placeholder=\"Np. tekst zast\u0119pczy Mo\u017cesz wstawi\u0107 now\u0105 lini\u0119\" id=\"forminator-field-textarea-1_6a361e535bf80\" class=\"forminator-textarea\" rows=\"6\" style=\"min-height:140px;\" ><\/textarea><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"upload-1\" class=\"forminator-field-upload forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field\"><label for=\"forminator-field-upload-1_6a361e535bf80\" id=\"forminator-field-upload-1_6a361e535bf80-label\" class=\"forminator-label\">Prze\u015blij plik<\/label><div class=\"forminator-multi-upload \" data-element=\"upload-1_6a361e535bf80\"><input type=\"file\" name=\"upload-1[]\" id=\"forminator-field-upload-1_6a361e535bf80\" class=\"forminator-input-file forminator-field-upload-1_6a361e535bf80-1152\" multiple=\"multiple\" data-method=\"ajax\" data-size=\"100000000\" data-size-message=\"Maksymalny dozwolony rozmiar pliku wynosi 100 MB. \"><div class=\"forminator-multi-upload-message\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"forminator-icon-upload\" aria-hidden=\"true\"><\/span><p>Przeci\u0105gnij i upu\u015b\u0107 (lub) <a class=\"forminator-upload-file--forminator-field-upload-1_6a361e535bf80\" href=\"#\" onclick=\"return false;\">Wybierz pliki<\/a><\/p><\/div><\/div><ul class=\"forminator-uploaded-files upload-container-upload-1_6a361e535bf80\"><\/ul><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"checkbox-1\" class=\"forminator-field-checkbox forminator-col forminator-col-12 \"><div role=\"group\" class=\"forminator-field required\" aria-labelledby=\"forminator-checkbox-group-forminator-field-checkbox-1-6a361e535bf80-label\"><label id=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a361e535bf80-label\" for=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a361e535bf80\" class=\"forminator-checkbox\" title=\"Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.\"><input type=\"checkbox\" name=\"checkbox-1[]\" value=\"Prosz\u0119-zaznaczy\u0107\" id=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a361e535bf80\" aria-labelledby=\"forminator-field-checkbox-1-1-6a361e535bf80-label\" data-calculation=\"0\"  \/><span class=\"forminator-checkbox-box\" aria-hidden=\"true\"><\/span><span class=\"forminator-checkbox-label\">Wyra\u017cam zgod\u0119 na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Polityk\u0105 Prywatno\u015bci w celu skontaktowania si\u0119 poprzez formularz kontaktowy.<\/span><\/label><\/div><\/div><\/div><div class=\"forminator-row\"><div id=\"html-2\" class=\"forminator-field-html forminator-col forminator-col-12 \"><div class=\"forminator-field forminator-merge-tags\" data-field=\"html-2\"><a href=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/polityka-prywatnosci\/\">Administratorem danych osobowych jest Centrum Bada\u0144 nad Histori\u0105 Regionaln\u0105 i Lokaln\u0105 UMCS.<\/a><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" name=\"referer_url\" value=\"\" \/><div class=\"forminator-row forminator-row-last\"><div class=\"forminator-col\"><div class=\"forminator-field\"><button class=\"forminator-button forminator-button-submit\">Utw&oacute;rz post<\/button><\/div><\/div><\/div><input type=\"hidden\" id=\"forminator_nonce\" name=\"forminator_nonce\" value=\"e800ce0aa0\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wp_http_referer\" value=\"\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12055\" \/><input type=\"hidden\" name=\"form_id\" value=\"1152\"><input type=\"hidden\" name=\"page_id\" value=\"12055\"><input type=\"hidden\" name=\"form_type\" value=\"default\"><input type=\"hidden\" name=\"current_url\" value=\"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/2024\/08\/09\/belczac\/\"><input type=\"hidden\" name=\"render_id\" value=\"0\"><input type=\"hidden\" name=\"forminator-multifile-hidden\" class=\"forminator-multifile-hidden\"><input type=\"hidden\" name=\"action\" value=\"forminator_submit_form_custom-forms\"><\/form>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12055","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12055"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12055\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12060,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12055\/revisions\/12060"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lubelskie-encyklopedia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}